Sectio 2, art. 18: UTRUM CUM INFIDELIBUS POSSIT COMMUMICARI
- Thomas distinguit : hfec communicatio prohibetur vel in poenam infidelibus inflictam, vel ad cautelam seu pweservationem fldeliura.
1* Conclusio est: Bcclesia infiigit poenam excommunicationis hasreticis et apostatis, non vero infidelibus qui nunquam fidem susceperunt et non sunt subditi eius jurisdictioni.
Hhjc poena est proportionata culpa, et remanet in jure actuali.
2» Conoluslo est : Ad oautelam seu prasservationem fidelium, simplices fideles et infirmi prohibendi sunt a communione mfidelvum, non vero docti et firmi in fide; isti possunt commuiiicare cum paganis et judasis ad eorum conversionem. Ratio de se evidens est.
In Codice Juris Canonici dicitur (can. 1258) : « Non licitum est fidelibus quovis modo active assistere seu partem habere in sacris acatholicorvm. Tolerari potest preesentia passiva seu raere materialis, civilis oflicii vel honoris causa, ob gravem rationem ab Episcopo in casu dubii probandam, in acatholicorum funeribus, nuptiis similibusquo solemniis, dummodo perversionis et scandali periculum absit ». — (Can. 2267) : « Comunicatio in profanis est prohibita cum excommunicato vitaudo, nisi rationabilis causa excuset ». — Item canone 2257 ss., de excommunicatione in se.
Canon 2314 ss., de delictis contra fidem et unitatem Ecclesiaj, ut jam dictum est : « Omnes a ohristiana fide apostatce et omnes et singuli hwretioi aut schismatici : V incurrunt ipso facto excommunioationem... si sectas acatholiea? nomen dederiut vel publice adhaeserint, ipso facto infames sunt, ot clerici, monitione incassum prasmissa, degradantur ». Cf. ibidem, de suspectis de hteresi.
A*T. X. — UTRUM INFIDELES POSSINT HABERE PRAELATIONES SEU DOMINIUM SUPRA FIDELES.
Status quasstlonis. — Praslatio hic sumitur in eodem sensu ac ilominium, nam ad 2™ agitur de praslatione Cassaris. Distinguendum est inter praslationem vel dominium acquirendum et jam acquisitnm.
1« Concluslo: NuUo modo permitti potest hoc dominium de novo instituendum, quia hoc cederet in scandalum et in pericuium fidei. Et ideo S. Paulus (I ad Cor., vi, 1), prohibuit ut fideles non contendant judicio coram judice infideli.
2» Conclusio : Dominium jam introductum jure Immano non tollitur per conversionem aliquorwm subditorum, vel per hoc quod fideles in hac regione veniant, sic praelatio Caesaris prasexistebat di-
AN RITUS INFIDELIUM SINT TOLEHANDI ntinctioni fideUum ab infidelibus, ad 2". Ratio est : quia jus divinum «x quo oritur distinctio inter fideles et infideles, non tollit jus humanum, quod est ex naturali ratione. Sic damnata est hasc propositio- Wicleffi (Denz., 595) : « Nullus est dominus civilis, nullus est pras bttus, dum est in peccato mortali ».
3« Conclusio: Attamen tale jus dominii tolli potest per sentenluvm BcclesuB auotoritatem Dei habentis; quia infideles merentur,. /iropter culpam suam gravem, potestatem amittere snpra fideles.
Sic Ecclesia quandoque solvit fidelitatis jusjurandum quoruu- (liim populorum christianorum erga imperatorem htereticum aut Hchismaticum excommunicatum.
4» Conclusio : in fine : Ecolesia potest etiam privai-e infideles nou «i subjectos temporaliter, dominio tam universali quam particulari Muper christianos, sed hoc non facit, ad vitandum scandalum. Sicut ettam Dominus ut dicitur apud Matth. (xvn), ostendit quod poterat no a tributo excusare, sed tamen mandavit tributum solvi, ad vitanciuin scandalum.
Ai.t. XI. - UTRUM RITUS INFIDELIUM SINT TOLERANDI.
