De sancto Bartholomaeo Apostolo

— GulosUas, omnem menlis virtuteni et fortitudinem; unde ad Hebraeos duodecimo: Ne quis fornicator aul profanus ul Esau, cjui propler unam escam vendidit primitiva sua. Seitole enim, quoniam et poslea, cupiens hereditare benedictionem., reprobatus est, scilicet pro sua vilitate.

IV. Constanlia in perpessione acerbi martyrii; quod quidem fuit incendium, in quo examinalus et approbatus fuit. Unde sibi recle competit illud Psalrai et sibi attribuitiu-: Probasti cor meum et visitasti nocte; ad litteram totam noctem Decius crudelissimus expendit in eius tormenlis; igne me examinasti, quia in igne non defecit, sed profecit; et non est inuenta in me iniquitas, quia non raurmuravit, sed gratias egit. « Gratias, inquit, ago tibi, Domine Iesu Christe, quia ianuas tuas ingredi merui ». Unde ad ostendendum magnitudinem suae constantiae induxit ei Dominus magna vincenda, secundum quod beatus Sixtus ei promiserat. In hac autem conslantia probantur et approliantur milites Chri.sti; hoc autem fit triplicis suffraganlis virtutis adiutorio, scilicet per:

Fundamentum patientiae; nam niinor est virtus, quara non patientia forraat; propter quod lacobi primo: Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in varias lenlaliones incideritis, scienles, quod probatio fidei veslrae patientiam operalur, patientia autem opus perfectum habet;nnm virtusin infirmitate perficitur, secundae ad Corinthios duodecimo. Propter quod consuht Ecclesiasticus: In dolore susiine et in humilitate tua patientiam habe; in his duobus raaxime necessaria est patientia, scilicet in afflictione et in confusione. In hoc autem igne boni probantur, et mali consumuntur ut stipula; unde leremiae sexto: Defecit sufflatorium,

Diligebat enim /onathas David quasi animam suam; nam. exspoliavit se lonathas tunica, qua erat indutus, et dedit eam David, primi Regum decirao octavo.

(Prothema). Laetabor ego super eloquia iua, sicut qui invenit spolia multa, Psalmus.

In verbis ultimo propositis, sumlis de Psalrao ostenditur nobis, quahter debemus audire verbum Dei,quiacura magno gaudio; et ponitur exeraplum de paupere, qui multum laetatur, quando invenit in igne consumtum est plumbum, frustra conflavit conflator; malitiae enim eorum non sunt consumtae.

Sustentamentum confidentiae, quae sursura levat et sustentat; unde ad Romanos quinlo: Gloriamur in tribulationibus, scientes, quod tribulalio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem, spes autem non confundit, quia caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis. Haec autem spes omnes tribulationes facit tolerare et maxime iniurias (?)... in tribulalione certitudinem, secundum illud Tobiae tertio: Hoc autem pro certo habet omnis, qui te colit, quod vita eius, si in probatione fuerit, coronabitur; si autem in tribulalione fuerit, liberabilur. Secundum autem quod dicit Gregorius, « desideratio praemii minuit vim flagelli ». Et hoc est quod dicilur primae Petri primo: Modicum nunc, si oportet contristari in variis tentationibus, ut probatio vestrae /idei niulto pretiosior sit auro, quod per ignem probatur etc.

Perseverantiae complementum, quae sola consummat; de qua Sapientiae tertio: Tanquam aurum in fornace probavit illos et quasi holocausti hosliam accepit illos; per holocaustum, quod totum creraabatur, significatur virtus perseverantiae, quae non deficit usque in fineni, quousque perducat ad coronam iustitiae, secundum illud secundae ad Timotheum quarto: Bommi certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, in reliquo reposita est mihi corona iustitiae. Beatus, qui ad coronam hanc merito perseverantiae perducitur; lacobi primo: Beatus vir, qui suffert tentationem etc. Ad hanc coronam beatus Laurentius pervenit; ad quam nos etc. spolia. Similiter nos debemus laetari super eloquia Domini. Non est aliquis inter nos, si ipse haberet aliquem amicum, quem vellet dihgere, in longinquis partibus, sicut in partibus transmarinis, quin cum gaudio nuntium illum exciperet, qui afferret rumores bonos de amico illo. Verbum Dei est nuntius, qui affert rumores de verissimo araico nostro, Iesu Christo. Suscipere ergo debemus istum nuntium laetanter. Rogabimus etc.

lonathas diligebat David etc.

