Skip to the text
Ember
PT

Caput XIV. Ecclesia Gallicana antiquam et sanctam, sub Aurelio et Augustino, Africanum Ecclesiam sequitur ; Christiani Lupi hallucinationes : summa doctrinæ de libertatibus

Ecclesia Gallicana antiquam et sanctam, sub Aurelio et Augustino, Africanum Ecclesiam sequitur ; Christiani Lupi hallucinationes : summa doctrinæ de libertatibus.

Qua in re ecclesia Gallicana eodem spiritu agitur, quo nobilis illa quondam ecclesia Africana. Notum quid ab ea sanctus Zozimus Papa, missa legatione, postularet, quid patres Africani responderint. Duo tantum observamus : primum illud, Papam Zozimum, cum appellationes ecclesiæ Africanæ suæ Sedi vindicaret, protulisse canones, eosque Nicænos, in Africa quidem, ut toto orbe terrarum receptos ; alterum, Africanos Patres aperte professos se ita probaturos appellationes eas, si canonibus Nicænis juberentur.1

Ergo neque Zozimus absoluta voluntate agebat ; neque Africani [393] patres ea se gubernari sinebant sed in receptis canonibus pars utraque vim omnem reponebat.

Interim Africani præsules Sedi apostolicæ, de Nicænis canonibus adhibent fidem, donec disquisitio fieret.2 Posteaquam constitit canones à Zozimo bona quidem fide laudatos, non esse Nicænos,3 collectâ synodo scribunt nobilem illam ; ad sanctum Cœlestinum post Bonifacium Zozimi successorem, epistolam : qua nova, neque receptis canonibus probata repudiant, atque sic in antiquo jure perstant.

Hæc egit ecclesia Africana, eo tempore, quo tot orbis christiani lumina suo sinu alebat : Aurelium, Alipium, alios et, qui unus omnium instar esset, Augustinum.

At Lupus tantæ ecclesiæ tantæque synodi epistolam infelicissimum et scatentem erroribus4 ; synodum ipsam, erraticam , deviam ac prævaricatoriam , appellare non veretur ; cujus causa factum sit, ne Aurelius, vir maximus, « non appareat in Romanis sanctorum tabulis : nempe, inquit Lupus, propter hunc filialem lapsum.5 » Qui si revivisceret, profecto videret à doctissimo ac religiosissimo viro Joanne Mabillonio nuper editum ecclesiæ Africanæ antiquissimum Martyrologium,6 quo sanctos inter episcopos, Gratum, Augustinum, Quod-vult-Deum, Capreolum et alios ; sanctus quoque Aurelius ille, si Lupo credimus, finaliter lapsus, adscribitur sub finem mensis Julii, his verbis : « xiii Kalendas Augustas, depositio sancti Aurelii episcopi. »

Quod autem Lupus notat, « Augustinum, Alipium, Possidium, ac alios meliores episcopos retraxisse manus, et infelicissimis litteris subscribere noluisse, ac solos juvenes Aurelio adhæsisse,7 » viri docti me miseret tot ac tantas ineptias congerentis. Primum enim constat quæ in ea synodo gesta sunt, consentire cum iis, quæ in anteriore synodo sanctus Augustinus tunc, ut in actis legitur, [394] « legatus provinciæ Numidiae dixit : Et hoc nos servaturos profitemur, salva diligentiore inquisitione concilii Nicæni.8 » Ex quo sequebatur ne servaretur amplius, postquam à Nicæno concilio abesse compertum est, quod synodus Aurelii sanxit. Quid autem requiramus in ejus synodi epistola, sancti Augustini et aliorum manum ? Nempe illi aberant : neque enim provincia Numidiæ, aliæque, eosdem semper legatos mittebant. At si improbassent, utique adversus erraticam et deviam synodum redamandum erat : quod contra factum est : ea enim in alia synodo Africana,9 una cum aliis synodis sub Aurelio actis, recitata, repetita et comprobata est ; neque prætermissa est illa epistola, quam optimus Lupus scatentem erroribus reputat ; neque Augustinus unquam ab Aurelio secessisse legitur, uti Lupus memorat. Quin potius Aurelium, et vivum et mortuum, ni fallor, miris ubique laudibus commendavit.10 Hujus etiam memoriam, hujus epistolas Africanorum conciliorum dictatas nomine, sequens ætas celebravit. Testis vir egregius Ferrandus diaconus, in Vita sancti Fulgentii ; « Sanctæ, inquit, memoriæ Aurelius Carthaginensis ecclesiæ antistes, inter sua privilegia meruit, ut litteras ex Africano concilio dandas ipse solus scriberet.11 » Quod item sancto Fulgentio contigisse memorat : tam sanctum habebatur illud officium !

