Nn. 947–1030

947. C) Justus non potest de condigno sibi mereri reparationem post lapsuni, Dicitur enim in Scriptura : ** Si autem averterit se justus a justitia sua et fecerit iniquitatem... omnes justitiae ejus, quas fecerat, non recordabuntur^"; imo, juxta Thomistas^ hoc mereri nequit de congruo, licet alii non pauci contradicant, inter quos Suarez, Quidquid est, justus orare potest ut, si cadat, resurgat, et sic per modum impetrationis suam reparationem consequi^

948. D) Perseverantiam finalem ingratia san^ificante justus non potest mereri de condigno; quia nuUa promissio circa hoc legitur in Scriptura, sed e contra dicitur : " Qui se existimat stare videat ne cadat^ "; pote.st autem mereri de congruo fallibili^ seu impetratione, juxta ilkid S, Augustini^ : ** Supplicibus precibus emereri potest "; redle tam.en animadvertit Suarez finalem perseverantiam non unica oratione, sed ssepe repetitis precibus obtineri.

949- 3° Quoad gloriam : defide est hominem justum vere 7?iereri posse gloriam seu vitam ceternam : quod aperte declaratur a Trident. in textu supra allato. Communiter autem affirmatur contra quosdam primum gradum gloriae de condigno emereri a6lu quo primam gratiam habitualem accipimus : etenim " talis operatio est quidem meritoria, sed non gratiae quae jam habetur, sed gloriae quae nondum habetur^ ".

II. Quid pro aliis mereri possit homof

950. ^ Nullam gratiam pro aliis de condigno mereri possumus : nulkim enim adest pa6tum quo Deus promiserit gratiam alicui dare in praemium meritorum akerius justi, sed potius ex Scriptura colhgitur Christum sokim esse aHorum hominum caput et posse pro ilHs gratiam de condigno mereri ^.

951. 2° Sed possu77ius mereri de congruo pro aliis omnes gratias, etiam primam gratiam a^ualem; quo

GAPUT III.— DE MERITO.

sensu dicit S. Jacobus^ : " Orate pro invicem ut salvemini ". Revera pie creditur S. Stephanum Pauli conversionem, S. Monicam Augustini conversionem de congruo meruisse. Et merito; nam, ut ait S. Tkomas^, *' quia homo in gratia constitutus implet Dei voluntatem, congruum est secundum amicitiae proportionem ut Deus impleat hominis voluntatem in salvatione alterius, Hcet quandoque possit habere impedimentum ex parte illius cujus aliquis san6lus justificationem desiderat ".

III. De bonis temporalibus,

952. Quoad bona temporalia^ si considerantur prout utilia sunt ad salutem et ad opera virtutum, diredle et simpliciter cadunt sub objecflo meriti, sicut ipsum augmentum gratiae; si vero considerantur secundum se, non cadunt sub merito de condi^nOj quia de eis nulla invenitur in Scripturi promissio, sed de congruo mereri possunt.

TRACTATUS X. DE SACRAMENTIS.

Credo in Spiritum San^um^ Dominum et vivificantem.

Gratia in animas nostras a Deo infunditur per signa sensibilia quae sacramenta dicuntur : de quibus nunc agemus, primum de Sacramentis in genere^ postea de quolibet Sacramento in specie.

CAPUT 1. De Sacramentis in genere.

Prolegomena.

953. Sub antiqua Lege, quaedam erant sacramenta seu signa sensibilia a Deo instituta, ad conferendam sanftitatem legalem seu externafn^ et significandam internam gratiam. Praefigurabant quidem sacramenta Novae Legis, sed ab eis distinguebantur prsecipue, juxta Florentinum'^, in eo quod '* non causabant gratiam, sed eam solum per passionem Christi dandam figurabant ", dum nostra " et continent gratiam et ipsam digne suscipientibus conferunt ".

Hic agitur tantum de Sacramentis Novce Le^is, quorum 7iotionem et elementa constitutiva primum declaramus.

954. 1° Notio. Sacramentum N. Legis est signum'^ sensibile a Chrisio pe7'77ianenier institutum^ ad gratiam significandam et conferendam, seu brevius signut/i gratice

» Triplicis generis signa distinguuntur : naturalia, quae ex se aliquid aliud significant, sicut fumus ex se ignem indicat; arbitraria^ quae nonnisi ex conventione aliquid determinatum significant, sicut olivae ramus est pacis symbolum; mixta, quae partim ex se, partim ex posiiiva institutione aliquid designant. Jamvero sacramenta sunt signa mixta : v. g., ablutio :n baptismo ex se internae ablutionis similitudinem gerit, sed nonnisi ex divin^ institutione sighum est internae mundationis.

efficax divinitiis i?tstitutum, Tria igitur ad sacramentum N. Legis requiruntur : signwn sensibile^ — -gratice produ^ivum^ — a Christo per77ianenter institutum.

955- Haec notio merito e fontibus revelatis deducitur, i/t ex dicendis constabit; sed non fuit explicite prioribus saeculis tradita^ a) Ante S. Augustinum^ sacramenta (graece 7nysteria) habebantur ut signa seu sy^nbola sacra^ in quibus duplex distinguebatur elementum, visibite et spiriti^ale.

b) S, Atigustiftus lucidius exponit relationem quae inter signum externum et gratiam existit, quin tamen expresse dicat signum esse gratiae produ6livum; unde ipse et Patres, post eum, nomine sacramenti aliquando designant ritus sacros gratiam quidem significantes, sed non producentes.

c) Saeculo XI 1°, audlor Sum/ncB Se7ite7itiaru7n et P, Lombardus clare docent sacramentum esse non tantum signum, sed etiam causam gratiae. Ita distindlio lucide traditur inter sac7^a7nenta et sacra77tentatia^ et consequenter agnoscitur septem et septem tantum esse signa quae vere gratiam conferant : quae quidem dodlrina, in praxi Ecclesiae ab initio jam contenta, propriis terminis tunc proponitur.

956. 2*^ Elementa constitutiva sacramenti novae Legis sunt res et verba^ quae, ex quadam arialogia cum corporibus physicis, vocantur materia etforma.

A) Materia est res vel adlio sensibilis qu^ jam significat effe6lum sacramenti, sed inchoate et incomplete : unde eget determinatione et perfe6lione quae inducitur per formam : sic aqua, quae in Baptismo adhibetur, ex se indifferens est ad plura significanda et efficienda, refrigerationem scilicet, ablutionem, etc.

957. Distinguitur autem sacramenti materia : a) remoia quae est res ipsa sensibiiis ut aqua in Baptismo, vel proxi^na quse est rei usus seu applicatio, ut ablutio in baptismo; b) essentialisy sine qua sacramentum non esset, vel integrans sine qua sacramentum esset, sed quadam perfe(^\ione non absolute necessari^ privatum : sic in Paenitentia contritio est essentialis, satisfadlio in re est integrans.

958. B) Forma est pars signi sacramentalis quse ejus significationem determinat eique vim sandlificandi confert : ita in Baptismo verba : Ego te baptizo...

Quae do(5\rina : a) sic proponitur ab Ecclesia in Decreto ad Ar77tenos : ** Haec omnia sacramenta tribus perficiuntur,

videlicet rebus tanquam materia et verbis tanquam forma, et persond ministri sacramentum conferentis cum intentione faciendi quod Ecclesia facit; quorum si aliquod desit, sacramentum non perficitur ".

b) Confirmatur rat. theoL : convenit sacramenta rebus tanquam materia et verbis tanquam forma constare : i) ex parte Chrtstiy qui est Verbum sensibili carni unitum et exinde apte reprsesentatur per res sensibiles verbis conjundlas; 2) ex ^Kxit hominis , qui, cum animd ^i corpore constituatur, convenienter sancSlificatur per medium constans duplici elemento, verbo quod ab anima creditur et re sensibili corpus attingente; 3) ex parte significationis : cum enim per verba distin(flius exprimatur quod mente concipitur, sacramentorum N. Legis significatio per aliqua verba determinari debebat.

959. Divisio hujus capitis : 1'' de existentia et institutione Sacramentorum novae Legis; 2° de eorum effe^ibus; 3° de ministro; 4° de subje^o ^

Art. I. De existentia et institutione

SaCRAMENTORUM NOViE LEGIS2.

Contra Protestantes^ quorum plerique duo tantum sacramenta, Baptismum et Coenam, admittunt^, statuitur :

960. Thesis : Sacramenta Novce Legis^ a Christo instituta^ septem sunt, nec plura^ nec pauciora.

De fide est ex Tridentino^ : " Si quis dixerit sacramenta novae Legis non fuisse omnia a Jesu Christo D. N. instituta; aut esse plura vel pauciora quam septem, videlicet Baptismum, Confirmationem, Eucharistiam, Paenitentiam, Extremam Un6lionem, Ordinem et Matrimonium; aut etiam aHquod horum septem non esse vere et proprie sacramentum, A. S. "

961. Prob. 1° Tradit.^ : K) Patrum ac theologorum testimonio. Quamvis nulkim ,sit sacramentum cujus

^ In nostra prsesenti expositione dogmaticas tantum qusestiones attingimus, ad Breviorem Synopsim moralem ledlorem remittendo pro omnibus quaestionibus pradiicis, n. 843-869.

