Nn. 681–735

C) Officia juratorum. A juratis autem (jurés, jury) non exigitur juridica scientia, sed solum probztas, cum solum de factis et reorum culpabilitate pronuntiare debeant. Unde: a) jurati culpabilitatem affirmare nequeunt nisi de ea certo moraliter constet sive ex actis judicialibus, sive ex privata scientia; b) quod si scientia privata certo norint accusatum esse innocentem, etsi ex allegatis et probatis videatur esse noxius, eum absolvere debent; €) item equius absolvitur qui innocens apparet ex actis judicii, licet aliunde noscatur esse certo culpabilis (n. 395).
2° De advoeatis. A) Wotéo. Advocatus seu causidicus ille dicitur guz létiganteum causam in juadicio defendendam suscipit, sive consilia prestando, sive coram judice causam agendo ore aut scriptis.

B) Offiicta. inc scientia competente pollere debet ut diximus de judice; secus, periculo nocendise exponit. Preeterea ipsi incumbunt officia : a) quoad causam defendendam; b) fidelrtatem clienti debitam; ¢) sézpendium exigendum.

t Ab INNOCENTIO XI reprobata est sequens propositio : ‘‘ Probabiliter existimo, judicem possejudicare juxta opinionem etiam minus probabilem”, Cf, DENZINGER, n. 1152 (1079).

a) Quoad causam, principium generale est advocatum non posse nisi justas causas suscipere, easque nonnisi justis mediis defendere. Hinc : 1) in ve c’vzlz, advocatus suscipere nequit causam quam certo injustam cognoscit : si enim vincit, injuste cooperatur damno quod adverse parti infertur; si vincitur, damnum infert clienti qui inutiles expensas incurrit. Si vero causa sit dubia, eam suscipere potest advocatus, monito cliente, cum tribunalia ad controversias dirimendas instituta fuerunt, ve/ amicabilem compositionem suadere. 2) In causa criminalz, licite potest reum defendere, etiamsi certo constet eum esse nocentem; non licet vero tueri partes accusatoris (procureur de la République, procureur général, avocat général) quando accusatus certo aut valde probabiliter innocens est. 3) In utroque causarum genere, mediis injustis uti non licet, nempe mendaciis, fraudibus, falsis testibus falsisve documentis.
b) Quoad jfidelttatem erga clientem, advocatus tenetur diligenter et fideliter agere causam quam suscepit, videlicet : 1) causam serio examinare, posteaque clientem monere non tantum de justitia vel injustitia causze, sed etiam de probabilitate vincendi aut succumbendi; 2) causam susceptam expedire et defendere ea diligentia quam in simili negotio viri prudentes adhibere solent; 3) a fortiori, causam susceptam non deserere ut alteri parti patrocinetur.
¢) Quoad stipendium, standum est justo pretio, quod lege, conventione aut consuetudine determinatur, juxta prudentum judicium, ratione habita negotii, peritize advocati, et laboris in causa impensi. Erga pauperes, servanda sunt principia exposita ubi de eleemosyna, n. 227.
Quando advocatus damnum clienti vel adverse parti intulit, illud reparare tenetur(n.455). Quid possit in causa divortii, dicemus in 77actatu de Matrimonio.
3° Medici autem et chirurgi debent : &) scientia competenti et peritia saltem ordinaria pollere, et idcirco semper studio incumbere; b) diligenter et fideliter suum munus exercere ita ut, stipendio accepto aut promisso, ex justitia ad zgrum quamprimum moraliter accurrant et munus suum tempore morbi contagiosi non deserant; C) ¢utiora remedia adhibere, ita ut incerta et dubia non prestent nisi salute egroti desperata; d) expeusas non multiplicare sine causa ac stipendium non exigere justo majus; e) exga pauperes sese habere secundum principia superius exposita, n. 227; f) infirmum in proximo mortis periculo per se vel per alium monere, ut sacramenta recipere valeat tempore opportuno; g’) in consiliis et preescriptis suis pre oculis sedulo habere leges morales, v. g., quoad usum matrimonii et onanismum (n. 1347 ‘sq.,_n. 303). Cf. etiam de usn hypnotismi, 77. de Virtute religionis, n. 269, et de operationibus chirurgicis n. 393 7.

ARTICULUS II. DE OFFICIIS CLERICORUM.

Breviter perstringimus precipua officia : 1° clericorum in genere; 2° eorum qui sacris ordinibus sunt initiati; 3° sacerdotum.

§ I. De officiis clericorum in genere ’.

Cum ascetici scriptores de interna clericorum sanctitate fuse disserant, hic strictim attingemus que sacri canones de externa eorum vita

2 Cf, 22 2a, 'g, 71, ay 1, 4. > : 2 Syn. maj., n. 1024-1049. Cf. DESURMONT, La Charité sacerdotale.

statuerint, videlicet : 19de externo eorum abztu ; 2° de quibusdam szcularibus artzbus et oblectamentts clero vetitis.

