De sancta Agnete virgine et martyre

eum glorifieavit; de sepulcro eius manna scaturivil 2; in hora mortis locum sepulcri lux maxima de caelo occupavil el sic defunclum rapuit.

Miracula autem, quibus beatus loannes floruit, quibus factus est similis gloriosis et magnificis Sanctis sunthaec: nam in vita suscitavit viduam Drusianam coram omni pop[o; suscitavit filium nnms viduae defunctum coram omni populo; suscitavit duos iuvenes mortuos de veneno coram orani populo; bibit venenum et nullam laesionem incurrit coram omni populo; templum Dianae Ephesorum et imaginem eius penitus comminuit; mutavit in aurum silvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas; gemmarum fragmenta in propriam reformavit naturam; philosophos cum discipulis et familiis ad Christum convertit et baplizavit, qni ei in vita

Sermo I

Equilatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea, Canticorum primo.

Non sine causa canticum amoris dicitur Can- » ticum canticorum, pro eo, quod materia, de qua est, et virtus, a qua formatur ipsum canticum, et finis, ad quem est, transcendit et materiam et originem et finem omnium canticorum. Tantae nobilitatis est virtus caritatis, ut qui habet caritatem habeal et Deum, nec est aliquod praemium nec meritum nisi diligere Deum, ut dicit Augustinus super illud: Mihi adhaerere Deo bonum est. Araor caritatis tantae sublimilatis est, ut de raisero faciat beatum et de simplici sapienlem, quemadmodum de aetate iuvencula transit in canitiem. Agnes ista, cuius solemnitatem modo celebramus, inler alias Virgines, quae sponsae Christi fuerunt, est praecipue commendabilis; ideo verbum de ipsa competenter dicitur, quod de laude sponsae dicitur. Quamquam iuvencula fuit aetate, animo tamen fuit cana, gratia caritatis tota repleta fuit. Cum odore istius Virginis currere debemus; mullae virgines eam secutae sunt. In principio rogabimus Dominum etc.

Equilatui meo etc.

Vide Bonav., toni. VI. pag. S29, notam 5. et 6. sua ecclesiam eius nomine construxerunt Similiter tolam Asiam convertit et eis ecclesias et episcopos ordinavit; regi Eduardo» Angliae, a quo in specie peregrini eleemosynam anulum accepit, tanquam suo devoto de ultra mare per militem suum remisit; iuvenem pulcrum et ferocem convertit et cuidam episcopo commendavit, quem requirens inter latrones, reduxit et perfectum factum episcopum ordinavit; haeresiarcham Cerinthum cum suis mirabiliter confutavit queni eliam apud balneas inveniens sive supervenientem videns, dixil: « Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corrumpant nos, in quibus lavatur vel lavari vult Cerinthus, veritatis inimicus», Glossa super secundam loannis; locum, in quo scripsit Evangelium, a venlis et pluviis contutavit oratione, ab hora, qua incepit, usque hodie etc.

Verbum istud ad laudem sponsae Domini potest trahi in laudera cuiuslibet animae perfectae, quae habet in se praerogativas, quae sponsae competunt inler quas Agnes raerito connumeratur. Sponsus sponsam laudat a duobus: a virtutis manifestatione et a virtutis origine. Manifestatio virtutis est in assecutione triumphi; origo autem virtutis est in possessione divini doni sive habilus. Assecutio eius triumphi, scilicet de diabolo, mundo et carne, notatur, cum dicit: Equilalui meo in curribus Pharaonis assimilavi te. Origo totius sanctitatis et bonitatis est possessio Spiritus sancti, quae nominatur, cum dicit: amica mea. Totaliter ab amico suo, id esl a Sponso suo, possessa fuit beata Agnes et possidens, quia, quod habet aliquis hoc modo, scilicet per amorem, habetur (etiam ab alio), sicut etiam est in amore corporali.

I. Modo dico, quod triumphus gloriosae Virginis explicatur nobis, cum dicit: Equitatui meo etc. Per equitatum Pharaonis significatur exercitus fidelium, qui, prostrato Pharaone, pervenit ad terram proraissionis. Cui equitatui assimilatur Ecclesia et ista Virgo gloriosa propter multiplicitatem praerogativarum. Recte exercitui Pharaonis assimilant sponsam et propter consimile bellum et propter consiraile rofiMret propter consimile praesidium et propter consimilem triumphum.

Respicite: iDitiura Sapientiae accipitur de historia Salomon noii loquebatur sicut fatuus, propter consimile in plebe Israelitica. Propter constmile bel- Iwm comparatur ista 'irgo exercilni Pharaonis. Compellebatur populus (sraeliticus in Aegypto ad vile opus, affligebat eos Pharao in opere luli ct lalevis; et praefeclus urbis compellebat beatim Agnetem ad vite opus, iit consecraretur daemonibus et incurvaretur ad accipiendum lilium suum, vel quod cogeretur ire ad prostibulum. Vile opus erat spiritualiler fornicari, vel corporaliter corrumpi. Istud beUumy- cit beata Agnes non abstpie confusione multorum. — Vile est igitur, quod illi qui sunt illustrati et viriles et moribus caelestes esse deberent, vincuntur a carne et superstitionibns mentalibus, vel fornicationibus corporalibus snbiiciuntnr. Et ista Virgo ita servavil castitatem et fidei integritatem. Utinam adverteret istud creatura rationalis, quoliescumque mens lentaretur ad fornicationem carnis, vel ad curiositates mentis! Utinam fldem haberemus prae oculis, quam in baptismo suscepimus!

Secundo attenditur simililudo istius Virginis ad equUatum Pharaonis quantum ad robur. Robur populi Israelitici fuit, ut per omnia superarent et non superarentur; flagellaverunt per virtutem Dei Aegyptios in virga Moysi. Virga virtutis Dei, per quam Moyses flagellavit Aegyplios, fuit in manu Agnelis. Unde virtute divinitus ei concessa radiabat tanla lux super ipsain, quam nullus hominum sustinere potuit aspectus. Filii autem tenebrarura, quos illuminare non potuit, quia claudebant virtutes aspectivas, terrebantur, et qui pleni fuerunt libidine restringebantur. — Itera, in populo Israelitico fuit virlus percutiendi primogenita Aegypti; et beata Agnes interfecit filium primogenitum praefecti. Nunquid igitur non similis fuit populo Israelitico quantum ad robur? Haec est virtus Spirilus sancti, qua supervestitur quisque, protegitur et defenditur, dummodo non abiiciat eum. Isto Spiritu induti fuerunt Apostoli et omnes, qui superaverunt Pharaonem, id est diabolum; et beata Agnes semper armata fuit ista armalura; Apostolus: Induimini arma lucis. Si quaeritis de ista armatura, quae sit; haec est armatura: Induere Dominum nostrum lesum Christum. Haec est virga virlutis, in qua superamus hostem.

