Collatio XXII
ectipsi lunae, 41. — Hoc applicatur dd
- Signum magnum apparuit in caelo, mulier amicta sole, et luna sub pedibus eius, et in capite eius corona steUarum duodecim. Dictum divina feratur. — Similiter, de Poleslatibus. —
est, imperare; Virtutum, prosequi;
ordirKre, ut niliil sit contrarium, unde vim repulsivam. — Item, 1'rincipaluum est rfe-
Archangelorum, revelare; Angelorum, «wi- '-.
virum deficientem, 42. de consideratione cadestis monarchiae, quae inper lucem solarem, ut est sol vigens, fulcalens, secundum quod consurgunt in anima
novem lumina secundum considerationes divinae exeeUmliae, divinae influenliae, divinae praesidentiae;
et quomodo caelestis hierarchia illustratur ab illo
sole et hierarchizatur propter confonnitatem ad solem, propter dispositionem integritatis hierarchiae et
propter multiformitatem aspectuum.
- Restat ergo dicere de luna. Sicut enim anima Ecclesia mi- stabiliendum, scilicet militans Ecclesia. Philosophi saruaTuia- multa consideraveruut de sole aeterno, sed nihil eis
valuit, quia non fuit luna sub pedibus. Unde sicut
luna est filia soUs et recipit lumen ab eo, similiter
militans Ecclesia a superna lerusalem; unde Apostolus dicit ewimatrem nostram, quia est mater influentiarum, quibus efficimur filii Dei. Caelestis hierarchia est illustrativa militantis Ecclesiae. — Oportet tef. cessuum; alio modo secundum rationem ascensuum;
tertio modo secundum rationem exercitiorum.
- Primo ergo secundum rationem processuum, DisiiDciioquia in tempore nascitur et procedit, non sicut An- geli, qui subito creati sunt et simul firmati. Sicut
enim luna plus et plus recipit lumen a sole, quosubdisiin- usque veniat ad complementum; sic Ecclesia. Habet ergo tres ordines, scilicet fundamentales, qui respondent supremae hierarchiae; promovenles, qui
respondent mediae; consummantes, qui respondent
- Fundamentales ergo respondent supremae, Fondamen- quia in spiritualibus funda.menUi. sunt altissima; n?es corporalibus vero, quia res descendunt ad infimum, Notandum. ideo fundamentum aii infimum, sed in spirituahbus
fundamentum est supremum. Unde et homo habet
caput erectum ad caelum, quod est sicut radix. Unde
sicut in arboribus per radicem est derivatio et attractio ad ramos, sic in homine quidquid est in corpore derivatur a capite, licet aliud membrum sit
principalius, ut cor, secundum Philosophum Christus autem, qui est caput, locum supremum tenet
in hierarchia nostra.
- Sunt ergo tres ordines: fundamentales, respondentes Patri; promoventes, Filio; consumniantes, Hisnnttres. Spiritui sancto. Sunt autem in Ecclesia tres ordines
fundamentales, sciUcet ordo patriarchalis, propheta,-
lis, apostolicus; ad Ephesios: Jam non estis hospites et advenae; sequitur: Superaedificati siipra
fuiulamentum Apostolorum et Prophetarum. — Patriarchae fuerunl patres Apostolorum secundum carnem et secundum promissionem. Iste ordo respondet Patri, ut est in se ipso; prophetalis respondet Patri, ut est in Filio; apostolicus respondet Patri, ut est in Spiritu sancto. Isti Apostoli sunt filii excussorum; Psalmus: Sicut sagittae in manu potentis, ita filii excussorum; et ahbi: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii. In Patriarchis fuit stabilitas fidei; in Prophetis, limpiditas cognitionis; in Apostolis, fervor caritatis. Si ergo genitura novi testamenti fuit a nobilissimo principio, debuit esse a nobihssimis principibus. Et ideo Apostoli respondent Seraphim, quia apostolicus ordo conformatur Christo, et ante illum ordo illuminatiuus, scilicet prophetalis, et ante illum ordo stabilis, scilicet patriarchalis.