= De Sacramentis legis naturse et legis mosaicae cfr. Synop. maj,

3 RilualistcB generatim admittunt septem sacramenta, videlicet duo majora et quinque minora.

5 Quaenam sacramenta in Scripturd recenseantur, infra exponemus, ubi de quolibet sacramento.

mentio non fiat apud Patres% attamen traditio monu-/ mentalis et scripta priorum saeculorum non explicite docet^ septem et septem tantum esse sacramenta : JPatres enira, qui errores contra mysteria Incarnationis et Gratiae tunc confutabant, in systema scientificum docStrinam de sacramentis non redegerunt; sed, occasione data, modo unum, modo alterum sacramentum recensebant. Jam autem a scec. XII, theologi unanimiter et aperte docent septem et septem tantum esse sacramenta, nullis Pastoribus aut Fidelibus contradicentibus : qui consensus explicari nequit nisi antea in Ecclesia septem sacramenta fuerint publico usu frequentata.

962. B) Prcescriptionis argumento. Ex documentis inconcussis^ et adversariorum confessione constat,tempore quo Novatores prodierunt, saec. XVI, dogma de septem sacramentorum existentia per plura saecula jam creditum fuisse, non solum in Ecclesia Romana, sed etiam tiim apud Graecos schismaticos, tum apud Nestorianos et Monophysitas. Atqui, attenta hostilitate schismaticorum orientalium adversus Ecclesiam Romanam, satis evincitur hanc communem conspirationem non fuisse ortam post saec. IX, quo Graeci ab Ecclesia Romana secesserunt, nec post saec. V quo Nestoriani ac Monophysitae a vera fide defecerunt; aliunde taUs consensus omnium Ecclesiarum in re dogmatica, ad praxim quotidianam pertinente, quinto saeculo ubique vigens, non potuit per innovationem induci, sed ab Apostolis ipsis originem ducit; nam, per quatuor priora saecula notum est et Episcopos et fideles fuisse apostolicarum traditionum tenacissimos.

963. 2° Confirmatur argumentis convenietiticd

A) Conveniens erat institui sacramenta : a) ut homo spititu et corpore constans ad spiritualia per sensibilia perducatur; b) ut usu sacramentorum homines apte exerceant et profi-

1 Ita S. AUGUSTINUS, qui in uno loco duo tantum sacramenta describit, Baptismum et Eucharistiam (Epist. 54, i), alibi commemorat Confirmaiionem, Ordinationem, Matrimonium, PcBnitentiam [Contra ep. Parmen., II, c. 12, n. 28; De bono Conjug., VIT, 15; De Baptisino, V, 28; De conjug. adulter., lib. II, c. 16, etc. ). — Extrema UnClio recensetur in ep. Innocentii I ad Decentium, quse est ejusdem temporis. — Testimonia opportunius afferentur ubi de singulis sacramentis.

teantur fidem^ spe erigantur ac majorem fiduciam concipiant ex mediis salutis efficacioribus, caritate magis ac magis accendantur erga Deum et homines, hmniliiatem excolant suam sancflificationem e signis sensibilibus emendicando; c) ut fideles ab mfidelibus distinguantur, ac inter se *' aliquo signaculorum vel sacramentorum visibilium consortio colligentur'".

964. B) Conveniens erat institui septem sacramenta. Etenim in vitaspirituali, sicut in vita corporali, septem sunt praesertim necessaria, quinque ad perfe(!-tionem individui, duo ad societatis perfecftionem. Ad perfe6iionem individui requiritur : a) ut nascatur, quod spiritualiter fit per Baptismum; b) ut crescat et roboretur, quod fit spiritualiter per Confirmationem; c) ut nutriatur, quod in vit^ spirituali per Eucharistiam obtihetur; d) ut sanetur ab infirmitatibus, quod spiritualiter fit per Paenitentiam; e) ut, post morbum, recuperet pristinam valetudinem, quod in vita spirituali producitur per Extr. Un(ftionem, quae peccati reliquias abstergit. — Ad perfe(flionem societatis requiritur : a) potestas regendi multitudinem, cui respondet Ordo; b) propagatio generis humani, quae in ordine spirituali per Matrimonium sancflificatur.

965. Corollaria. A) Christus instituit sacrmjienta N. Legis immediate seu per seipsum, non autem per Apostolos aut Ecclesiam.

a) Verba enim Tridentina supra allata accipi debent de immediatd institutione; nam quae mediate solum instituuntur, non dicuntur institui simpHciter; sic, v. g., quae Ecclesia instituit, vi potestatis sibi a Christo collatae, ut jejunium Quatuor Temporum, non dicuntur ab ipso Christo instituta sed ab Ecclesii. Prasterea Tridentinum satis manifeste docet quod Christus immediate et per se instituerit sacramentum Extremae Uncflionis, cum hujus sacramenti institutionem soli Christo adscribat, ejus autem promulgationem seu commendationem tantum S. Jacobo. Sed de solius Extremae Unctionis institutione ambigebant scholastici.

b) Ratione convenientice'^ confirmatur : siquidem decebai ut Christus ipse sacramenta immediate institueret : i) ut mehus appareret solum Christum nostrum esse Redemptorem, et sacramenta totam virtutem suam ex ejus meritis desumere; 2) ne homines spem ponerent in homine qui sacramenta instituisset, et ne schismata orirentur, sicut oUm exorta sunt

^ Quae peremptoria non est : non enim repugnat merani creaturam instituere sacranienta, cum possit ex commissione Dei gratiam instrumentaliter conferre et exinde designare signa pradlica hujus gratiae.

inter Corinthios, qui dicebant : ^* Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephse, ego autem Christi ' ". /

966. B) Christus sacramenta instituit, ut Deiis^ potesiate propria^ suprema et independente; ut homo^ potestate ministeriali seu instrumentali, principali tamen, quae idcirco vocatur potestas excellentiae.

Hiijusmodi potestas excellentiae in quatuor consistit', nempe in eo quod : a) in sacramentis virtus Christi et meritum operantur; b) fidem ejus protestamur : virtus enim et meritum passionis Christi confertur nobis et per fidem et per sacramenta; c) Christus sacramenta instituit; d) et ipse potuit sacramentorum effe(5lum sine sacramentis conferre.

967. C) Duplici autem modo poterat per seipsum Christus instituere sacramenta : in specie sciHcet, determinando et gratiam propriam unicuique sacramento et signum sensibile quo gratia significaretur et produceretur; aut in genere, gratiam tantum determinando et Ecclesise relinquendopotestatem ehgendi in specie signum idoneum ad gratiam significandam.

Porro : a) certum est Christum instituisse in specie sacramenta Baptismi et Eucharistiae : hoc enim satis constat Scriptura et Traditione omnium Ecclesiarum;b) incertum est ac controversum niim Christus per seipsum ita determinaverit constitutiva elementa ceterorum sacramentorum, imprimis Confirmationis, Extr. Undlionis et Ordinis, ut videbitur ubi de singulis agemus.

Art. II. De Sacramentorum effecttbus.

968. Duplex est Sacramentorum effedlus : unus prin cipalis et omnibus communis qui est gratia^ alter secundarius qui est chara^er et tribus tantummodo competit.

§ I. De Gratia.

Exponemus quomodo producatur, qualis et quanta sit, num impedita reviviscat,

I. Quoniodo gratia producatur?

969. Contra jRrotestantes qui nihil aliud in sacramentis agnoscunt nisi meras caeremonias quibps distinguun-

tur Christiani a Judaeis et Gentilibus, aut verba concionatoria quibus excitatur fides justificans, statuitur

Thesis : Sacramenta fiovce Legis gratiam confenmt ex opere operato omnibus obicem non ponentibus^ seu siint causce instrumentales gratice.

970. Explicatur. Sacramenta scilicet co7itine?it gratiam quatenus sunt illius causa^ non quidem principalis^ quae est solus Deus, nec meritoria quae est solus Christus, sed instrumentalis seu agens virtute Dei et Christi. Unde sacramenta gratiam non producunt tantum ex opere operantis seu ex sanctitate ministri aut merito suscipientis, sed ex opere operato seu per ipsam materise et formae applicationem. Attamen requiritur ut in subjecflo absit obex, et e contra adsint dispositiones'^ quae non sunt causa ne instrumentalis quidem gratise, sed tantum praeviae conditiones ad justificationem.