Tertio beata Agnes assimilatur equitatui Pharaonis propter consimile praesidium. Quando populus Israelis fugiebat a facie Pharaonis, tunc Angelus Domini posuit se in medio inter filios Israel et Aegyptios Istud fuit praesidium angelicum, et quam- Locus corruplus, saltem obscunis. quam unus Angelus apparuit, tamen plures fuerunt, sicut, quando latrtinculi voluerunt interflcere Eliseum, erant montes pleni equorum et hominum armatornm. Siraililer fuit Angelus deputatus ad custodiam hnins Virginis, quando fuit ante tribunal et fnil in prostibnlo. Quando volunt ad nos appropinquare Aegyiilii, tunc Angelus ponit se in niedio. Nullus dicat, quod tentatio sit violenta; habemus bonos adiutores, scilicet Angelos Dei; Psalmus: Angelis suis mandavit de te, ut custodianl te in omnibus viis tuis. Super aspidem et basiliscum ambulabis et conculcabis leonem el draconem, id est, in tentatione, qua tenliit, ut aspis et nt leo, pi'aevalebis. Et quare? QniaAngeli adsunt nobis. Legiturde beato Sebastiano '», quod fuit quaedam mulier mnla accidentaliter, non surda, quia a casu habuit guttur clausum; quae vidit, quod Angelus tenebat librum corara Sebastiano, et beatus Sebastianus recitavit, sicut continebatur in libro. Angeli sunt nobiscuni; et legitur, quod Angelus ligavit Asraodaeuiu; genus est daemoniorum.

Quarto beala Agnes assimilatur equitatui Pha- ( raonis quantura ad consimile tropaeum. Filii Israel, submersis adversariis suis, intraverunt terram promissionis per mare rubrum; et beata Agnes per mare rubrntn, id est per medias flammas et seditiosos populos, proprio sanguine rubricata et baptizata, intravit in terram viventium. Dicit Gregorius: « Quid inter haec nos barbati et senes dicimus, qui Virgines per ferrum ire ad caelum videmus »? Reata Agnes dixit ad tyrannum: « Noli me contemnere, ut putes, me te velle habere mihi propitium », ut sacriflcem idolis tuis. Unde hoc, quod ista Virgo talis et tantae virtutis et fortiludinis fuit, ut esset victoriosa et effectuosa in desideriis suis? Vae nobis! Quando cogito de ista Virgine, reputo me infelicem et similes mihi. Si possem arcam raeam replere lapidibus pretiosis, et replerem eam stercoribus, essem bene miser. Possum concipere affectiones sanctas, snaves, caelestes et pretiosas; et habeo afiectiones viles, vanas et dissipatas, in quibus nihil est de pulcritodine nec de speciositate. Vere digni sunt inferno qui tantam gratiam spreverunt. Sumamus exeraplura de Agnete.

II. Vocat eam amicam Agnus Agnetera. Venerunt nuptiae Agni, et uxor eius praeparavit se. ti Videatis; oportet, quod omnes simus amici ad hoc, t quod intremus ad nuptias -istas. Accipiamus formani amicitiae ab Agnete. Grandis sermo est de amore. Sumus sicut ligna viridia, quibus non cohaeret ignis de facili. Qui loquitur de amore hominibus dispositis

ad ainorera, statim accenduntur; sed quando liomo liumiditatibus et phantasmatibus est innixus, tunc non potest adhaerere ignis amoris. Divina virtus tamen multum potest. Dico autera, quod beata Agnes singulari modo amica fuit propter quatuor: primo, propter pudicitiae puritatem; secundo, propter obedieiUiae pivinptilitdinem; tertio, pvoplev sapientiae perfriiitionem; quarto, propter perseverantiae perennitalem. Sine istis perfecta amicitia non habetur ad Sponsum. Pudicitia amicitiam inchoat, obedientia promovet, sapientia consummat, perseverantia conservat, ut funiculis his difficile rwnpatur Primo, dico, beata Agnes singulari modo fuit amica propter pudicitiae puritatem; unde in Canticis: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. — Spinae sunt deformes et pungitivae et parum valent nisi ad comburendum in igne; sed lilium est candens et pulcrum, varielate colorum distinctum quantura ad folium, est odoriferum et in medio est rubicundum ad maiorem decorem et odorem. Per lilium inlegritas pudicitiae designatur, quae animam reddit puicram et fama odoriferam. Virginitas enim a terra redolet usque in caelum; dum rex esset in cubili suo, nardus mca odorem dedit. Virgo glorioa integritate virginitatis suae Sponsum caelestem ad se traxit, ut non solum spiritualiter, sed corporaliter ad ipsam descenderet. Et de qualibet anima, quae est fempfe?n Spiritus sancti, verum est, quod odor suavitatis eius Ecclesiam triumphantem et militantem venuslat et per complacenliam.quam habet in mente divina, trahit Sponsura caelestem ad se, ut tota Trinitas descendat in sponsam Christi. Amor iste Spiritus sancti informativus est castitatis. «Mel, inquit sponsa, et lac ex eius ore suscepi, et sanguis eius ornavit genas meas ». — Quando cogitat homo, quod Christus sparsit sanguinem suum pro nobis et purificavit nos ab immunditia, quomodo potest tunc homo inclinari ad aliquod foednm? Quando cogitat aniraa, quod est templum Spiritus sancti facta, quando Spiritus sanctus super mel dulcis illabitur aniraae, quoraodo potest tunc cogitare aliquod foedum? Quomodo coneulcabit sanguinem Testamenti?