In aestate est consuetudo, quod honiines exuunt vestimenta sua propter nimium calorem; ita fecit

beatus Barlholomaeus, qui totus erat accensus amore diviiio. Unde spoliavit se, quia excoriatus fuit propter dilectionem, quam habebat ad Christum; unde bene competit ei verbum propositum, quod sumtum est de libro Regum. lonathas interpretatur columba veniens et signiflcat beatum Barlholomaeum, sicut iam videbitur. Isle lonathas diligebat David — id esl Christum — qui interpretatur manu fortis. Diligebat eum lonathas quasi animam suam; nam spoliavit se tunica siia, id est pelle sua, et dedit eam Christo. Iste beatus Bartholomaens bene implevit illud quod dicitur in lob: PeUem pro pclle et cimcta, quae habel homo, dabit pro anima sua. Pellem mortalitatis dabit pro pelle immortalitatis; quam habituri sumus, quando mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc imorruptionem, secundum Apostolum. In his verbis commendatur beatus Bartholomaeus quanlum ad tria: primo, quantum ad vitae innocentiam, cum dicitur: /onathas; secundo, quantum ad dilectionem praecipuam, cum dicitur: diligebat; lertio, quantum ad consummationem gloriosam, cum dicitur: nam exspoliavit se etc.

". Circa primum nolandum, quod bealus Bartholomaeus habuit vitam innocentissiraam, et propter hoc convenienter significatur nomine columbae. Ad innocentiam vitae pertinent quatuor, quae inventa sunt in beato Bartholomaeo, scilicet purilas affectionis, rectitudo intentionis, fecundilas operationis et frequentia devotae orationis. Primum esl innocentiae constitutivum; secundum est innocentiae directivum; terlium est innocentiae augmentativum; et quartum est innocentiae conservativum.

Circa primum nota, quod bealus Barthojomaeus habuit puritatem affectionis; ideo habuit innocentiam vitae. Purae affectiones et mundae reddunt animam pulcram, puram et decoram; et econtra, turpes affectiones et immundae reddunt animam turpem et deformem. Non est imago ita pulcra, si proiiceretur in lutum, quin ipsa perderet colores suos et pulcritudinem suam; ita est de anima, quae per turpes affectiones deturpatur. — Sed beatus Bartholo-, maeus habuit pulcras et putas alfectiones; unde convenienter designatur per columbam. Nam, sicut dicil Glossa super Matthaei tertio, columba est avis a felle aliena; similiter anima sancta est sine felle et sine amaritudine immundae affectionis et peccali. leremias: Vide, quani malum el amarum esl, reliquisse te Dominum Deum. tuum. Multi haberit cor plenum felle tari;sed non sic beatus Bartholomaeus; propter hoc sub noraine columbae significatur. In Canticis: Ecce, tu columba mea, immaculala mea, veni, iam enim hiems transiit, imber abiit et recessit, flores apparuermit in terra noslra. Deus enim non vocat animas maculalas, sed immaculatas; quod significatur per imbrem, id est turbulenliam affeclualem; per fl07'es intelligimus mundas affectiones, quae pulcrificant animam, sicut flores pulcrificant virgultum.

Secundum, quod pertinet ad innocenliam, est rectitudo intentionis, quae est tanquam innocentiae direclivum. Istam rectitudinem habuit bealus Bar- Iholomaeus; et in hoc habuit innocentiam. Homines, qui habent perversam intentionem, ut hypocritae, nunquam debent dici innocentes; in Ecclesiastico dicitur: Est qui nequiter Immiliat se, et interiora eius plena sunt dolo etc. Ista rectitudo intentionis debet esse gubernaculum navis noslrae sanctitatis. Nota, quod navis quantumcumque fortis, quantumcumque bona, non vadit secura per mare sine gubernaculo; ita est de nostra, quae sine gubernaculo rectae intentionis non potesl pervenire ad portum salutis; Psalmus: Deduxit eos in portum voluntatis eorum. — Istud gubernaculum assumsit beatus Bartholomaeus, et hoc significatur in nomine columbae; unde dicit Glossa super Cantica: Coluiiiba semper vescitur pulcrioribus granis et ineiiora eligit; sic anima sancla purissimo grano vescitur; de quo in Evangelio: Nisi granum- frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fueril, muUum fructum ajfert; et meliora eligit per reclam intentionem. Dixit Dominus discipulis suis: Estote prudentes sicul serpentes et simplices sicut columbae. Nota, quod serpens exponit totum corpus, ut servet capul illaesum; sic effecit beatus Bartholomaeus. Caput nostrum est Christus; illud caput amputat diabolus a multis, imrao etiam quidam sibimet amputant. Unde patet, quod ipsi sunt furiosi, vel non sunt prudenles sicut serpentes. Sequitur: et simplices sicut columbae. Ista simplicitas est iudivisio sui a Deo; illud est necessarium, de quo in Luca: Maria uptimam partem elegit. Sed aliqui habent cor suum multum divisum; Osee: Divisum est cor eorum; nunc interibunt; tales non sunt simplices sicut columbae.