Agitur de Statu catholico:
Conclusio S. Thomas est: Ritus infidelium per se non sunt tolemndi, sed per acoidens tolerari possunt, ad vitanda pejora mala. Bicnt Deus permittit aliqua mala fieri, ne eis sublatis majora bona lullerentur vel pejora mala sequerentur. Sic Augustinus aiebat: (c Aufer meretrices de rebus huinanus, turbaveris omnia libidiuibus ». c Propter hoc etiam haireticorum et paganorum ritus aliquando Ecdesia toleravit», quando erat magna infidelium multitudo, et nnnc iUi, est. Ritus judasorum specialiter tolerari possunt prout manife rtant in iigura veritatem Christianismi.
AiiT. XII. — UTRUM PUERI JUDAEORUM ET ALIORUM INFIDELIUM SINT INVITIS PARENTIBUS BAPTIZANDI.
Scotus et scotist» responderunt affirmative, et hoc provenit ex (Mii um conceptione juris naturalis quod juxta eos non est necessarium oec absolute distinguitur a jure positivo. S. Thomas et communius. t.hcologi respondent negatvoe, exceptis certis casibus.
1' Probatur ex consuetudvne Ecoleske non baptizandi filios ju-, dasorum invitis parentibus, cum tamen Ecclesia potuisset hoc postulare sub imperatoribus christianis, ut Constantinus et Theodosius.
DB INFIDFXITATB IN COMMUNI
S. Thomas hic dicit: « Magis standum est auctoritati Ecelesise quam auctoritati vel Augustini, vel Hieronymi, vel cujuscumque doctoris, quia doctrina catholicorum doctorum auctoritatem habet ab Ecclesia, cuius igitur consuetudo est in omnibus jemnlanda».
2° Probatur duplici ratione:
1° Quia hi pueri si in infantia baptizarentur, postea de facili rvlinquerent fidem, et hoc esset in detrimentum fidei. Aliis verbis est evidens periculum perversionis et apostasiaj in gravem injuriam tidei et sacramentis ; et gravius peccat qui recedit a vera fide, quam ille qni ad eam non accedit.
2° Quia dc jure naturali est quod filius, antequam habeat usum rationis, sit sub cura patris. TJnde contra justitiam naturalem esset eripere pueros nondum adultos a potestate parentum, etiam ad eos baptizandos « sicut etiam contra jnstitiam naturalem esset si aliquis habens usum rationia baptizaretur invitus », ut dicit S. Thomas (Summ. Tkeol., III, q. 68, a. 10). Sed quando pueri perveniunt ad usum rationis tunc possunt quantum ad ea quai sunt juris divini vel naturalis, sibi ipsis providere.
Ad l""1: E contra conjuges possunt uterque, altero invito, fidei assentire, quia habent usum liberi arbitrii.
Pro pucris infidelium sunt tamen tkes casus in quibus baptizari possunt, sec. communem sententiam (cf. Tractatus de baptismo, III, q. 68, a, 10 et Billuart).
lus oasus est, si puer sit ita mori proxvmus, ut nulla spes vitai moraliter remaneat, tunc potest secreto baptizari, inconsultis paren tibus; quia tunc puer non exponitur periculo apostaai»; neque minister sed ipsa mors illum a parentibus eripit. Et ita. solent se gerere missionarii apud Iudos.
2"s casus est si puer sit ita abstractus a parentum oustodia. ut nulla sit spes reditus ad illos; quia tunc parentes censentnr amisisse usum juris paterni ac si essent mortui.
3"* casus est si alteruter parentum ad fidem conversus, m baptismum prolis oonsentiat altero repugnante, tunc potest baptizari. Ita definivit Gregorius IX et IV Conc. Tolentanum, eap. 14, anno 589. liatio est quia prasvalere debet consensus illius parentum qui est in favorem religionis et in ntilitatem pueri. Nec est periculum aposta stasise, quia puer praisumitur instrnendus a conjuge fideli.
Solutio objectionum Scoti. Principalis objectio contra pradictam thesim est : Melius est obedire Deo auctori legis baptismi pro omnibns quam parentibus immerito nolentibus filios suos baptizari.