Reata Agnes non fuit spina plena punctionibus carnalibus desideriis, sed fuit pulcra, odorifera, Spiritu sancto repleta; ideo fuit sicut lilium inter spinas. Petebatur ad matrimonium. Aliquid est, si resistat quis fornicationi et si non velit consentire matrimonio. Tota pulcra es, amica mea, et macula non est in le. — Secundum exponit primum; quia Cfr. Gregor., II. Homil. in Evang. liomil. 34. n. 11 fuit sine macula, ideo fuit amica. Non fuit in ea macula, nec quantum ad sensum nec quantum ad cor nec quantum ad mentem nec quantum ad phantasraa nec quantum ad imaginabilia nec quantum ad exteriora signa. Ideo fuit tota pulcra. Qui castus est in carne, corde, imaginatione et in exteriori conversatione est totus candens. — Magna virtus est casti- i tas. Sponsus aeternus non potest amare nisi animam castam. Non sine causa clamant Seraphim: Sanctus, sanctus, sanctus. Non clamant magnus, sapiens aut iustus. Quare Seraphim magis clamant: Sanctus, sanctus, quam alii Angeli? Dicit Dionysius, quod sanctus idem est quod purus. Qui intraret ad intellectum, non vellet plus, inquinari corpus, quam vellet intrare flaramam ignis. Nihil prima(?) approximatione potest approximare ad Deum, nisi sit purum; et nihil ita coniungit Deo sicut amor puritatis; et quia beata 'irgo summe fuit pura, ideo specialiter et singulariter a Deo dilecta fuit. Et etiam, quia Deus est actus purus, ideo de omni proprietate et de potentia et de sapientia et de bonitate habet in sumraa excellentia; ideo qui approxiraat Deo puritatem aeraulari debet; et quia Seraphim iramediatissime Deo sunt coniuncti, ideo ipsi iaudant in Deo puritatem, clamantes: Sanctus, sanctus, sanctus. Vellet anima sancta (potius) per centum annos retrahi a fruitione Dei, quara semel inquinari. Non pro nihilo dicitur: Lectum Salomonis ambiunt sexaginta fortes. Dicitur in Isaia: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? Quare rubrum esl vestimentum tuum? Videns Christus,; quod Ecclesiam non potuit mundara facere nisi sanguine suo virgineo, fudit sanguinera suum. Quia voluit Ecclesiam rediraere, iavare, refocillare sanguine suo; ameraus sanguinem Christi, in quo sanctificati sumus; dato, quod homo consensit in aliquod immundum. — Sed beata Agnes casta fuit. Unde dicit ei. Dorainus: Ecce, tu pulcra es, amica mea, ecce, tu pulcra es, id est, pulcra es in carne et mente; pulcra es carne; pulcrior, raente; pulcherrima, flde.

Secundo dicitur beata Agnes amica propter obedientiae promptitudinem. Unde dicit ei Dominus: Surge, propera, amica mea, formosu mea, columba mea, in foraminibus pelrae, in caverna maceriae. — Quid est surgere et quid properare? Surgere est, quando partes corporis sunt appropinquantes ad terrara, et homo erigit se ad superiora. Dico, quod iex divina praecipit, quod discedamus a sceleribus et faciaraus quae sunt voluntatis Dei. Quando ahquis est in peccato niortali, non obedit

Deo, nisi poeniteat; et non poenitet, nisi (ut) sil iustus; el non est iustus, nisi sit conservatio iustitiae et surgat a praeceptis ad consilia. Dicit igitur: Surge, id est, elonga te a peccato et occasione peccatorum et imple praecepla et consilia, ut probes, quae sit volunlas Dei bona el beneplacens el perfecta. Dices, quoinodo implebo consilia, quando sum senex? Ideo dicit: propera. Jn odorein unguentorum tuorum currimus. Qui non est (aplus) hodie, cras minus aptus erit. Formosa mea; quando aliquis universaliter, celeriter, virtuose, simpliciter et strenue obedil et niliil omittit de circumstanliis, tunc habet formositatem el speciositatem. — Sed unde obedientia? Ex hoc, quod anima tua e&t columba niclificans in foraminibus petrae. Quando summam obedientiam habet? In memoria passionis Chrisli. Quando cogito, quod pro nobis habuit manus et pedes confixos et latus, ut Ecclesiam redimeret de latere suo; infelix sum, si nolo tunc obedire Deo..gnes reliquit patrem et matrem et omnia pro Christo. — Non est creatura ita hebes, quin in plena obedientia obediat Deo, excepta creatura rationali, quae deberet esse summe parata ad obediendum Deo. Unde tanta superbia in nobis, quod praeferimus voluntatem nostram voluntati divinae? Dei Filius, qui, cum in forma Dei esset, non rapinam arbilralus est, esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; et factus est obediens Patri usque ad morlem, intravit in cavernam maceiiae. — Cogita hoc, et obediens eris, et sic amicus. Unde Dominus: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Maxime amicus Dei esl qui observat omnia beneplacita Dei. Talibus dicit Dominus: Comedite, amici, et bibite el inebriamini. Sed. econtra: Si quis non vull operari, nec manducel. Omnis mensa impleta est ex manu Domini; Psalmus: Oculi omnium in te sperant, Domine, et tu das escam illorum in lempore opportimo. Quomodo audes comedere panem patris, si non vis ei obedire?.d confusionem nostram comedimus, quia convertetur nobis in fel aspidum. Dicit Dei Fihus: Sicut mandatum dedit mihiPaler, sic facio. « Amicitia est idem velle et idem nolle ». Non est decens, quod Deus veht male tecum; oportet, quod solvatur amicitia, quae est inter te et Deum; aut quod tu velis bona. Cognoscat mundus, quia diligo Patrem, el sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio. Deus statim fecit mundum uno verbo, sed refecit eum cum magna fatigatione, ut daret nobis exemplum obedientiae. Nullus est amicus Dei, nisi velit obedire. Genus humanum, quia noluit obedire Deo, quod fuit immortale, cecidit in mortem, et quod fuit opulentissimum, cecidit in egestatem.