Sunt etiam tres ordines promotivi, per quos Ecclesia stabilitur in ordinibus martyrum, cmifessorum, virginum. Ordo martyrum respondet Fiho, ut est in Patre, quia in martyribus fuit maxima potestas. Ordo confessorum respondet Filio, ut est in semetipso, scilicet ratione doctrinae. Ordo virginum respondet Filio, ut est in Spiritu sancto. Per viros istos dilatata est Ecclesia, in qua sunt exempla virtutis: in ordine martyrum documenta veritatis, in ordine confessorum privilegia sanctitatis fulgent, in ordine virginmn, privilegia castitatis. Per virgines intelliguntur non solum puellae passae pro Christo, sed omnes, qui zelo castitatis sequestraverunt se a mundo, ut Hilarion, Paulus, primus eremita.
Martyres respondent Dominationibus, confessores Virtutibus, virgines Potestatibus, ubi removetur omnis deordinatio. In martyribus Ecclesia aliquantulum fuit obscurata, quia luna apparuit sicut sanguis, seJ repurgata est et rediit ad maiorem dilatationem; unde per sanguinem martyrum dilatata est Ecclesia. Similiter tempore confessorum per haereticos impugnata est; sed post haeresis destructa est in Conciliis, et magis est Ecclesiae fides explanata. Similiter tempore virginum, quando homines ad carnem convertebantur, excitavit Spiritus sanctus mentes quorundam, ut castitatem amarent et servarent. larium. Ordo praesidentium respondet Spiritui sancto, ut est in Patre; ordo magislratuum respondet eidem, ut est in Filio; ordo regularium respondet arcu e.cutiunlur sagillae... dc arcu suo [Dominus] mandat eidem, ut est in se ipso. Primo Ecclesia fuit fundata in primis tribus; secundo, in tribus mediis crevit; tertio oportet, quod sit ordinata in tota sua universitate et compleatur per Spirilum sanctum. Sunt ergo in Ecclesia praesidenles et subditi, docenles et discipuli, regulanles et regulati; et intelligo magistros seu docentes vel philosopliiam, vel ius, vel theologiam, vel artem quamcumque bonam, per quam promoveatur Ecclesia. Per ordinem praesidenlium intelliguntur praelati cuiuscumque auctoritatis. Per ordinem regulantium et regulatorum comprehenditur vita monastica; et isti sunt ullimi, quia oporlet, mundum consummari in castitate, quia ultimi non generabunt. Consistit ergo in hoc consummatio Ecclesiae, ut regatur secundum rationem praelationis, secundum rationem illustrationis, secundum rationem a carne abslractionis.
Ordo praesidentium respondet Principatibus; ordo magislraluum, Archangelis; ordo regularium, Angelis, qui habent olHcium humilitatis. Debent enim plus esse subiecti regulares superiori suo, quam discipuli magistro, quam subiecti praesidenti; quia sic decet nos implere oninem iustiliani. Unde ille qui magis est humilis, maior est apud Deum.
Alia est distinctio secundum rationem ascen- 6' graduum ecclesiasticorum. Oportet autem, eam ordinari tribus ordinibus lapidum. Sunt autem gradus quidam purgalivi, illuminativi, perfeclivi. — Purgatio autem triplex est: purgatur homo a consortio foedorum, a nubilo ignorantiarum, ab infestatione daemonum. His respondet ordo ostiariorum, lectorum, exorcistarwn: ordo ostiaiHorum, ut excludantur immundi, excommunicati, energumeni, catechumeni et non fundati in fide. Et ista Qebant in Ecclesia primitiva, quando Ecclesia optime erat disposita; sed modo porcus et canis intrant. — Qrdo kctorum est, homo purgetur a nubilo ignorantiarum per auditum lectionis, ut homo sciat historiam eorum quae leguntur, et sic informetur. Unde etiam in primitiva Ecclesia, quia tunc quasi omnes erant litterati, legebalur eis lectio. — Tertia purgatio a vexationibus daemonum per ordinem exorcistarum. — Ordo primus respondet Angelis, secundus Archangehs, tertius Principatibus.
Itera, est ordo graduum ad illuminandum per ordinem acolythorum, subdiaconorum, levitarum. Acolythorum est ferre lumina, subdiaconorum legere Epistolam, diaconorum legere Evangelium. Omnes autem ministrant vasa, sed diversimode, quia acolythus ampullas, subdiaconus parat calicera, diaconus olTert; unde etiam aliquando ministrabat Sanguinem, quando minislrabatur Sanguis olim.