1° Ex Codice juris canonict ; a) omnes clerici decentem habttum ecclesiasticum, secundum legitimas locorum consuetudines et ordinarii loci preescripta, deferant, tonsuram seu coronam clericalem, nisi recepti populorum mores aliter ferant, gestent, et capillorum simplicem cultum adhibeant ¥.
b) Clerici minores qui propria auctoritate sine legitima causa habitum ecclesiasticum et tonsuram dimiserint, nec, ab Ordinario moniti, sese intra mensem emendaverint, zpso jure e.statu clericali decidunt 2; clerici autem majores suspendantur3; provisi de quolibet officio, illud ipso facto amittunt 4.
c¢) Quoad darbam, lege particulari, consuetudinaria aut synodali, precipi potest et de facto in multis dicecesibus preecipitur ut Zoza recidatur.
2° Clerici “ ab iis omnibus quz statum suum dedecent ” et etiam ab iis “ que licet non indecora, a clericali tamen statu aliena sunt ”, abstineant 5.
A) Dedecent autem clericos : indecorz artes; ludi aleatorii cum pecunia exposita; armorum gestatio nisi quando justa timendi causa subsit; omnis venatio, imprimis clamorosa; ingressus tabernarum similiumque locorum sine neces-

' Codex, c. 136. Insuper, ex can. 124. ‘‘ Clerici debent sanctiorem prze laicis vitam interiorem et exteriorem ducere eisque virtute et recte factis in exemplum excellere ”’.

DE VARIIS STATUUM OBLIGATIONIBUS. 32E sitate aut alia justa causa ab Ordinario loci probata; spectacula et chorez, precipue in publicis theatris ; ; negotiatio aut mercatura; secularis roilitia *.

De quibus hec adnotamus : a) Inter ludos : alii sunt mere aleatoriz, qui prohibentur sub gravi clericis, si fiant lucri causa et frequenter; si vero parce, recreationis causa, secluso scandalo, et parvis summis expositis, non adest peccatum : tndustriales aut mixti,qui jure communi non videntur prohibiti, dummodo non nimis protrahantur.

De usu vote que dicitur dzcyclette nihil jure communt definitum est; ad singulos Episcopos pertinet decernere id quod est opportunius pro sua dicecesi; hodie in multis dicecesibus permittitur quo facilius sacri ministerii officia impleantur.

b) Venatio clamorosa, que fit magno armorum et canum strepitu, clericis etiam minoribus semper prohibita est, ac denuo omnino in Codice interdicitur; venatio autem sz7zplex, saltem habituals, videtur etiam -interdici his verbis : “ Venationi xe zndulgeant, clamorosam autem nunquam exerceant ”
c¢) Tabernz, de quibus agunt Decretales, erant loca et fomenta intemperantiz et incontinentie. Unde non veniunt hoc nomine, juve communt, domus que principaliter refectioni vel hospitio preebendo deserviunt. Statuta vero synodalia plerumque hanc prohibitionem aggravant.

698.B) A clericali statu aliena sunt : medicina vel chirurgia, quam exercere non licet sine apostolico indulto; officium tabellionis, nisi in Curia t Codex, c. 138, 140, 141. — Ex can. 141, heec exscribimus; ‘‘Szecularem militiam ne capessant vo/untar?z, nisi cum sui Ordinarii licentia, ut citius liberi evadant, id fecerint... Clericus minor qui. tone sua militize nomen dederit, ipso jure e statu clericali decidit ”

ecclesiastica; officia publica, quze exercitium laicalis jurisdictionis vel administrationis secumferunt; gestiones bonorum ad laicos pertinentium aut officia seecularia que secumferant onus reddendarum rationum; procuratoris aut advocati munus nisi in tribunali ecclesiastico, aut in civili quando agitur de causa propria aut ecclesiastica ; senatorum aut deputatorum munus. Quz omnia vetantur nisi licentia habeatur saltem Ordinarii '.

699.C) “ Prohibentur clerici per se vel per alios negociationem aut mercaturam exercere, sive in propriam sive in aliorum utilitatem ” (c. 142). His verbis prohibetur negociatio stricte dicta, qua ves emitur ut sub eadem forma carius revendatur ; que prohibitio per se gravis est, cum de delinquentibus decernat Codex : “ Congruis poenis coerceantur ” (c. 2380); admittit tamen parvitatem materiz. Item vetatur negociatio fate dicta, quando res emitur ut postea, zzdustria non propria, sed operariorum conductorum mutata, revendatur lucri causa.