Tertio fuit beata Agnes amica propter sapienliae perfrmlionem: Dices forle: poteris tu bene supersedere de eius sapientia, ne velis eam vestire plumis ahenis. — Dicit Ambrosius, quod nullus est magister ita contemplativus et exercitativus, qui magis proprie respondisset. Si fuisset discipuia Dionysii et audisset hierarchicas dispositiones et habuisset excessus mentales sicut Paulus; satis bene respondit. Nullus est amicus Dei sine sapientia; unde in libro Sapientiae: Per nationes in animas sanctas se transferl et amicos Dei et Prophetas constiluit. Neminem diligit Deus, nisi eum qui cum sapientia inhabitat. Et ideo beata Agnes fuit amica propter sapienliae perfruitionem. Pulcra es, amica mea, et suavis et decora sicut Jerusalem, lerribilis ut caslrorum acies ordinata. Dicit: sicut Jerusalem. Quae similitudo est hic? — Dixerunt aliqui, quod anima disponebatur ad beatitudinem, quando in ipsa describebatur universum esse. Dicitur in Apocalypsi: Scribam super eum nomen Dei mei et nomen ciuilatis Dei mei novae lerusalem, id est caelestis hierarchiae, et nomen meum novum. Nonien meum novum, id est nomen Christi; unde in loanne: Haec est vita aeterna, ut cogno.scant le, solum Deum verum, et quem misisti Jesum Christum. et in futuro per gloriam; in gralia sapienliali propinquissima est anima descriptioni aeternae per gustum. Per gustum enim accedit ad illurainationem et per illuminalionem accedit ad aeternam stabililatem. Suavis enim est gustui; Psalmus: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus; et in Ecclesiastico: Traiisite ad. me, omnes, qui concupiscitis me. Anima tristis et moerens non habet delectationes in se, sed quando gustat, quam suavis est Dominus, retrahit se ab exterioribus occupalionibus; tunc inlrat in cor suum et disponit se tanquam oculus unus (?) ad aeternos splendores; tunc flt decora et rapitur in splendorem aeternum. — Si anima videret istud pulcrum pulcherrimum, omnes chordae de mundo non retraherent ipsam ab ipso; et tunc stabilitur anima et sic stabilitur sicut lerusalem; Psalmus: Lauda, lerusalem, Dominum etc, quoniam confortavit seras portarum tuarum. Tunc est impossibile, quod impugnetur; Apostolus: Quis nos separabit a caritate Christi? An gladius, an persecutio, an mors etc. Audite, inquit, audienles me, et eomedite bonum. Oinnes suavitates corporales non sunt nisi excoriationes et corruptiones bonorum spiritualium. — Agnes, ubi delectaris? Certe in Domino nostro Iesu Christo. Ecce, tu pulcra es, amica mea; ecce, tu pulcra es. Nos sumus sicut lerusalem combusla et dissipata;

leremias: Quomodo, lerusalem, prostrata es? Qui habet iiierarchicas ascensiones non potest audire nec videre nec guslare nisi dilectum, sicut Agnes, quae ascensiones in co)'de suo disposuit. Per sensum ta- ctus sursum fuit attracta et dilecto unita. — Sed im- -pletur in nobis hodie quod dicitur de finis Israel, qui habebant cibum optimi saporis, et tamen nauseabat sapor eos et desiderabant pepones, allia et huiusmodi, quae comederant in Aegypto. Sanctissimum Sacramentum altaris proposuit nobis in cibuni, et si anima susciperet istum cibum cum devotione, posset videre mirabilem Dei potentiam, pulcritudinem et bonitatem. Hoc Sacramentura venustat decorem Ecclesiae; quidquid signiflcatur in veteri Lege impletur in isto Sacramento.

Ultima conditio, quare beata Agnes fuit amica Christi, est propter perseverantiae perennitatem; unde jn Proverbiis: Omni tempore diligit qui amicus est. Qui perseveraverit usque ad mortem hic salvus erit. In Canticis dicitur: Surge, amica mea, formosa mea. lani enim hiems transiit, imber abiit et recessit. — Surge, amica mea, scilicet, quando anima egredietur de corpore. Veni de Libano, veni, coronaberis. lam hiems transiit, id est difficultas ad bene operandum; imber abiit, id est pronitas, quae est ad delicias carnales, quasi dicat: iam non esl tempus tentationum, neque est vacandum deliciis carnalibus. Flores apparuerunt, scilicet Martyrum. Virgines sunt flores candidi, etMartyres sunt Hores rosarum; circumdabant eam flores rosarum. — Tu, beata Agnes, es flos candidus et rubicundus; ideo voluit Dominus, quod esses rubicunda sanguine proprio et varietate supervestita, sicut « capilHs fuit recta », quasi dicat Dominus: Volo te transplantare. Quid tibi cum mundo? Volo, quod habeas ruborem patientiae cum candore pudicitiae; sicut dicitur in Canticis: Dilectus meus candidus et rubicundus. Filius Virginis in cruce est rubicundus.

Coniunctio Christi et Agnetis est coniunctio Sponsi et sponsae. Agnes Virgo fuit et Martyr. Sicut perseverantia in bono porta est paradisi, ita perseverantia in malo est porta inferni; si perseveras in bono, in morte pulsas ad portam paradisi. Si essent duo hospitia, unum simile paradiso, aliud simile inferno, et diceretur nobis: in isto recipient vos ministri sicut in paradiso et in alio sicut in inferno; circumspecti;, quod non iremus ad malam domum, sed ad domum, ubi essent opes excellentiae et honoris. — Dicit aliquis: Volo vitam, ibo ad conlrarium terminum, sed poenitebo. Loqueris, ac si tempus haberes in bursa. Cyprianus exponit, quod in qualibet petitione orationis dominicae petitur perseveranlia. Si desistas a cursu, perditus es; unum est. Quia non cito profertur sententia, ideo fllii hominum absque ullo timore perpetrant mala, peccant homines et implentur corda eorum malitia. Dicit Dominus: Ecce, amica mea. Videamus, si es amicus. Si perseverantiam habes in bono proposilo. — Propter oblationem Agnetis Christus multa bona fecit Ecclesiae. Conversa est filia imperaloris et purgata a lepra, et data est pax Ecclesiae tempore Silvestri, qui post ipsam fuit. Habent Virgines virtutem nos castificandi; ideo debemus ad ipsas recurrere et implorare ipsarum auxilium. Rogemus Dominum etc.

Sermo II

Ecce, tu pulcra es, amica mea. Ecce, tu pulcra es, oculi tui columbarum etc, Canticorum primo.

(Prothema). Quaeramus domino nostro regi adole.Kentidam virginem, et slet coram rege et foveat eum in sinu suo el calefaciat dominum nostrum regem, tertii Regum primo.

