Skip to the text

Sectio 2, art. 14: UTRUM INFIDELITAS SIT PECCATUM

Status quastionis. — Videtur quod non : 1° Quia est involuntaria, deficiente propositione revelationis, et 2° quia si esset peccatum, esset vitium capitale, sed non enumeratur inter vitia capita-lia.

Sunt quatuor conclusiones, quas fundantur in sequenti divisione:

/ negatwa est carentia Udei in eo, qui nihil andivit de fide, vel non audivit sufflcienter.

I privativa: ost carcntia fidei in co qui oudi-

] i vit sufficienter et non vult ei as-

Infidelitas ( \ sentiri.

J positwal contraria: est carentia fidei in eo qui audi-

I 1 vit sufflcienter et non solum deuegat assensum, sed errorem po-

\ \ sitivum contra fidem sustinet.

1» Conclusio est : Infidelitas duplex est, soil. negatwa (seu involuutaria) et positwa, qu» est aut privativa aut contraria.

S: Thomas hic enumerat solum infidelitatem negativam et infidclitatem contrariam, sed contrariam paulo latius intelligit, prout comprehendit etiam privativam. Nunc consideranda est infidelitas privativa et contraria. Principium solutionis est : infidelitas est peccatum prout est voluntaria, sive directe, sive indirecte.

2« Conclusio: Positwa infidelitas tum prwatwa tum contraA-ia est peccatum.

1° Prob. auctoritate Domini dicentis apud Maec. (xvi, 16) : « Qui non erediderit, condemnabitur ». — (Joan., m, 18): « Qui credit in eum (Kilium Dei), non judicatur, qui autem non credit, jam judica tus est ». Atqui nemo codemnatur nisi propter peccatum.

Prob. 2° ratione theologica: Virtuti contrariatnr vitinm seu peccatuin. Atqui positiva infidelitas sive privativa, sive contraria, est quid voluntarium contra virtutem fidei, quffi est necessaria ad salutem. Krgo est peccatum. Imo, ut notatur ad 1™ : « Infidelitas est

AN INPIDBLITAS SIT PECCATUM uoutra naturam, prout in natura huinana est ut mens hominis non repugnet interiori instiDctui et cxteriori veritatis pnedicationi ». viiis verbis : infidelitas est direote peccatum contra Deum auctorem nnUiie, quia habere fidem supernaturalem non est iu natura humana, m-d est indirecte peccatum contra legem naturalem, qua> nobis jubel . obediendum est Deo auidquid Deus praceperit. $ic omne p§c- r.-mnn qvoS dlrecte opponitur legi supersatursli, iadieeete enaeai- tnr supremai legi naturali. Unde jam jure natuixB homo et etiam ■Ocietas tenentnr revelationem divinam sufficienter propositam suscipere; lioc est contra liberalismum et indiSerentismum.

Ad S""1 aotat.ur origo hujusce peccuti, scil. oritur ex superbia, N i|iia contingit quod homo intellectum suum non vult subiicere regnlis fidei, et sano intellectui Patrum. Sic S. (rregorius ait: « ex inuii gloria oriuutur novitatum praisuraptiones ». Et in hoc sunt Dinltl gradus a pertinacia usque ad Jevitatem mentis sec. quam ali- ut videantur proyressum scientificum oognoscere, ponunt in suis llluis novas opiniones quai nullum fundamentum habent, et quaspoitea uegare debent, in altera editione emendata. Pro quibusdam Mcriptoribus, primum principinm non est: attendendum est praiserllm ad veritatem in omnibus servandam, sed. attendendum est ad progressnm, ac si semper novje opiniones essent meliores, nt vnlt Uptlmismug absolutus evolutionismi pantheistici, v.g. hegelianismi.

Sic quidam ex his auctoribus volunt baptizare omnia systemata qunnturavis erronea; pntant quod sicut S. Thomas baptizavit ariitoteUsmum, ita possumus baptizare positivismum, kantismum et tlbun hegelianismum. Non notant quod principia aristotelismi sunt oonformia cum principiis rationis naturalis, dum principia aut poiiivismi, aut kantismi, aut hegelianismi totaliter opponuntur prinils principiis rationis naturalis. In fine hi auctores debent admittore (piod non possumus ipsum diabolum baptizare nec doctrinas t|MB potius ab eo inspirantur quam a Deo.

