Sectio 2, art. 17: QUAENAM SPECIES INFIDELITATIS SIT CRAVIOR

Difficultas est: Videtur quod infidelitas gentilium qui admittunt polytheismum sit gravior quam infidelitaa v.g. pelagianorum, qui tenent existentiam Dei et Incarnationis Verbi. Aliis verbis gentiles in pluribus et principalioribus recedunt a fide quam judiei et hteretici, quia omnino nihil de fide recipiunt. Ergo videtur quod infidelitas gentilium sit omnium gravissima, rejiciunt enim VetuB et Novum Testamentum.

Attamen ex alia parte in II Petri (u, 21), legitur: « Melius erat illis non cognoscere viam justatite, quam post cognitionem retrorsum converti » ; sed gentiles non cognoverunt viam

DE DISPUTATIONE PCBLICA CUM INPIDELITATB

1« Conclusio: Formaliter et simpliciter loquendo infidelitas hw- " tu-nrum est omnvum pessima; et postea infidelitas judceorum est ■!"irtor quam infidelitas gentilium

Prob. 1° auctoritate S. Petri (II*, n, 21) : « Melius erat illis non ( ngnoscere viam justitise, quam post cognitionem retrorsum convcrti ».

Prob. 2° ratione tlieologica, in hoc fundata quod infidelitas hierattcoroin est magis voluntaria. Aliquis enim magis voluntarie et Kiavius peccat contra fidem, qui fidei jam suscepUe renititur, quam qul renititur fidei non susceptas; sicut gravius peccat qui voluntarie nou implet quod promisit, quam si non impleat quod nunquam proiiiinit.

2» Conclusio: Materialiter est e oonverso, quia, in pluribus erraut gentiles quam judasi, et judtei quam haeretici.

Corollarium: Formaliter longvus sunt a catholicismo illi qui ab ixi recedunt adhuc plura dogmata conservando, quam illi qui ad ■ nl liolicismum tendunt, pauciores veritates tenendo.

Act. VII. — UTRUM SIT CUM INFIDELIBUS PUBLICE DISPUTANDUM.

Distinguendum est :

Respondet S. Thomas quod aliquis fidelis publice disputando »■11 m infidelibus potest tripliciter peccare: 1° si disputat tanquam dubitans de fide, quas nunquam potest in dubium revocari ; 2° si diwputat oum scandaio infirmorum, quorum scil. fides ex disputabione magis periclitatur quam firmetur, scil. si non est in tali regione ne- 'ivisitas confutandi errores hajreticorum ; 3° si disputans non est Mtit doctus ad argumenta infidelium solvenda.

K contra, sufficienter eruditus licite et laudabiliter disputat cum inlidelibus, ad confutandos eorum errores, imo ad id tenetur, si ex "iiis silentio fides infirmorum veniat in discrimen, sic feceront S. Stephanus (Aot. Ap., vi et vii) et S. Paulus (ibid., ix).

Doctrina S. Thomas postea confirmata est a jure canonico, cf . Codicem, 1323, § 3 : « Caveant catholici ne disputationes vel collationes, liubUcas prassertim, cum acatholicis habeant, sine venia Sanctaa Sedis, <iut, si casus urgeat, loci Ordinarii ».

Akt. VIII. — UTRUM INFIDELES SINT COCENDI AD FIDEM.

Distinguendum est prout infideles aliquando fidem aut susceoerunt, aut non susceperunt.

DE INFWELITATE IN C0MMUNI

1« Concluslo est: Infideles qui nunquam fidem christianam susceperunt, ut pagani et judcei, nullatenus sunt cogendi ad fidem, possunt tamen cogi preesertim in Statu catholico, ut non inipediaiit tidem.

Prob. 1° auctoritate Conc. Trident., sess. 14, cap. 2 (Denz., 895) : (i Ecclesia in neminem judicium exercet, qui non prius in ipsam, per baptismi januam, fuerit ingressus ». Ita 8. Paulus dicit (I Cor., v, 12) : « Quid mihi de iis qui foris sunt judicare?». Et hoc constut etiam ex modo quo Ohristus misit Apostolos ad pnedicandam fidein, non ut milites armatos, sed ut agnos in medio luporum, quod si aliqui Evangelium recipere nolint, Christus non mandat ut apostoli vim adhibeant, sed ut exeant et exeutiant pulverem de pedibus suis. Imo filii Zebedei vocati sunt « boanerges », quia volebant Samarita nos incredulos igne coeli consumere, Christus dixit his duobus jn nioribus Apostolis: « Nescitis cuius spiritus estis».

Prob. 2° rationc theologica: quia credere voluntatis est, ut ait Augustinus, tr. 26 in .Toann. : « Caetera potest homo noleng, credere vero non nisi volens».

Confirmatwr pluribus declarationibus Ecclesiaj, qu» prohibent ne inlideles vi compellantur ad fidem.

Attnmeu ConstantinuB laudabiliter idolorum templa desti-uxit ; hoc erat laudabile, quia colere plures deos est contra legem natura), cuius custos et defensor est quilibet princeps in suis subditis. Sed lex fidei christiana? est supernaturalis, ad qnam non se extendit potestas sKcularis.