Isti ergo ordines sunt illuminativi. Illuminatio autem quaedam est per exempla exteriora, quaedam per documenta mediocria, quaedam per documenta suprema. — Primi porlant cereos, ut acolythi, quibus dicilur: Sint lumbi ve.stri praecimti, et lucernae ardentes. Lucernae enim sunt opera lucida secundum Gregorium. — Secundi illuminant verbo et exemplo; ut sitis sine querela et simplices filii Dei, sine reprehensione, in medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes, ut subdiaconi, qui continent verbum Epistolarum. — Tertii per documenta altimma, ut Evangeliorum, sunt diaconi. Unde etiam solebant praedicare, ut Stephanus, Laurentius, Vincentius. Unde in Luca Angelus ad pastores ait: Annuntio vobis gaudium magnum etc. Ille Angelus est diaconus. — Ordo acolythorum respondet Potestatibus; ordo subdiaconorura, Virtutibus: ordo diaconorum, Dominationibus.
Est etiam ordo perfectivus, et iste est triplex; sacerdotalis, episcopalis et patriarchalis. Consumraatio enim est secundum triplicem modum. Una est in administratione communi Sacramentorum, sine quibus non est salus, ut est baptismus, poenitentia, eucharistia, unctio exlrema. Primum est, per quod inlroducitur horao in Ecclesiam; secundum, per quod reducitur in gradum pristinum; tertium, per quod horao deducitur in caelum. Primum est, ad deletionem culpae originalis; secundum, ad deletionem mortalis; tertium, ad deletionem omnis venialis; et quia in his non est perfectio nisi ut in Christo, ideo Sacramentum eucharistiae committitur sacerdoti specialiter.
Secunda est in administratione ordinum privilegiatorum, ut sacri ordini's'et confirmalionis; quod est episcoporum, non aliorum; et quia faciunt sacerdotes perfectiores; ideo in ipsis debet esse altior perfectio ad dandura Spiritum sanctum, qui non nisi per Apostolos dabatur; ideo etiam locum tenent Apostolorum. — Super Apostolos autem est Christus, et post Petrus. Oportet ergo, esse patrem patrum, quem nos Papam vocamus, qui tamen propter humilitatem quatuor habet patriarchas: Constanlinopolitanum, Alexandrinum, Hierosolymitanum, Antiochenum. Et de his loquitur Isaias: Erunt quinque civitates in terra Aegypti, loquenles lingua Chanaan el iurantes per Dominum exercituum; Ronia autem universalis est, ideo civitas solis vocabitur una; quia, etsi aliae quatuor sedes plenam auctoritatem habeant super Ecclesias vicinas illis, tamen Roma habet universahter, sicut sol, plenitudinem potestatis super omnes. — Et secundum hoc sunt tres ordines, non quidem propter novi characteris impressionem, quia ultra sacerdotium non est gradus; scd propter eminentiam et poteslatem — Primus respondet Thronis, secundus Cherubim, tertius Seraphim; quia oportet, episcopum esse ampkctentem eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem. Papa autem debet esse perfectissimus inter omnes. Si autem sic esset ordinatio interius, sicut exterius, optima esset.
1 6. Tertia ordinatio est secundum rationem exercitiorum, quae sunt tria: actuosum, otiosum, ex utroque pcrmixtum; vita activa, vita contemplaliva, ex utroque permixta. Et licet ordo praelatorum secundum ordinem ascensuum ponatur in summo, tamen secundum istum processum ponitur in medio, ex quo permixlus est. Est ergo ordo aclivorum in inflmo, ordo praelatorum in medio, ordo contemplativorum in summo. — Ordo activorum respondet Patri, cui competit generatio et productio; ordo praelatorum Filio; ordo contemplativorum Spiritui sancto.
Unde in Ecclesia sunt tres ordines: monasticus, qui Bst productus tantuni; laicus, qui est producens; clericalis, qui est productus et etiam producens..Nam ex laico fit clericus, et non e converso, si iam ordinem sacrum habet, nec alio modo fieri debet, etiam si non habet, nisi sit totaliter ineptus. Ex clerico fit rehgiosus et non e converso.
In ordine laicorum est triplex ordo, scihgra- cet sacrarum plebium, sacrorum consulum, sacrorum principum. Restituam, inquit, iudices tuos, sicut a principio. Boni enim principes habent bonos consiharios. Et boni principes et boni consules habent bonas plebes, quia erudiunt illas. Econtra mali principes habent lualos consiliarios, et per consequens male instruunt plebes. Malae plebes eligunt malos principes. — Primus ordo, scilicet plebium, respondet Angelis; secundus, scihcet consulum, Archangehs; tertius, scilicet principum, Principatibus. — Modo auteni non est ita, sicut quando Cohstantinus regnabat. Quahs consiliarius fuit Ambrosius, qui adhuc Saracenus, scilicet catechumenus, virgo fuit! Sed modo principes sunt socii furum, et consiliarii in munere consulunt.
