Sectio 2, art. 13: UTRUM SCIENTIAE DONUM SIT PRACTICUM

AN SPECULATIVUM.

Concluslo: Donum scientim primo et prindpaJiter est speculatwum, secundario practicum.

Probatur quia adjuvat ad discernendum quid homo fide tcnere debeat. Atqui lides est primario de inysteriis, secundario tamen de pweceptis. Ergo pariter donum scientite est primario speculativum, sed se extendit etiam- ad directionem practicam nostras vit<e in genere, sicut donum consilii in particulari, sic dirigit donum pietatis enm quo enumeratur, et etiam alia inferiora. Haec est scientia sanctorum de qua loquitur I. Sapientke, x, 10, ubi dicitur: « Justum deduxit Dominus per vias rectas... et dedit illi soientiam sanctorum ». Et omnes justi hanc scientiam habent in ordine ad salutem, ad discernendum (supposita propositione Ecclesi») quid credere debeant et ad non deviauduin in praxi a rcctitudine jnstitiie.

DE BEATITCJDINE HCIC DONO CORRELATIVA

Ai.i. IV. — AO QUAMNAM BEATITUDINEM RESPONDET DONUM SCIENTIAE7

Conclusio: Do-num scientice correspondet beatitudini luctus.

/° Probatur auctoritate Augustini dicentis in 1. De Sermone Dom\ni in monte, c. 4: « Scientia oonvenit lugentibus, qui didicerunt quibus malis vincti sunt, quat quasi bona appetierunt ».

2° Probatur ratione theologica: Ad scientiam proprie pertiuet NMttum judicium dc crealuris. Sed rectum judicium de creaturis est 0O« non esse perfectum bonum, seu finem ultimum, et ideo maximum malum est sese avertere a Deo ad diligendum creaturas super omnia.

per donum scientia, sub inspiratione speciali Spiritus Sancti, quasi experimeutaliter cognoscitur vanitas creaturw in compara i Loue sumnii Boni. Pariter ex isto dono cognoscitur gravitas peccati ; Utusa euim secunda non potest reduci ad primani, in quantum est deiMens, in quantum peccat. Sic etiam coguoscimus experimenta llter quod creatura non est Deus et quod ipsa non est primum prinolplum suse bonse actionis, nec potest gratiam reddere efficacem.

Blc contritionis luotus huic dono corrcspondet.

Corollarium: Unde magna contritio et lacrimse contritionis veniiuit ex influxu doni scientia;. Siepe est profundus influxus hujusce loni momento conversionis , iu his qui mundum eiusque vanitates icliuquunt, ut sese convertant ad Deum. Multo melius vanitatem mundi sic percipiunt, quam per plures annos meditationis ; sic intelllgunt quid do hac vanitate dicere voluit Coheleth, Ecelesiastes : « Vanitas vanitatum, oumia vauitas et afflictio spiritus », v.g. inquirere honorcs, cassa sollicitudo, etiamsi honores adveuiant, quid amplius ex ipsis liabetur? In 1. Imitationis Cltristi est saipe alternatio lanctae tristitia) ex consideratione nostrae miseriae, et gaudii ex con- »ideratione bonitatis divinaj. H«c tristitia differt a pessimismo, prout ducit ad bonum. Hoc apparet in 1* conversione quando aliquis intrat lll religionem aut in seminarium, et rursus postea in 2* conversione, »i post tempus tepiditatis ad primum fervorem redit.

Ad jy^: Bona creata non excitant gaudium spirituale, nisi l>rout referuntur ad bonum divinum, ex quo proprie consurgit spirituale gaudium. Ideo hoc gaudium respondet directe dono sapientia?.

Tres gradus doni scientias. Suut correlativi ad tres gradus caritatis; bene indicnntur a Dionysio Cartusiano (De Doni.i, tr. 3, it. 25). Commuaiter primus gradus inclinat aci strictam prKceptorum nliligationem. Secundus gradus inclinat ad consilia. Tertius gradus lndinat ad opera heroic».

In 1° gradu donum scientias ostendit universa creata respectu Dei esse caduca et vana, nec propter se diligenda ut finis. Et hic n - OABRioou-LAOSANGt - Dc vlrtullbus tfieoioolcl».

DB D0N0 SCIENTIiE gradus doni scientia? ad salutem exigitur; influxus doni scientiss apparet in momento conversionis et postea in nocte passiva sensunm.

