Articulus 7
Responsio Mahomet de ordinibus cœlorum ac marium, multisque mirabilibus extra mundum: omnia vana, phantastica, deridenda.
AIT Judæus: Cœlum istud nostrum, dic, unde creatum est? Respondit: Primum de aqua viridi, secundum de aqua clara, tertium de smaragdo, quartum de auro purissimo, quintum de hyacintho, sextum de nebula lucida, septimum de splendore ignis. Ait: Quid super cœlos septem? Respondit: Mare vivificum. Ait: Et deinceps quid? Respondit: Mare nebulosum. Ait: Prosequere per ordinem usque ad summum. Respondit: Procedit desuper mare aerium, desuper mare lapideum, desuper mare tenebrosum, desuper mare solatii, desuper luna, desuper sol, desuper nomen Dei, desuper supplicatio, desuper Gabriel, desuper pergamenum rasum, desuper mare plenum, desuper septuaginta intervalla lucis, desuper septuaginta millia intervalla virtutum, desuper septuaginta millia montium; desuper mille spatia, in unoquoque septuaginta millia turbæ, in unaquaque turba quinque millia angelorum nunquam cessantium laudare Deum; [desuper vexillum gloriæ,] desuper intervalla de margaritis, desuper intervalla gratiæ, desuper intervalla potentiæ, desuper intervalla Deitatis, desuper intervalla dispensationis, desuper scabellum, desuper solium, desuper domus universitatis.
Ecce responsio in qua non aliter loquitur Mahon quam loqui solent qui ex proposito majora quo valent fingunt mendacia, ut qui mentiendo concertant quis mentiendo alium superabit. Denique, in Alcorano frequenter habetur quemadmodum quidam contemporanei Mahometo asseruerunt eum esse dæmoniacum et amentem. Et certe hoc præsenti in loco videtur præcipue. Quis enim confingere posset tam horrenda mendacia, nisi diabolo plenus? Idcirco autem tantum de textu Doctrinæ Mahon simul inserui, quia hæc omnia condependent.
Præterea, quoniam ista doctrina naturalem rationem prorsus transcendit, quæro per quid horum veritatem Mahomet comprobavit. Talibus etenim credere absque idoneis argumentis, puta divinis solique Deo possibilibus miraculis, levitatis et imperitiæ est. Quod autem talia signa non egerit, supra etiam ex ipsius verbis monstratum est.1 Imperite ergo et leviter creditis, o Sarraceni, qui verbis his creditis Mahometi. Sed nunc falsitas horum serio breviter est tangenda.
Itaque quæro in primis, qui sunt septem cœli isti de quibus hic loquitur Mahon, asserens primum de viridi aqua creatum. Quod autem omnes hi septem cœli sint infra sphæram lunæ, constat ex eo quod ascendendo, post horum expressionem cœlorum ponit mare vivificum et cetera maria jam expressa, et supra mare solatii constituit sphæram lunæ. Sed juxta omnium meliorum philosophorum doctrinam, inter orbem lunæ et terram habitabilem non sunt nisi ignis, aer et quædam mixta, itemque dæmonia in terra ac aere constituta: ita quod ignis est proximus atque contiguus sphæræ lunæ. Nec fuit aliquis eruditus philosophus, neque theologus, qui hujus dixit oppositum. Oportet ergo hos septem cœlos in igne et aere assignare. In aere autem et igne nihil est quod non sit de natura parsque eorum, præter aliqua mixta, quæ nullus sani capitis nominat cœlos, et præter dæmonia in aere volitantia. Ergo in aere et igne assignari non potest aliquod cœlum factum de aqua viridi, nec cœlum factum de aqua clara, neque de smaragdo, neque de auro purissimo, nec etiam de hyacintho, sed neque de nebula lucida. Nullum enim horum cœlorum esset naturæ aeriæ aut igneæ. Denique non videtur quod naturalis locus cœlorum creatorum de smaragdo, auro et hyacintho, esset in aere aut situ superiori: quia in eis dominaretur gravitas atque materia terræ. Dispositio autem universi est naturalis. Præterea, si sunt cœli isti inter lunam et nos, quomodo latent visum nostrum, præsertim aureum cœlum, quod rutilum esset, terminans visum?
