Articulus 12
Quam diligenter et inviolabiliter observanda sint generalium conciliorum atque summorum Pontificum decreta.
HILARIUS Papa ait : Nulli fas sit sine status sui periculo divinas constitutiones vel apostolicæ Sedis decreta temerare, quoniam nos qui summi Sacerdotis administramus officia, transgressionis culpa respiciet, si in causa Dei desides inventi fuerimus :1 qui meminimus qualiter Deus comminetur negligentiæ sacerdotum. Siquidem majori reatu delinquit, qui honore fruitur potiori; et graviora facit vitia delinquentium sublimitas peccantium. — Denique Leo Papa scribit Anatolio præsuli : Quæ ad perpetuam generaliter ordinata sunt utilitatem, nulla commutatione varientur; nec ad privatum trahantur commodum, quæ ad bonum commune sunt præfixa. Sed manentibus terminis quos constituerunt Patres, nemo usurpet alienum; sed intra fines legitimos unusquisque (prout poterit) in latitudine se exerceat caritatis. — Insuper Damasus Papa scribit : Violatores sacrorum canonum graviter a sanctis Patribus judicantur, et a Spiritu Sancto, cujus instinctu editi sunt, damnantur : quoniam Spiritum Sanctum blasphemare noscuntur, qui contra eosdem canones, non necessitate compulsi, sed libenter aliquid proterve agunt.
— Præterea Zosimus Papa fatetur : Contra statuta Patrum aliquid condere vel mutare, nec hujus (scilicet apostolicæ) Sedis potest auctoritas. — Marcellinus quoque Papa effatur : Nequaquam quod contra constitutionem sanctorum Patrum factum fuerit stabit. — Hinc Hormisda Papa testatur : Prima salus est, rectæ fidei regulam custodire, et a constitutis Patrum
Decret. II, caus. q. 1, c. 9.5
Ibid. c. 3.
Ibid. c. 5.
Ibid. c. 7.
Ibid. c. 8.
Ibid. c. 9. nullatenus deviare. — Adhuc autem et A
Hadrianus Papa : Generali (inquit) decreto constituimus ut exsecrandum anathema sit, et velut prævaricator fidei catholicæ apud Deum semper reus exsistat, quicumque decreta Romanorum Pontificum in aliquo crediderit vel permiserit violanda.6 —
Insuper Gregorius Papa disseruit :7 Hac consona sanctis Patribus definitione sancimus, ut qui sacris obedire canonibus nescit, nec sacris ministrare altaribus nec communionem accipere dignus sit. —
Præterea Leo IV affirmat :8 Ideo Domino permittente pastores hominum sumus effecti, ut quod Patres nostri statuerunt, minime excedere debeamus. Contra eorum quippe saluberrima agimus instituta, si quod ipsi divino statuerunt consultu, intactum non conservamus.
Universæ auctoritates istæ etiam in Decreto habentur, causa 25, quæstione 1. Et in eadem causa, quæstione 2, Leo Papa
Marciano Augusto :9 Dispensatio, inquit, nobis est credita; et ad nostrum tendit reatum, si paternarum regulæ sanctionum nobis consentientibus vel negligentibus violentur.10 — Item Gregorius : Institutionis nostræ decreta sine ulla constituimus refractione servari, nec a quoquam Pontificum in toto vel in parte quacumque occasione convelli decrevimus vel mutari. Idem quoque Virgilio Arelatensi scribens episcopo :11 Curandum est, ait, ut quæ pro quiete religiosæ conversationis sunt ordinata, nec dissimulatio negligere nec præsumptio aliqua valeat perturbare; sed sicut hoc quod ratio exigebat utilitatis oportuit definiri, ita quod definitum est non debet violari.
Porro hæc omnia, secundum Gratianum, sunt intelligenda, nisi occurrat rationabilis causa mutandi seu dispensandi in his quæ cadunt sub dispensatione. Rationabilis autem causa dispensandi, est urgens necessitas aut vera et manifesta utilitas, prout Leo Papa et Gelasius Pontifex summus ceterique doctores et Patres concorditer asserunt.
Footnotes
Chapter 13 of 22