De infidelitate positiva, cf. Conc. Trident. (Denz., 808), in quo dioitni per vnfidelitatem ipsa fides amittitur. Sed ut ibidem (n. 837), ilicitur, priores protestantes erraverunt dicendo : « nullum est mortatt pecoatum, nisi infidelitas, aut nullo alio, quantumvis gravi et wnormi, prffiterquam infidelitatis peccato, semel acceptam gratiam nnitti» seu « pecca fortiter et crede fortius», sic in gratia reiiuinebis.

Antea IV Conc. Lateran. definierat: « Una est fidelium universalis Ecclesia, extra quam nullus omnino salvatur ». Et omues definitiones Ecclesi» qua> dicunt hominem infidelem non posse salvari, i'" ipso indicant infidelitatem positivam esse peccatum; cf. onines ilcclarationes Ecclesise contra indifferentismum et Hberalismum, v.g. Lamennais. Dt aliquis pertineat ad auimam Ecclesiaj debet habere lldem supernaturalem cirea necessaria ad salutem stricta necessitate mcdii, saltem circa duo prima credibilia quod « Deus est et remunenttor est».

DB INFIDHLITATB IN COMMONI

3* Conoluslo S. Thom® est: Infidelitas mere negativa non etl peooatum, sed poena peocati primi parentis, scil. infidelitas eoriim *qui nihil de fide audierunt.

Prob. 1° auctoritate Domini dicentis: (Joan., xv, 22): « Si nou venissem et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent ». tji explicat Augustinus in Joan. hic Christus loquitur de peccato infl- •delitatis, quo scil. plures judasi non crediderunt in Ohristum. Insu per damnata est (Dbnz., 1068) hasc Baii : « Infidelitas pure negativa in his, in quibus Christus non est pwedicatus, peccatum est ».

Prob. 2° ratione theologica, scil. quia hasc infidelitas negativa est omnino involuntaria. Nemo peccat omittendo quod facere non potest. Atqui illi qui nihil audierunt de fide aut non sufficienter audierunt, non possunt credere, juxta illud ad Rom., x : « Quomodo credent ei quem non audierunt? ». Cf. hic ad 2™, v.g. infidelitas prout aliquis non credit ImmaculaUG Conceptioni B. Maria? Virginis quae non fuerit ei sufficienter proposita. Sed, ut supra diximus, pro adultis non potest esse infidelitas mere negatwa circa duo prima credibilia ad salutem omnino necessaria.

Hffic infidelitas mere negativa, quamvis non sit peccatum, est poena peccati primi parentis, poena inflicta propter peccatum ori ginale quod est voluntarium in capite. Imo ipsum peccatum originale est privatio gratias justitiaj originalis, cuius pars erat fides, et in poena peccati primi hominis, eius filii nascnntur sine gratia sanctificante, sine fide infusa, sine spe et caritate; ut ait Conc. Trident. (Dknz., 788, 789): « Adam peccando perdidit sibi et nobis sanctitatem et justitiam », ergo eas receperat non solum sibi sed pro nobis; non erant in eo donum solum personale sed dos naturse, et si in hoc textu Trident. justitia ut omnes concedunt significat justitiam •originalem, sanctitas qu® dicitur per modum unius, exprimit gra-

Objectio: Sed videtur quod infidelitas etiam negativa sit peccatum personale, saltem vn adultis, quia dantur omnibus auxilia suf • flcientia ad fidem.

Resp. dist. : dantur omnibus adultis saltem ante mortem auxilia vel remote, vel proxime sufficientia ad credenda ea quse sunt de 8tricta necessitate medii ad salutem, concedo ; sed ad credenda alia credibilia dantur saipe anxilia solum remote sufficientia ; et si adultus eis non resisteret, auxilia proxime snfflcientia reciperet, sec. necessitatem salutis, quia « Deus impossibilia non jubet, sed jubendo, monet facere quod possis et postulare quod non possis » (Conc. Trid. : Denz., 804).

Cf. Bannez in nostro articulo. Cf. I*-II*°, q. 89, a. 6, de primo instanti usns rationis; in isto primo instanti ille qui non se convertit ad Deum saltem implicite cognitum, peccat, sed s»pe peccato superbi», non infidelitatis. Ita Bannez hic. Cf. Declarationem Pii IX ,(Dbnz., 1647 sq.).