Consequenter quærendum de maribus istis, quæ eorum sint loca. Nam et omnia maria ista sub luna constituit, et supra septem cœlos præfatos. Mare autem vocatur congregatio aut ingens abundantia aquarum. Unde et in Genesi asseritur: Congregationes aquarum appellavit Deus maria.2 Hujusmodi vero maribus non competit naturaliter in aere aut supra aerem collocari, nisi per evaporationem; certumque est quod vapores sic elevati, congrue maria non vocentur: imo quando in pluvias resolvuntur, descendunt. Multo etiam minus competit eis in igne elementari locari. Si ergo neque in aere, neque in igne sunt, sub luna esse non valent, nec supra cœlos consistunt: ergo nec sunt. Præterea, si inter lunam et terram tot per ordinem constituta sunt maria, potissime mare nebulosum et mare lapideum mareque tenebrosum, quomodo lux solis potest terram attingere, et penetrando tot ac talia maria diem causare? Si autem maria metaphorice sumit, vel vapores grandinum vocat mare lapideum, vaporesque nebularum mare nebulosum, inepte et abusive ac inconsuete utitur terminis, inducitque obscuritatem inutilem, imo nocivam. Item quærendum quid sint in re maria ista, et cur taliter appellentur; cur etiam mare inter hæc infimum, puta vivificum, præfulgeat nomine isto tam claro, et non potius maria eo superiora.
Amplius, inconvenienter post lunam mox ordinat et proxime superponit solem, quum secundum excellentiores astronomos, sol sit in medio planetarum, ita quod Venus atque Mercurius inter lunam et solem sunt siti. Insuper, cur super solem proxime ponit nomen Dei? Et quid est nomen istud? an substantia? an accidens? an res viva et intellectualis? an quoddam vocabulum? Præterea, super solem mox ponitur Mars cum orbe suo, super Martem Jupiter, super Jovem Saturnus, super Saturnum cœlum stellatum, ut omnes eruditi fatentur astronomi, Ptolemæus, Albumasar, Albategni, ac ceteri. Præterea, nomen Dei est vel dictio nominans, vel res nominata. Sed stultum est supra solem tale nomen nominans ponere, quum talibus Dei nominibus terra sit plena. Res autem nominata, hoc est per nomen Dei nominans designata, est Deus gloriosus, incircumscriptibilis et immensus: quem supra solem et infra superposita soli taliter in loco arctare aut ponere, impium est atque sacrilegum.
Deinceps, cur nomini Dei protinus superponit supplicationem? Supplicatio quippe proprie actus est supplicantis et accidens, cui non competit taliter ordinari, quum non sit nisi in supplicante. Si autem supplicationem pro loco aut subjecto sive supposito supplicationis vult accipi, adhuc inconveniens est ordinatio ista. Locus etenim supplicationis potissime exstat ecclesia, templum seu habitaculum oratorum. Angelis vero et Sanctis in patria beatitudinis non proprie competit supplicare nisi pro viatoribus. Ideo supplicationis subjecta et loca præsertim ordinantur in peregrinationis istius terra.
Insuper, cur post supplicationem in ascendendo constituit Gabrielem, qui est de tertio ordine angelorum? Et de quocumque sit ordine, in eodem constituendus est choro cum ceteris angelis de quorum choro est ipse. At vero, cur super Gabrielem ponit pergamenum? An a Deo immediate creatum est, vel de velleribus factum? Et quantæ sunt ejus dimensiones? Amplius, quod est mare plenum quod pergameno est superpositum? et quomodo ei competit locus ille? Item, an fluit ut aqua? et nonne periculum est ne madefaciat pergamenum ineptumque reddat ut in eo scribatur? Consequenter, quid sunt illa septuaginta intervalla lucis superposita mari pleno? Et qualis est lux illa? corporea, an incorporea? Et unde causatur? a sole, an aliunde? Similiter inquirendum de intervallis virtutum, et quarum virtutum sint intervalla.
Porro de septuaginta millibus montium perscrutandum quid sint montes illi, an sint sphæræ seu orbes : quoniam in Scripturis cœli interdum montes vocantur. Item, an corporales exsistant, et super quid radicentur; cujus figuræ et magnitudinis sint, et qualiter situentur ac ordinentur ne vacuum relinquatur; cujus item naturæ et speciei exsistant.
Conformiter de mille spatiis quæ superponuntur his montibus investigandum. Inconveniens demum videtur in spatiis tam diversis angelorum ponere turmas, quoniam universi ad unam pertinent Regis altissimi domum, de qua ait Psalmista : Beati qui habitant in domo tua, Domine, in sæcula sæculorum laudabunt te;3 et Christus : Vado parare vobis locum, ut ubi sum ego et vos sitis.4 Consequenter quærendum de vexillo gloriæ superposito spatiis mille, quid, quale et quantum sit, et an specialem habeat orbem, et cur unum dumtaxat, quum tantum Regem deceant (ut videtur) vexillorum millia multa.