De fide esttx Trident/" : " Si quis dixerit sacramenta N. Legis non continere gratiam, quam significant, aut gratiam ipsam non ponentibus obicem non conferre, quasi signa tantum externa sint acceptae per fidem gratiae vel justitiae, et notae quaedam Christianae professionis, quibus apud homines discernuntur fideles ab infidelibus, A. S. " ** Si quis dixerit, per ipsa N. L. sacramenta ex opere operato non conferri gratiam, sed solam fidem divinae promissionis ad gratiam consequendam sufificere, A. S. "

971. Prob. 1° Script. " Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu S. non potest introire in regnum Dei 3 "; " Admoneo te ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum mearum^ "• ^* Salvos nos fecit per lavacrum regenerationiss ". Ibi enim declaratur gratiam conferri per sacramenta et ex sacramentis; atqui particulae/^r et ex^ cum contextu sumptae, significant ^^^j-a sacramenta esse causam gratiae, non sane principalem aut dispositivam, sed instrumentalem.

972. 20 Tradit, A) Patrum testi^noniis : a) Patres secundi et tertii saeculi docent baptismo vere peccata remitti et baptizatum san6lificari. b) Contra S. Cyprianum et rebaptizantes, qui volebant baptizatos in haeresi rebaptizari, S. Stephanus decrevit nihil esse innovandum,

• Hse dispositiones declarabuntur pro singulis sacramentis. « Sess. VII, can. 6, 8, Denz.-Bann., 849, 851 (731, 733). ^ Joan., III, 5. — 4 // Tim.^ 1. 6. — 5 Tit,, III, 5.

IV. De propagatione generis hmnani^ seu de ortu singulorum hominum,

651. Status quaestionis. Corpus singulorum hominum per generationeni propagari nemini dubium est ; sed quaestio est quomodo anifna oriatur, Praetermittimus veterum Philosophorum errores, qui putabant animam vel esse emanationem a Deo, vel substantiam a caelo delapsam.

A) Origenistce et Priscillianistce docuerunt prceexistentiajn anifnarum^ videlicet : animas per se spiritus incorporeos esse et ab initio omnes a Deo creatas : in pcenam autem suse defe^lionis, in corporibus inclusas fuisse.

B) Juxta Traducianismuin, anima humana de substantia parentum producitur : juxta quosdam, ex ipso semine corporali, juxta ahos dire6le ab anima parentum : quod ultimum systema vocatur etiam ge^ieratianismus^ , Cui iheorias affines sunt opiniones : a) Froschammer dicentis animam a parentibus creari per vim pecuHarem sibi a Deo inditam; b) Rosmini dicentis a parentibus generari animam sensitivam quas postea illuminatione entis fit intelledliva.

652. Thesis. A^iimcehumancea Deo creanturquando corporibus infunduntur. Etenim

A) Origenismus fuit damnatus a Concil. Constantin., oecum. V, an. 553 : " Si quis fabulosam animarum praeexistentiam... asseruerit, A. S.^ " Anastasius II reprobavit ut hcereticam sententiam dicentium a parentibus animas tradi ex semines; Froschammer a i^/<? /Jf profligatus est^, Rosmini a Leone XIII ^;

B) Thesis innuitur saltem his verbis Scripturce^ : *' Revertatur pulvis in terram suam, unde erat; et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum ^\

C) Patres creatianismum communiter tenent : ita, inter alios, La^antius^ S. Ambrosius^ S. Hieronymus^ S. Hila-

^ Ita Tkrtullianus, S. Fulgentius, S. Augustinus dubitative tamen; et nostris temporibus Klee et Hermes. 2 Denz., n. 187 prior. ed. ; cf. n. 203 nov. ed. 3DENZ.,n. 170 nov. ed.

4 In Brevi Gravissimas ad Archiep. Monac , 11 dec. 1862.

rius^ S. Gregorius Naz.^ S, Cyrillus Alex^ Quorum do6trinam breviter et accurate Petrus Lombardus contrahit : " Catholica Ecclesia animas docet in corporibus infundi et infundendo creari^ ". S, Thomas^^ post relatas tres sententias, generattanismu??i^ pmexiste7itianismum et creatianis?n2im^ dicit : " Primae duae postmodum judicio Ecclesiae sunt damnatae et tertia approbata ". Quod ceteri scholastici communiter dicunt.

D) Ratio?ie thesis confirmatur*. Si enim animae hominum a parentibus trahuntur, sane vel a corpore, vel ab anima; atqui neutrum dici potest : non prius,^Q(p\2i principium intellectivum in homine est principium transcendens materiam, ideoque non potest ex semine materiah generari; nec posterius^ nam anima infantis non potest creari ab anima parentum, cum virtus creativa soH Deo competat, nec est emanatio ex anima parentum, ciam anima sit substantia simplex, partium expers, ex qua proinde nil detrahi potest; ergo animae non a parentibus trahuntur, sed a Deo creantur.

653« Attamen parentes rec^le dicuntur generare hominem, quia e sua substantia producunt corpus ita dispositum ut ei, vilegis naturaHs a Deo positae, infusio animae necessario sequatur. Et sane eodem jure parentes hominem generare dicuntur quo homicida, corpori vulnus letale inffigens, occidit hominem.

§ ir. De Hominis elevatione ad statum supernaturalem.

654. Cum Deo placuerit hominem non solum dotibus naturaUbus ornare, sed etiam supernaturalibics^ remanet ut ejus elevationem ad ordinem supernaturalem exponamus. Quia vero protoparentibus concessa sunt dona tum proprie supernaturalia^ tum prceternaturalia, de utrisque successive agemus, praehabitis tamen quibusdam notionibus de ordine naturaU et supernaturaU.

3 De Pot., q. 3, a. 9; cf. Sum. th."^ i^ p., q. 118, a. 2. *> Cf. S. Th , i» p., q. 118, a. 2.

pendet, de qui nil in Scriptura et Traditione legitur. Unum declarat Tridentinuni^ scilicet sacramenta non esse paria^ : *' Si quis dixerit hsec septem sacramenta ita esse inter se paria ut nulla ratione aliud alio sit dignius, A. S."

B) Sacramenta autem ejusdem speciei exopere operato conferunt aequalem gratiam aequaliter dispositis, inaequalem vero inasqualiter dispositis. Etenim : a) ex Trident,^ in sacramento gratiam unusquisque recipit ** secundum mensuram, quam Spiritus sand^us partitur singulis prout vult, et secundum propriam cujusque dispositionem et cooperationem "; b) ad suavem Dei providentiam pertinet ut homines excitentur ad recipienda sacramenta cum maximi devotione et reverentia; atqui ita erit si majorem gratiam in eis quimelius sunt dispositi, sacramenta producunt; tunc enim, propter spem majoris fru(ftus, melius ad sacramenta se disponent.

C) Dispositio quae gratiam augere potest est virtualis caritas aut contritio, et praesertim a6lualis in ipsa sacramenti receptione.

IV. De reviviscentid sacramentorum ad producendam gratiam,

977« A) Baptismus^ fidle susceptus prae defedlu attritionis supernaturalis, remoto obice, quoad gratiam reviviscit.

Nullum enim peccatum mortale remittitur sub nova Lege nisi per sacramenta Baptismi vel Pasnitentise in re vel in voto suscepta^. Atqui peccatum originale et peccata ante Baptismum commissa non possunt remitti nec per votum aut receptionem Paenitentiae quae tolUt tanttim peccata post Baptismum commissa, nec per votum aut receptionern novam Baptismi qui iterari nequit; ergo restat ut haec peccata remittantur vi et reviviscentia Baptismi jkm suscepti.

B) Quoad Pcenitentioe Sacramentum, vix eveniet ut valide et non fru6luose recipiatur; in casu autem quo valide tantum reciperetur et ita posset reviviscere, minus probabile est hoc de fa^o reviviscere, cum gratia possit recuperari per novam absolutionem.

C) Eucharistia, juxta communem sententiam, non reviviscit, saltem quando obex fuit voluntarius, nisi forte removea-

^ Sess. VII, c. % Denz.-Bann., 846 (728). * Sess. VI, cap. 7, Denz.-Bann., 799 (681).

3 Concil, Trid., Sess. VI, cap. 14; Sess. XIV, cap. 4, Denz.-Bann., 807 (690), 897 (777).

tur obex antequam sacrae species consumantur : nam a) nulla adest specialis necessitas, cum hoc sacramentum iterum suscipi possit; b) insuper indecorum omnino videtur, ut qui sacrilege communionem suscepit, postea fructum hujus communionis recipiat.

978. D) Probabilius est Ordinem^ Confirmationem^ Matrimonium et Extremam Unctionem reviviscere quoad gratiam. Secus enim, homo privaretur gratia sibi moraliter necessaria : quod minus congruit suavissimae Dei misericordiae.

979. Conditiones reviviscentice, 10 Pro obice negativo, Quando obex fuit negativus, seu involuntarius, et nullum aliud mortale peccatum postea fuit commissum, requiritur et sufficit attritio supernaturalis. Hoc communiter asseritur pro sacramentis mortuorum, et probabiliter etiam pro vivorum sacramentis; ctim enim obex negativus nihil aliud sit nisi absentia dispositionis requisitae, removebitur statim ac illa dispositio aderit; atqui attritio supernaturalis est certo dispositio sufficiens ad sacramenta mortuorum, probabiliter sufficiens cum bona fide ad sacramenta vivorum.

