Le XXVII de novembre : En la fête de tous les saints dont on a les sacrées

En la fête de tous les saints dont on a les sacrées

Reliques

Dans les diocèses où l'on fait cette Fête, il faut la faire avec le diocèse; sinon on la fait en ce jour 2.

Ant. In plateis, avec les autres Antiennes des Laudes. Les Ps. du Dim. et au lieu du dernier. Laudate Dominum omnes gentes.

CAPITULE 3. 1 Cor. 6

DEUS vero et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam . Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi?

Aux lieux où l'on dit un Répons devant l'Hymne, il faut prendre le 3e Répons du I. Nocturne: Corpora Sanctorum, etc.

Sepulcra Christi militum, Beata Divum corpora, Ipsasque vestes corporum 4 Festiva laudent cantica.

---

1. Dans l'édition de 1652, la fête était fixée au 13 novembre

2. A la place de cette observation, la première édition (1652) porte cette rubrique: Tout comme en la fête de tous les Saints, excepté ce qu'il y a ici de propre.

3. Dans la première édition le Capitule et les Hymnes sont ceux de la Toussaint

4. «Ita ut etiam super languidos deferrentur a corpore ejus(Pauli)sudaria et semicinctia» Act. XIX,

12. Le B. P. Eudes renvoie à ce passage

Haec membra Prolis Virginis (a) 1 Signata divo Flamine. Aeterua sedes Numinis, Agni sacrata sanguine Haec Spiritus altissimi Augusta sunt sacraria 2 His festa cullus annui Laeti damus solemnia. O quam verendi pulveres (b) Te, Christe, confitentium, Fugant averni principes. Et castra sunt Fidelium! O qualis ista gratia! (c) Crines tuorum computas: Et ossa servat omnia Tua manus immensitas.

Virtute nam mirabili. · Prae sole surgent fulgida: Ut haec inenarrabili Coeli corones gloria.

Praesta, Pater, precantibus Divum tenere semitas: Ut cum Beatis omnibus , Laudes canamus debitas. Amen.

V. Glorificantes Deum Deus glorificat. R. Reliquias eorum mirificat Dominus. _______________________________ (a) Dans l'édition de 1668, cette strophe est ainsi conçue: Haec membra sunt charissimi Signata divo Flamine, Summi Parentis Filii, Agni sacrata sanguine.

(b)1668

O quam beata pectora Horum beatos pulveres Te, Christe, percolentia! Reges colunt et principes.

(c) 1668. O mira prorsus gratia!

---

1. «Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi?»

2. «An nescitis quoniam membra vestra templum sunt Spiritus, sancti?» I Cor. VI, 19. Item

A Magnif. Ant. (a) Beata es, Virgo Maria, templum Domini, sacrarium Spiritus sancti, tota sancta corpore et spiritu, Regina Sanctorum omnium: quia ex te ortus est Sanctus Sanctorum: Dei Genitrix, intercede pro nobis.

Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut intercessio sanctae Dei Genitricis Mariae, Sanctorumque omnium, quorum sacrae Reliquiae hic et ubicumque requiescunt, nos ubique laetificet: ut dum eorum merita recolimus, patrocinia sentiamus. Per Dominum.

Invitatoire. Regem regnum Dominum venite adoremus . *Quia ipse est corooa Sanctorum omnium. Ps. Veni te exultemus .

Hymne. Sepulchra Christi militum, comme aux 1. Vêpres

Au i. nocturne 1

Ant. Beati quorum voluntas in lege Domini: omnia quaecumque facient prosperabuntur: et capillus de capite eorum non peribit.

Ps. 1. Beatus vir qui non abiit.

Ant. Miriacavit Dominus corpora Sanctorum suorumt quoniam glorificaverunt et portaverunt eum in corpore suo Ps. 4. Cum invocarem.

Ant. Laetentur omnes qui diligunt Nomen tuum: quoniam tu benedicis Reliquias justorum: et omnia ossa eorum dicunt: Domine, quis similis tibi? Ps. 5. Verba mea.

V. Omnia ossa justorum custodit Dominus. R. Unum ex his non conteretur. _____________________________ (a) 1652. A Magnif. Ant. Justorum animae in manu Dei sunt custodit omnia ossa eorum; unum ex his non conteretur. Alleluia. _________________

1. L'édit. de 1652 n'a pas d'antiennes propres aux Nocturnes. Tout est de la Toussaint, excepté les leçons du II. Noct. et les Ant. des deux Vêpres et de Laudes.