Fingit bonus Lupus juvenes tantum episcopos adhæsisse Aurelio ; neque illud saltem cogitat, post ipsum Aurelium statim in epistolæ fronte apparere Valentinum, Numidiae scilicet primatem12 : quem primatum ætati datum esse nemo nescit . At enim ille etiam retrocessit una cum Augustino aliisque Numidis, si Lupo credimus.13 Nempe fefellit eum sancti Augustini epistola ad sanctum Cœlestinum de Antonio Fussalensi14 ; quam si attente legisset, profecto invenisset, sub ipsa initia Cœlestini scriptam, antequam ab Oriente de Nicænis canonibus responsa venissent ; quo [395] tempore ab Afris permissas appellationes, salva diligentiore concilii Nicæni inquisitione, prout sanctus Augustinus interlocutus erat, ut in concilio sexto Carthaginensi vidimus.15 Hæc vero nos de Lupo monenda esse duximus ut viris bonis appareat, quam inepta, ne dicam impia, adversus sanctos viros, imo adversus sanctissimam Africanam Ecclesiam suaserit falsa et praepostera pietas. Quid postea in Africa, labentibus rebus gestum sit, nihil nostra : hoc enim abunde est, nobis esse communem, cum tam claro sæculo tantisque viris, receptorum canonum, atque in eo positæ ecclesiasticæ libertatis, defensionem.

Summa ergo sit nostræ libertatis, sic novella jura, pia aut necessaria institutione stabilita, servare, ut antiquiora respicere iisque sustentare labentem disciplinam ; certe jus commune, atque in eo venerandas juris antiqui reliquias omni ope servare , jusque arbitrarium, et mandata extraordinaria repudiare studeamus ; in eâque partem maximam reponamus nostræ erga Ecclesiam catholicam ac Sedem apostolicam reverentiæ ; quippe qui intelligamus, quo quisque est studiosior antiquæ disciplinæ, eo magis cordi habere Ecclesiæ catholicæ ac Sedis apostolicæ majestatem .

Footnotes

  1. Conc. Afric. vi, c. iii et seq. ; tom II Conc., col. 1590 et seq. ↩

  2. Vid. Conc. Afr. vii, ibid., col. 1603 ; et collect. can. Afric., ibid., can. ci et seq., col. 170 et seq. ↩

  3. Erant enim hi canones iii, iv et v synodi Sardicensis, quæ synodus pars, et appendix concilii Nicæni Romæ habebatur ; sed erat Afris ignota, imo ab illis credita Arianorum conciliabulum. (Edit. Leroy.) ↩

  4. Christ. Lup., de Gall. Eccl. Rom. app., c. xii, p. 116. ↩

  5. Ibid., c. xxx, p. 707, 708. ↩

  6. Mabil., Analect., tom. III, p. 399. ↩

  7. Lup., de Afr. app., loc. cit. ↩

  8. Conc. Carth., vi, c. vii, tom. II Conc., col. 1592. ↩

  9. Conc. Afric., sub Cæl., can. ci, col. 1670 et seq. ↩

  10. Vid. Aug., pass. et imprim., serm. ccclv, al. xlix , de Vit. et morib. cleric., n. 5 ; tom. V, col. 1383. ↩

  11. Vit. Fulg., per Ferrand. ante ejus oper. c. xx, n. 40 , p. 20, edit. 1684. ↩

  12. Vid. Conc. A fric., seu coll. Conc. Afric., can., tom. II Conc., col. 1670. ↩

  13. Lup., de Appel. Afric., c. iv, p. 609. ↩

  14. Aug., ep. ccix, alias cclxi ; tom. II, col. 7 77. ↩

  15. Conc. Cartha., vi, c. vii, jam cit. ↩

Chapter 386 of 396