2° Fro obice positivo. Quando obex fuit positivus, seu voluntarius (item quando mortale peccatum fuit commissum postea), requiritur absolutio cum attritione, vel contritio perfe6ta cum voto sacramenti : nam peccatum mortale nonnisi per sacramentum Psenitentiae cum attritione aut per perfeclam contritionem tolli potest.

§ II. De charactere.

980. 1° Thesis : Tria Sacramenta charaHerem spiritualem i7npri?nunt in anima^ Baptismus scilicet^ Confirmaiio et Ordo, De fide est ex Tridentino^ : " Si quis dixerit in tribus sacramentis, Baptismo scilicet, Confirmatione et Ordine non imprimi chara<5lerem in anima, hoc est signum quoddam spirituale et indelebile, unde ea iterari non possunt, A, S. "

Quod : a) insinuatur tantum in quibusdam locis Sacrce Script : " Qui autem confirmat nos vobiscum in Christo,

et qui unxit nos Deus, qui et signavit nos, et dedit pignus Spiritus in cordibus nostris ^ ": *' In quo et credentes sigfiati estis^ "; b) constat verb ex praxi Ecclesice; nam a temporibus apostolicis semper et ubique creditum est tria praefata sacramenta iterari non posse, ut constat ex Concil. definitionibus^, ex Patruin testimoniis, et ex historia ecclesiastica; neque ipsi Rebaptizantes aut Donatistae id negabant, sed solum putabant ea ab haereticis valide conferri non posse. Atqui ratio cur iterari nequeant, juxta Patres, prsssertim S. Augustinum^^ est quia, praeter gratiam, chara6lerem indelebilem conferunt.

981. c) Confirmatur rat. convenientice : Quicumque ad aliquod munus deputatur et specialem accipit potestatem, quodam charadlere debet consignari, ut ab aliis distinguatur, sicut, V. g., milites speciali veste induuntur; atqui, per Baptismum, homo fit membrum familiae Christi seu civis Ecclesice, et accipit potestatem passivam recipiendi alia sacramenta; per Contirmationem, fit miles Christi et accipit potestatem agendi ea quae spiritualem mihtiam spe6lant; per Ordinem, fit minister Christi seu dux exercitiis ejus, et accipit potestatem acflivam sacramenta aha ministrandi.

982. 2° Chara^eris natura magis explicatur.

A) Ut jam innuimus, charadler sacramentaHs potest definiri : signum spirituale indelebiliter animce impressu?n quo homines apti efficiuntur ad aliquid sacri suscipiendum vel agendum.

983. B) De fide est ex Tridentino chara6lerem esse perpetuum in hac vita. Siquidem est participatio aeterni Sacerdotii Christi, recipitur in anima incorruptibih et nihil habet contrarium quo destrui possit. Communiter admittitur charadterem esse perpetuum etiam in altera vita, nam verba Tridentini sunt absoluta et rationes modo allatse illud etiam evincunt.

Praeterea certum est charadlerem esse indivisibilem, seu nec augeri nec minui posse, ciim nullam dispositionem proprie di6lam subje6li exigat, nec proinde secundum cujusque dispositionem augeatur.

3 Concil. Constantinop. I, can. 7; Sardtc, can. 48.

984. C) Hinc cbaracfter : a) non est mera relatio extrinseca : relatio enim, etiam realis, incongrue diceretur impressa^ ciim non possit animas imprimi nisi aliquod absolutum ex quo resultat relatio ipsa; b) non est habitus^ ut voluit Suarez^ ciim eo alii bene, alii male utantur; c) sed est potentia supernaturalis et ministerialis aliquid sacrum accipiendi vel agendi', et consequenter quaedam participatio sacerdotii Christi, nos contigurans Christo Sacerdoti. — Attamen Baptismi et Confirmationis chara61:er nos non facit sacerdotes, nisi lato sensu, quatenus nobis potestatem tradit passive tantum sacramenta recipiendi; solus Ordinis charadler homines efficit proprie participes sacerdotii Christi, quatenus eis dat facultatem a6live sacramenta ministrandi.

Art. III. De ministro.

985. Minister is est qui, nomine Christi, sacramentaleni ritum perficit et hominibus confert. Duplex est : ordinarius^ seu minister solemnitatis, qui ad sacramenta ministranda ex officio specialiter consecratus est; extraordinarius^ seu minister necessitatis, qui ob necessitatem vel peculiarem delegationem eadem ministrat. Hic dicimus tantum de ministri qualitatibus : de ejus obligationibus in Brev. Syn. morali agimus, n. 862-864.

Illse qualitates %\ivi, fides et sanflitas^ necnon intentio'^,

§ I. De flde et sanctitate in ministro Sacramentorum.

986. i^Quoad validitatem. Necfides, necsanHitas {seu status gratice) requiruntur ad validam sacrame7ttoruin adviinistrationem .

De fide est^ contra Waldenses^ Albigenses^ Wicleffum et quosdam Protestantes^ sandlitatem non requiri ad validitatem sacramentorum; ait enim Trid.\ "Si quis dixerit, ministrum in peccato mortali existentem, modo omnia essentialia, quae ad sacramentum conficiendum aut conferendum pertinent, servaverit, non conficere aut conferre sacramenta, A. S.3 '^ Defide est pariter fidem non requiri ad validam Baptismi administrationem, nt constat tum ex praxi et

consuetudine Ecdesi^e quam S, Stephanus Papa opposuit ipsi S. Cypriano, dicens : ** Nihil innovetur nisi quod traditum est^ "; tum ex TridJ^ : "Si quisdixerit Baptismum qui etiam datur ab h^reticis, in nomine Patris, et Filii et SpiritCls S. cum intentione faciendi quod facit Ecclesia, non esse verum Baptismum, A. S. '' Cerium est tandem fidem non esse necessariam ad validam aliorum sacramentorum administrationem, excepta tamen Poenitentia, quae, extra necessitatis extremae casum, valide non ministratur ab haeretico vitando, propter jurisdidlionis defe6lum.

987. Proh. a) ex Patribus, praesertim ex S, Augustino^ qui hanc dodlrinam non tantum asserunt, sed etiam variis comparationibus illustrant; sicut, inquiunt, se??ien sordidis manibus satum, nihilominus fru6lificat, et aqua per canales lapideos, ferreos, aiiosve sequaliter irrigat, sigillumque regium, sive sit ferreum, sive aureum, regis imaginem imprimit, et sicut medicus^ etiam aegrotans, alios curare potest; ita pariter sacramenta vaUde gratiam causare possunt, etiam si a malo ministro ministrentur.

b) Rat, TheoL: i) si fides vera, et praesertim status gratiae requirerentur ad validam sacramentorum administrationem, perpetua dubia et anxietates essent circa validitatem sacramentorum; 2) non repugnat malum ministrum gratiam conferre, cum sit tantum causa instrumentalis gratiae, non agens propria virtute, sed virtute causae principalis.

988. 2° Quoad liceitatem. Ad Hcitam sacramentoruin administraiionem ex officio^ requiritur sub gravi status gratice.

Certum est : a) Ex Rituali Roman,: '* Etsi sacramenta ab impiis coinquinari non possint... impure tamen et indigne ea ministrantes in aeternae mortis reatum incurrunt ''; b) rat. theol.: minister in statu peccati mortalis sacramenta ministrans, divinam legationem cum Dei inhonoratione agit, et Christi personam indigne gerit.

Diximus ex officio^ quia controvertitur num graviter peccet qui non ex officio, sed ex necessitate baplismum ministrat,

quin statum gratiae acftu contritionis perfecflse recuperaverit. Utraque opinio probabilis est.

§ II. De intentione in ministro requisita.

Trident, definivit ' : " Si quis dixerit in ministris, dum sacramenta conficiunt et conferunt, non requiri intentionem saltem faciendi quod facit Ecclesia, A. S. " Ad cujus definitionis exadtiorem intelligentiam, paulisper imrnoramur in intentione explicanda.

989. Notio intentionis. Intentio est a^us quo voluntas tendit libere in aliquem finem; unde distinguitur ab attentione quae est a6lus intelledlus.

990. Divisiones intentionis. A) Ratione finis, intentio est : a) wQljocosaj qua minister tum externe tum interne simulat sacramenti administrationem; b) vel externa, qua minister ritum sacramentalem serio perficit, sed non vult ritum ut sacrum peragere; c) vel interna^ qua minister vult facere quod facit Ecclesia : ad quod non requiritur ut minister intendat explicite conficere sacrameiitum^ sed sufficit ut velit ritum sacrum seu religiosum facere; nec requiritur ut velit facere quod facit Ecclesia Romana, sed quod facit Ecclesia vera, quaecumque sit, aut etiam modo generali Religio, quse talem ritum adhibet; nec necesse est ut credat effedlum sacramenti.