Clerici autem possunt emere : a) census publicos (rentes sur 1? Etat), 0) obligationes, servatis justitia et cooperationis regulis; obligationes enim haberi possunt ut mutuum, aut census redimibilis, aut contractus crediti (cf. Tract. de Contract., nn. 623 sq.); ©) insuper saltem probabilius, actzones quarumlibet societatum sive industrialium sive

Codex, c. 139. — SS. Pius X, decreto S. Cong. Consistorialis, die 18 Nov. 1910, prohibuit ‘‘ ne sacri ordinis viri, sive seeculares sive regulares, munia illa exercenda suscipiant retineantve suscepta, quze administrationis curas, obligationes, in se recepta pericula secumferant, qualia sunt officia preesidis, moderatoris, a secretis, arcarii, horumque similium "’, et hoc ‘‘ in operibus quz sunt instituta in temporale fidelium auxilium, ut sunt praecipue arcee nummarize, mense argentarize, rurales, parsimoniales", Advertendum est vero quod simul S. Pontifex ‘‘ hortatur quidem preecipitque ut clerus in hisce institutis condendis, tuendis augendisque operam et consilium impendat". Acta Agost. Sedzs, II, 910.

commercialium, dummodo tamen he serventur conditiones : 1) clericus sit solum actionarius, non autem socius proprze dictus, ideoque non teneatur ultra valorem suarum actionum; 2) societas nullum habeat fizem zlicctum aut suspectum ; 3) nec clericus in illa societate administrationis partem suscipiat; 4) neque actionum negotiationem exerceat; 5) et abstineat przesertim ab illis speculationibus aleatoriis alibi descriptis (n. 649 sq.). Sub his enim conditionibus actionarii non magis seecularibus implicantur sollicitudinibus quam si census publicos possideant.

§ II. De officiis quee speciatim sacris ministris incumbunt‘.

Duo sunt presertim : celzbatus et divint officit recitatio.
1° Lex ecelesiastici czlibatus, prout hodie in Ecclesia latina viget, A) in eo consistit quod clerici majores, nempe subdianoni, diaconi, presbyteri et episcopi neque licite neque valide matrimonium contrahere valent *, sed perpetuam continentiam colere debent, et, ex peculiari obligatione religionis, tenentur abstinere ab omni actu sive interno, sive externo, contra castitatem 3 —- Poene contra ministros sacros late qui matrimonium contrahere attentant sunt : a) ercommunicatio late sententize Sedi Apostolicz simpliciter reservata; b) si non resipuerint, degradatio 4.
B) Lex autem ecclesiastici czelibatus omnino vationt ac fidet consentanea est : a) ad dignius gerendum vices Christi in terris; b) ad ferventius offerendum Deo preces et sacrificia;

t Syn. maj., 2. 1050-1099. — ? Cod. jur. can. 132, 1072, 3 Trident., sess. XXIV, can. 8; cf. sess. XXV, cap. 14-15 de Reform. et Cod, c, 132. — 4 Cod. jur. can., 2388.

c) ad plenius se devovendum animarum saluti pauperumgue sustentationi; d) ad efficacius promovendum mores hominum.

708.C) Ad continentiam fideliter custodiendam, multum refert clericos : a) orare et sacra tabernacula frequentare !; b) vigilare sensusque externos et internos cohibere ; @) divini officii recitationem devote persolvere; d) vitare cohabitationem cum mulieribus que non sunt consanguinee aut affines in primo aut in primo-secundo gradu, juxta prescripta juris communis et dicecesani ?; e) tenerrimam devotionem indesinenter fovere erga Beatam Virginem.

2° Ut modo diximus, divini Officii recitatio unum est ex efficacissimis mediis ad continentiam servandam.

A) Omnis autem clericus, in sacris ordinibus constitutus aut beneficiatus, (etiam interdictus, suspensus, excommunicatus) tenetur ex consuetudine et ex Codice zur. can.3 quotidie divinum officium recitare, sive in choro, sive privatim. Hec obligatio per se gravis est, ita ut mortaliter peccet ille qui, absque sufficienti causa, partem notabilem omittit. Pars notabilis censetur integra hora, etiam brevis, ut Zertza aut Completorium. Qui integrum officium unius diei omittit, probabilius unum tantum peccatum committit.

B) Tres sunt cause excusantes a recitatione officit : &) impossibilitas physica aut moralis, ut amissio breviarii, infirmitas, scrupuli : in dubio, t™ «Curent locorum Ordinarii : 1° ut clerici omnes pzenitentize sacramento freqguenter conscientize maculas eluant; 2° ut iidem quotidie orationi mentali per aliguod tempus incumbant, Sanctissimum Sacramentum visitent, Deiparam Virginem mariano rosario colant, conscientiam suam discutiant ’. Cod. Jur. can., 125.

judicio superioris, vel medici vel prudentis amici aut proprio judicio standum est; b) maxima proximi utilitas, ut assistentia infirmorum, frequentia confessionum, urgens preeparatio concionis, quando hec officia tempus ad recitandum officium sufficiens non relinquunt : et in his aut similibus casibus nemo tenetur necessaria refectione corporis aut somno necessario se privare ut officium recitare possit; @) dispensatio a legitimo Superiore concessa, a Summo Pontifice scilicet aut etiam ab Episcopo qui in aliquo casu particulari ad tempus, justa accedente causa, dispensationem concedere valet.