De Libro Ecclesiastici

Leçon j. Cap. 44

Hi sunt viri misericordiae, quorum pietates non defuerunt. Cum semine eorum permanent bona: haereditas sancta nepotes eorum, et in testamentis stetit semen eorum: et filii eorum propter illos usque in aeternum manent. Semen eorum et gloria eorum non derelinquetur. Corpora ipsorum in pace sepulta sunt, et nomen eorum vivit in generationem et generationem. Sapientiam ipsorum narrent populi, et laudem eorum nuntiet Ecclesia. R. Quocumque introibat Jesus, in vicos, vel in villas, aut in civitates, in plateis ponebant infirmos; * Et deprecabantur eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent.

V. Et quotquot tangebant eum, salvi fiebant. Et deprecabantur

De Actibus Apostolorum

Leçon ij. Cap. 5

PER manus autem Apostolorum fiebant signa et prodigia multa in plebe. Et erant unanimiter omnes in porticu Salomonis Caeterorum autem nemo audebat se conjungere illis: sed magnificabat eos populus. Magis autem augebatur credentium in Domino multitudo virorum ac mulierum, ita ut in plateas ejicerent infirmos, et ponerent in lectulis ac grabatis, ut, veniente Petro, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, et liberarentur ab infirmitatibus suis: R. Beata es, Dei Genitrix Maria, cujus corpus et anima dignum Filii Dei habitaculum effici meruerunt. * Tibi laus, tibi honor, tibi gloria in aeternum. V. Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum. Tibi laus.

Leçon iij. Cap. 19

INTROGRESSUS autem Paulus synagogam, cum fiducia loquebatur per tres menses, disputans et suadens de regno Dei. Cum autem quidam indurarentur et non crederent, maledicentes viam Domini, coram multitudine, discedens ab eis, segregavit discipulos, quotidie disputans in schola tyranni cujusdam. Hoc autem factum est per biennium, ita ut omnes qui habitabant in Asia, audirent verbum Domini. Judaei atque Gentiles. Virtutesque non quaslibet faciebat Deus per manum Pauli: ita ut etiam super languidos deferrentur a corpore ejus sudaria et semicinctia, et recedebant ab eis languores, et spiritus nequam egrediebantur. R. Corpora Sanctorum in pace sepulta sunt: * Et Dominus vivificabit ea, propter inhabitantem Spiritum ejus in eis. V. Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur. Et Dominus Gloria Patri.Et Dominus.

Ant. Domine, Dominus noster, quam admirabile est nomen tuum in universa terra: quia gloria et honore coronasti Reliquias Sanctorum tuorum.

Ps. 8. Domine. Dominus noster.

Ant. Mirificavit Dominus omnes voluntates suas in cordibus Sanctorum suorum: et ideo caro eorum requiescit in spe.

Ps. 15. Conserva me, Domine.

Ant. Magna est gloria Sanctorum tuorum: gloriam et magnum decorem impones super Reliquias eorum. Ps. 20. Domine, in virtute tua:.

V. Capilli capitis vestri omnes numerati sunt. R. Unus ex illis non peribit

Ex libro sancti Hieronymi Presbyteri,

Adversus Vigilantium

Leçon iv (a)

DOLET Vigilantius Martyrum Reliquias pretioso operiri velamine, et non vel pannis, vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium, ut solus Vigilantius ebrius et _____________________________

(a) Edit. 1652

Sermo sancti Ambrosii, Episcopi

Leçon iv. Serm. 6

Cum omnium sanctorum Martyrum, fratres, devotissime natalem celebrare debemus, tum praecipue eorum solemnitas tota nobis veneratione curanda est, qui in nostris domiciliis dormiens adoretur. Ergo sacrilegi sumus, quando Apostolorum basilicas ingredimur? Sacrilegus fuit Constantinus Imperator, qui sanctas Reliquias Andreae, Lucae et Timothei transtulit Constantinopolim , apud quas daemones rugiunt, et inhabitatores Vigilantii illorum se sentire praesentiam confitentur? Sacrilegus dieendus est et nunc Augustus Arcadius, qui ossa beati Samuelis longo post tempore de Judaea transtulit in Thraciam? Omnes Episcopi non solum sacrilegi, sed et fatui judicandi, qui rem vilissimam et cineres dissolutos in serico et vase aureo portaverunt. R. Praecursor Domini venit, de quo ipse testatur: *Nullus major inter natos mulierum Joanne Baptista.