B) Rat, inodi^ intentio est : a) a^lualis^ quando quis, conficiendo sacramentum, a6lu vultillud ministrare; b) virtualis^ quando intentio ante habita, quamvis de ea a6lu non cogitetur, in aliqua ad\ione vi iliius incoepta et continuata perseverat; c) habitualis ea est quse licet prius habita, et non retractata, tamen neque adtu, neque virtute perseverat, quia minister V. g. ebrius est vel hypnotizatus; d) interpretaiiva^ ea est quam quis de fa6lo nunquam habuit, sed habiturus esset, si de a6lione peragenda cogitasset.

C) Rat, effedus voliti, intentio est : a) absotuta^ quando sacramenti effedlus a nuUa conditione pendet; b) conditionata^ quando a conditione adimplenda pendet.

D) Rat, subjetii, intentio est : a) determinata^ quando voluntas fertur circa certam et definitam personam aut materiam; b) indetef-minata^ quando fertur circa materiam aut personas insufficienter determinatas, v. g., absolvo quatuor ex personis prsesentibus.

His positis, inquirimus qualis intentio ad sacramentorum validitatem requiratur.

991. Thesis I* : Ad validUaUm sacrammtorum requiritur intentio interna^ faciendi scilicet quodfacit Ecclesia^ ac proinde non sufficit jocosa vel externa intentio,

Frob.: A) Script. quae nos docet administratores Sacramentorum non esse tales nisi quatenus sunt " ministri Christi ^ ^\ et " pro Christo legatione funguntur ^ " : quod attente consideranti satis innuit necessitatem intentionis, et quidem internae; seciis enim sacramentorum administratores proprio nomine agerent et non Christi nomine.

992. B) Tradit, a) Tridentino quod : i) requirit in ministro intentionem faciendi quod facit Ecclesia; Ecclesia autem nec vult facere nec facit ritum mere materialem; 2) invalidam declarat absolutionem datam a sacerdote qui animum non habet vere absolvendi^, b) Ex damnatione hujus propositionis ab Alexandro VIII lata : *' Valet baptismus collatus a ministro, qui omnem ritum externum formamque baptizandi observat, intus vero in corde suo resolvit j non intendo quod facit Ecclesia^ ". c) Ex eo quod frustra et otiose Concil. Florent.^ x^o^mx^x^K^ prseter materiam et formam, intentionem in ministro, si intentio externa sufficeret.

993. Thesis IP : Ad validitatem sacramenti requiritur et sufficit in ?ninistro intentio virtualis : unde non sufficit interpretaiiva vel habitualis.

A) Non requiritur intentio a^ualis^ sed sufficit virtualis^ quia haec vere influit in a6lum ministrandi Sacramenta eumque humanum facit.

B) Non sufficit habitualis vel interpretativa^ quia neutra in a6lum influit.

Notetur ab aliquibus habitualem vocari intentionem quam virtualem vocamus.

994. Thesis III^ : Intentio conditionata non invalidat Sacramentu?n^ quando non suspendit efe^u^n; invalidat autem^ si effe^um suspensum relinqtnt.

Constat prima pars^ quia intentio conditionata primi generis, quaUs est generatim intentio de prceterito vel

prcBsenti^ v. g., si tu non es baptizatus, ego te baptizo, cequivalet absolutae, quae certe est valida.

Constat secunda pars. Etenim intentio secundi generis, qualis est intentio de futuro^ impedit ne forma sacranientalis effe6lum producat in prcesenti; conditione autem postea verificata, jam forma praeterita nihil valet : quia non poterat effecSlum causare nisi tempore quo fuit enunciata.

Excipitur matrimonium quod, utpote contradius, sequitur leges contradlus, et valet statim ac conditio suspensiva adimpletur.

995. Thesis IV* : Intentio debet esse determinata ad certam personam, vel ad certam materiam,

Certum est, Etenim volitiones et a6liones non feruntur in res abstradlas, sed in concretas et singulares : sane impossibile est baptizare personam in genere, consecrare hostiam in genere. Sufficit autem ut intentio dirigatur ad personam prsesentem, qusecumque sit.

996. CoroUarium : Si minister duas intentiones habeat sibi invicem contrarias, ea attendenda est quas, omnibus spedlatis eireumstantiis, est praedominans; v. g., si quis diceret : *' volo quidem baptizare, sed nolo facere quod Ecclesia Romana facit ", supponi potest baptizandi intentionem e-se prsevalentem, proindeque baptismum esse vaUdum; secus vero, si contraria intentio certo praevaleret.

Art. IV. De SUBJECTO SACRAMENTORUM.

997. A) Ad validitatem : a) nulla dispositio requiritur in infantibus ^i perpetuo amentibus pro Baptismo, Confirmatione, Eucharistia et Ordine'.

b) In adultis requiritur intentio interna sacramentorum recipiendi, intentio scilicet quse referatur ad sacramentum ut rem sacra?n. Constat declaratione Innocentii III^ :

• Valida est quidem ordinatio pueri aut amentis, sed ordinati non tenentur ad divinum officium et vitam coelibem; quando decimum sextum aetatis annum attingunt, datur eis optio : si voluerint castitatem servare, ad exercitium ordinis admittuntur; si noluerint, possunt laico more vivere. (Bened. XIV., Eo quamvis, 4 maii 1745).

^' Qui nunquam consentit sed^ penitus contradicit, nec rem (i. e. gratiam) nec charadlerem sacramenti suscipit ". Ceterum omnino dece^ ut adultus obligationes aut gratiam non suscipiat nisi proprio consensu.

Prseterea intentio adultorum debet esse : i) saltem habitualis ad Baptismum : habitualis expressa certo sufficit, habitualis implicita probabihter; 2) ad Confirmationem, Viaticum et Extremam Undlionem sufficit certo habitualis implicita^ quahs existit in moribundo, sensibus destituto, qui christiane vivebat; quoad Eucharistiam^ prseter casum viatici, intentio habituaHs expressa requiritur; 3) ad Pcenitentiam et Matrimonium requiritur virtualis intentio : subje<5lum enim non sese habet mere passive in his sacramentis, ciim conjuges ponant certo materiam et formam, pasnitentes probabihus materiam; 4) ad Ordinem requiritur intentio habitualis expressa,

Non requiritur attentio ad vaHdam susceptionem Sacramenti.

998. B) Ad Hceitatem. a) Ad Hcitam et frudluosam receptionem sacramenti rnortuorum requiritur^^;' se in adultis sakem attritio supernaturalis, quae ipsa prsesupponit a(flus fidei^ spei^ et pcBniteittice : haec enim sacramenta ad justificationem producendam ordinantur. b) Ad Hcitam et fru6luosam receptionem sa.cramentorumvivorumy requiritur/^r se status gratice; ratio est quia haec ordinantur ad augendam gratiam; eigo eam praesupponunt.

CAPUT II. De Baptismo,

999. TripHci ritu initiationis catechumeni adulti Christo et Ecclesise incorporabantur, nempe baptismo^ conjir- 7Hatione et eucharistid. — Hic de Baptismo agimus :i° de ejus existentid et essentid; 2° de effe^ibus; 30 de mifiistro) ^*" de subje^o''.

DK BAPTISMO. 481

ArT. I. DE EXISTENTIA ET ESSENTIA

Baptismi. I. De ejus existentid,

1000. 1° Baptismi notio. Baptismus (a grseca voce SaTcxi^cg, imrnergo, abluo, tingo) definitur Sacravientwn novcB Legis a Christo institutum^ in quo, per externam aquce ablutioneni^ cu??i invocatione SS, Tri^iitatis^ homo spiritualiter regeneratur^ atque fit capax aliorum sacramentorum.

Quae verba jam indicant : a) Baptismi elementa constitutiva, nempe materiam et formam, in aquae ablutione et SS. Trinitatis invocatione consistere; b) primarium effe^lum esse spiritualem regenerationem, effe6tum autem secundarium esse characterem quo homo redditur capax ahorum Sacramentorum.

Sacramentum Baptismi vocatur etiam Baptismus aquce SQufluminis, quem ahquando supplent : a) Baptismus desiderii seu flaminisy consistens in adlu contritionis perfecflae vel caritatis cum voto sacramenti Baptismi; b) baptismus sangui?iis consistens in martyrio pro Christo tolerato,

1001. 2° Thesis : Baptismus aquc^ est vermn sacramentum a Christo institutum, De fide est ex Tridentino definiente septem esse sacramenta a Christo instituta, inter quae baptismum recenset^

Dirigitur contra : a) Socinianos et Unitarios^ qui contendunt baptismum esse ritum mere externum omni regenerativa virtute carentem; b) Liberales^o^x putant Christum instituisse rehgionem mere spiritualem, absque ullo ritu externo, ideoque baptismum esse ritum a Judaeis aut Graecis mutuatum; c) Modernistas^ qui docent baptismum a communitate christiana adoptatum esse tanquam ritum necessarium, cui professionis christianas obligationes adnedlebantur^

10.02. Prob. A) Script. a) Ex Synopticis Chx\sX.m ipse baptismum instituit tanquam ad salutem necessarium : ''■ Euntes ergo dpcete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus S... ecce ego vobiscum sum... usque ad consummationem saeculi^ ''; " Qui credi-

^ Sess. VII, can. i, de Sacram. in genere, Denz.-Bann., 844 (726). ^ Decret. Lamentabili, 42, Dp:nz.-Bann., 2042. ^Mait, XXVIII, 19-20.

derit et baptizatus fuerit, salvus erit^ ". b) Apostoli^ jam a dse Pentecostes, baptismum conferunt tanquam ritum christianae initiationis ad remissionem peccatoram, et quidem ita essentialem ut ab eo non dispenset etiam effusio Spiritds San6li^. Atqui haec intima persuasio non ontur e ritibus judaicis ablutionum, quibus tantum legalis impuritas toUebatur, neque e baptismo S. Joannis a quo explicite distinguitur3, neque e ritibus paganis a quibus primi christiani abhorrebant; sed ex eo quod Christus ipse, teste S. Joannc^, necessitatem baptismi praedicaverat et ritum ipsum instituerat, ut constat ex Synopticis supra citatis.