C) Quoad modum divinum officium rectzandz, tria presertim sunt attendenda : a) qualitas officii recitandi; b) conditiones externz recitationis; €) dispositiones interne recitantis.

a) ln Ecclesia latina, breviario romano utendum est, quale a Pio X reformatum est, exceptis tamen locis et religiosis ordinibus, in quibus alia breviaria erant legitime in usu a ducentis annis ante promulgationem Pianze Constitutionis Qwod a nobis (9 Jul. 1568). Praeterea recitari debent, etiam extra chorum, Litanize die festo S. Marci et triduo Rogationum. — Quotidie recitare debent officium cuique diei in calendario sue ecclesize si beneficiati, alii suze diceceseos, assignatum, nisi certo moraliter constet calendarium errare. — Clerici non beneficiati, in aliena dioecesi commorantes, recitare possunt officium hujus loci. Officium pro officio valide recitatur ex errore involuntario, sed probabilius error corrigi debet ubt deprehenatur.

Leviter autem peccat qui, sine rationabili causa, officium mutat in aliud fere zquale; nullo modo peccat, si id fiat raro, ex qualibet rationabili causa, v. g., ratione specialis devotionis, ratione caritatis.

b) Conditiones autem externe officit recttationts referuntur ad ordinem, tempus, pronuntiationem, locum et sttum. 1) Ordo prescriptus in recitatione horarum servandus est sub levi, videlicet : matutinum et laudes, prima, tertia, sexta, nona, vespereet completorium, Attamen, justa accedente causa, sine peccato hic ordo invertitur. — Nulla interruptio hore, v. g., prime, mortale peccatum est; est autem veniale, nisi legitima accedat causa, ut utilitas proximi aut propria, caritas, urbanitas. — Laudes a matutino, sine causa, per longum tempus dividi possunt ; in ipsis matutinis, quodlibet nocturnum ab aliis separari potest, sine causa, spatio trium horarum, et longiore etiam intervallo, si justa accedat causa.
1. Quoad tempus, hodie, ad substantiam preecepti adimplendam, satis est integrum officium recitare intra spatium unius diei naturalis.

Sub veniali autem precipitur ut matutinum, laudes, prima et tertia ante meridiem recitentur, nisi excuset legitima causa, ut major devotio, tempus aptius studiis. Vespere et completorium non debent absque causa recitari ante meridiem; tempore quadragesimze exceptis dominicis, privatim recitantur Vesperee (non autem Completorium) pro libitu ante vel post meridiem. — Madutinzs cum Laudibus privatim potest recitari die preecedente ab illa hora qua sol medium cursum tenet inter meridiem et occasum; imo, hodie etiam sine indulto, hora secunda pomeridiana, et, cum indulto, hora prima aut meridiana,

1. Pronuntiatio verborum debet esse vocalis ita ut vere sit prolatio vocis; — zudegra; unde si mutilatio ita sit notabilis ut sensus multum varietur quoad partem officii notabilem, peccatum erit grave : quod tamen raro admodum contingit.

Pro privata recitatione, quilibet Jocus eligi potest, dummodo decens sit et ad recollectionem animi satis aptus. 5) Quoad sztwm extra chorum potest officium reci- tari sedendo, stando vel ambulando, non autem cubando extra necessitatem.

¢) Duz sunt interne dispositiones ad recitationem Breviarii requisite : zztentio et attentio.

Oportet voluntati insit orandi et Deum colendi intentio saltem implicita et, ut aiunt, in actu exercito. Insuper, juxta omnes, attentio externa requiritur, exclusio scilicet actionum ex natura sua cum applicatione mentis incompossibilium.

Num insuper requiratur intentio zz¢erma seu applicatio mentis ad ea que dicuntur, negant aliii, quia externe attentus agit sufficienter ut minister Ecclesiz et publice orat; alii affirmant, quia incongrue orat voluntarie distractus. Unde in praxi culpz mortalis reus haberi nequit qui externam tantum attentionem przbuit; enixe tamen hortandus est ad voluntarias distractiones expellendas saltem cum ordinaria diligentia. Aliunde, juxta omnes, non requiritur attentio intellectualis seu ad sensum verborum, nec affectiva quee concipit affectus expressos, nec mystica quze mysteria meditatur ; sed sufficit, ad validam recitationem, attentio verbalis seu ad verba rite pronuntianda.

§ III. De obligationibus presbyterorum et preesertim parochorum propriis ‘.

