De sanctis Philippo et Iacobo Apostolis

Isti sunt duo filii olei, qui a-sistunt Dominatori universae terrae, Zachariae quarto.

(Prothema). Ego sum via et veritas ct vita; oitt, dirigens operis elTectum; veritas, docens intellectum; vita, pascens alTectura. De primo, in Proverbiis: Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam ie per semilas aequitatis, quas cum ingressus fueris, non arclabuntur gre.fsus tui, et currens non habebis offendiculum. Viam sapientiae, quoad praecepta; semitas aequitatis, quoad consilia, quae quia ad aggrediendura difDcilia videntur, subdit: quas cum ingressus fueris elc. — De secundo, in Evangelio: Magister, scimus, quia verax es et viam Dci iu veritate doces etc. — De terlio, loannes: Ingredietur et egredietur et pascua inveniet; haec enim esl vita aeterna, ut cognoscant te solum Deum verum ei quem misisii lesum Christum. — aliquam istarum videlicet causarum, propter quas praelationis onus est fugiendum, donec compellalur quis strictioris auctoritate, vel conscientiae propriae dictaraine. — Sunt autem hae causae, scilicet ut quilibet se reputet insufficientem, exemplo Moysis di- centis: Quis sum ego, ut educam populum, filios Israel, de Aegypto? — Itera, quia quilibet debet a se excludere sinislram opinionem. exemplo Danielis et suorum sociorum, quibus, dum rex dona promitteret, ire nolebant, ne dona appetere viderentur. — Item, ut doiuinicae peregrinalionis vesligia expressius imitetur. Nam, sicut dicitur in Evangelio, ipse abscondit se, dum eum populi in regem assumere vellent. — Ilem, ut manifestius dominica consilia. adimpleat. Dominus enim ad perfectionis viara ambulandura consuluit, ut, omnibus venditis et pauperibus erogatis, ipsura sequamnr. — Itera, ut ardentius insistat oralioni; nam, secundum quod ex dictis beali Gregorii patet, ex conversatione hominum saeculariuni et colloquio eorura trahilur saepe consuetudo loquendi verba levilatis et vanitalis; propter quod tepidius oralioni insislilui-, et oratio tardius exauditur. — Item, ut perspicacins vucet conlemplationi; nam, secundum beatnin Gregorium, « mens, quae foris ad temporaliura curam spargilur, inlus a caelestium contemplatione evacuatur ». Vel sic: via, in exeraplo; verilas, in promisso; vita, in praeniio. Quia ergo ipse est veritas in proraisso et promisit: Quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, hoc faciam, petaraus ergo etc.

Isli sunt duo filii olei, qui assistunt Dominatori universae terrae.

Isaias, adrairans Apostolorum et apostolicorum virnrura exceiienliam et perfectionem, prorupit in quaeslioiieni: Qui luni isli qui ut nubes volant et quasi columbae ad fcnestra.s suas? — Nubes generatur ex vaporibns ignitis et subtiliatis et elevatis. Aposloli ergo bene nubes dicuntur, quia igniti, per caritatera; subtiliati, per paupertatem voluntariam; elevati, per contemplationem. Qui ut nubes volant, pluendo imbrem sacri dogmatis; coruscando miraculorum signis; tonando peccatorum detestationibus et poenarum minis. De his nubibus lob: Frumeniuni desiderat nubes, et nubes spargunt lumen suum, quae lustrant cuncta per circuitum,

quocumque eas voluntas gubernarUis duxerit. — Frumentum, id est lerra friictifera, scilicet bona mens hominis; desiderat nubes, iuibrem nubium, scilicet doctrinara; el nubes spargunt lumen, id est doctrinam; quae lustrant etc. Hoc est quod lob dixit: volant, quocumque eas volunlas gubernanlis duxerit; in quo perfecta obedientia notatur. Et nota, quod sacerdotium dicitur nubes, dicitur et lumen; imber, quia fecundat alTectum ad bene operandum; lumen, quia illustrat intellectum ad recte credendum. Et quasi columbae ad fenestras suas. Columba gemitum pro cantu edit et poenitentes designat, qui ad fenestras suas volant, dum dominicae passionis et Christi vulnerutii memores, ipsum imitando crucem suam baiulant. Praedictae igitur quaeslioni Isaiae per verba praedicta Zachariae responderi potest: Isti sunl etc.; in quibus Apostoli & quatuor commendantur, scilicet a vilae bonitate, a sociali amore, a gratiae promissione, ab apostolatus dignitate. Primo: Isti sunt; secundo: duo; tertio: filii olei; quarto: qui assistunt Dominatori.