II). Secundus ordo est clericalis, activus et con- clerici. templativus, qui et pascere debet et contemplari, ut sint medii inter Deum et plebem. Omnis enim pontifex ex hominibus assumtus pro hominibus constiluitur in iis quae sunt ad Deum, ut offerat dona et sacriftcia pro peccatis. Et hi sunt tres Tres graordines: ministerialis, sacerdotalis, pontificalis. Ad hos reducuntur omnes, quia omnes aut sunt ministrantes, et su/it primi sex; aut sunt sanctificantes per verba; aut sunt regmtes per eminentiam. — menti, est ordo Virtutum; ordo pontificum respondet Dominutionihus, quia habet iubere, in quo est efficacia et virtus.
- In ordine contemplantium sunt tres ordines contempianrespondentes supremae hierarchiae, quorum est didum speculatorium, quidam per modum sursumactivum. — Primo niodo sunt ilh qui se totos dedicant Primus. orationi et devotioni et divinae laudi, nisi aliquando, quando intendunt operi manuaU seu labori ad sustentationem suam et aliorum, ut sunt ordo nionasticus, sive albus, sive niger, ut Cisterciensis, Praemonstratensis, Carthusiensis, Grandimontensis, Canonici regulares. Omnibus istis datae sunt possessiones, ut orent pro illis qui dederunt. Huic respondent Throni., ''"enifa.
2 1. Secundus est, qui intendit per modum spe- sccundas. culatorium vel speculativum, ut illi qui vacant speculationi Scripturae, quae non intelligitur nisi ab animis mundis. Non enim potes noscere verba Pauli, nisi habeas spiritum Pauli; et ideo necesse est, ut sis sequestratus in deserto cum Moyse et ascendas in montem. — Huic respondent Cherubim. Hi sunt *d"nna1"' Praedicatores et Minores. Alii principaliter intendunt pff, spectdationi, a quo etiam nomen acceperunt, et postea «"- unclioni. — Alii principaliter unctioni et postea specukitioni. Et utinam iste amor vel unctio non recedat a Cherubim. — Et addebat, quod beatus Fran- F"neiscos. ciscus dixerat, quod volebat, quod fratres sui studerent, duramodo facerent prius, quam docerent. Multa enim scire et nihil gustare quid valet?
Tertius ordo est vacantium Deo secundum Tertius. modum sursumactivuni, scilicet ecstaticum seu exces- Et dicebat, quod etiam antequam haberet habitum, raptus fuit et inventus iuxta quandam sepem. — Hic enim est maxima dilTicultas, scilicet in sursumin his consummabitur Ecclesia. Quis autem ordo iste futurus sit, vel iam sit, non est facile scire.
Primus ordo respondet Thronis; secundus pressa, ostendebat, quod iste ordo illi respondere debeat, sed tamen pervenire ad hoc per tribulationes. Et in illa apparitione magna mysteria erant. — Sic ergo distinguuntur isti ordines secundum maiorem et minorem perfectionem; comparatio autem est secundum status, non secundum pers(wia.s; quia una persona laica aliquando perfectior est quam religiosa. Do - Squitur de luce stellari, per quam aninia hierarchizata intelligitur. Necesse est enim, utanima,
est hierarchizata, habeat gradus corresponden- lerusalem, quia assimilatur lenisalem per dispositionem graduum hierarchicorum. Disponuntur autem in anima tripliciter: secundum asccnsum, se- cundum descensmn et secundum regressum in divina; et tunc anima videt Angelos Dei ascendentes et descendenles per scalam, ut vidit lacob in mente sc- sua. — Abbas Vercellensis assignavit tres gradus, scilicet naturoe, induslriae, gratiae. Sed non videtur, aliquo modo per naturam anima possit hierarchizari. Et ideo nos debemus attribuere imlustriae cum natura, imluslriae cum gratia, et graliae super naturam et industriam. quod quilibet sensus nuntiat. Visus et auditus multa nuntiant, sed auditus plura, ut illa quae Romae fiunt; gustus, odoratus et tactus non vadunt longe, et ideo tardi sunt. Cavere autem debet industria, ut non permittat, omnem nuntium intrare, ut mulieres videre. Industria ergo debet discernere inter nuntiata, utrum sint respuenda, vel eligenda. — Deinde necesse est deliberatto, quae est dictatio, utrum liceat; et si liceat, utrum deceat; et si liceat et deceat, utrum expediat. Nil enim expedit, nisi quod licet el decet. — Deinde necessaria est ductio, ut prosequatur. « Prosequi autem est assumere in facultatem voluntatis"», et hoc est Principatuum. Multi enini sunt Angeli et Arcliangeli, scilicet perspicientes et deliberanles quod expedit, sed non mni prosequentes, ut Principatus.