_ T11. 1° Omnibus sacerdotibus szcularibus a Codice jur. can. prescribuntur : &) spirztualia exercitia tertio saltem quoque anno, b) “ studza, presertim sacra”, ad acquirendam “ solidam illam doctrinam a majoribus traditam et communiter ab Ecclesia receptam ”, @) frequentatio collationum seu conferentiarum 2,

.2° Speciales presbyterorum obligationes qui, sub auctoritate Pastorum supremorum, preponuntur populis docendis, regendis ac sanctificandis, preter mzss@ celebrationem sacramentorumque administrationem (de qua dicitur in Tr. de Sacramentis in genere, de Eucharistia, de Pcenitentia) reducuntur ad 1) verbi divini predzcationem 3 2) catechismum, 3) restdentiam, 4) visttationem, de quibus nunc breviter dicimus.

= Syn. maj., 0. 1100-1110, = ? Cod. Jur. can., 126, 129, 131. 3 Lege Canones 1322-1355, Cod. ur. can.

A) Parochis Codex preecipit ut “ diebus dominicis ceterisque per annum festis de precepto”, presertim intra missam in qua major soleat esse populi frequentia, verbum Dei populo nuntient (can. 1344); — item et temporibus Adventus et Quadragesimz, ad normam Episcopi prescriptionum!. Quz quidem obligatio est a) per se gravis, ita ut graviter peccent parochi qui per unum integrum mensem continuum aut per tres menses discontinuos in anno absque causa concionari omittant 2; b) pevsonalzs : parochis enim primario incumbit animarum cura; c) et consequenter exigit aptam predicationem et quoad objectum et quoad modum : parochi scilicet et eorum vicarii docere debent “ que scire omnibus necessarium est ad salutem, annuntiando eis cum brevitate et facilitate sermonis, vitia que eos declinare et virtutes quas sectari oporteat, ut poenam zternam evadere et celestem gloriam consequi valeant” 3, Ad quod prestandum nihil magis opportunum est, nostris preesertim diebus, quam seriem continuam et ordinatam catechisticarum concionum contexere et preedicare 4.
B) Nec minus necessaria est juniorum christiana educatio per catechismum. Codex siquidem, 777zdentinz vestigiis inhzrens, parocho preecipit ut statis temporibus, praesertim quadragesime tempore, pueros ad sacramenta pzenitentie, eucharistie et confirmationis preparet, eos-

1 Trident., sess. V, cap, 2, de Reformatione; sess. XXIV, cap. 4 de Reformat. Cf Cod. jur. can., c. 1346.

3 Trident., sess. V, cap. 2 de Reform. — Sedulo legantur instructio de sacra preedicatione, jussu Leonzs XJ/J, aS. E. Episc. et Reg. evulgata, die 31 Jul. 1894, Encyclica Pii X Acerdo nimis, die 15 Apr. 1905, Encycl. Humanz generis Benedicti XV, 15 Jun. 1917 et Vorme pro sacra preedicatione a S. Cong. Conststorialz, 28 Jun, 1917 sancitee (4. A. S. TX, 305, 328).

4 Ad hoc adhibeatur Cathechismus Romanus, seu ad parochos.

a que post primam communionem uberius instituat; et, quoad adultos, addit : “ Diebus dominicis aliisque festis de praecepto, ea hora que suo judicio magis apta sit ad populi frequentiam, debet insuper parochus catechismum fidelibus adultis, sermone ad eorum captum accommodato, explicare” 1. Quod quidem officitum magis urget in regionibus ubi zeutrales scholz prevalent. Multum etiam expedit instituere catecheses perseverane, patronatus, variasque associationes quibus religiosa educatio perficiatur 2.

3° Insuper parochus parceciam sibi commissam regere debet, bonum ejus promovendo sive spirituale sive temporale. Sed hec et cetera munia pastoralia “nequaquam ab iis prestari et impleri possunt, qui gregi suo non invigilant neque assistunt ”

Unde hec statuit Codex juris canonici de residentia :

“ Parochus obligatione tenetur residendi in domo parceciali prope suam ecclesiam; loci tamen Ordinarius potest justa de causa permittere ut alibi commoretur, dummodo domus ab ecclesia parceciali non ita distet ut parcecialium perfunctio munerum aliquid inde detrimenti capiat. 2) Eidem abesse permittitur per duos ad summum intra annum menses sive continuos sive intermissos, nisi gravis causa, judicio ipsius Ordinarii, vel diuturniorem absentiam requirat vel breviorem tantum permittat. 3) Dies quibus parochus piis exercitiis vacat ad normam can. 126, non computantur, semel in anno, in duobus vacationum mensibus. 4) Sive continuum sive intermissum

1 Sess. XXIV, cap. 4, de Reform. ; ; Cod., 1329-1339. 2 Codex, Cc. 1333. 3 Trident., sess. XXIII, cap. I de Reform.

sit vacationum tempus, cum absentia ultra hebdomadam est duratura, parochus, preeter legitimam causam, habere debet Ordinarii scriptam licentiam et vicarium substitutum sui loco relinquere ab eodem Ordinario probandum... 5) Etiam pro tempore brevioris absentiz parochus debet fidelium necessitatibus providere, maxitne si id peculiaria rerum adjuncta postulent” Insuper Codex poenas statuit contra eos qui legem violant.