I. De primo ergo dicit: Isti sunt, in quo ipsorum bonitas notatur; « uam ens et bonum convertuntur »; et quidquid deficit a bono desinit esse; unde Boethius- probat, malos nihil esse; et Augustinus dicit super hoc verbo: sine ipso factum est nihil: « Peccalum nihil est, et qui peccat nihil flt». Psalmus: Deficientes quemadmodum fumus deficient; lob: Habitenl in tabernaculo illius socii eius qui non est. Qui enim per peccalum elongatur a Deo, qui vere solus est, deficit ab ente. Et ideo Apostoli habent verum esse, et de eis dici potest veraciter: Isti sunt, i quia Deo adhaeserunt. — Et notandjun, quod sicut peccatum corrumpit et deducit ab esse, ita Dei timor reducit ad esse; fules dat piacens Deo esse; carilas dat viviflcum esse; iustitia conservat in esse. — De primo, Ecclesiastici primo: Timor Domini expellit peccatmn, et sic certe ex consequenti reducit z.Aesse, a quo peccatum deduxerat; Ecclesiastes: Deum lime et mandata eius observa. — De secundo, Apostolus: Sine fidc impossibile est Deo placere. — De lertio, loannes: Scimus, quoniam translali sumus demorte ad vitam, quoniam diligimus fratres. — De quarto: lusti in perpetuum vivent. Et quia his omnibus modis habent esse isti Apostoli, bene dicitur: Isti sunt. Ilaec autem dicta sunt ratione huius verbi sunt; sed qui (sunt) isti? Scilicet Philippus, qui interpretatur os lampadis, in quo designatur sana doctrina; et lacobus, qui interpretatur luctator, in quo designatur bona vita. lacobus enim ratione sanctae vitae et iustus cognominatus est et frater Domini, et raerito; duxit enim uxorem Domini, scihcet Ecclesiam lerosolymis, cum ei in episcopum est praefectus, ut secundura Legera Moysi raystice suscitaret semen defuncto fratri. — Philippus, os lampadis, scihcet Christi; Isaias: Propter Sion non tacebo et propter lerusalem non quiescam, donec egrediatur ut splendor lustus eius. Splendor est reverberatio lucis a corpore terso et polito; humanitas Christi fuit talis, a quo Divinilas resplenduit; et Salvator eius ut lampas accendalur. Christus, lampas, cuius vitium, humanitas; oleura, caritas; luraen, Divinitas. Huius os, Philippus per sanctara praedicationera; lereraias: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris. — Et hi bene coniunguntur, quia in hi bene figurantur per Cherubim, de quibus ad Moysen est dictum: Facies duos Cherubim aureos et productiles obumbranles propitiatorium ex utraque parte oraculi. Apostoli isti erant Cherubim duo, in quibus erat plenitudo scientiae quoad doctrinam credendorum et exemplar operandorura. Producliles quoad obediendum; ex auro, quoad caritatem. — Zacharias: Assumsi milii duas virgas; unam vocavi Decorem et alteram vocavi Funiculum et pavi gregem. Per has virgas isti duo Apostoli bene flgurantur. Unam vocavi Decorem, propter operationem boni operis; alteram Funiculum, propler rectitudinem intentionis; el pavi gregem; nisi enira haec duo, quae in his Apostolis erant, in praelatis fuerint, gregem non bene pascere poterunt. — Item, bene figurantur per illud Apocalypsis: Hi sunt duae olivae et duo candelabra. Olivae, propter opera pietatis; candelabra, propter famara boni operis. Sic ergo in hoc quod dicitur: Isti,?«?!<, commendantur a vitae bonitate. nus misil binos et binos anle faciem suam in omnem civitatem et locuni, quo erat ipse venturus, ad denotandum, quod ipse ad nullum venit, in quo ainoris concordia non fuerit. Et licet TuIIius dicat, « quod amicorum sit idem velle et idem nolle», tamen plus fuit in istis quibus erat idem sapere quoad intellectura; idem velle, quoad affectum; idem ubi alludit ad Hegesippum, V. Commenlar. et Uieron., de Vii'is