ASJ INFIDBLITAS SIT IN INTBI-LECTC 263

Dublum: Sec. prajsentem articulum, in fine, videtur quod H Thomas non amplius admittat explicitam fidem in Christo esse D« •.•KHariam necessitate medii ad salutem.

Respondetw: Ex isto articulo sequitur solum quod liiec explicita Bdea de Christo non erat sic necessaria ante Christum ; nam citatur vurbuoi Christi : « Si non venissem et locutus eis non f uissem, pec- OfttOJn non haberent» (Joan., xv, 22). Sed probabile est quod etiam DOno ita est in regionibus in quibus nondum prajdicatum est Evan- K«lium.

4» Conclusio: InfAeles negative, qui sic siue fide moriuntur, ilam nantur quidem propter alia peccata, quat sine fide remitti non liossunt, non aiitem damnantur propter infidelitatis peccatum.

Batio est quia non datur poena, nisi propter peccatum. Cf. Con- 0U. Coloniense citatum a Faucher in sua editioue Sumnue Theolog. H. Thomas, 1887.

□ublum: Utrum ab infidelitate excusatur infidelis non credens, iluctus opinione pro eo mvnus probabili de non divinitate Chri- Mlianismi.

Respondetur negative. H*ec enim sententia laxistarum damnata ab Innoc. XI (Denz., 1154) : Tunc infidelis iste debet orare et ullvrius inquwere, et si hoc non facit, jam peccat oontra fidem, non inPnbendo media necessaria ad perveniendum ad fidem. Ita S. Alphonsns. TJnde uno verbo imfidelitas est peccatum prout est voluntaria tive directe, swe indirecte ex negligentia inquirendi veritatem revelatam, ac si homo diceret : quod Deus locutus f uerit an non, param refert.

Alia dubia conf. apud Bannez, fol. 384-407.

ABT. II. — UTRUM I NFI D ELITAS SIT IN INTELLECTU TAMQUAM IN SUBJECTO?

Concluslo : Infidelitas est vn intellectu siout in proximo subjecto, ted pendet tamen a voluntate movente.

1° Probatur ex communibus, quia contraria sunt in eodem subjecto, atqui fides est in intellectu, ut movetur a voluntate; ergo

2° Probatur ew propriis: Quia proprius actus infidelitatis est 'tixcredere seu dissentire. Atqui hic actus, sicut credere, est actus intellectus moti a voluntate. Ergo.

Ad 1"*": Saspe voluntas movet ad discredendum per contemptum piiedicationis fidei, vel declarationum Ecclesiaj.

DE INFIDEIJTATE IN COMMUNI

Corollarium. — Dissentire contingit tripliciter. Cf. Cajetanum :

positive: sentiendo contrarium, v.g. Deum non esse incarnatum.

negative non credendo simpliciter, v.g. Deum esse ura.

dubitando Deum esse { incarnatum dubiAim proprie dictum, neu tralitae.

I pro contra opinio

Denm esse incarnatum. Deum non esse incarnatum. pro : opinor Deum esse incarn. contra: opinor Deum non esse incarnatum.

2un> Corollarium (Cajet.) : Quocumque dictorum modorum contingat dissentirc voluntas, id est cum consensu, peccatnm est intidelitatis. Brevius : omne dubium deliberatum contra fidem jam cst peccatwn infidelitatis.

Oonfirmatnr ex damnatione ab Innoeentio XI duarum proposit. (Denz., 1170 sq.) : « Potest quis prudenter repudiare assensum, quem habebat, supernaturalem ». « Assensus fidei supernaturalis et utilis ad salutem, stat cum notitia solum probabili revelationis , imo cum formidiue, qua quis formidet, ne non sit locntus Deus ». Et Conc- Vatic. jam cit. declaravit (1815) : « Catholici non possunt justam causam babere fidem, quam snb Ecclesiffi magisterio jam susceperunt, assensu suspenso in dttbium vocandi, donec demonstrationem scientificain eredibilitatis et veritatis fldei su» absolverint ».

Quoad peccatum infidelitatis quo amittitur fides, cf. infra, q. XI, a. 1, et 2, de htcresi, nam per infidelitatem gentilium vel etiam ju daeorum non amittitur fides christiana, sed ei renititur antequam sit suseepta.

Chapter 19 of 69