Non agitur autem de mera residentia materiali. “Certum est, subjungit Benedictus XIV %, parochos lethali cri- mini obnoxios esse qui presentia solum assident, nullaque causa impediti, otio marcescunt ”.

4° Nec satis est parocho residere, sed certis tem poribus singulas parcecize familias visitare debet, et saepius etiam quosdam parochianos qui majori indigent sollicitudine, ut lugentes, pauperes, peccatores, zegrotos et infirmos. Bonus enim pastor oves suas debet cognoscere : ad quod multum etiam inservit /éber status animarum, in quo describatur spiritualis conditio familiarum, qualis a pastore in externo foro cognoscitur 3. De temporali autem regimine adeantur Canonistz.

ArT. III. DE OFFICIIS RELIGIOSORUM 4,

Breviter dicemus : 1° De Statu religioso in genere, 2° De admissione in religionem; 3° De oficizs religiosorum; 4° De eorum privilegiis.

Can., 465. — Can, 2381: ‘‘ Qui officium... obtinet cum onere residentize, si illegitime absit : 1° eo so privatur omnibus fructibus.., pro rata illegitimee absentize...; 2° officio... privetur, ad normam can. 2168-2175.

4S. THOM., 24 2®, q. 24, a. 9; 183, a. 1 et 4; 184-186; 189, a. 10; SUAREZ, De Religione; Bouix, Tr. de Jure regularium, 1857; PIAT, Prelectiones juris regularis, ed. 42 1888; VERMEERSCH, De religiosts institutis et personis, 1902; BASTIEN, Directoire Canonique, 3° éd., 1923; BATTANDIER, Guide canonique, 6¢ éd. 1923; BLE- DERLACK-FIJHRICH, De religiosis, 1919; BLAT, Commentarium, 1. II, 1919; CHOUPIN, Mature et obligations de l'état religieux, 1923; FANFANI, De /Jure religiosorum, 1920; PRUMMER, Manuale juris ecclestastict, 2¢ 6d. 1920; VERMEERSCH et CREUSEN, Apitome Juris Canonici, t. 1; THEVENOT, Manuel ascétique et canonique de la vie

§ I. De statu religioso in genere.

1° Notio status religiosi et religionis. 1) Status religiosus est stabilis in communi vivendi modus, quo fideles, praetter communia precepta, evangelica quoque consilia servanda per vota obedientia, castitatis et paupertatis suscipiunt. 2) Relzgzo in genere est societas, a legitima ecclesiastica auctoritate approbata in qua sodales, secundum proprias ipsius societatis leges, vota publica, perpetua vel temporaria, elapso tamen tempore renovanda, nuncupant, atque ita ad evangelicam perfectionem tendunt '.

Hinc, quidquid sit de elementis essentialibus status religiosi, quatuor hodie requiruntur conditiones ad hunc statum constituendum : 1) vota obedientie, castitatis et paupertatis; 2) vota publica perpetua aut temporaria renovanda; 3) afprobatio expressa societatis in qua emittuntur vota; 4) vila communis.

2° Varis religionum classes. In Codice varia occurrunt nomina, nempe : 1) Ordo, religio in qua vota solemnia nuncupantur; Congregatio monastica, plurium monasteriorusm sui juris inter se conjunctio sub eodem Superiore; religio exempta, religio sive votorum solemnium sive simplicium, a jurisdictione Ordinarii loci subducta; Cozgregatto religiosa vel Congregatio simpliciter, religio in qua vota dumtaxat simplicia sive perpetua, sive temporaria, emittuntur.

Religio juris pontificit, religio que vel approbationem vel saltem Jazdis decretum ab Apostolica Sede est consecuta; juris diecesani, religio que ab Ordinariis erecta, hoc laudis decretum nondum obtinuit ;
Religio clericalts, religio cujus plerique sodales sacerdotio augentur; secus, est /azcalzs ?.

religieuse, 1919; CREUSEN, Religieux et religieuses, 2 ed. 1921; BARGILLIAT, Pre@lectiones juris canonict, 1921; MOTHON, Trazté sur état religieux,

™ Codex, c. 487-488. : 3 - 2 Codex, c. 488, 2°, 3°, 4°. — In iisdem Codiczs canonibus veniunt nomine : Domus religiose, domus alicujus religionis in genere, domus regularis, domus ordinis; domus formate, domus religiosa in qua

N. B. De evectione et suppressione religionum, notandum est eas nec erigi posse inconsulta Sede Apostolica*, nec supprimi posse nisi a Sancta Sede”.