Respondetur cum Cajetano et Soto, comparatio non est instituenda inter Deum qui ordinat liaptismum et parentes nolentes, sed comparatio institucnda est inter Deum ut auctorem natura? et naturalis juris paterni, et Deum ut auctorem fidei et Iegis baptismi.
Potuit ergo Deus duplici modo iustituere legem baptizandi omnes : 1° ut impleietur non obstante jure naturali ; 2° ut impleretur
AN rUBKI JUD-BOItCM SINT BAPTIZANDI
"iM-vato jure naturali. Atqui secundo modo hanc legeni instituisse 1'xistimamus, quod ex pluribus apparet: 1" Quia lex gratiaj non dertrait, sed perticit naturam ab ipso Deo conditam. 2° Quia non legiiii ns in S. Scriptura omnes esse baptizandos, derogando juri naturali. 3° Quia lex baptismi non tollit alia jura naturalia, v.g. non licet IX i nlere matrem morituram ut baptizetur infans quem liabet in utero; USC lioet furari ad baptizandum. Ergo pariter. i° Quia noluit Deus \mr legem baptismi derogare juri naturali quod habent adulti ut libero de se disponant, et ideo non possunt vi cogi ad baptismum. Brgo pariter. 5° Denique hanc esse Dei et Christi voluntatem colli «il.ur ex constanti Eeclesiaa usu, ut dicit S. Thomas initio articuli '.
Aliai autem objectiones reducuntur ad istam fundameutalem, liude uon in eis immorandum est, cf. Tractatum de baptismo. Attamen pro pueris infidelium suut tres casus extraordinarii, in quibns imptizari possunt, ut supra dictum est.
Sic terminatur qu«stio de intidelitate in communi, qua> sic breviici- resumitur. Infidelitas positiva est peccatum, et maximum, mi- UUB grave quam odiuin Dei, sed gravius desperatione et omnibus jMCcatte contra virtutes morales; inter species infidelitatis, lueresis Mt pessima, postea judaisnius; paganismus est formaliter peccatum tninus grave, qua-mvis materialiter plures veritates revelatas rejiciat. Kitua infidelium in statu catholico non debent tolerari per se, sed
Miilum per accidens a<i inajura inala viLauda.
Notaudum est quod saape voeantur infideles illi qui nou sunt nec judiei nec hseretici, quia species inferior retinet nomen generis, et Inlidelitas geutilium est in genere infidelitatis species inferior prout In ea minus invenitur ratio peccati, est enim formaliter minus gra- Vl« quam judaismus et hreresis.
i Xullus forsltan eat textus s Tbonue in quo mugis expUclte ulUrniutur lu* jtalvrrium ossc.t nuturalc. Hoc priesertlm notandum est coniru positvvistax liiMlicrnos qul tenent jus paternuin esse positivuni, at> ipsa societate constituinni. sicut antlqua Iloma dederlt patri potestatem vitffl et mortls supra fllios OOB. Unde juxt« hos posItivLstas, socletas potest limitare nunc vel revocare iii,. iiuod prius concessei-at patri erga filios suos, et nunc potest, ut aiunt deflni-are, v.g. quod instructio et educatio puerorutn pertlnet itirectc ad Statum i/«i potcst otiam oontra parentes imponere suam ilootrinam, v.g. posittvismtuo. Slc iiositivismus incredulus loquitur nune sicut tueologlcus positivismus Scoti tra legem naturalem sed hoc applleat in sensu opposito. Brgo defendenda
. «i nccessitas juris nnturalis et jurLs paterni ut Uc fecit S. Thomas.
n - (i.iBRioou-L»GRA^06 - l)e vlriullous theolootcis .
QTLESTIO XI.
Sunt quatuor articuli qui reducuntur ad duas partes :
1* Pars: De ipsa Ivaresi: a. 1: an sit species infidelitatis ; a. 2: do materia circa quam versatur.
2» Pars : De hcereticis: a. 3 : utrnm hteretici sint tolerandi ; a. 4 : ntrum revertentes sint recipiendi.
Chapter 23 of 69