V. Hic est Propheta, et plus quam Propheta, de quo Salvator ait. Nullus

De Sermone sancti Ambrosii Episcopi

Leçon v. Sermo 6

CUNCTI Martyres, et alii omnes Sancti devotissime percolendi sunt, sed specialiter ii venerandi sunt a nobis, quorum reliquias possidemus. Illi enim nos orationibus adjuvant; isti etiam adjuvant exemplo. Cum his nobis familiaritas est: semper enim nobiscum sunt, nobis eum morantur: hoc est, et in corpore nos viventes custodiunt et de corpore recedentes excipiunt. Hic, ne peccatorum labes absumat; ibi, ne inferni horror invadat. Nam ideo hoc a majoribus provisum est, ut Sanctorum ossibus nostra corpora sociemus, ut dum illos tartarus metuit, _____________________________ proprium sanguinem profuderunt. Nam licet universi Sancti ubique sint, et omnibus prosint; specialiter illi tamen pro nobis interveniunt, qui et supplicia pertulere pro nobis. Martyr enim cum patitur, non sibi tantum patitur, sed et civibus. Sibi enim patitur ad praemium, civibus ad exemplum: sibi patitur ad requiem, civibus ad salutem. Exemplo enim eorum, didicimus Christo credere; didicimus contumeliis vitam aeternam quaerere; mortem didicimus non timere. R. Praecursor Domini, comme ci-dessus.

Cuncti igitur Martyres, comme ci-dessus. nos poena non tangat: dum illos Christus illuminat, a nobis tenebrarum caligo diffugiat. R. Isti sunt qui viventes in carne, plantaverunt Ecclesiam sanguine suo. * Calicem Domini biberunt, et amici Dei facti sunt. V. In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Calicem.

De sermone sancti Joannis Chrysostomi

Ex laudat. in S. Mart. Ignatium

Lecon vj (a)

SANCTORUM non modo corpora, sed ipsi loculi et monumenta spirituali gratia conferta sunt. Nam si in Elisaeo id contigit, ut defunctus sepulchrum ejus attingens, mortis vincula dissolverit , et ad vitam rursum redierit, multo magis id fiet hoc tempore, quo gratia fluit uberior, quo spiritus major est vis: ut si cum fide aliquis arcam attingat, magnam inde virtutem hauriat. Et eam ob causam Reliquias Sanctorum nobis concessit Deus, ut nos ad se eorum imitatione perducat, et sint nobis velut portus quidam, et idoneum solatium eorum malorum quae assidue nos affligunt. Quamobrem vos omnes cohortor, Fratres, si quis vestrum agritudine, vel corporis morbo, vel quavis alia calamitate premitur, ut cum fide huc accedat: et ab illis omnibus liberatus, magna cum laetitia revertetur, et aspectu solo conscientiam leviorem et tranquilliorem reportabit. R. Sancti mei, qui in carne positi, certamen habuistis,* Mercedem laboris ego reddam vobis . V. Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum. Mercedem. Gloria Patri. Mercedem.

Ant. Qui quaerunt faciem Domini, benedicentur ab eo: et benedicta erunt Reliquiae eorum.

Ps. 23. Domini est terra. ______________________________

(a) 1652. Lecon vj

Ex libro S. Hieronymi Presbyteri, Dolet Vigilantius, etc., comme ci-dessus à la Lecon iv.

Ant. Benedicite Dominum omnes Sancti ejus: quia custodit omnia ossa vestra, unum ex eis non conteretur. Ps. 33. Benedicam Dominum in omni tempore. Ant. Posuerunt mortalia Sanctorum bestiis terrae: sed Dominus clarificavit ea, propter inhabitantem Spiritum ejus in eis. Ps. 78. Deus venerunt gentes.

V. Suscitabit Dominus corpora vestra. R. Propter inhabitantem Spiritum ejus in eis

Leçon vij. Cap. 12

IN illo tempore, dixit Jesus discipulis suis: Dico vobis, amicis meis: Ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid faciant. Et reliqua.

Homilia Venerabilis Beda Presbyteri

De Exposit. in cap. 12 Lucae

Si persecutores Sanctorum, occisis corporibus, non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furunt insania, qui mortua Martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentia Dei, quin ea ressuscitando vivificet, obsistere possint. R. Sint lumbi vestri praecincti, et lucerna ardentes in manibus vestris: * Et vos similes hominibus expectantibus Dominum suum, quando revertatur a nuptiis. V. Vigilate ergo, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit. Et vos similes.