§ II. De admissione in religionem.

Heec admissio, positis quibusdam conditionibus generalibus, preeparatur Postulatu, inchoatur novitiatu et perficitur profession.

I. Conditiones generales admtssionts im veligionem.

Principium. “In religionem admitti potest quilibet catholicus qui nullo legitimo detineatur impedimento rectaque intentione moveatur et ad religionis onera ferenda sit idoneus” 3.

Quibus verbis traduntur ea quz requiruntur sive in foro ecclesiastico, seu juridice, sive in foro Dei, seu theologice, ut quis in religionem admittatur. /zridice requiritur et sufficit absentia impedimentorum de quibus postea dicetur, ¢“eologice exiguntur tantum 272Zentio recta * et tdonettas >; quibus positis, adest vera vocatzo ad statum religiosum; qui renuit eam sequi, er se non peccat, sed multis gratiis sese privat, et imprudentiz reus est.

sex saltem religiosi professi degunt, quorum, si agatur de religione clericali, quatuor saltem sint sacerdotes. — Provincie, plurium religiosarum domarum inter se conjunctio sub eodem Superiore, partem ejusdem religionis constituens. — Religiosorum, qui vota nuncuparunt in aliqua religione; veligzosorum votorum simplictum, qui in Congregatione religiosa; rvegudarium, qui in ordine; sororum, religiosee votorum simplicium; monzalium, religiosee votorum solemnium aut, nisi ex rei natura vel ex contextu sermonis aliud constet, religiosze quarum vota ex instituto sunt solemnia, sed pro aliquibus locis ex Apostolicae Sedis praescripto sunt simplicia; — Superiorum majorum, Abbas primas, Abbas Superior Congregationis monasticze, Abbas monasterii sui juris, licet ad monasticam Congregationem pertinentis, supremus Religionis Moderator, Superior provincialis, eorumdem vicarii aliique ad instar provincialium potestatem habentes; c. 488, nn. 5, 6, 7, 8.

2 [bid., C. 493. — De erectione et suppressione provinciarum et domorum religiosarum, cf. cc. 494-498.

4 De hac intentione fere idem dicendum est ac de intentione requisita ad statum clericalem suscipiendum; cf. Ty. de Ordine.

5 Idoneitas autem est aptitudo ad ferendas obligationes religionis,

DE VARS STATUUM OBLIGATIONIBUS. 333

Il. De Postulatu et Novitiatu.

A) Postulatus est quasi previa probatio juridica quibusdam adspirantibus imposita nempe : in veligdone a votis perpetuis, mulieribus omnibus, et, inter viros, conversis saltem per integrum semestre; quee probatio fit in domo novitiatus aliave similis observantize, induta veste modesta ac diversa a veste novitiorum; exercitiis autem spiritualibus per octo saltem integros dies ante novitiatus Initilum vacandum est’.
B) Novitiatus. — a) Conditiones quedam personales ad valorem et liceitatem admissionis requiruntur jure communi.

Firmo przescripto cc. 539-541 (de postulatu) aliisque in proprits cujusque religionis constitutionibus : 1) “ Zvalide ad novitiatum admittuntur : qui sectz acatholicze adhzeserunt; qui ztatem ad novitiatum requisitam non habent; qui religionem ingrediuntur vi, metu gravi aut dolo inducti, vel quos Superior eodem modo inductus recipit; conjux, durante matrimonio; qui obstringuntur vel obstricti fuerunt vinculo professionis religiosee; hi quibus imminet poena ob grave delictum commissum de quo accusati sunt vel accusari possunt ; episcopus sive residentialis sive titularis, licet a Romano Pontifice sit tantum designatus ; clerici qui ex instituto Sanctee Sedis jurejurando tenentur operam suam navare in bonum suze dicecesis vel missionum, pro eo tempore quo jurisjurandi obligatio perdurat ”.

“ Lllictte, sed valide admittuntur : clerici in sacris constituti, inconsulto loci ordinario aut eodem contradicente ex eo quod eorum discessus in grave animarum detrimentum cedat, quod aliter vitari minime possit; zre alieno gravati qui solvendo pares non sint; reddendz rationi obnoxii aut aliis saecularibus negotiis implicati, ex quibus lites et molestias religio timere possit; filii qui parentibus, i. e., patri vel matri, avo vel avize, in gravi necessitate constitutis, opitulari debent, et parentes quorum opera sit ad liberos alendos vel educandos necessaria ; ad sacerdotium in religione destinati, a quo tamen removeantur irregularitate, aliove canonico impedimento; orientales in latinis religionibus sine venia scripto data Sacre Congregationis pro Ecclesia orientali”. (c. 542).