In 2° gradu hoc donum docet quomodo oreaturw symbolioe mamifestant Deum. Item docet quod non nisi moderate illis utendum est in ordine ad salutem ; sic in isto secnndo gradn bomo cognoscit spiritum consiliorum paupertatis et caritatis, et obedientiw.

In S° gradu donum scientiaa docet causas peccatornm, rationes negligentia?, perfectum abnegationis spiritum, contemptum rerum temporalium usque ad heroicitatem, ut apparet in 8. Francisco ab Assisio, in S. Joanne a Cruce ac si homo nullum affectum habere deberet pro creaturis absque relatione ad Deum consideratis, sed simul hoc donnm in hoc tertio gradu mirabiliter ostendit dwinum symbolismum totius naturw, sic 8. Franciscus agnoscit in omni creatura sensibili Dei vestigium, et in omni homine Dei imaginem.

Sic optime intelligitur sensus Cantici trium puerorum (Daniel, m, 57): « Benedicite, omnia opera Domini, Domino; laudate et snperexaltate eum in ssecula... Benedicite sol et luna, Domino; benedicite stellse coeli, Domino... Benedicite fontes, Domino; benedicite maria et flumina Domino... ».

Ita bene intelKgitur id quod dicit S. Joannes a Cruce (Ascensio Montis Carmeli, 1. III, c. 19) : « A tempore quo nihil quaero ex amore proprio, omnla mlhi dantur a Deo, etiamsi ea non postulo», ut dixerat S. Paulus de apostolis « nihil habentes et omnia possidenteB » (II Gor., vi, 10). Ideo donnm scientue prius manifestat vanitatem creaturarum prout considerantur independenter a Deo, et deinde earum pulchritudmem sub oculis Dei, prout « enarrant gloriam Dei ».

Unde prassertim in isto tertio gradu, donum scientise disponit ad infusam contemplationem, quse proprie procedit a fide viva donis intellectus et sapientia? illustrata, ut dicitur in prsesenti articulo ad 3"*11. Cf. infra, q. 45, a. 6, de dono sapientife et de ejus tertlo gradu.

QU.2ESTIO X.

DE INFIDELITATE IN COMMUNI

Post considerationem lidei secundum quatuor eius causas et donornm correlativum, agendura est de vitiis oppositis. Haac pars mIc dividitur a S. Thoma:

ViUa opposita fidei : Infidelitas

\ ahi opposita confessioni fidei : lilasphemia, q. j.3.

Vitium oppositum ilono intellectus :

Vilium oppositum <lono scientue:

de infidelitate in communi, q. 10 ; de hayesi, q. 11;

de apostasia a iide, q. 12, quas est desertictotius fidei, dura ha?resis est desertio quoad partem tantum. Sic Julianus dicitur apostata, non hasreticus.

Blasphemia in Spiritnm Sanctum, q. 14. Quidam theologi ponunt blasphemiam inter peccata contra religionem, sed gravior est quam peccata contra religionem sicnt fides est altior religione.

C'<Bcitas mentis vel hebetudo, q. 15, quando agendum est de dono intellectus et decontemplatione, per oppositum agendum est de hoc vitio.

Ignorantia de rebus spiritualibus, cf. supra I*-II*", q. 76 : de ignorantia nt est causa peccati in tractatu de peccato. An excuset a peccato? Non excusat si sit volnntaria.

Sic melius apparet quid sit donnm scientiaj, quia eadem est nilio contrariornm.

QuaBst. 10 : De Infidelitate in communi, continet duodecim artlonloa,.qnJ reducuntur ad tres partes:

I" De ipso peccato infidelitatis : a. 1 : an sit peccatum ; a. 2: in quo subjecto ; a. 3 : an sit maximum peccatum ; a. 4 : utrum ex eo sequatur qnod omnis actio infidelium sit peccatum.

DE INPIDELITATE IN COMMUNI

2° Dc speoiebus infidelitatis : a. 5 et 6: de comparatione earum ad invicem.

5° De modo agendi cum infidelibus: a. 7 : an sit cum eis dispntandum ; a. 8 : an cogendi sint ad fldem ; a. 9 : an sit cum eis communicandnm ; a. 10 : utrum possint christianis infideles prieesse ; a. 11 : utrum ritus infidelium sint tolerandi ; a. 12 : utrum pueri infidelium sint invitis parentibus baptizandi.