agere, quoad e(Tectiim: i(iem intendere, quoad profectum. — Et nolandum, quod in liac araoris concordia ad quatuor sunt coniuncti; scilicet ad perliibendum leslimoniatn veritatis; ad AhexAnm socielalem supernae dilectionis; ad impendendnm subsidium mutuae subventionis; ad obtinendum efficaciam divinae exauditionis. Haec enim quadruplex dualitas sanctae coniunclionis facit, quibus singulis perversitatis actor, diabolus, raalam dualitalem opponit. — De prinio, Apocalypsis: Dabo duobus leslibus meis, el prop/ictabiuU diubus milk duceiUis sexaginfa. Non expressit, cjuid daret, ut magna se daturum insinuaret, scilicet lumen veritatis in sermnne, discretionem in opere, bonam famani in opinione, conslanliam in tribulatione. Secundum hoc dicuntur in Evangelio lux nmmli, sal lerrae, lucerna super candelabrum, civiUis supru montem posila. De prirao, Apostolus: Vos eslis lux mumli in medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo verbum vilae continentes; Ecclesiasticus: Ego feci in caelis, ut oriretur lumen indeficiens. — De SBCundo: Vos eslis sal terrae; lob: Nunquid poterit comedi- insulsum, quod non est sale conditum? Philosophus: <t Salem non suflicit vis terrea immutare, nisi adiuvet illam calor solis ». Et certe, sic ad virtutem discretionis non sufficit homo nisi gratiae divinae auxilio. Sed de niultis hodie dici potest: Lambunt animalia caucem(?); id est besliales, histriones, adulatores et huiusmodi vivunt de bonis clericorum, et eos Jambunt quasi caucem, qui sal terrae (esse) debuerunt. — De tertio: Nemo lucernam accemlit et in abscondito ponit, neque sub modio, sed supra candelabrum; Psalmus: Paravi lucernam Cliristo meo. — De quarto, leremias: Dedi te in civitatem munitam etc. In hac civitate abundant arma sacrae Scripturae; victualia, charismatum et gratiae; populus, communionis sanctae Ecclesiae; et ideo dicitur bene munita.

De secundo, sciiicel habenda supernae dilectionis societate; Ecclesiastes: Si dormierint duo simul, niuluo fovebuntur; unus quomodo calefiet? Levitici sexto: Igiiis in allari meo semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subiiciens ligna mane per singutum societatis suae. De hoc emolumento Petrus: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes sicul boni dispensatores mul- 1 Cap. 11, 3; sequuntur Matlli. 5, 14. 13. el v. 15. tiformis gratiae Dei; Ecclesiastes: Si quispiani praevaluerit contra unum, duo resistunl ei. Unde super hoc verbo.postoli: Omnes estote unanimes, Glossa: « Omnis pugna unanimiter aggrcssa parit victoriam »; dnm legitur, quod populus, (cum) congregalus est sicut vir unus, vincit; dum legitur, quod, (cum) fuerit dispersus, est devictus. Unde patet, qund in bona Religionis societate melius implentur praecepta et consilia quara extra sola praecepta. Hoc bene est figuratum in libro Regura, dura vaccae portantes arcam non declinabant, neque ad dextram neque ad sinistram, sed ibant in directum versus Bethsames, id est donmra solis. — De quarto, in IVIatthaeo: Si duo ex vobis consenserint super terram, de onmi re, quamcumque pelierint, fiet illis a Palre meo. Hinc legitur, quod erant Apostoli unanimiter perseoerantes in ora,tione cum mulieribus et Maria, Matre Iesu etc, cura super eos descendit Spiritus sanctus.

Contra quatuor bonas dualitates praedictas diabolus opposuit qualuor dualitates malas; contra mam, falsitatis, scilicet detractionis et adulationis in sermone; contra secundam, of&'el inyjdme; contra tertiam, gulae et luxuriae in carne; conlra quartam, hypocrisim in opere. De primo: Novissime venerunt duo falsi testes. — De secundo, Daniel: Erant duo senes iudices etc. Isti enim cx odio iustara condemnare volebant, quia in malo eis non consenserat. — De tertio: Duae sunt fdiae sanguisugae, dicentes: Affer, affer. — De quarto: Vae peccatori terram ingredienti duabus viis! scilicet bona operatione et mala intenlione. olei. — Oleum enim designat graliam, quia lenil, sanat et pascit et illuminat. Sed notandnm, quod est inprofectu, quietis et pacis in convictu, patientiae in conflictu, libertatis in egressu. Et secundum haec ipsi sunt filii raultipiicis gratiae. Sed his singulis adversarius oleum peccali opponit, per quod ipse perditionis filios gignit. — De primo, Ecclesiastes: Omni tempore sint veslimenla tua candida, et oleum de capite tuo non de/iciat, id est fidei de superiori parte rationis. Haec bene dicitur oleum, quia lenit tumorem superbiae in intellectu, quem subiicit ad credendum contra argumenta rationis. Vestimenta, id