NONNE quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis hon est in oblivione coram Deo? Si minutissima, inquit, animalia, et qua quolibet per aera feruntur volatilia Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus: quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. R. Media nocte clamor factus est: * Ecce Sponsus venit, exite obviam ei. V. Prudentes Virgines, aptate vestras lampades. Ecce Sponsus. Gloria Patri. Eccc Sponsus.

SED et capilli capitis vestri omnes numerati sunt. Non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus cura numerantis intendit excubiam: sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata dicuntur, quia quae volumus servare, numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum.

Pour les lieux où l'on dit un Répons après la dernière Leçon.

R. Honorificavit Dominus corpora Sanctorum, * Quoniam glorificaverunt et portaverunt Deum in corpore suo.

V. Honorabile nomen eorum coram illo, et benedicta sunt Reliquiae ipsorum. Quoniam. Gloria Patri. Quoniam. Te Deum. Pour les lieux où l'on dit un Verset.

V. Suscitabit Dominus corpora vestra. R. Propter inhabitantem Spiritum ejus in eis

Ant. 1. In plateis ponebant infirmos, et deprecabantur Jesum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent: et quotquot tangebant eum, salvi fiebant.

Ps. Dominus regnavit, avec les autres de Laudes.

2. Ponebant infirmos in plateis, ut veniente Petro, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, et liberarentur ab infirmitatibus suis 1.

3. Super languidos deferebantur a corpore Pauli sudaria et semicinctia: et recedebant ab eis languores, et spiritus nequam egrediebantur 2

4. Benedicite Dominum omnes Sancti ejus, quoniam honorabile nomen vestrum coram illo 3: et omnes capillos capitis vestri numeravit

5. Nescitis quoniam corpora vestra templum sunt __________________

1. Act. V, 15

2. Act. XIX, 12

3. Ps. LXXI, 14. Spiritus sancti, et membra Christi? Glorificate ergo, et portate Deum in corpore vestro 1

CAPITULE. 1 Cor. 6

DEUS vero et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam. Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi?

TIBI, Redemptor omnium, Divumque summa gloria, Jesu, Maria gaudium, Aeterna sint praeconia. Maria, Mater Coelitum, Mira Parens clementiae, Esto Parens et supplicum, Materque nobis gratiae.

Apostoli, cum Vatibus, Favete deprecantibus: Portas averni claudite, Coeli fores recludite.

Vos purpurati Martyres, Melchisedech sacrum genus, Et candidatae Virgines, Servate nos ab hostibus.

Omnes beati Coelites (a), Quorum sacratis ossibus Haec festa dantur, supplices Aptate vestris gressibus.

Per vos detur poscentibus (b) Horrere carnis crimina, Ut in caducis artubus Dei triumphet gloria. ____________________________ (b). Edit. 1668. (a). Edit. 1668. Orate nostris sensibus O ter beati Coelites... Nescire carnis crimina...

---

1. I Cor. VI, 19, 15, 20. (Ces renvois ne sont indiqués que dans l'édit. de 1652)

Praesta, Pater, precantibus Divum tenere semitas: Ut cum Beatis omnihus Laudes canamus debitas. Amen.

V. Suscitabit Dominus corpora vestra. R. Propter inhabitantem Spiritum ejus in eis

A Bened. Ant. Vestri capilli capitis omnes numerati sunt: nolite timere, unus ex eis non peribit. Alleluia.

CONCEDE quaesumus, omnipotens Deus, ut intercessio sanctae Dei Genitricis Mariae, Sanctorumque omnium, quorum sacrae Reliquiae hic et ubique requiescunt, nos ubique laetificet: ut dum eorum merita recolimus, patrocinia sentiamus. Per Dominum.

Ant. Ponebant infirmos. Capitule. Deus vero, comme à Laudes.

R. br. Glorificantes Deum, * Deus glorificat. Glorificantes. V. Reliquias eorum mirificat Dominus. Deus glorificat. Gloria Patri. Glorificantes.

V. Omnia ossa justorum custodit Dominus. R. Unum ex his non conteretur

Ant. Super languidos.