Ad litteram est verbum servorum David regis; spirituaUter esl verbum Angelorum et praedicatorum, qui ea quae concipjunt et vident in luce aeterna, vel meditantur, ea nobis annuntiant et proponunt et curam habent de grege Domini tanquam boni servi, qualiter grex Domini nutriatur et pascatur spiritualiter et reducatur in illam civitatem supernam, lerusalem caelestem. Et inter illa quae Angeli boni sive praedicatores dicunt, dicunt, quod quaerant domino suo regi adolescentulam virginem etc, id est animam incorruptam, prudentem et sensatam et amorosam et contemplativam. Talem, quando quaesierunt, invenerunt Virginem, scilicet gloriosam. Et post ipsam adductae sunt regi aliae Virgines ad exemplum ipsius, beata Agnes et aliae. Unde et merito pro beata Agnete et aliis utimur verbo proposito. Ista autem Virgo inventa fuit in Ecclesia Dei et proposita aliis in exemplum, quia incorrupta fuit et sancta, quia prudens et sensata, quia amorosa, quia contemplativa; et calefecit Dominum nostrum Regem, quia fuit excessivae caritatis. — De ista Virgine debemus cogitare; 10. et de Dono perseveranliae, c. 2. n. 4. et c. 21. n. 35. —

el hoc est valde ulile nobis. Ipsa namque fuit incorrupta et sancta, prudens et sensata, ut apparet ex verbis suis; fuit etiam amorosa, quia excessivae caritatis; fuil etiam contemplativa. Et hoc considerare et attendere est utile nobis et ad elidendam superbiam nostram. Quid de nobis ipsis praesumiraus et nihil facimus, videntes istam iuvenculam tam durum martyrium pro Deo sustinuisse? Et etiam ad excitandam nostram pigritiam ad (faciendum) bonum pro Deo. Quis fecit hoc, quod scilicet in tah aetate martyrium passa est, ita prudens et sensata erat et ita prudenter respondebat et ita firma in fide? Certe, hoc fecit gratia Spiritus sancti; et ilia nobis non denegabitur a Deo, si nos disponamus ad eam. Si enim eani imilali fuerimus, bene quidem; sin autem, ipsa stabit in iudicio contra nos et dicere poterit: ego iuvencula ita et ita fui, et vos senes et barbali, qui tantum fuistis in saeculo, nihil fecistis. Dicamus igitur: Paler nosler, quod Deus det nobis invenire talem virginem non solum in libris et quaternis, sed etiam in conscientiis nostris per imitationem, ita quod sit ad eius gloriam et nostram aedificationem et sahitem.

Ecce, tu pulcra es, amica mea etc.

Certum est, quod verbum istud est verbum Sponsiad sponsam suam, quamlibet sanctam et fidelem animam, et specialiter potest esse verbum Chrisli ad sponsam suam Agnetem. Et in verbo isto commendat eara a quatuor, scilicet a sanctitate et speciositate conversationis, cura dicit: Ecce, tu pulcra es; et a sincerilate affectionis, cuni dicit: amica mea, mihi, supple, spiritualiter et sincero affectu copniata; tertio commendat eam a serenitate contemplationis, cum repetit: Ecce, tii, pulcra; qmrlo, a. simplicitate intentionU, cum dicil: oculi tui columtmrum. Si haec habet anima, iam esl Christo conformis et configurata Sponso suo Christo. Et videte, quod anima ista sancta et devota, cui loquitur Sponsus in Canticis, aliquando vocatur soror, aliquando vocatur filia, aliquando vocatur sponsa, aliquando amica. Et re vera aliter non est eius amica, nisi sit soror et filia et sponsa. Vocatur igitur primo soror. Et si aliae Virgines habuerunt hanc dignilatem, ut essent et dicerentur sorores Christi; recle beata Agnes hanc habuit. Quae enim melius soror Agni quam.gnes vel Agna? Debemus aulem intelligere, quod anima sancla dicilur soror Christi propter innocentiae conformitatem; filia, propter proniptitudinis obedientiam; sponsa, propter cohaerentiae indissoluhilitatem; amica, propler benevolentiae pukritudinem.

1. Et gloriosa Agnes, quare sic nominata? Quia soror Agni vere fuit, vere ipsi conformis et similis fuit pcr innocentiae conformitatem. Propter quod ipse Christus in Canticorum ultimo: Soror nostra parva et uhera non liabet. Quid faciemus sorori nostrae in die, quando alloquenda est? Et respondet: Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argentea; si ostimn est, compingamus illud tabulis cedrinis. Videte: innocentia in hoc consistit, quod anima, quae vult habere veram innocentiam, in nullo omittat aut transgrediatur aliquid, quod sit praeceptum in lege divina. Unde ista anima, quae nihil omittit agendorum et quae nihil committit aut perpetrat vitandorum, talis anima est, quae conformat et configural se legibus divinis. Omnes autem leges divinae ad unam legem divinam reducuntur, scilicet ad legem dilectionis. Nam secundum Apostolum: Plenitudo legis esl dilectio, ad Romanos decimo tertio. Finis praecepti est caritas de corde puro, el conscientia bona el fide non ficta.

Illa igitur anima innocens est, quae habet in se illa tria, scilicet cordis puritatem, conscientiae bonitatem, et fidei finnitatem. Haec est soror Agni sine macula, qui Legem implevit. Sic fuit innocens beata Agnes, quia habuit caritatem de corde puro; et ideo dicit Dominus de ea: Soror nostra parva est el ubera non habet, verba scilicet carnalis aut mundialis consolationis; et ex quo talis est, ergo caritatem de puro corde habet. — Iterum habuit conscientiam bonam el fidem non fictam; quod apparuit, quando petebatur a filio praelecti primo in coniugium suum, in maritale connubium, posttnpdum ad idolorum cullum. Ibi apparuit, quomodo /?dem veram, non fictam. habebat et conscientiam bonam. Propter quod dicit Dominus de ea: Quid facienms sorori nostrae in die, quando alloquenda est? supple: a praefecto et eius fiho, quando petebat eam. Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argeniea. — Per murum intelligo fidem eius fundatam firmiter super fundamenta Apostolorum, hoc est super duodecim articulos fidei catholieae, editos a duodecim Apostolis. Igitur super hunc murum aedificavil Christus propugnacula argenlea, qma. AeM fidem disertissimam el potentem se defendere contra omnes fidei inimicos et adversarios. « Iiifantia computabatur in annis, sed erat senectus mentis immensa; corpore iuvencnla, sed animo cana». Ita sapienter respondebat, sicut si fuisset doctrix theologiae. Non fuit sua fides ficla, sed vera et flrma. — Sed quid super ostium responsum est? Si ostium est, compingamus illud tahulis cedrinis. Ostium, per quod intratur ad Deum, et per quod venit Deus ad nos et intrat, conscientia sana est et recla. Et ideo dicit Dominus compingendum tahulis cedrinis, quae sunt imputribiles, per quod intelligo conscientiae bonita.tem, quae nihil habel corruptionis, non habet vermem corrodentem. Talem murum et tale ostium habuit beata Agnes; et ideo ipsamet de hoc gloriatur ibidem: Ego murus, et ubera mea sicut turris. Ipsa enim habuit caritatem

de corde puro, conscienlia bona et fide non ficta; et ideo vocatur a Christo soror propter innocentiae conforraitatem. Et bene dicitur Agnes vel Agna, quia soror Agni. Nec verecundatur Agnus liabere talem sororem, sed delectatur sua sorore. Utinam animae nostrae sic sint configuratae Agno secundum istam innocentiam, ut velit Christus eas vocare sorores!