2G. Secundus est gradus industriae cuni gratia; et sunt tres actus. Primus, ut propter Deum fial quod deliteratum est; unde prima ordinatio est in Deum, quae est Polestatnm, scilicet in finem orrfinare et quidquid deordinatum est, rcmovere; et quia hoc est difiicile, ideo necessaria est roboratio, quae est Virtutum; et quia in finem ordinare est diflicile et roborare; ideo sequitur imperatio, quae est Dominationum.
Tertia hierarchizatio est gratiae super mluram et induslriam, quando scilicet animasupra se elevata est et, se deserta,, suscipit divinas illuminationes et supra se speculatur quod sibi datum est; et ex hoc surgit in divina sive sursum agitur. Ista tria sunt susceptio, revelatio, unio, ultra quam non procedit mens. Et in istis consistit Canticum canticorum totum, scilicet in castis, castioribus, castissimis susceptionibus; in castis, castioribns, castissimis speculationibus; in castis, castioribus, castissimis unitionibus; et tunc poterit dicere illud Cantici: Osculetur me osculo oris sui. — Susceptio respondet Thronis, revelatio Cherubim, unio Seraphim. Et haec hierarchizatio est secundum asccnsum.
Item, est hierarchizatio animae secundum descensum sive per modum descendendi. Oportet enim, ut unguentum capitis hierarchiae supernae cadat in barbam, in mediam hierarchiam, et m weswiento id est infimam. Haec autem habent fieri secundum virtutes animae, quae sunt tres, secundum Dionysium: susceptiuae, custoditivae, distributivae; ut copiose suscipiat, studiose custodiat, liberaliter refundat; unde gratis accepistis, gratis date.
Ad hoc autem, quod anima recipiat illa lumina, requiritur vivacitas desiderii, perspicacitas scrulinii, tranquillitas iudicii. Non enim est contemplativa anima sine desiderio vivaci. Qui hoc non iiabet nihil de contemplatione habet, quia origo luminum est a supremis ad infima, non e converso. — Prirespondet Seraphim, qui est ardens sicut ignis; unde ignis maximam significationem habet in Scripturis..d istum ignem ardentem in vertice montis ascendit Moyses, et tamen illum ignera prius vidit in pede montis. Non enim Moyses descendere potuit ad erudiendum populum, nisi prius ad ignem ascendisset. Desiderium ergo disponit animam ad suscipiendum lumen.
Secundo oportet, quod anima perspicaci- /er aduertut vel percipiat quae data sunt sibi a Deo, et non habeat phantasmata vel occupationes, quin possit occupari et ferri in illa lumina. Et istud respondet Cherubim.
Tertio oportet, quod hahea.i tranquiUitatern iudicii, quia donum Dei non debet in vacuum recipere, ut non pervertatur iudicium in aliqua passione; quia, sicut animae iudicium pervertitur, si inordinate amo vel odio, sic similiter, si spero, et sic de aliis passionibus. Et hoc respondet Thronis.
Ex his sequitur auctoritas imperii. Ex quo enini desiderio suscipit et istud perspicaciter percipit et tranquille faciendum iudicat, quod Deus vult; tunc anima iinperat fieri; et istud respondet Dominationibus. Sed imperare parum valet, nisi faciat; ideo oportet, quod sit virilitas propositi exercitati, (juod respondet Virtutibus, ut propter nullam tribulationem dimittat bonum, quod scit Deum velle. — Post quod venit nobilitas triumphi propter impedimenta, quae occurrunt, postquam recipitur aliquid a Deo; et islud respondet Potestatibus, scilicet de omnibus triumphare. Haec tria faciunt mediam hierarchiam animae.