Infideles vero possunt cogi ut nou impediant fidem et fidei praedicationem, blasphemiis, malis sua-sionibus, aut apertis persecutionibus. Ecclesia enim habet jus et mandatum a Christo preedicandi Evangelium in universo mundo. « Et propter hoc, ait S. Thomas, lideles Christi frequenter contra infideles bellum movent,... ne inlideles fidem Christi impediant ». Et infideles non possunt negare quod sit ad minus probabilitas in favorem Christianismi.

2» Conclusio: lnfideles qui aliquando fidem susceperunt, ut h^rbtici, et apostatte, vossunt etiam corporaliter compelli ut impleant id quod promiserunt. Agitur saltem de legitimitate coerci-

Prob. 1" ex antiquo jure ecclesiastico desumpto ex IV Conc. Tolet. Et etiam ex Conc. Trident., sess. 7, can. 14 (Denz., 870) : « si quis dixerit parvulos baptizatos, cum adoleverint, interrogandos esse, an ratum habere velint, quod patrini eorum nomine, dum baptizarentur, polliciti sunt, et ubi se nolle responderint, suo esse arbitrio relinquendos, neo alia interim poena ad christianam vitam cogendos, nisi ab Eucharistias aliorumque sacramentorum perceptione arceantur donec resipiscant, a. s. ».

Sed quoad executionem poenarum temporalium, quas sec. antiquum jus legitime infligi a brachio sasculari possunt hareticis, cf. Co-

AN I.EGITIMA SIT COERCITIO IX STATU CATHOLICO diceni, can. 6, n. 5: « Poenaa quaecumque antiqui juris, quarum in Codice nulla fit mentio, sunt abrogat». Quoad poenas spirituales ut iMonimunicatio cf. Codicem Juris Oanonici, can. 2314-2316, 2372. Of. infra, q. XI, a. 3: utrum hajretici sint tolerandi.

2° Probatur legitimitas coercitionis auctoritate S. Augustini citati ad lm. Dicit in Ep. 48 : « Mea primitus sententia erat neminem ad unitatem fidei esse cogendum, verbo esse agendum, disputatione imgnanduin. Sed iuec opinio mea non contradicentium verbis, sed ilemonstrantium superatur exemplis; nam primo opponebatur civitas iuea, quce cum tota esset iu parte Donati ,ad unitatem catliolicornm limore legum imperialium conversa. est».

Item Augustinus citatus ad 3m et 4*n dicit in Ep. 185 : « Nullus nostrum vult aliquem hasreticum perire. Sed aliter non meruit habere pacem Domus David, nisi Absalon filius eius, in bello quod cdiitra patrem gerebat, fnisset extinctus. Sic Ecclesia catholica, si nliquorum perditione coeteros colligit, dolorem materni sanat cordis luntorum liberatione populorum ».

3° Probatur ratione theologica: Subditi compelli possunt a superioribue ut swb obligationi satisfaciant. Atqui illi qui fidem susceperunt et baptizati sunt, incorporati sunt Ecclesite, ut eius subditi ' ( no obligavcnint ad fidem servandam. Ergo a superioribus compelli possunt ut sute obligationi satisfaciant, et hoc poenis spiritualibus, vW etiam temporalibus qua ad fornm saeculare pertinent, sub directione Ecclesia?. Cf. infra, q. XI, a. 3: utrum haeretici sint tolerandi, Cf. Jus actuale, Codex de poenis et delictis contra fidem et iinitatem Ecclesiae (n. 2314, § 1, n. 1, 2, 3; 2315, 2316, 2372). « Omnes ii christiana fide apostataj et omnes et singuli hasretici aut schismaliri incurrunt ipso facto excommunicationem... Si scctas acatholica? iidinen dederiut vel publice adhEeserint, ipso facto infames sunt et ttrmo pr»scripto can. 188, n. 4, clerici, monitione incassnm prav iuissa, degradentur. Suspectus de hseresi, qui monitns causam su- Hpicionis non removeat, actibus legitimis prohibeatur, et clericns pneterea, repetita inutiliter monitione, suspendatur a divinis».

Objvctio: Infideles qui nunquam fidem susceperunt non snnt ad ciim cogendi, quia voluntatis est credere; utqui eadem ratio militat |)io hasreticis. Ergo non sunt cogendi.

S. Thomas respondet ad 3m : « Sicut vovere est voluntatis, redilere autem necessitatis, ita aecipere fidem est voluntatis, sed tenere N in acceptam est necessitatis. Et ideo hairetici sunt compellendi nt lidem teneant ».

Uoc autem intelligitur : 1° in statu catholico, et 2° ut quid per k- licitum, sed per accidens quandoque majus malum sequeretur, ct, iitl lm ; 3° relate ad hteretieos qui personaliler susceperunt fidem Hiiltem accipiendo baptismum in infantia. Sed filii htcretieorum post iWK vel tres generationes fiunt satpe ut infideles qui nunquam fidem Httsoeperunt.

270 DE INFIDELITATB IN COMMUNI