Baptismus autem a Christo institutus est vere sacramentum, ctim in eo inveniantur omnia ad sacramentum requisita : i) signum sensibile^ in ablutione aquse et SS. Trinitatis invocatione consistens; 2) gratice prodiictivum^ cum ejus receptione regeneremur, salvemur et regnum Dei ingrediamur; '^ permanenter institutu77i : '* Ecce ego vobiscum sum (docentibus et baptizaniibus) usque ad consummationem saecuHs ^\

1003. B) /^at. theol. Decebat: a) utpeccatum originale per ritum sensibilem gratiae produ6livum tolleretur, quo homines certiores redderentur de collata sibi gratia; b) ut homines Ecclesise visibiUs membra fierent per externam initiationem, internae ipsorum cum Ecclesia unionis figurativam.

1004. Notandum. Juxta communem sententiam, Baptismus inchoate saltem fuit institutus quando Cbristus in Jordane bapiizatus fuit; definitive institutus fuit, et ejus universalis necessitas promulgata post Resurre(ftionem.

II. De essentid seu de materid et formd,

1° De materia Baptismi.

1005» A) Materia Baptisfni remota est aqua vera et naturalis. Constat : a) Tridentino^ definiente contra Lutherum, qui contendit quidquid balnei loco adhiberi potest materiam esse vaUdam Baptismi : " Si quis dixerit

> Joan., III, 5 : ' Nisi quis renatus fuerit ex aqu^ et Spiritu Sandlo, non potest introire in regnurn Dei ". 5 Matt., XXVllI, 20. — 6 ^ess^ yil, can. 2, Denz.-Bann., 858 (739).

aquam veram et naturalem non esse de necessitate Baptismi, atque ideo verba illa D. N. J. Christi : Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu S., ad metaphoram aliquam detorserit, A. S. "

b) Script,: *' Nisi quis renatus fuerit ex aqua"...; vocabuhim enim " aqua " sensu proprio sumi debt^t, ut apparet ex baptismo ipsius Christi qui voluit suo conta6lu san6lificare aquas, eunuchi Candacis regina^^, et centurionis Cornehi'.

c) Rat, theol. Aqua est materia conveniens Baptismi : i) quia est communis ubique terrarum, 2) quia optime significat effecflus sacramenti : sua enim humidiiate lavat et ita figurat ablutionem ^QCC2i.] frtgiditate calorem temperat et ita designat concupiscentise mitigationem; diaphaneitate lumen suscipit, et ita figurat luminis tidei susceptionem.

1006. B) Materia proxima est ablutio quas tribus modis perfici potest, immersione, infusione vel aspersione.

Thesis : Validus est Baptismus sive per immersionem^ sive per infusionem^ sive per aspersionern collatus, Certum est.

Script, a) Ex multis locis^ concludunt omnes exegetae, sive cathohci, sive protestantes, sohs Baptistis exceptis, vocabulo baptizare significari et immersionem, et infusionem et aspersionem. b) Narratur in Act, ApostA tria milha hominum die Pentecostes, et quinque millia aha die, baptizatos fuisse; atqui vix credibile est eos in aquam immersos fuisse, ci!im aquae paucitas in Jerusalem hoc prohibuerit. .

Fatendum est tamen ritum immersionis prae ceteris aptum esse ad significandam sepultnram et resurredlionem spiritualem, quae, juxta iS. Faulum^^ in baptismo perficitur.

1007. Tradit, Ex Patrum scriptis et Conciliorum decretis colligitur Baptismum aegrotantibus {clinicis) in le6to decumbentibus infusione adniinistratum fuisse. Ita in opere cui titulus AiSa-/TQ, quod scriptum fuit circa finem primi vel initio secundi saecuh, haec de Baptismo

leguntur : " Si non habeas aquam fluentem, in alia aqua baptiza; si non potes in frigida, in calida baptiza. Si neutram habeas (ad immergendum), efifunde in caput ter aquam in nomine Patris et Filii et Spirittis Sandli^ '\ Etsi igitur ritus immersionis prioribus sseculis quoad adultos praevaluit, ritus infusionis ut validus existimabatur. — Ratio autem propter quam postea frequentior hic evasit, est quia facilius et securius adhibetur praesertim in frigidis regionibus, et decentise magis consulit.

1008. In ^ra.rz a,ttenda.ntnr hsQC Rih^alis verhsi^ : " Baptisma licet fieri possit aut per infusionem aquae, aut per immersionem, aut per aspersionem, primus tamen vel secundus modus, qui magis sunt in usu, pro Ecclesiarum consuetudine retineantur ". Jam vero usus nunc invaluit per infusionem, trina ablutione in modum crucis, baptizare.

2° De forma Baptismi.

1009. A) Baptismi formam ab ipso Christo traditam esse videtur, dum Apostolis dixit : " Euntes ergo... baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus S. " Juxta Ritiiale Romanum, haec forma adhibenda est : *' Ego te baptizo in nomine Patris et Filii et Spiritus S. " sine Amen in fine.

Graeci autem dicunt : " Baptizatur (non autem, ut quidam putarunt, baptizetur) N. servus Christi in nomine Patris etc... amen ''. Sed olim non sacerdos baptizans, sed populus vel clerus praesens respondebat Amen : proinde haec non est vox essentiahs.

B) In libro A^uum^ legitur' quosdam in noniine J, Christi baptizatos fuisse : exinde nonnulli, inter quos S. Beda, P.Lombardus, Cajetanus, putirunt validum esse Baptismum in nomine Jesu collatum. Communis tamen sententia contrarium tenet, et praefatia Adluum verba dupHci modo explican- <tur : a) alii cum S, Thomd^ censent Apostolos per specialem dispensationem vaHde baptizasse in nomine Christi, ut ejus nomen sic honorabile redderetur; b) aHi vero communius putant baptizare in nomine Jesu nihil aHiid significare nisi baptizare au^oritate Christi vel Christi baptismum conferre, per oppositionem ad Joannis baptismum.

I VII, J0URNEL,4, et n. 462 et 463 Indic. theol. — « Tit. 11, n. 10. 3 Aa., II, 38; X, 48. — 4 Sum. theol., 3, q. 66, a. 6, ad i.

ArT. II. DE EFFECTIBUS BaPTISMI. Duplex est Baptismi eifedlus : gratia et charafler.

I. De gratid,

1010. 1° Gratia sacramentalis^per Baptismiufi collata^ est gratia regenerativa^ cum virtutibus infusis et jure ad ohtinendas gratias a^uales pro vita christianct reHe instituendct. Certum est

A) Script. quae docet Baptismum esse '* lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus sandli ^ "; nos per Baptismum r^/^^^j^^r/ ex aqua et Spiritu Sandlo^, ut deinceps in novitate vitce ambulemus : ex quibus satis apparet nos per Baptismum recipere gratiam regenerationis, ideoque virtutes infusas quae eam comitantur (n. 931), et jus ad gratias adluales opportune praestandas pro vitae novae instauratione.

B) /^at. theol.: Baptismus ex sua primaria institutione animse confert primum esse et vivere supernaturale : quod est generari, vel potius regenerari, quia esse supernaturale et generatio supernaturalis supponunt hominem jam in esse naturali constitutum per priorem generationem.

1011. 2° Baptismus vere et proprie delet omnia peccata^ tam originale quam a^ualia antea commissa.

A) De fide est : a) ex Symbolo Nicceno-Constantinop.: ** Confiteor unum Baptisma in remissionem peccatorum '^; b) ex Trident.'^ ** Si quis per Jesu Christi Domini nostri gratiam, quae in baptismate confertur, reatum originaUs peccati remitti negat, aut etiam asserit, non toUi totum id quod veram et propriam peccati rationem habet, sed illud dicit tantum radi aut non imputari : A. S. ''

B) Prob. Script. S. Petrus expresse neo-conversis declarat : " Paenitentiam agite et baptizetur unusquisque vestrum in remissionem peccatorum^ "; item Ananias S. Paulo dicit : " Exsurge et baptizare, et ablue peccata

tua ^ ". Qiiae verba sunt omnino generalia et applicantur omni peccato sive originali sive acSluali.