II. Secundo vocatur anima sancta jllia; et hoc propter obedientiae prompliludinem; Ca.nticovnm septimo: Quam pulcri sunt gressus tui in calceamentis, filia principis! — Gressus in calceamentis nihil aliud significant quam promptitudinem ad obediendura. Quando liomines prouipti sunt ad hoc, quod non timent nec lapides nec spinas quasi ferrum et aes, sic calceamentum eorura. Et hoc tit, quando nec propter difficultatera rei faciendae nec propter laborera diraittunt obedire Deo. De ista obedientia dicitur in Psalmo: Audi, filia, et vide et inclina aurem tuam et obliviscere populum tuum et domum jMlfis tui. Potissime vult Deus, quod sibi obediaraus in tribus, quae tanguntur in adducta auctoritate, ad quae non potest homo attingere, nisi sit ealceatus ferro et aere, ut nec difficultatem nec laborem tiraeat; et intingat in oleo pedem suum, id est, gratiara habeat. — Revocat nos a ponipositate mundi; et iu hoc vult nos sibi obedire; et boc est, quod dicitur hic: Audi, fi.lia, el vide et inclina auren tuam etc. Et oblioiscere populum tuum, hoc est omnem pompositatem; quia homines plus volunt honorari circa suos quam inter extraneos; ibi non curant. A quo retrahit, cura dicit: et ohliviscere. — Itera, retrabit nos a cupidilate et vult, quod nos obliviscamur omnera cupiditatem; quod tangit, cura dicit: Bt domum patris lui. — Itera, oranem carnalitatem in hoc, quod dicit: pat7-is tui; quasi dicat: non cures de mundi pompositate, de bonorum teraporalium multitudine nec de carnah affectione; et tunc eris bene obediens. Sic obedivit Filius Dei Patri suo, ut fieret pauper, humihs et afflictus: contra pompositatem humilis, contra cupiditatem pauper, contra carnalitatem afflictus. Si igitur vis, quod anima tua sit filia principis, et quod pulcri sint in calceamentis gressus tui; oportet, quod obliviscaris populum luum et domum palris tui. — Et nunquid non audivit beata Agnes istud verbum? Immo; fdia enim erat nobihura parentum, unigenita et pulcherrima et debebat hereditare in tota heredilate parentum suorum et etiam debebat semen in domo patris sui conservare, quia unigenita erat. Quid fecit? Omnia conterapsit propter Deum, et honorem mundanum et paternam hereditatem despexit, etiam illum qui eam petebat in coniugium, quia erat adhuc nobilior illo genere, qui et multa praesentavit ei, quae ab ea velut stercora recusata sunt. Et dixit: me, pabulum raortis, foraes peccati, nutriraentum facinoris, quia iara ab alio amatore praeventa sura».

Senserat iara maiora et meliora bona, gratia Spiritus sancti edocta et inspirata; et ideo illa quae offerebantur, contemnebat. — Quid igitur diceraus, quando videmus horainera toto desiderio aspirare ad istas iucunditates mundi, anhelare ad divitias et prosperitates, non curantera de bonis spiritualibus et aeternis? Certe, tales non sunt filii Dei vel filii liberae, sed filii anciUae, quaerentes prudentiam, quae de terra est. Audi igitur, filia, et vide etc, et noli esse fllia diaboli, sed filia Dei, fllia Iesu Christi. — Aliqui mirantur de ista Virgine, quomodo ita prudenter loquebatur et respondebat; sed adhuc plus miror, quomodo omnia ita contemnebat et arbitrahatur ut stercora. Certum est, quod « magno pondere flxa erat » in fide et dilectione Dei «a Spiritu sancto ».

III. Tertio dicitur aniraa sancta sponsa Christi; et hoc propter cohaerentiae indissolubilitatem, quia raatriraoniura est vinculum indissolubile inter sponsura et sponsara. Ideo convenit ei illud quod Sponsus dicit Canticorum quarto: Hortus conclusus, soror mea, sponsa, hortus conclusus, fons.ngnatus. Emissiones tuae, paradisus, malorum punicorum cum pomorum fructibus. Cypri cum nardo, nardus et crocus etc. — Quid vult dicere? Vinculum indissolubile, quod est inter sponsum et sponsam, non habet inter animam et Christum, nisi concurrant tria, scilicet incorruptio vitae et munditia conscientiae et odor bonae famae. Hortus conclusus, soror mea, sponsa, quantura ad vitae incorruptionem; fons signatus, quanlum ad conscientiae munditiam; emissiones tuae,paradisus, quantum ad bonam famam. — Hortus iste plenus est, araoenus et floridus, et «ignificat talis hortus animam bonae vitae, conscientiae purae et bonae famae, quasi repletam bonarum virtutum odoribus. Quando enim horao raalus est vel habet inala in se permixta bonis, tunc non est homo sicut hortus, sed sicut vinea hominis stulti, quae tola repleta est urticis et malis herbis. Sed quando in eo nihil est mali et multa booa, tunc est homo hortus conclusus, quantum ad vitam incon-iiplam; fons signatus, quantum ad mundam conscientiam, quia, sicut aqua fontis de intirao terrae erumpit, de ignoto et inviso loco, sic munditia conscientiae ab intimo venit, quam solus Deus videt et rimatur; quando enim conscienlia hominis pura est et munda in oculis divinae Maiestatis, tunc non est homo teraeratus aut maculatus per aliquam immunditiam supervenientem. Sed quando cum bona vita el raunda conscientia est honestas famae et bonus odor, tunc emissiones hominis sunt sicut paradisus.

