Sectio 2, art. 11: QUOMODO OONUM INTELLECTUS DISTINCUATUR

AB ALIIS?

Concluslo: Donum intelleotus distinguitur ratione subjeoti a t/ribus donis quse suat in vi appetitiva : a timore, fortitudine, pietata, et ratione penetrationis distinguitur a tribus aliis donis intellectuu libus, ex quibus habetnr rectum judicium sive de rebus divinis inh pientia), sive de rebus creatis (scientia), sive de actionibus nosin^ (consilium). Hic S. Thomas de distinctione donorum quodammodn corrigit seu perficit ea quae dixerat I*-II", q. 68, a. 4. Ita in ordina naturali distinguuntur habitus intellectuales, seil. habitus primorum principiorum quoad apprehensionem, et quoad judicium sapienlin. scientia, prudentia, ars'.

Sic perficiuntur duse primae operationes inteliectus, scil. prima apprehensio et judicium. Cf. ad 3m. Tertia autem operatio scil. ratiocinium est infra modum intuitivum et suprahumanum donornni.

Ad l"™: Hebetudo mentis opponitur intellectui, stultitia »u pientiae, ignorantia seientise, praecipitatio consilio. Cf. De hac hebe tudine, II* II", q. 15, 3 art. quse sunt materia praedicationis.

Ad ®u: Ad fidem pertinet assentire mysteriis, ad donum intellectus penetrare mysteria fidei. Non est idem: plures discipuli assen tiunt thomismo et non penetrant. Ut videbimus postea, 1111", q. 45, donum sapientiaB addit aliquid superius, scil. ex connaturalitate ad res divinas sub illuminatione Spiritus Sancti, rectum judicium ha bere de rebus divinis, et de omnibus per illas, cum sapore et gustu ex caritate proveniente, sic perficitur cognitio affectiva et quasi experimentalis Dei in nobis preesentis et dulcedinis eius. TJt notat Cajetanus circa hnnc articulum : « Kecta asstimatio practica de fine ultirao quantum ad assensum spectat ad fidem, quantum atl i Slc quidam metaphyeid sunt valde intelllgentes quoad apprehenalonem. sed quoad Judicium eunt parum eapientes et prudentes.

DE BBATITUDINB HUIC DONO COBRBLATIVA

r-rrrptionem spectat ad donum intellectus, quantum ad judievtim iptotat ad sapientiam, ad scdentiam, ad consilium », prout judicium rtrtor aut de ipso fine ultimo, aut de finibus intermediis, aut de <"-,li<> particularissimo hinc et nunc '.

Aht. VII. — QUAENAM BEATITUDO EVANCELICA RESPONDEAT DONO INTELLECTUS?

Conolusio: Dono intellectus respondet sexta beatitudo: beati muwlo corde, quonimn ipsi Deum videbunt. Ita S. Augustinus citatus iii sed c. : « Sexta operatio Spiritus Sancti, qute est intellectus, ic.nvenit mundis corde, qui purgato oculo possunt videre, quod nrnlus non vidit ».

Ratio correspondenti® indicatur in ordine ipsius enumerationis dono respondet 6* beatitudo, enumeratio enim donorum apud Imaiam, xi, 2, est descendens, dum enumeratio beatitudinum il» Knuigelio est ascendens. Sed fundamentum hujus correlationis est ipecialiB convenientia hujusce doni: 1° cum merito; 2° cum prsemio liujiiKce beatitudinis.

1° Hoc meritum est munditia cordis, haec autem munditia disponilive fit per virtutes et dona quae pertinent ad vim appetitivam, ihhI lit etiam completwe per purifioationem mentis a plwntasmatibus . i r.rroribus, et hsec purificatio procedit a dono intellectus, quod lirofunde intcrvenit igitur in nocte passiva spiritus, semper magis nKlendens altitudinem Veritatis divinsB supra sensibilia, sicut in noc.to passiva sensuum dntervenit donum scientite manifestans vauilnteni omnium rerum creatarum. Sic augetur puritas cordis.

2° Ex altera parte praimium 6" beatitudinis est : « Deum videhunt»; visio autem Dei perfecta est visio patrias, per quam videtur Del essentia, sed in via per donum intellectus haberi potest imperfoota visio Dei scil. « per qnam, etsi non videamus de Deo quid est, vldemus tamen quid non est, et tanto in hac vita Deum perfectius i ognoscimus, quanto magis intelligimus eum excedere quidquid Mellectu comprelienditur » ut in caligine seu transluminosa obscuritate altae contemplationis infusas. Ita intelligi debet id quod dicitur I* 1 1", q. 69, a. 2, ad 3 : « In hac etiam vita, purgato oculo, per ilnnum intellectus, Deus quodammodo videri potest».

Hoc non significat intuitionem positwam et immediatam Dei, Hd verus commentarius est in nostro articulo. Scil. intelligimus Dcitatcm ipsam superare omnea perfectiones simpliciter simplices

' Haic dona certo non sunt sicut dlversie partes allcujus armaril, sed potiuB «lcut diversl muscull concurrentes ad eumdem gestum brachil. aut sicut dlversi "olores vultus bumoni depictl.

DE DONO INTBIXBCTUS qn» in ea snnt formaliter eminenter, formaliter quidem et non solnni virtualiter. Colores arcus coelestis sunt solum virtualiter in luce alba, nam lnx alba pnrissima non est formaliter werulea, nec violacea, nec viridis, nec flava, sed est alba, et eius albedo pura solum virtualiter continet septem colores arcus celestis. Deus quidem est formaliter ens, unus, verus, bonus, vivens, intelligens, volens, amans, providens, pwedestinans, omnipotens; sed omnes isfae perfectiones in eo identificantur in eminentia rationis formalis altoris, scil. Deitatis, in qua sunt formaliter eminenter prout Deitas est ena, sed etiam super ens, super unum, super verum, supra vitam, intelli gentiam, etc. cf. Oajetanum in Iam, q. 39, a. 1, n. vii, cf. opus nostrum Dieu, p. 528 sq. Hfec eminentia Deitatis vocatur a mysticis, speciatim a B. Angela de Foligno, magna tenebra, scil. tenebm transluminosa; et gratia sanctificans est ejus, participatio.

Et hoc possumus in via cognoscere dnpliciter: 1" speculative, scil. per philosophiam, vel per scientiam theologicam, et hoc etiam in statu peccati mortalis; 2° quosi experimentaliter , vel simpliciter penetrando per donum intellectus ut in nocte passiva spiritus inter ipsas tentationes contra fidem, vel judicando sec. connaturalitatem ad res divinas per donum sapientiai, ssepe cum magno gaudio spiritus.