Tertium, quod pertinet ad innocentiam, est fe- i cundilas bonae operationis, quae est tanquam in- nocentiae augmentalivum. Et hoc convenienter significatur nomine columbae; columba enim est fecundissima in pnllis; Psalmus: Filii tui sicut novelkie olivarum etc. Et puUi sunt opera tua; et licet non possis inereri primam gratiara, tamen potes mereri augmentum gratiae. — Et sic debes esse secundus in bonis operationibus, sicut fuit beatus Bartholoraaeus. Quid dicetur de oliosis, qui nescient coraputare unum opus bonum, quod ipsi feceriut?

Dicilur in Deuteronomio: Sex diebus operaberis, nt septimo die requiesces; sex diebus, id est per totum tempus vitae. Attende, quod quando instat aliqua magna solemnitas, ut Nativitas Domini, tunc operari festinant, ut possint adimplere opera sua. Adimpieamus omnia opera nostra, antequam veniat illa festivitas post carnis mortem; Osee: Post Dominum ambulabunt et avolabunt quasi avis ex Aegypto et quasi columba de terra Assyriorum. liii post Dominum ambulanl, qui Ijona opera multiplicant; et quanto plura opera facis, tanto plures passus multiplicas, et quanto plures passus multiplicas, lanto magis appropinquas ad Deum. Non debes cessare, sed semper multipiicare bona opera. Sed ad istum profectum requiritur vitatio malorum. Nonne demens reputaretur qui vellet construere aliquod aedificium, si de nocte destrueret quidquid construxisset de die? Item, gloriosi liomines et nobiles volunt liabere magnam sequelam et magnam familiam. Sequela est collectio operationum; in Apocalypsi dicitur: Opera enim illorum sequuntur illos. Attende, qualis sit sequela tua; si ames opera tenebrosa, nunquam cum tali familia intrabis in regnum Dei; tertii Regum decimo dicilur: Ingressa est regina Saba in lerusalem multo cum comitatu etc.

Quartum, quod pertinet ad innocentiam, est frequentia devoLae orationis lanquam conservalivuni innocentiae. Multum orabat beatus Bartholomaeus. Bonum est orationi devotae insistere semper; per columbam signiflcantur tales. Columba habet gemitum pro cantu; gemitus devotae orationis est ille dulcis cantus, qui placet Deo; unde in Canticis: Surge, propera, amica mea; et sequitur: Sonet vox tua in auribus meis; vox enim tua dulcis, et facies tua decora. Istam vocem docet devotio lacrymarum; Isaias: Qui sunt isti qui ut nubes volant et quasi columbae ad fenestras suas? Anima sancla debet esse plena aquis devotionis, quae per desiderium elevat se a terrenis; feneslrae sunt sensus nostri, quos diligenter debemus servare. Gregorius: « Non licet intueri quod non licet concupisci »; leremias: Mors intravit per fenestras noslras. Claude ergo fenestras. Non est aliquis inter nos, si diceretur ei, quod mors currit per vicos Parisienses et intrat per fenestras, quas invenit apertas, quod ipse exspectaret famulum suum ad daudendum fenestras, immo statim clauderet; Isaias: Rugiemus quasi ursi omnes et quasi columbae meditanles gememus. — Sic ergo lonatlias fuit beatus Bartholomaeus per vitae innocentiam, ad quam quatuor praedicta exiguntur, quae per columbae proprietates designantur.