Inde veniunt boni odores. Merito possunt tales dicere - ChrisU bonus odor sumus. Ecce, beata Agnes ubique reliquit bonum odorem suum. Tantus fuit odor, qui exivit de ista beala Virgine, quod locum foeditatis, ipsum iupanar, fecit ecclesiam. Quia enim ipsa habuit vitam incorruplam, ideo Dominus voluit eam lionestare et decorare veste pulcherriraa et Angelorum manibus parata, inimo etiam densitate capillorum suorum, « ut melius videretur eorura (irabriis quam vestibus tecla ». Quia conscientiam habuit mundam et impollutam, ideo locus ille, qui erat ante immundum prostibulum, repletus est immenso lumine, et « quicumque ingrediebatur raelior regrediebatur ». Odor ille prirao « interfecit filiura praefecti, qui non dedit honorera Deo, sed veniebat insultaturus pueliae ». Ideo habuil diabolus potestatem in eura et suffocavit eum. Sed ista beata Virgo suo bono odore suscitavit eum el de portis inferni revocavit eura ad vitara, et qui prius fuerat blasphemus et immundus, coepit noraen Domini praedicare. Odor suus mortuos vivificabat. — Fuit igitur sponsa Christi propter inseparabilitatem cohaerentiae cum Christo; unde et dicebat: « Anulo suo subarrhavit me » Dominus Lesus Christus el tanquam sponsam decoravil me corona. Credo, quod ideo Dorainus ita cito voluit eam accipere, ut eam sibi illibatam coniungeret et conservaret.

Mirura est, quod aliqui sunt iam senes et barbati, et est eis difficile servare castitatera. Videant jsiam puellam ila fortem et firmam, ut nec donis nec precibus neque minis flecti posset. — Aliqui sunt, qui volunt servare famam suam, sed non vilam, quia in occulto faciunt mala, et videtur sibi, quod non laedatur fama sua. Sed scitis, quod est lepra occultata ad tempus, (quae) postea inficit totum horainera et interius et exterius. Et licet in occulto raale vivas, tamen tu es infectus ita, quod foetor tuus pervenit usque ad nares Dei et curiae caeleslis. — Aliqui sunt, qui volunt habere vitam raundam, nullo modo facerenl aliquid inhonestum; sed non curant, quod habeant mundam conscientiam, immo habent cor et conscientiam apertam et patulam ad omnes cogitationes malas et oranes iraagines; quaecuraque vero venit, statim recipitur, nulla repellitur. Et deberet homo malara cogitationera et malam imaginem transverberare et dicere: ad quid venis, quid quaeris in domo ista? Non est hic locus tuus. Non deberet cor aperire talibus imaginibus, sed angelicis et bonis imaginibus. Debet enira homo dicere intra se: quoraodo inquinarera cor meum; nullo modo facerem. Nec l inseparabiliter cohaerere Christo sicut sP°nsa sponso suo, oon sicut concubina fornicatori.

IV. Quarto liabet anima sancta nomen et rationem amicae; et sicut dixi, dicitur amica propter Epist. II. Cor. 2, 15. pulcriludinem benevolentiae; Canticorum quinto: Aperi mihi, soror mea, amica mea, columba mea, immaculata mea, quia caput meum plenum est rore el cincinni mei gutlis noctium. Nihil est, quod aperiat cor nostrum Deo, nisi benevolenlia et desiderium fervens ad ipsum; Psalmus: Os meum aperui et atlraxi spiritum, quia mandata tua desiderabam. Benevolenlia ergo aperit cor nostrum ad susceptionem Spiritus sancti. Et unde habet hanc plenitudinem benevolentiae? A Christo capite. Aperte-%o mihi, dicit Christus, per desiderium, et altrahas spiritum et sis amica mea, quia caput meum plenum est rore et cincinni mei gultis noctium. — In quo innuit, quod una est gratia, quam haberaus a capite noslro Christo; quod notatur, cum dicit: caput meum plenum est rore. Sed niulta sunt charismata, dona scilicet et virtutes Spiritus sancti; et haec sunt guttae noctium, quasi dicat: per caput immittam rorem graliae, et per cincinnos immittam dona omnium charismatum spiritualiura. Tali animae configuratae Christo per gratiam et per habitus virtutum et donorum dicit Christus: Ecce, tu pulcra es, oculi tui columbarum.

Et videte: ad hoc, quod plenitudo benevolentiae sit in nobis, necesse est, quod sit benevolentia conglutinans per devotionem, corroborans per aemulationem, purifica.ns per raunditiam et incorruptionera, pulcrificans, per contemplationem. De primo notandum, quod principalis ratio amoris est, quod esl unitivus. Inde est, quod Canticum canticorum, quod est canticuni araoris, incipit ab unione: Osculetur me osculo oris sui etc. Unitio causat corroborationem; unitio et corroboratio purificationem, et haec tria causant pulcrificationem.

Primo igilur dicitur anima sancla amica Christi propter plenitudinem benevolentiae coadunantis per devotionem; Canticorum secundo «: Surge, propera, amica mea, sponsa mea, et veni, columba mea in foraminibus petrae, in caverna maceriae. AUoquitur Christus animam fidelem, sponsam suam, specialiter beatam Agnetem, quod surgat et properet et venia.t in foramina petrae et in cavernam maceriae. Quae sunl ista? Petra erat Christus, dicit Apostolus. Plagae Christi sunt foramina petrae, et caverna maceriae, Agni vulnera. Invitat ergoeam,ut ista visitet et de istis cogitet et ibi immoretur. Istud bene faciebat beata Agnes; unde ipsadicebat: «Sanguis eius ornavit genas meas ». 0 beata Virgo! ubi accepisti et hausisti sanguinem istum? Agni nomen saepe recolendo, passionera et plagas Christi. Ibi morabalur, de his meditabatur et deosculabatur vulnera eius ex devotione. Et ex hoc dicit genas suas ornatas. Devotio enim ita facit, quod recolligil animara.

sicut ignis comburens diversa ligna colligit ea in cineres. In plagis Christi commorabatur et requiescebat beata Virgo, sic a Christo excitata et vocata; unde dicebat ibidem ei Chrislus: Oslende mihi facieni iuain, sonet vox tua in auribus meis; vox enim tua dulcis et facies tua decora. — Ostende mihi faciem tuam, superiorem porlionem rationis, in qua relucet imago mea et similitudo, in qua eliam est devotio sive vivificalio devotionis. Sic fecit beala Agnes. — Et tu miser, quid facis? Tu,dequo cogitas? Et mane et vespere deberes cogitare de passione et plagis Christi, quantum pro te sustinuit, et tu non cogitas nisi de truflis. Sonet vox tua in auribus meis, vox scilicet laudis, qua laudatur Deus in Ecclesia et de die et de nocte. Surge ergo, noli dormire, cum debes Deum laudare, sicut faciunt illi qui dormiunt tota nocte. Propera et vade ad Agnum, Christum, cogitando de plagis eius et de sanguine eius effuso pro te. Mihi videtur, quod homo, qui non emoUitur sanguine Christi, durior est lapide. Ipse mortuus esl propter peccata tua; et tu ex hoc non emolliris ad compassionem, devotionem et poenitentiam? Durior es lapide.

