IX. Hoe men ter spreec veinsteren gaen sal
Ende werdi dan gheeyscht ofte geroepen ter spreee veinsteren1, eest dat ghi daer gherne gaet met loste van herten, soe moechdi u wel bedroeven; want ghi leeft noch meer den vleysce dan den gheeste, meer der werelt dan Gode; en̄ u ghebrect noch dat ierste dat uwen slote toebehoirt2. Ter vensteren en seldi niet gaen sere ghepareert mit uwen abite, noch alte sere verworpen3, maer in die goede middelt. Alse ghy daer comt, soe siet vore u nederweert, en̄ en meret niemene in sijn anscijn; en̄ en laet u oec niemene merken, daer ghijt behoeden moecht: en̄ sonderlinghe hoet u van mans ghesichte. Groet die ghene die tote u comen eenvoldichlijc, met corten woerden. Sijnt gheestelike menschen, soe bidt hen dat si u yet goets segghen, dies ghi ghebetert moecht werden; en̄ hoe ghi volstaen moecht in uwe gheloften en̄ in u slot, tote den einde uws levens. Sijnt menschen ute der werelt, soe hoedt uwe woerde nauwe, dat ghi niet en segt dat si begripen moghen4, ofte dies si gheergert werden. En̄ sit alsoe verre vander vensteren, dat die ghene die met u comen5 horen moghen uwe wocrde, en̄ ghi de hare. Ghi en selt vraghen na maghe noch na vriende, noch na en gheen dinc dat der werelt toe behoirt.
Vraechtmen u yet dat u condich is6, soe antwert met den cortsten woerden en̄ met den claersten die ghi gheleysten cont. Vracchtmen u oec dies ghi niet en wet, en scaemt u niet te segghene dat ghijs niet vroet en sijt. Begheren si oec yet goets van u te hoerne, dies si ghebetert werden, soe lachtert hen7 sonden soe ghi meest moecht, ende prijst hen doechde en̄ gherechticheit. Dreycht met der hellen, en̄ troest met der ghenadicheit Gods. Toent hen zwaerheit en̄ gruwel der duvele en̄ der helscher pinen, glorie en̄ bliscap der enghele en̄ der heylighen met Gode in ewigher salicheit. Aldus seldi hen toe spreken, en̄ met goeden exempelen die desen woerden ghelijc sijn8: soe werden si berespt, ghelcert, en̄ verveert en̄ ghetroest in allen den dingen diere hem noet is. En cyscht noch en bidt niemene niet9. En gheeft noch en nemt niet, sonder orlof uwer prelate; en̄ ontcommert u alre menschen, ende alre woerde, en̄ alre onleden met hen, soe ghi icrst moecht: en̄ keert u in uwe enicheit met Gode10. Want eest also dat ghi met loste ter spreecveinsteren gaet, en̄ eer uutweert dan inweert, en̄ dat u wel is in sprekene en̄ in hoerne clappagen11 en̄ niemaren, die ute der werelt comen: soe moechdi niet clare werden, mer ghi selt verdonkeren en̄ vergroven van daghe te daghe, soe lanc soe meer. En̄ al haddi yet goets van Gode ghevoelt in gracien ofte in doechden, dat sclve seldi verliesen. Ghi selt van binnen woeste en̄ ydel werden van doechden, onghestadich en̄ menichfuldich van herten. Ghi selt sijn sonder smaee en̄ troest van Gode, sonder ernst en̄ sonder devocien in uwen ghebede, en̄ verbeelt, en̄ vol van utersten ghepeysen12, ende des ghelike van ghebreken sonder ghetal.
En̄ hier omme hebbic ghemeret in sinte Claren, die eene beghine was van uwer ordinen13, dat si besloten was in ‧vij‧ slote. En̄ alsoe wart si clare14 en̄ verclaert, en̄ gheciert in allen doechden, en̄ heylich en̄ salich tote in die glorie Gods. Nu merct met ernste de slote, ic salse u noemen en̄ leren, eest dat ghise ontfaen wilt. Dese ‧vij‧ slote en mach niemen gheven dan die heylighe Gheest, noch niemen onfaen dan die ghene die Gode mint.
Footnotes
-
ad cancellos, ubi fit colloeutio, zegt Surius, Heden heet men 't de tralie. ↩
-
Sur. quod ad ctausuram sive custodiam tuam pertinet. ↩
-
Sur. nec etiam te plùs satìs abjicies. ↩
-
Sur. quod carpi ab illis possit. ↩
-
K. alleen, tot u comen. Sur. qui te invisunt. ↩
-
quod tibi constet, zegt Surius. Zie het woord by Kiliaen. ↩
-
Het pronomen staet in dativo plurali. Sur. vituperes apud eos peccata. ↩
-
Sur. Ita, inquam, loquaris cis, adjunctis exemplis ad isthaec appositis et accommodatis. ↩
-
Sur. Nihil à quoquam exigas aut petas. ↩
-
Sur. et à cunctis hominibus et erga eos occupationibus et collocutionibus, ut primùm poteris te expedias, atque ad tuam cum Deo unitatem et solitudinem revertaris. ↩
-
F. clappagien. ↩
-
K. alleen, van untwendighen ghepeinsen. ↩
-
Zoo staet er in K. alleen. De dry andere Hss. hebben een beghin uwer ordinen. En zoo moet Surius het mede opgevat hebben, want hy vertaelt - in D. Clara ordinis et instituti tui duce ac auspice. Maer dit zou Ruysbroeek met het woord beghin niet uitgedrukt hebben, weshalve wy de lezing van K voor de ware houden. Zie Be-ghijne, be-ghinc by Kiliaen. ↩
-
Duidelyk eene zinspeling op den naem der heilige. ↩
Chapter 10 of 22