1012. 3° Baptismus remtttit, simul cum culpa^ omnem pcenam peccato debitafn,

A) £>e fide est : a) ex praxi Ecclesice^ quae nunquam psenitentiam imponit neo-baptizatis; b) ex definitione Tridentini^ : '^ In renatis nihil odit Deus,... ita ut nihil prorsus eos ab ingressu cseli remoretur ".

B) Cui do6lrinae pr^luserat S, Paulus scribens^ : ** Nihil damnationis est iis qui sunt in Christo Jesu ''; quae verba Patres^ et ConciliaS intellexerunt etiam de poenae temporalis deletione.

C) Et quidem conveniens erat homini, ci^m Christo incorporatur per Baptismum, apphcari totam virtutem satisfa6lionum Christi; atqui tales satisfadliones vim habent tollendi non solum omnem culpam, sed etiam omnem poenam.

1013. 4° Baptismus non aufert vitce prcesentis poenalitates^ ut dolores, mortem, ignorantiam, concupiscentiam, ut quotidiana experientia constat.

Ceterum convenit a) homines non suscipere Baptismum ad poenalitates vitandas^ sed ad gratiam et gloriam obtinendam; b) christianos Capiti suo patienti compati et conformari per has poenahtates; c) et per multa certamina coronam glorise mereri.

1014. CoroUarium. Removendo obstacula quibus homo prohibetur regnum caeleste introire (peccata scilicet et reatum pcgnae), jure ac merito Baptismus dicitur regni caeiestis )anuam aperire.

II. De charadiere.

Jam probavimus existentiam charadleris baptismalis (980); remanet ut ejus proprietates paulisper declaremus.

1015. Per chara6terem baptismi homo : A) unitur Christo sicut membrufn capiti, Unde dicit Apostolus :

" Quicumque in Christo baptizati estis, Christum induistis^ "; et : ** Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi ^ "; B)// civis EcclesicR cujus au6loritate securius gubernatur et ad beatitudinem aeternam extollitur; C) fit idoneus ad cetera sacramenta suscipienda et alia Ecciesice bo?ta,

1016. Corollarium. In Baptismofit veluti contradlus inter Deum et homines. A) Ex una parte Deus infundit vitam spiritualem, promittendo omnia media necessaria ad eam servandam et augendam. B) Ex altera parte, baptizatus a) abnegat Satanam, ejusque pompas et opera, i. e., peccata et peccati occasiones; b) suscipit obligationem christiane vivendi, Christi vestigia sequendo; c) et profitetur obedientiam Ecclesise, ejusque Pastoribus, praesertim vero R. Pontificij qui est Christi vicarius.

Art. IIL De ministro Baptismi.

1017. Quilibet homo, ratioms compos, valide baptizare potest. Quoad liceitatem, distinguere oportet inter casum necessitatis et casum baptismi solemnis.

1018. i^ In casu necessitatis^ quilibet homo^ ratione utens^ etiam licite baptizare potest, Certum est : a) declaxdXxoxi^ Latera?i, IV^ cap. Firmiter^, et Florent."^) h) praxi Ecclesice : ssepe saspius Baptismus a laicis in casu necessitatis collatus fuit, Patribus s approbantibus ; c) aHunde convenit Baptismum, utpote necessarium ad salutem, facile ministrari posse, et proinde ab omnibus.

1019. 2° Baptismi solemnis^ collati scilicet cum ceremoniis, minister ordinarius est episcopus vel presbyter. De diaconis autem statuit Codex^ : " Extraordinarius baptismi solemnis minister est diaconus; qui tamen sua potestate ne utatur sine loci Ordinarii vel parochi licentia, justa de causa concedenda, quae ubi necessitas urgeat, legitime praesumitur '\

InswY^^x jurisdictio requiritur regulariter ad Hceitatem, quia ahquem aggregare parochiae vel Ecclesiae particulari per Baptismum pertinet ad eum qui per jurisdictionem prceest huic parochiae vel Ecclesiae.

I Galat., III; 'zj.—''! Cor., VI, 15. — 3 Denz.-Bann., 430 (357). 4Denz.-Bann., 696 (591). — 5 JouRNEL, n. 468, 469 Indic. theol, 6 CodeXy c. 741.

Art. IV. De subjecto baptismi.

Dicemus : i° de necessitaie Baptismi pro omnibus; 2° de infantium Baptismo.

§ I. De necessitate Baptisml. I. De necessitate Baptismi aquce.

1020. 1° Errores. a) Pelagiani^ Sociniani et Unitarii^ negati existentia peccati originalis, consequenter Baptismi necessitatem hegarunt. b) Catvinistce docent Baptismum esse quidem necessarium necessitate praecepti, non autem necessitate medii, cum sola fides, inquiunt, possit hominem spiritualiter regenerare, c) Inter Cathoticos^ quidam theologi, dum modo generali affirmant Baptismum nece^sarium esse necessitate medii, docuerunt parvulos, qui non possunt baptizari vel invalide baptizati sunt, salvari posse per parentum fidem et orationem exteriori signo manifestatam, et hoc quidem semper ac certi lege, juxta Cajetanum^ aut saltem interdum et ex speciali misericordia, juxta S, Bonaventuram.

1021. 2"" Thesis catholica : Baptismus aquce est, tum adultis, tum parvulis^ necessarius necessitate medii, relativa tamen^ ita ut per martyrium aut per Baptismi desiderium suppleri possit.

De fide est quoad adultos, ex Tridentino ^ ; ** Si quis dixerit Baptismum liberum esse, hoc est non necessarium ad salutem, A. S. " : quae verba explicat Tridentinum ipsum declarans* justificationem '^ post Evangelium promulgatum, sine lavacro regenerationis, aut ejus voto, fieri non (posse)... " Certum est quoad infantes, ubicumque saltem lex evangelica fuit sufficienter promulgata.

Prol). A) Script. Christus dicit in Evangelio^ : '* Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancSto, non potest introire in regnum Dei ". Haec verba, sensu traditionali intelle6ta, non merum praeceptum enuntiant, sed declarant Baptismum necessarium esse ut medium ad finem : sicut enim nativitas est medium ut quis vita naturali vivere incipiat, ita spiritualis regeneratio per

baptismum satis aperte exhibetur ut medium necessarium ad vitam supernaturalem.

B) Tradit. a) Ex disceptatione contra Pelagianos qui ideo damnati suht quia parvulos sine Baptismo salutem consequi docebant; b) ex/r^:r/tum adultos tum parvulos baptizandi, statim ac periculum mortis instabat, ne forte, ait 6*. Siricius ^, " si negato desiderantibus fonte salutari, exiens unusquisque de saeculo et regnum perdat et vitam ".

C) Rat, theol. NuUus potest salvari nisi Christo incorporetur, juxta illa verba : ' Ego sum vitis, vos palmites^'; ** nihil damnationis est iis qui sunt in Christo Jesu 3 ". Sed sub N. L. medium quo Christo incorporamur, est BaptismuSj juxta illa verba : " Quicumque in Christo baptizati estis, Christum induistis ^ ".

1022. Notandum. Contra opinionem Cajetani militant argumenta in thesi allata. Insuper ut censura digna a Congregatione theologorum in Conc. Tridentino judicata est^, quamvis de facflo damnata non fuerit; et postea, jussu Pii V, ab operibus ejus expundla; tuto igitur tradi non posset. Opinio autem S , BonaventtircB asserens aliquos saltem pueros non baptizatos speciali privilegio salvari, nullo positivo argumento firmari potest.

1023. Controvertitur num Baptismus sit absolute necessarius pro infidehbus qui nunquam de Evangelio audierunt.

a) Juxta quosdam, ut Perrone, lex circa necessitatem Baptismi non obligat infideles ?te^ativos^ quia non fuit pro eis sufficienter promulgata, ac proinde iis sufficit remedium initio mundi institutum ad delendum peccatum originale.

b) Communius tbeologi docent cum Suarez legem Baptismi obligare etiam infideles negativos; lex enim irritans obligat statim ac publice fuit promulgata, etiamsi per accidens a quibusdam subditis ignoretur; sed lex Baptismi irritavit antiquum remedium.

II. De mediis quibus suppletur Baptismus aqucel

1024. 1° De Baptismo flaminis. Contritio aut caritas perfe^a^ cum voto saltem implicito Baptismi^ suppkt

5 Cf. Pallavicini, Storia del Concil, di Trento^ I. X, c. 8.

in aduliis vices Baptisini aqim^ quoad re?nissione7n peccaioruin. Certuni est.