Secundo dicitur amica propter plenitudinem be- nevolentiae corroboranlis per aemulalionem. Ita dicit Sponsus in Canticorum primo: Equitatui meo in curribus Pharaonis assimikwi te, amica mea. Legitur in Exodo, quod in exitu filiorum Israel de Aegj'pto respexit Dominus super castra Aegyptiorum, et subvertU rotas curruum, ferebanturque in profundum. Qui non respicit per quandam aemulationein super currus Pharaonis, hoc est diaboli, omne malum et in se et in alio detestando, non est amicus Dei. Non enim ferventer et bene diligit bonum qui non odit malum, et qui non vult pro posse suo exterminare omne malum et in se et in aho. Et anima illa, quae hoc facit, est amica Dei; et haec aemulatio reddit animam fortissimam; Canticorum ultimo 5: Pone me ut signaculum super cor tuum, ut signaculum super brachium tuum, quia fortis est ut mors dileclio, dura sicut infernus aemulatio; quia, sicut infernus nemini peccatori parcit, sic nec aemulatio alicui malo parcit, sed omne malum detestatur et exterminat; Canticorum primo: Pulcrae sunt genae tuae sicul turturis. — « Turtur nunquam dimittit comparem suum, et si comparem illum amittat, nunquam alii iungitur». In quo significatur sollicitudo et fervens amor, quam debet habere anima fidelis ad Sponsum suum, sicut ipsemet habet ad sponsam suam, quia zelotype diligit eam. Ipse enim est Deus zeloles.

Tertio vocatur amica propter plenitudinem benevolentiao puripcantis per incor?'uptionem; Canticorun) secundo: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inler filias. Anima corrumpitur et immunda eflicitur per pelulantiam carnis; lascivia est impatiens. Diabolus enim mundus non est, licet petulanliam carnis non habeal, quia habet impatienliam. Utrumque igitur oportet habere: et munditiam contra petulantiam et patientiam contra impatientiam. Et hoc notatur in lilio. Nam lilium habet candorem munditiae et levitatem patienliae. Spina autem habet contrarium, quia est nigra sive obscura et pungens; et significat homines immundos et contentiosos sive impatientes. Deberent tales proiici in ignem, ut comburerentur. — Beata Agnes habuit carnis et animae munditiam sive castitatis candorem, ut dictum est, et etiam patientiae levitatem; unde nec per ignem nec per gladium trahi potuit ad impatientiam nec per prostibuli immunditiam potuit foedari nec corrumpi. Bene erat conformis Sponso suo, Agno, qui fuit mundus et patiens. — Sed videte, quod aliqui volunt configurari Christo nascenti per munditiam, non autem Christo patienti et morienti per patientiam; volunt ei assimilari, ut portatur in brachiis Matris, non ut pependit in patibulo crucis. Agnus nalus ex Virgine reddit me castum, patiens in cruce reddit me, id est reddere debet, patientem.

Tandem amica dicitur fldelis anima, specialiter beata Agnes, propter plenitudinem benevolentiae ptt crificantis per contemplationem; Canticorum quarto: Tota pulcra es, amica mea, tota pulcra es, et macula non est in te. Anima contemplativa, quae Deum videt in contemplatione, tota pulcrificatur. Et num potuit ista beata Virgo ita iuvencula et illibata pertingere et pervenire ad contemplationem Dei? Certe sic. Videte: credilis vos, quod homo per scientias istas ascendat in contemplationeui Dei? Certe, sine divini luminis illustratione non potest. — Unde sicut de nocte candelae multae accensae non possunt tibi em, sed unus radius solis tihi ostendit eum; sic nec istae scientiae ostendunt tibi verum Solem; sed una irradiatio et illustratio ipsius. Hoc radio fuit illustrata beata Agnes, et posuit eam Christus in Ecclesia sua quasi unum magnum lumen vel luminare ab ipso illuminatum. Unde potest ei dicere; Ecce, tu pulcra es, amica mea, ecce, tu pulcra es, quia tu es tota pulcrificata per illustrationes el splendores illos, quos tu percepisti in contemplatione.

Contemplatio autem habet quatuor, quia est serena, secreta, excelsa et iucunda. Et tantum habet anima de pulcritudine, quantum habet de illuminatione et irradiatione divinae sapientiae. — Dico igitur, quod anima pulcriflcatur per contuitum contemplationis serenae, considerando ista exteriora cum

quadam serenitate, ut per ea ascendat in suum Creatorem; unde in Canticis dicitur: Quae est isla quae progredilur quasi aurora consurgens, pulcra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata? Anima eniin sancta in contemplatione serena considerans exteriora secundum stalum legis naturae, Legis scriptae, legis gratiae et secundum statum finalem, sic progrcditur et sic diversimode nominatur, quia, quantum ad statum legis naturae considerans exteriora, dicitur quasi aurora eomurgens; quantum ad statum Legis script;ie, dicitur -pulcra ut luna; quantum ad statum legis gratiae, dicitur electa ut sol; quantum ad statum finalem, dicitur terribilis ul caslrorum acies ordinata.

Alia est pulcrificatio animae per conteraplalioneui arcanam considerando interiora sua, et quando esl ad interiora coUecta. Unde in Canticis dicit Sponsus de ista pulcritudine: Pulcra es, amica mea, suavis el decora sicut Jerusalem; in qua sunt novem ordines Angelorum, et ipsa habet noveni genera habituum: gratiam, virtutes, dona, beatitudines etc. — Item, nunc exercet se in actu primi ordinis Angelorum, modo in secundo et usque ad ultimum. Qui esl exercitatus in psalterio, statim, cum traditur ei, potest illud tangere musice; qui non est, tradas ei, nescit eo uti; sic est de istis.

Tertio dicitur amica pulcra contemplatione excelsa, quando fertur superius per contemplationem in illa caelestia et aeterna bona; in Canticis: Quam pulcra es et quam decora, carissima in deliciis! Statura tua assimikUa esl palmae etc. Et est mirabile de palma respectu aliarura arborum, quod aliae arbores sunt pyramidales, grossae circa radicem et graeiles supra; sed palma grossior est circa ramos quam circa radicem. Sic anima, secundura quod altius fer-