Inconvenienter autem videntur intervalla de margaritis spatiis in quibus sunt angeli superposita. Et quid faciunt ibi hæc intervalla? Quid item in eis, et quot sunt? Deinceps quærendum de intervallis gratiæ atque potentiæ, et cur potius ponuntur quam intervalla justitiæ ac sapientiæ; cur super ea, intervalla Deitatis ponuntur, et quid sunt ac qualia, quanta quoque, et quid in eis, et quis eorum est numerus. Item de intervallis dispensationis rite investigetur. Incongruum quoque videtur quod intervallis Deitatis altissimæ, intervalla dispensationis superponuntur.
Postremo, de scabello et solio superpositis intervallis dispensationis, oportet inquirere utrum materialiter an spiritualiter sint tantum accipienda. Item, quanta et qualiter domus universitatis in solio illo residere asseritur? Ipse enim supersimplicissimus et incircumscriptibilis Deus, nec circumscriptive, nec definitive, sed transcendenter in loco consistere perhibetur. Imo verissime ipse in se ipso æternaliter, invariabiliter, intemporaliter illocaliterque consistit, et nunc est ubi ante omnium creationem fuit; et si cuncta creata esse desinerent, tamen ubi nunc est, incommutabiliter permaneret. Ipse enim est ante omnia, non solus, post omnia, non præventus; in omnibus, non inclusus, extra omnia, non exclusus; supra omnia, non elatus, infra omnia, non oppressus. Ipse est ubique et nusquam. Ipse est ubique per essentiam, per præsentiam atque potentiam, in bonis per gratiam, in impiis per vindictam.
Ecce hæc præinducta infelicissimi et (ut videtur) arrepticii Mahomet verba, sunt vana, ficta et frivola; eaque protulit, ut admirationi populo esset, tanquam nova, inaudita ac secretissima quædam pronuntians. Vulgus enim imperitum facillime fallitur, et quidquid minus intelligit, magis miratur. Sed forsan alicui apparebit quod Mahometus ista omnia præinducta ponendo, Deum magnifice honoravit. Imo vero potius eum inhonoravit, opus tam inordinatum supersapientissimo Deo adscribens.
Postremo, sufficienter probant philosophi, quod natura nequaquam patitur vacuum : ideoque oportet figuræ esse sphæricæ universum. Si ergo ponenda sunt millia intervallorum ac montium, oportebit ea sphærica esse, aut taliter figurata ut vacuum evitetur.
Rursus, quum Deus omnipotens et æternus ibi esse dicatur ubi operatur, et ipse in Sanctis ipso beatifice perfruentibus excellentissime operetur, idcirco in ipsis præcipue esse et habitare atque quiescere perhibetur. Unde in cœlo empyreo, in Ecclesia triumphanti, in mentibus Beatorum potissime esse residereque fertur; nec solium ejus decet ab angelis sanctis ceterisque Beatis per tot intervalla dividere. Ideo ait Psalmista :5 Dominus in templo sancto suo, Dominus in cœlo sedes ejus ; itemque :6 Dominus in cœlo paravit sedem suam ;7 et iterum : Habitabunt recti cum vultu tuo, Domine. Hinc Christus protestatur : Qui vicerit, dabo ei sedere mecum in throno meo, sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus.8 Nos itaque Christiani Deum majestatis immensæ verissime honoramus, qui ei universum sapientissime ac ordinatissime institutum adscribimus, eumque ab innumerabilibus millibus angelicorum spirituum beatarumque animarum, indesinenter cum summo fervore amari, lucidissime contemplari, jucundissime collaudari, reverentissime honorari fatemur : præsertim quum major sit dignitas unius angeli sancti beatæque animæ, quam decem millium intervallorum ac montium præfatorum, si materialiter accipiantur.
Adhuc autem occurrit memoriæ quia si præfata maria, intervalla ac montes essent, mirum quod Deus, qui ad sui ipsius gloriam et honorem cuncta plasmavit (quemadmodum Salomon loquitur :9 Universa propter se ipsum operatus est Dominus), nihil de omnibus istis locutus esset hominibus, neque per Moysen, neque per Eliam, neque per Christum, quem nihil totius universi latebat, neque per sanctos Apostolos.
Footnotes
Chapter 78 of 114