II. Sequitur de secundo principali, scilicet de dilectione beati Bartholomaei, quae notatur, cum dicitur: Diligebat lonathas David. loannes dicit in Canonica sua: Qui non diligit manet in morle. Quantum ergo tu diligis vitam tuam, tantum tu debes diligere. Istam dilectionem ostendit beatus Bartholomaeus per quatuor signa. Primum est detestatio vel odium iniquitatis, contra illos qui delectantur in cogitatione de peccato; Psalmus: Qui diligitis Dominum odile malum. Nota: amicus odit quidquid amico suo est odiosum; et Dominus dicit: Iniquos odio liabui et legem tuam dilexi etc. Ergo si diligeres Dominum, haberes odium iniquitalum. — Secundum signum dilectionis est frequentia meditationis. Quando aliquis diligit aliquem, meditatur saepe de ipso et visitat ipsum. Quando tu cogitas de Deo, tu visitas ipsum: Meditatio cordis niei in conspectu tuo semper. Et medilabar in mandatis tuis, quae dilexi. Mandata diliguntur propter praeceptorem. Istam frequentiam meditationis et assiduitatem bene habuit beatus Bartholomaeus. — Tertium signum est benigna et prompHa suslinentia tribulationis; unde in loanne: Maiorem hac dilectinnem nemo habel, ul animam suam ponat quis pro amicis suis. Multa gravia sustinet homo pro eis quae diligit, ut patet de mercatoribus, qui propter lucrum in multis periculis se exponunt. Bene ostendunt, quod multum dihgunt lucrum, quia amor lucri facit pati multa. In Canticis dicitur: Fortis est ut mors dilectio; sed fortior quam mors, quia vincit mortem. — Beatus Bartholomaeus bene probavit, quod diligebat Christum, quia amore ipsius sustinuit martyrium. Tu ergo, si diligas, sustineas pro Christo tribulationes; vende te ipsum, da te pro Christo; non potes te melius vendere. — Quartum signum est assiduitas divinae laudis. Vide, quod quando aliquis amat mulierem amore libidinoso, ipse cantat de illa et facit cantilenas. Similiter, si tu diligas Deum, cantabis de. ipso, id est, laudabis ipsum et facies cantilenam de ipso. Sed multi sunt, quibus multum displicet cantare de Christo, ut patet de canonicis, qui statim post primum Gloria exeunt de choro. Videtur, quod diabolus teneat clavam magnam ferream et expellat eos; et in hoc patet, quod parum diligunt Deum. In Ecclesiastico dicitur de David: De omni corde suo laudavil Dominum et dilexit Deuni, qui fecit illum.

III. Sequitur de tertio principali etultimo, scilicet de comraendatione beati Bartholomaei quantura ad consummatiomm gloriosam; quod notatur, cum dicitur: nam exspoliavit se tunica sua etc. Nola, quod beatus Bartholomaeus novura genus martyrii et singulare nec alias excogitatura (subiit), quoniara excorialus fuit vivus; propter hoc dicitur, quod exspoliavit se tunica sua, qua eral vndutus, id est pelle sua. Multura devoti debemus esse circa islum

gloriosum Martyrom, qui dedit pellem suam pro Christo, non solum pellem, sed omriia, quae habuit. Nola, quod bealus Bartholomaeus tripjici tunica exspoliavit se et nos similiter ista triplici tunica debemus nos Tripiox in- exspoliare. Isla triplici tunica induit diabolus suos °Mspo3° milites, sicul consuetum (est), quod isti principes describitor. i, quando faciunt novos mililes, dant eis vestes et arma et equos. Prima tunica est tunica culpae;

et ista exspoliavit se bealus'Bartliolomaeus; secunda est mundanae prospenlalis; istti tunica exspoliavit se beatus Bartliolomaeus, quia nudus secutus est Christum et reliquit prosperitiUes mundanas. Qui ho.het duas lunicas del noii habenti; qui habet prosperilates mundanas ad supertluitatem det non haben- Dopicx tibus. Tertia tunica esl praesentis morlalilalis, qua esspoiiaiio. gxspoliavit beatus Bartholomaeus. — Nola duplicem exspoliationem: quaedam est,quae inducit verecundiarn et confusionem; quaedam non, sicut iam videbitur.

Prima est valde detestanda; per illam diabolus prima esi Bxspoliat animas et habet latrunculos suos in comnt%*spoiia- pitis viaruni insidiantes nobis, ut nos exspolient; Eze- 10 animae. j.j. yVwrfa cras et confusione plena. Non est homo in mundo, nisi sit expers rationis, quin haberet magnam confusionem, si esset nudus coram populo.