Tertium est custoditi distributio; et in hoc obsequii. Sic debemus vitam dare proximo, scilicet per exempla, scientiam, substantiam. — Praeclaritas exempli respondet Principatibus, quorum est ducere; veritas eloquii, Archangelis; humilitas obsequii, Angeijs. — Sic ergo est consummatio in humilitate secundum descensum, et inceptio in caritale; ascendendo e contrario. Sic ergo descendendo incipimus a vivacitate desiderii ad humilitatem obsequii. Unde Christus veiiit ad humilitatem obsequii nostri. Sicut ergo anima habel Angelos ascendent«s, sic debet habere descendentes. Unde in loanne: Nemo ascendit in caelum, nisi qui descendit de caelo, filius hominis, qui est in caelo.
Tertio modo modus distinguendi in secundum regressum est secundum triplicem gradum contemplationis. Gregorius super Ezechielem ponit tres gradus: aut enim quod venit in considerationem nostram est extra nos, aut intra nos, aut supra nos. Unde Deus contemplatur aut in his quae sunt intra nos, aut extra nos, aut supra nos, secundum tres potentias, scilicet exteriores, interiores, superiores, sive apprehensivas, amativas, operativas. Et secundum philosophurir « omnis nobihs tres habet operationes », scilicet animalem ad extra, inlellectualem ad intra, divinam ad supra. Oportet ergo, ut anima Ijabeat hierarchizationem se-
3o. Primo ergo debet esse discreta perluslratio, ut discrete consideretur mundus ab anima. Nam in anima est sicut quaedam manus scribens. Sensus enim percipit exteriora et post, sensus communis; deinde imaginatio, et ratio considerat et reponit in memoria. Oportet ergo, quod sit magna discretio ad custodiendam donium, ne omnes intrent ad hasvires; nihil nuntietur regi et reginae, quod sit inutile. Latro enim introduci non debet coram rege, nisi forte, ut condemnetur. Eva enim misera et incauta introduxit eloquium serpentis et dubitavit; et isto eloquio hodie multi corrumpuntur. Nihil ergo debet intrare per portas istas immundum; in Apocalypsi: Foras canes el venefici et impudici. — Secundum est discreta praeelectio; ex quo apparet, quid percipitur, sequitur, ut praeeligalur, ex quo percipitur bonum; quia in bonis est electio ordinala; non enim prius manducandura quam celebrandum. — Et hoc respondet Archangelis, et discrela perlustratio convenit Angelis. — Post sequitur iidicium — et istud convenit Principatibus — quod est in prosecutione. Ex quo bonum percipitur et bonum praeelegitur faciendum, sequi debet iudicium ad prosequendum. Haec autem omnia operatur gratia, non industria sola cum nalura,ut dicebatur primo. primum. Haec autem consistit in tribus, quae sunt: districta castigatio, districta confortalio, districta convocatio, quae interius hierarchizatam faciunt animam. — Primo, quod castigenlur radices passionum et amputentur, et enerventur contrariae potestates. Venit eniin princeps mundi huius e( in me non habel quidquam. Quamdiu enim passiones illae dominantur iiomini, diabolus habel de suo in homine. Ad hoc autem faciendum necesse est, ut eradiceturli- triplex libido: hbido principandi, Wbido delectandi, M(o possidendi; qnh haec triplex hbido inducit diabolum in animam. — Haec autem liierarchizalio respondet Potestatibus. Non potest autem anima potestativa esse, quamdiu diabolus haljet ius suum in anima. Oportet ergo, ut homo habeat tria opposita: ut sit suMeelus, caslus, paupe?: Et sic amputantur radices passionum; in Cantico: Tempus pulalionis culvenit, quia qualibet dic pulhlant.
Secunda est districta conforlatio. Sicut enim tHpIex libido facit pronitatem ad malum, sic triplex in- infirmitas facit dilTicuItatem ad bonum. Ilaec autem est infirmitas negiigentiae, impalientiac, diffidentiae. Quidam ita sunt negligentes, ut durum sit eis facere bonum; secundi, ut cito sint inipatientes; tertii,etsi ambo praemissa non habeant, tamen cito di/p'dunt. Oportet ergo, per mentis vigilantiam, tolerantiain, confidmtiam animam reformari. Et huic respondet ordo Virtutum.