est conversationis opera. Augustinus in Regula ad Servos Dei: « In omni motu vestro nihil fiat, quod cuiusquam aspectum offendat, sed quod vestram deceat sanctitatem ». Idem: « Mirum est, nihil vis habere malum nisi te ipsum »; si veslimenta tua lavas saepe, quare non saepe te ipsum lavas? De huius olei filiis, loannes: Dedit eis poteslatem filios Dei fieri his qui credunt in nomine eius; loannes: Haec est vicloria, quae vincit mundum, fi.des nostra, id est mundanura et humanum sensum. Econtra est oleum haereticonim; Psalmus: Mollili sunt sermones eius super oleum, et ipsi sunt iacula. De huius filiis, in cantico Deuteronomii: Generatio enim perversa est, el infideles filii; leremias: Filii Mempheos et Taphnes eonstupraverunt te, scilicet per adulterium intelleclus Scripturae; Mempheos, id est serpentis. — De secundo, Proverbia: Thesaurus desiderabilis, el oleum in habitaculo iusti, et imprudens homo dissipabit illud. — Thesaurus, id est caritas, desiderabilis; Augustinus: « Habet quidquid patet, quidquid latet in divinis codicibus qui caritalem servat in moribus ». Et imprudens; vere sic. Nam, dum tribus taxillis, scilicet superbiae, avaritiae, Juxuriae, ludit, oleum, id est thesaurum caritatis, perdit. De huius filiis, Deuteronomium: Benedictus Aser, qui interpretatur beatus, in filiis, per sacramentalem regenerationem; sit placens fratribus suis, id est caelestibus civibus; et tingat in oleo pedem suum, id est airectum. Ferrum el aes, calceamentuni eius. Ferrum, constantia in tribulatione; aes, perseverantia in bono opere. De huiusmodi filiis olei, Apostolus: Imitatores Dei estote sicut filii carissimi, et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos et tradidit-semetipsum nobis. Econtra est oleum dolosae adulationis; Psalmus: Okum peccatoris non impinguet caput meum.

De tertio in Luca legitur, quod Samaritanus semivivi vulneribus infudit vinum et oleum. lob: Quis niihi tribuat, ut sim iuxta memes pristinos, scilicel innocentiae, quando lavabam pedes meos butyro, id est abundantia gratiae humanitatis Chrisli. Et petra fundebat mihi riuos olei; Apostolus: Petra autem erat Christus. De his filiis olei, Ecclesiasticus: In iudicando esto pupillis ut pater misericors et pro viro matri eorum; el eris iu velut filius Altissimi obediem. Econtra est oleum cupiditatis; Psalmus: A fructu frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt; lacobus: ludicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam. De his filiis, Psalmus: Filii hominum, iit quid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? — De quarlo, leremias: Nolite occidere nos, quia habemus thesau- 7-os in agro, frumenli et hordei et olei et mellis. Frumenti, caritatis in corde; hordei, poenitentiae in carne; olei, humilitatis in conversatione; mellis,d.- tientiae in tribulatione. De his olei flliis, Apostolus: Quicumque enim Spirilu Dei aguntur, ii sunt filii Dei. In Evangelio: Diseite a me, quia mitis sunt et humilis corde. Contra (eos) qui filii superbiae sunt, lob: Ipse est rex super universos filios superbiae. — De quinto, in libro Regum: Vende oleum et redde creditori tuo; tu autem el filii tui vivite de reliquo. Ex hoc enim acquiritur pax in convietu, quod cuilibet quod suura est redditur, et quisque suo est- contentus; Apostolus: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis. De his flliis, in Evangelio: Beati, pacifici, quoniam filii Deivocabuntur. Econtra est oleum discordiae, de qua in Psalrao: Intravit sicut aqua in interiora eius, et sicut oleum in ossibus eius. — De sexto, Psalraus: Inveni Dauid seruum meum, oko sancto meo unxi eum; in libro Regum: Abieclus est chjpeus fortium, elypeus Saul, quasi non esset unetus oleo. De his filiis, in libro Machabaeorura: Estote filii potentes et estote parati in mane, ut pugnetis adversus nationes has. Econtra est oleum dissolutionis; in Proverbiis: Favus distillans, labia meretricis, el nitidius oleo, gullur eius. Novissima autem illius, amara quasi absinthium. De his flliis maledictionis: fllii, qui dereliquere viam rectara, secuti sunt Balaam- ex Bosor, qui docuit fllios Israel inebriari vino et fornicari. — De septirao, Isaias: A uferetur onus culpae de humero tuo et iugmn poenae de collo tuo, et computrescel iugum a facie olei. De his flliis, Apostolus: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei. Ipsa creatura, id est horao, qui communicat cura orani crealura et est omnis creatura, sicut et ibi: Praedicare omni creaturae, id est soli homini.