Propter hoc diabolus denudat et exspoliat animas, ut habeant confusionem; latrunculi diaboli insidiantes sunt occasiones peccandi, quae ubique nos infestanl;

propter quod bonum esset, quod nos istos latrunculos vilareinus et clauderemus castrum nostrum vel domum noslram muro forti; Ezechiel: Hi omnes habilanl sine muro, vccies el portae non sunt eis, ut diripias spolia et invadas praedam. — Castrum habens fortem murum non timet obsessores; sed si habeat muros debiles et perforatos, multum debet timere. Quis est iste murus? Iste murus est castilatis et continentiae, qui debet munire et claudere domum cordis nostri. Sed nostra misera carnalitas quotidie perforat murum istum, ita quod fere est sine muro. Claudamus ergo domum conscientiae nostrae et ponamus nos in claustro, ne diabolus exspoliet animas nostras.

Quare cavenda est ista exspoliatio? Propter tria: Tripies ra- priiiio, quia per ipsam anima damnificatur. Quilibet Si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique et non sineret, perfodi domum suani.

Non est aliquis vestrum, si sciret, quod latro de nocte veniret ad domum suam suffodiendam, quin ipse vigilaret el non sineret,perfodi domum suani. Sed dolendum est, quod aliqui scienter patiuntur, se exspoliari a diabolo, et dant ei arma; et hoc signiQcatum est in prirao hbro Regura, quod Philisthiim praeciderunt caput Saul et spoliaverunl eum armis Luc. 3, II. suis. Consuetudo est, quod quando aliquis princeps terrenus devincit alium, tunc currunt milites victoris et spoliant gentem devicti arrais suis. Bene patet hoc in libro Regum (per) David, qui interfecit Gol.ialh et abstulit ei caput suum et gladium suum et porlavit eum post illud tempus iii proeliura. Nititur diabolus, ut abscindat caput nostruin et auferat arma a nobis. Homo sine capite non habet virtutem; et tunc auferuntur ei arraa; et quid valet miles sine capile? Non valet amplius quam pastor. — Secundo, i non solura damniQcatur, imino eliam vili/icatur, quoniam decore suo privatur. Exerapluin possumus accipere de iraagine, quae deturpatur et vilificatur, quando anferuntur ab ea colores. Ita facit diabolus, quia aufert ab anima colores, id est virtutes; unde in loele: Gens ascendit super terram meam fortis et innumerabilis; vineam meam posuit in desertum et ficum meam decoriicavit. Nudans spoliavit eam et proiecU. Quando vinea est deserla, tunc multum turpis est et vilis; similiter est de anima. Diabolus congregat exercitum suuin, ut desertet et devastet vineara istain, id esl aniraam; et sic viliflcet. — Tertio anima valde debililatur per praedictam spoliationem et flt impotens nec habet, unde possil facere bonum nec unde possit resistere inalo. Et hoe significatur in Evangelio: Homo quidam descendebat ab lerusalem in lericho ei incidit in latrones, qui etiam despoliaverunt eum, et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Iste homo est qui descendit de statu gratiae in statum culpae; el incidit in latrones, id est in immundas affectiones; non est bonuni recipere tales latrones, id est tales affectiones immundas in corde suo. Domus mea domus orationis vocabitur; vos aulem fecistis illam speluncam latronum. Sequitur: et plagis impositis etc.; multum fuit debilitatus.

Secunda exspoliatio, quae inducit pulcritudinem et quae amplectenda est, quia utilis, haec est exspoliatio carnaliiaiis,prosperitatis et morlalilatis. Beatus Bartholomaeus exspoliavit se ista triplici tunica. Et quare exspoliavit se? Circa hoc nota, quod homo solet se exspoliare praecipue propter quatuor: primo, propter expeditionem, ut sit fnagis expeditus, ut patet de illis qui volunt luctari. Sic beatus Bartholomaeus exspoliavit se, ut esset magis expeditus ad luctandura contra diabolum. Gregorius: « Quid sunt ista temporalia nisi quaedara corporis indumenta? Nudi cum nudis debemus luctari, quia, si vestitus cum nudo luctatur, citius ad terram prosternitur, quia habet unde teneatur ». Tot veniunt luctae et tot tentationes, quod mirum est. Tamen debes te exspoliare per poenitentiam, sicut dicitur in Michaea: Plangam et ululabo et vadam spolialus et nudus.