CAPITULE. I Cor. 6

AN nescitis quoniam membra vestra templum sunt Spiritus sancti, qui in vobis est, quem habetis a Deo? R. br. Omnia ossa justorum * Custodit Dominus. Omnia.

V. Unum ex his non conteretur. Custodit. Gloria Patri. Omnia

V. Capilli capitis vestri omnes numerati sunt. R. Unus ex illis non peribit

None

Ant. Nescitis.

CAPITULE. 1 Cor. 6

NON estis vestri: empti enim estis pretio magno: Glorificate et portale Deum in corpore vestro. R. br. Capilli capitis vestri * Omnes numerati sunt. Capilli. V. Unus ex illis non peribit. Omnes. Gloria Patri. Capilli.

V. Suscitabit Dominus corpora vestra. R. Propter inhabitantem Spiritum ejus in eis

Tout comme aux I. Vêpres, excepté ce qui suit.

A la place du dernier Psaume, Ps. 115. Credidi.

V. Suscitabit Dominus corpora vestra. R. Propter inhabitantem Spiritum ejus in eis

A Magnif. Ant. Beata es, Maria, quae Dominum Jesum portasti in Corde et corpore tuo: ideo sanctum corpus tuum non vidit corruptionem. Ecce exaltata es, et corpore et spiritu, super omnes choros Augelorum. Alleluia.

Missa in festo sanctorum quorum reliquiae habentur

INTROITUS (Eccli 44)

SAPIENTIAM Sanctorum narrent populi, et laudem eorum nuntiet Ecclesia: nomina autem eorum vivent in saeculum saeculi. Psal. Exultate justi in Domino: rectos decet collaudatio. V. Gloria Patri. Sapientiam.

Oremus

CONCEDE, quaesumus omnipotens Deus, ut intercessio sanctae Dei Genitricis Mariae, Sanctorumque omnium quorum sacrae Reliquiae hic et ubicumque requiescunt, nos semper laetificet: ut dum eorum merita recolimus, patrocinia sentiamus. Per Dominum.

Lectio libri Sapientiae (Eccli 44)

Hi viri misericordiae sunt, quorum pietates non defuerunt cum semine eorum permanent bona, haereditas sancta nepotes eorum, et in testamentis stetit semen eorum, et filii eorum propter illos usque in aeternum manent: semen eorum et gloria eorum non derelinquetur. Corpora ipsorum in pace sepulta sunt, et nomen eorum vivit in generationem et generationem. Sapientiam ipsorum narrent populi, at laudem eorum nuntiet Ecclesia.

Graduale. Timete Dominum, omnes Sancti ejus, quoniam nihil deest timentibus eum. V. Multae tribulationes justorum; et de omnibus his liberabit eos Dominus.

Alleluia, alleluia.V. Custodit Dominus omnia ossa eorum: unum ex his non Conteretur. Alleluia.

† Sequentia sancti Evangelii secundum Lucam 1

(Cap. 12.)

IN illo tempore, dixit Jesus discipulis suis: Dico vobis amicis meis: Ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid faciant. Ostendam autem vobis quem timeatis: timete eum qui, postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Ita dico vobis, hunc timete. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex iliis non est in oblivione coram Deo? Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt. Nolite ergo timere: multis passeribus pluris estis vos. Dico autem vobis: Onnis quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur illum coram Angelis Dei.

Credo.

Offertorium. Vestri capilli capitis omnes numerati sunt: nolite timere, unus ex illis non peribit.

ECCLESIAE tuae, Domine. munera sanctifica; et concede ut eorum precibus et imitatione, quorum sacras veneramur Reliquias, corpora nostra tibi hostiam viventem, sanctam atque placentem exhibere mereamur. Per Dominum.

---

1. N'ayant pu retrouver que la première édition des Messes, dans laquelle l'Évangile de la fête des saintes Reliques était celui de la Toussaint, nous le remplaçons par l'Évangile indiqué dans les Homélies des Offices de 1608 et 1672.

Communio. Exultent justi in conspectu Dei, ossa eorum dicant: Domine, quis similis tibi?

SUMPTA nos, Domine, Sacramenta vivificent: et Sanctorum tuorum, quorum veneranda Reliquiarum gaudemus praesentia, continuo foveamur suffragio: ut te, illorum imitatioue, in corpore nostro jugiter portare et glorificare valeamus. Per Dominum.

Fêtes de décembre

---

Notes de l’éditeur (Œuvres complètes, 1905–11)

1 Cor. VI, 15. Item.