Explicatur, a) Votum Baptismi implicitum, quod scilicet includitur in generali proposito omnia Dei praecepta adimplendi, juxta o?nnes, sufficit in eo qui Baptismi legem invincibiliter ignorat; item, juxta communio' rem sententiam^ in eo qui Baptismi necessitatem novit.

b) Caritas perfe6la, cum Baptismi voto, remittit quidem peccatum originale et peccata a6lualia, ac proinde gratiam sanftificantem infundit; sed baptismalem characterem non imprimit, nec ex se remittit totam poenam temporalem peccato debitam; unde remanet pro eo qui hoc modo sandlificatus fuit obligatio Baptismum aquae, data opportunitate, recipiendi.

Prohatur : A) Script Christus, etiam post sancitam necessitatem Baptismi aqu9e, absolute promisit gratiam sandlificantem ideoque remissionem peccatorum concedere iis omnibus qui caritatem perfe6lam haberent : " Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum.., Si quis dih*git me... ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus^ " : hujusmodi enim Dei dile6lio, habitatio, mansio supponit gratiam san6lificantem.

B) Tradit,^ quam sic authentice contrahit Trident.'^ : ^* Post Evangehum promulgatum sine lavacro regenerationis aut ejus voto fieri non potest (translatio in staium gratige ) ".

C) ^at, theoL Ex di6lis, Baptismus aquae est quidem necessarius necessitate medii, sed solum extrinsece, ex positiva Dei voluntate; atqui quod est necessarium solum extrinsece potest peraliud suppieri, et conveniensomnino erat ut suppleretur per caritatem aut perfe6lam contritionem, quae sunt quam optimae dispositiones.

1025. 2° De baptismo sanguinis. A) Ejus natura. Baptismus sanguinis est martyrium a non baptizato perpessum. Martyrium autem est perpessio mortis^ vel cruciatus ex se ??iortiferi, ob catholicam fidem vel aliam virtutem christianam tolerata^ et quidem patienter et voluntarie si agitur de adultis.

Ut martyrium adultos justificare possit, requiruntur : a) supernatiiralis attritio^ quae vix abesse potest in eo qui pro Deo vitam profundit : communiter rejicitur opinio perfedlam contritionem requirens; b) z/^//^//z saltem implicitum Baptismi.

1026. B) Thesis : Martyrium vices Baptismi supphiy quoad remissionem culpcB et poence^ tu?n in adultis^ tum> in pdrvulis, Certum est.

a) Script, Christus enim absolute promisit salutem iis omnibus qui animam suam propter Evangelium perderent : *' Qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam^ ".

b) Tradit.: Ecclesia tanquam sandlos honorat, et quidem ratione ipsius marty^ni^ infantes pro Christo occisos, ut SS. I?inocent€S^ imo eos etiam qui, nondum baptizati, martyrium subierunt (v. g., S,Emerentia?ia??t) : quod explicari nequit nisi martyrium de se et excellenter etiam parvulos justificet et sandtificet.

c) J^at. theol. Baptismus aquae ideo virtutem habet peccata delendi, quia nos morti Christi confi^urat; sed per martyrium, tum adulti, tum parvuli perfe6lms Christi morti configurantur.

1027. C) Modus quo operatur. Martyrium suos producit cffed\us, scil. remissionem culpae et poenae temporalis, ex opere operaio. Certum est pro infantibus, quia incapaces sunt cujuscumque dispositionis. Co?n???uniter admittitur pro adultis : Ecclesia enim non orat pro martyribus; sed, si martyrium operaretur solum ex opere operantis, seu juxta dispositiones martyris, hujus meritum quandoque impar esset perfecftcC purificationi, et ita per nostras orationes suppleri posset.

§ II. De baptismo infaiitium.

1028. Thesis : Infantes valide ac licite baptizari possunt et debent.

De fide est contra Waldenses et A?iabaptistas, quibus adhaerent hodierni Baptistce^ ut constat ex Tridentino ^ : ** Si quis dixerit parvulos, eo quod a6lum credendi non habent, suscepto Baptismo, inter fideles computandos non esse,... A. S. "

Probatur insuper : a) verbis Christi : " Nisi quis renatus fuerit... ", quae omnes, ideoque ipsos infantes, compledtuntur. Unde apostoli aliquando baptizabant totam domum'^^ id est, familiam, proindeque etiam infantes. b) Ecclesice praxi quam testatur S. Ai^gustinus his verbis : ^' Hoc Ecclesia semper habuit, semper tenuit, hoc a majorum fide percepit, hoc usque in finem perseveranter custodit^ ". c) Rat. theol.: i) parvuli in Adamo peccarunt et indigent per Baptismum in Christo regenerari; 2) convenit parvulos baptizari, ut a pueritia, gratia et virtutibus infusis imbuti, connaturalius vitae christianae documenta, simul ac adolescunt, percipiant et servent.

1029. Nec dicatur cum Erasmo ita libertatem parvulorum violari; nam in baptismo : a) non imponuntur nisi obligationes quas infans ipse tenetur accipere statim ac rationis usum attingit; b) conferuntur jura ac commoda summi momenti et pretii. Ita qui nascitur in aliqua regione ex parentibus jura civium possidentibus, eo ipso acquirit jura et obligationes civium quin violetur ejus libertas.

CAPUT III. De Confirmatione.

Confirmatio est sacramentum novce Legis, quo baptizatus in gratia roboratur et ut miles Christi signatur. Breviter dicemus de hujus sacramenti existentid^ materid etfonndy effe^ibus^ ministro et subje^o'^.

I. Existentia sacramenti Confirmationis .

1030. 1° Errores. Novatiani et Albigenses confirmationem rejecerunt ut ritum inutilem; LtUherus hanc habuit ut ritum mere ecclesiasticum, Catvinus utcceremoniam Spiritui San6lo injuriosam. Hodie Anglicani et muhi Lutherani Confirmationem dicunt esse meram cseremoniam qui renovantur promissa in Baptismo fadla.

2 Serm. lyd, n. 2. — Origenes jam asserebat praxim infantes baptizandi esse apostolicam {In Rom,, V, 9, homil. 6», P. G., XIV, 1047).

DE GONFIRMATIONE. 493

IO3I. 2° Thesis. Confirmatio est verum et proprie dictumN. Legis sacramentuui. De fide est ex Tridentino ^ : *' Si quis dixerit confirmationem baptizatorum otiosam caeremoniam esse, et non potius verum et proprium sacramentum; aut olim nihil aliud fuisse, quam catechesim quamdam, qua adolescentiae proximi fidei suae rationem coram Ecclesia exponebant, A. S. ''

Prob. A) Script, et Trad. Christus,- in ultima Coena, ApostoHs et omnibus in eum credituris, promiserat Spiritum S.^ Hanc promissionem adimplevit quoad B. Virginem, Apostolos, paucosque aUos discipulos, die Pentecostes3. Sed decebat ut idem Spiritus omnibus Fidelibus communicaretur ritu visibili ac perpetuo. Hunc ritum fuisse revera a Christo institutum et ab Apostolis adhibitum ex libro A^."^ colligitur. Narratur quidem multos Samaritanos, jam a diacono Philippb baptizatos, per impositionem manuum et orationem ab Apostolis Petro et Joanne Spiritum Sandlum accepisse : *' Oraverunt pro ipsis ut acciperent Spiritum Sandlum : tunc imponebant manus super illos et accipiebant Spiritum San6lum 5 ". Pariter quidam discipuli Joannis Baptistse, post baptismum, acceperunt Spiritum Sandlum^.

Quas omnia satis clare ostendunt ritum ab Apostolis adhibitum fuisse vere sacramentum, seu : a) signwn sensibile^ orationem scilicet et impositionem manuum; h) gratice produ^ivumy utex textu allato apparet, et insuper ex contextu^ : ** Cum vidisset (Simon Magus) quia per impositionem manuum Apostolorum daretur Spiritus San(flus... " : Spiritus enim Sandlus non datur nisi ratione gratiae habituahs; hasc autem gratia differt ab ea quae in baptismo datur, cum jam baptizatis conferatur; c) permanenter a Christo institutum : solus enim Deus potest gratiam aUigare signo sensibili; aUunde haec coUatio gratiae nihil aUud est nisi adimpletio promissionis a Christo facflae. Permanentia autem ritus Traditione probatur. Jam enim secundo saeculo exeunte, ritus confirmationis haud obscure commemQratur; tertio saeculo, Patres graeci et latini diserte de eo loquuntur tanquam baptismi coUationem immediate sequente; saec. quarto, S. Cyril-

^ Aa., VIII, 12-18. Cf. Aa., XIX, 1-6. — Varios textus de Confirmatione erudite exponit C. RuCH, Dia. de Thiol. (Ma?ige7toi), III, 975-1026.

lus Hierosolyjmt. integram catechesim de chrisfnatwne (seu confiriiiatione) habet \

B) /\af, convenientice, Ubi occurrit specialis gratias necessitas, ibi specia.le sacramentum esse convenit; atqui quando aduham aetatem attingimus, speciali gratia roboris mdigemus, sicut in viia naturali non sufficit ut homo nascatur, sed requiritur ut crescat et roboretur.

II. Materia et forma Confirmationis,