Caput II. Exponitur tertium caput Gallicanæ Declarationis : hujus duæ partes : id probandum suscipitur, ecclesiasticam disciplinam, sive universam, sive particulares spectet ecc…

Exponitur tertium caput Gallicanæ Declarationis : hujus duæ partes : id probandum suscipitur, ecclesiasticam disciplinam, sive universam, sive particulares spectet ecclesias, à Romano Pontifice regi, adhibitis regulis, sive universim, sive particulatim receptis.

Tertium, caput Declarationis Gallicanæ versatur circa usum apostolicæ potestatis, quoad ecclesiasticam disciplinam ; ac secundo ejusdem Declarationis capiti, Constantiensique decreto merito annectitur.

Postquam enim erat positum ex ejus decreti auctoritate, pontificiam potestatem conciliari subesse, etiam quoad fidem ac reformationem, qua ecclesiastica disciplina continetur : exponendum restabat, quæ esset illius subjectionis ratio in utraque ista re : quod tertio quartoque capite Gallicani Patres exequuntur. [360]

Et Galli quidem nostri, æque ac cæteri agnoverunt semper in Petro et successoribus plenitudinem ecclesiasticæ potestatis, « quam nemo hominum præter Christum, imo nec Ecclesia tota conferre potuit et auferre : » sed simul docuerunt hujus potestatis exercitium et usum canonibus moderandum : quod à Gersone dictum,¹ non modo Academia Parisiensis, atque Ecclesia Gallicana, nostrique omnes ; sed etiam per universum orbem optimi quique magno studio celebrarunt.

Hanc ergo doctrinam, qua ecclesiasticæ disciplinæ ratio, ecclesiæque Gallicanæ libertates constant, patres Gallicani tertio capite profitentur .

Dividitur autem caput illud bifariam. Cum enim ecclesiastica disciplina, vel universim spectetur, vel particulatim ; hoc est, vel universam Ecclesiam, vel particulares respiciat ecclesias, puta Gallicanam ; exponunt Gallicani Patres, utroque respectu Ecclesiam, non ad arbitrium regi à Romano Pontifice ; sed universam quidem per canones ubique receptos, ac totius mundi reverentia consecratos : particulares vero ecclesias, verbi causa Gallicanam, per regulas in hac ecclesia receptas. Regularum verò nomine etiam consuetudines approbatas comprehendunt.

Ac ne qua sit difficultas, exponunt, recepta ea, seu approbata haberi, quæ Sedis apostolicæ atque ecclesiarum consensione et usu obtinuerint : quæ usque adeo sana sunt, ut de iis fere ipsi etiam adversarii conticescant.

Footnotes

1. Gers., de Potest. Eccles. Cons. i et x, tom. II, p. 227, 240. Serm. cont. Bull. Mendic., ibid., p. 432 . De stat. Eccl., de stat. Prœl. consid. iv, ibid., p. 532. ↩