Sequitur districta ccmvocatio. Quando enim mens est ordinata sicut Ecclesia, quando habet potestatem supra se, tunc est templum Dei; quando dominatur et imperat omnibus viribus, tunc est hierarchizata Dominationibus; quando virtutes vocantur ad opera sua, et dicitur huic: fac hoc, et illi: fac tu illud. Ad hoc autem faciendum necesse est, do- ut dominetur appetitibus, phantasmatibus, occupationibus, ut sit districtio in appetitibus, phantasmatibus, occupationibus. — Et tunc est anima domina sui, quando concupiscibili aufertur concupi<icenlia triplex, irascibili aufertur infirmitas triplex, rationah aufertur error triplex. Tunc anima liabet imperium in regno suo; et tunc non expellitur extra domum suam, quando illae passiones sunt amputatae; ct in tali anima Deus habitat, non in furiosa concupiscentia etc. Diabolus hbenter imprimit quod in se habet; haec sunt «fu7-or irrationalis, amens concupiscentia, phantasia proterva*».
Sequitur, quomodo anima hierarchizatur quantum ad virtutes «Mpenore. Quando enim anima
quod potest, tunc gratia facile levat animam, et Deus ibi operatur, ut sit djgna semper admissio. digna inspectio, digna inductio. — Digna admissiu divinorum respondet Thronis. Et ita intelligitur illud quod legitur in Threnis: Comurge in principio vigiliarum, effunde sicul aquam cor tuum anle conspectum Domini, id est, pone ante Deum preces. In Psalmo: Domine, ante te omne desiderium mciim, et gemitus meus a te non est absconditus. — Et post, quando elevatur, non debet esse otiosa et debet circumspicere; Isaias: lerusakm, consurge et sta in excelso; el: Tunc videbis ct a,fflues, et mirabitur et dilatabitur cor tuum. Tunc enim debet anima esse fixa et stans et exspectare. — Post sequitur divina inductio; quando facta est digna atdmissio et sancta perceptio, tupc rapitur in Deum sive in dilectum. Unde in Cantico: Laeva eius,sub capite mco, et dextera illius amplcxabitur me. Ego (hlecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia, quia iam sensit unionem et factus est unus spiritus cum Deo; unde: Qui adhaeret Deo unus spiritus est; et hoc est supremum in anima, quod animam facit esse in caelo. — Et istis per ordinem respondent ordines supremae hierarchiae. — Et sic est anima mulier amicta sole, ct luna sub pedibus eius, et in capite eius corona duodecim stellarum, quia est plena luminibus et nunquam oculum divertit a lumine.
Et quia in hac vita non possumus stare in uno, ideo anima liabet duodecim niaterias sicut duodecim lumina, circa quae semper moveatur in quodam circulo, sicut sol percurrit duodecim constellationes, scilicet per duodecim signa, et nunquam exit. Hae autem considerationes ornant animam, et ideo sunt sicut corona ex duodecim stellis, quae sunt: consideratio corporalium naturarum, spiritualium substantiarum, intellectualium scientiarum, affectuahum virtutum, institutarum divinitus legum, infusarum divinitus gratiarum, irreprehensibilium iudiciorum, incomprehensibilium misericordiarum, remunerabilium meritorum, praemiantium praemiorura, temporalium decursuum, aeternalium rationum. — In his debet contemplativa anima versari semper in aliquo istorum luminum, sicutsol semper est in aliquo signo
Et nota, quod luna patitur eclipsim in capite, vel in cauda draconis. Sunt autem duae intersectiones in caelo super eclipticam, per quam transit luna, quae vocantur caput et cauda drac<mis; draco vocatur propter circulum, quasi tenens cau- ( iam in ore. lila intersectio, quae est versus aquiloiicm, vocatur caput, quia sol magis laedit nos, (juando est ibi, quia magis diametraliter urit nos, sicut draco est peior et magis nocivus in capite. Caucla autem est versus meridiem, et minus laedit iios sol, quando est in parte illa, quia magis a noliis elongatur. Et quando sol in una parte est, et luna in puncto alio sibi opponitur, ut in plenilunio; tunc eclipsalur.
k% Similiter vir contemplativus eclipsatur dupliciter et cadit turpiter et multum periculose, eo quod vix resurgit; nec mirum, quia de alto cadit. Cadit enim per errorem et per praesumlionem. Videt enim se illiuninatum et pruesumil, et fit luci-
Chapter 22 of 23