I. Hoe Christus ghedient hevet
Lieve Suster, ghi sult merken dat Christus die Gods Sone hem selven oetmoedichde en̄ vernieute, ende nam ane eens knechs forme, omme dat hi ons dienen woude. En̄ hi was sachtmoedich, en̄ goedertieren, ende ghehoirsam tote der doot sinen hemelschen Vader, omme onsen wille. En̄ hi was, in midden sine discipule, alse die dient. Ende hi sprac selve dat hi comen ware, niet omme datmen hem dienen soude, mer omme dat hi dienen soude1. En̄ hier omme is hi verhaven na der menscheit2, ende God heeft hem ghegheven enen name boven alle namen, alsoe Sinte Pauwels sprect, dat, inden name Jhesu, boeghen hare knien hemelsche, en̄ ertsche en̄ helsche3. Ende hier omme, ofte4 die ewighe wijsheit Gods vercoes armen, knechten en̄ sondaren te dienene, soe moechdi gherne dienen en̄ ghehoirsam sijn Gode en̄ uwen oversten. En̄ en acht niet groet dat ghi dient; mer ghi selt groet achten dat God ghewerdicht dat ghi hem dienen moecht5. Want al waerdi des keysers dochter van Rome, en̄ vrouwe van al der werelt; en̄ begaeſdi al dat, en̄ wort6 ene arme deerne, en̄ dienet7 Christo in sinen leden: soe mochti u wel verbliden, want u ware groet goet en̄ grote ere ghesciet. Want die meeste ere, en̄ die hoechste edelheit die in die werelt is, dat es Gode dienen, bekende wijt wale8. Want Gode wiselie dienen, dat is een ewich conincrike besitten, en̄ regeren. Ende al is dat rike nu in ons verborghen, het sal hem vertonen na dit leven alse Christus spreken sal: ‘Goet knecht ende ghetrouwe, ganc in die bliscap dijns heren9.’
En̄ hier omme, alle die ghene die heeren en̄ vrouwen willen sijn, ende niemene dienen, maer datmen hem diene: die en behoren ten rike Gods niet. Want die paeus van Romen scrijft hem knecht der knechten Gods: ende alsoe moet hi hem ghevoelen, in gheesteliken dienste, en̄ inden orbore der heyligher kerstenheit, sal hi Christus navolghere sijn en̄ met hem regneren.
Ghi wet oec wel dat sinte Franciscus, uwe gheestelike Vader, Christumme na volchde en̄ der Evangelien10, met woerden en̄ met werken. En̄ hi vercoes armoede, versmaetheit en̄ ghehoirsamheit, een dienstknecht te sine alle der werelt hadde hijt vermoghen11. Hi was in midden sine broedere12 oetmoedich, ende ghehoirsam, en̄ die minste onder hem allen; en̄ dese regule en̄ dit exempel heeft hi u gelaten hem na te volgene. Ende hier omme heten u overste prelate ministri, dat sijn dienaren, omme dat si dienen souden13 alle die ordine dore, lijflic ende gheestelic, dat is met arbeide, met leringhen, met correctien en̄ met heylighen levene. De regule houtmen nader gheloesen, niet naden texte, alse men dede int beghin14. Armoede is heerlicheit, rijcheit en̄ verweentheit worden, also verre alse ment vercrighen mach15. Metten woerden prijstmen armoede, maer die werken en volghen niet. Penitencie ende arbeit is sere vertraecht16, want de broedere achten hem crane, en̄ soeken solaes en̄ gherief17. Leringhe is subtylheit worden, questie, ende nuwe vonden18, daer die ere Gods noch vrucht der sielen lettel, ofte niet ane gheleecht. De correctie es sere ghesaecht19, want minne ende vrese sijn vertraecht. Men corrigeert meer omme die ſame, dan omme die ere Gods ofte omme der sielen salicheit. Ende aldus es heylich leven sere verdonkert en̄ vergaen in alle ordinen, en̄ in allen state van religien. En̄ hier omme, lieve Suster, wildi sijn ene levende dochter Gods, en̄ ghemint van onsen Here Jhesu Christo, soe moeti sinen exemple volghen en̄ sijnre leren, en̄ den heylighen, die hier voirmaels leeſden inden beghinne der heyligher Kerken, die regelen en̄ oerdinen stichten20 met woerden en̄ met werken, met eersamen seden en̄ met heyligher oefeninghen, van buten en̄ van binnen, vore Gode en̄ vore die werelt. En̄ des moeti aldus beghinnen21.
Footnotes
-
Vglk. Matth. 20, 28. ↩
-
Sur. Quam etiam ob causam juxta humanitatem sublimiter exaltatus est. ↩
-
Vglk. Philip. 2, 9-10. ↩
-
Versta, indien. ↩
-
D. kwalyk, mocht. ↩
-
Het is eigentlyk het conditionale van werden. Zie Bormans op Christina, bl. 486. ↩
-
Dienet staet voor diendet, en is ook niets anders dan een imperfectum of conditionale, een weinig ontsteld door de uitlating der tandletter. Zie Bormans op Christina, bl. 462. ↩
-
K. alleen, bekenden wijt wel. De n is in de andere Hss. onderdrukt, gelyk zy het veelal wordt vóór eene volgende w, enkel om de welluidendheid. Zie onze Voorrede op het Tabernakel, bl. xxxii ↩
-
Vglk. Matth. 25, 21. ↩
-
Dit woord staet mede in dativo als regimen van navolgen. ↩
-
Sur. modò id commodè fieri potuisset. ↩
-
Zie deze constructie verklaerd in het Tabernakel, I, bl. 114, aenteek. 1. ↩
-
Versta, moeten, waer selen, soud veelal voor gebruikt wordt. Zie Bormans op Christina, bl. 155. ↩
-
Sur. Et servatur quidem hodiè canon iste seu Regula, sed secundum glossas duntaxat, non ut ipsa verborum veritas habet, quemadmodum solebat ab initio. ↩
-
Sur. Paupertas enim in magnificum dominatum, opulentiam, mottitiem, quatenùs haec adipisci licet, abiit. ↩
-
torpuit, zegt Surius. ↩
-
Sur. commoda sua. ↩
-
Sur. et nova quaedam commenta seu adinventiones. ↩
-
Versta, verzacht. Zie het Tabernakel, II, bl. 59, aenteek. 4. ↩
-
Versta stichtten, in imperfecto. De tweede t is uitgelaten, als dikwerf geschiedt. ↩
-
Sur. Id verò hac ratione aggredi et inchoare debebis. - Beghinnen met den genitivus is regelmatig. Zie ons Glossarium op den Rymbybel. ↩
Chapter 2 of 22