b) Admissio fit a superioribus majoribus cum suffragio Consilii seu Capituli, secundum peculiares cujusque religionis constitutiones *.

c) Ante admissionem, exhibenda sunt ab adspirantibus varia ¢estémonia jure requisita?, afferenda est dos a postulantibus in monasteriis monialium 3, et Ordinarius loci tempore debito monendus est de proxima admissione ad novitiatum ita ut ab eo fieri possit exploratio canonica saltem triginta diebus ante novitiatum.

d) “ Novitiatus zzczpzt_susceptione habitus, vel aliomodo in constitutionibus przscripto ” 4 e) Ut valeat novitiatus, peragi debet : 1) Post completum decimuim quintum saltem etatis annunts; 2) Per annum integrum, zfa ut primus dies non computetur, et tempus finiatur expleto ultimo die ejusdem numeri ®; e¢ continuum, ita ut sit denuo incipiendus, vel supplendi sint dies t Codex, c. 543.

2 Codex, cc. 544-546. 1) 7 omnzbus requiruntur testimonia baptismi et confirmationis, et si fuerint in seminario vel collegio, hujus Superioris vel Superiorissze litterze testimoniales juramento firmatee, audito loci Ordinario, vel si fuerint in postulatu aut novitiatu alius religionis, litterze testimoniales juramento firmatze Superioris majoris. 2) Pro viris requiruntur insuper litterae testimoniales Ordinarii originis ac cujusque loci in quo post expletum decimum quartum zetatis annum morati sint ultra annum moraliter continuum, sublato quolibet contrario privilegio; c/erico, preeter testimonium ordinationis sufficiunt testimoniales litteree Ordinariorum in quorum territorio post eam commoratus est ultra annum moraliter continuum : professo qui ex apostolico indulto in aliam religionem transit, satis est testimonium Superioris majoris prime religionis. 3) Mulieres denique recipi non debent nisi facta praevia inquisitione circa earum indolem et mores.

De modo conficiendi et tradendi testimonia, ef. ec. 545-546.

3 Codex, cc. 547-551. Heec dos condonari nequit a Superioribus, impendi non debet ante obitum religiosze, acquiritur monasterio post illius obitum si vota temporaria emiserit, restitui debet integra professze discedenti sine fructibus jam maturis.

absentia, juxta casus diversos*; 3) 2” domo. novitiatus 2, f) Annus novitiatus debet sub disciplina Magistri hoc habere froposttum ut informetur alumni animus studio regulz et constitutionum, piis meditationibus assiduaque prece, iis perdiscendis quz ad vota et ad virtutes pertinent, exercitationibus opportunis ad vitiorum semina radicitus extirpanda, ad compellendos animi motus, ad virtutes acquirendas ” 3,

Nota. — Alia de regimine novitiatus, de juribus et pri- vilegiis novitiorum, de bonis eorum temporalibus et de novitiatus termino videri possunt in Codzce, cc. 557-571.

Ill. De professione religiosa.

A) Notio et species. Professio religiosa in genere est susceptio status religios¢ et in hodierno jure est actus quo fidelis libere se tradit Instituto religioso legitime approbato nuncupatione votorum paupertatis, castitatis et obedientiz, nomine Ecclesiz ab ipso Instituto acceptata, solemmnis est vel s¢mplex prout vota sunt solemnia vel simplicia; simplex autem est ¢emporarza vel perpetua.

t Novitiatus interrumpitur zta ut denuo incipiendus ac perficiendus sit : a) si novicius, a Superiore dimissus, e domo exierit; 4) si domum sine Superioris licentia non reversurus deseruerit ; ¢) si extra domum, etsi reversurus, ultra triginta dies sive continuos sive non continuos permanserit, queecumque ex causa, etiam de Superioris licentia, (c. 556, § 1). Novitiatus suspenditur ita ut sapplendi sint dies absentize, si novicius ultra quindecim, sed non ultra triginta dies etiam non continuos extra domus septa permanserit, sub Superioris obedientia de Superiorum licentia aut vi coactus, (c. 556, § 2). Notandum est non interrumpi novitiatum si novicius a Superioribus in aliam novitiatus domum ejusdem religionis transferatur, (c. 556, § 4). - Insuper pro nihilo habentur absentize diem integrum non attingentes, ita ut qui quotidie per mensem a mane ad vesperam extra septa fuerit, per nullam diem abfuisse censendus sit; itaque dies tanquam continua spatia viginti quatuor horarum a media nocte ad mediam noctem videntur esse computandi, et non (ut quidam dicunt) de momento ad momentum, — Cf. VERMEERSCH, I, n. 562, a), 5). — ? Codex, c. 555, § 1-3. — 3c. 565, § x.

721..B) Prerequisita ad valorem. Przecipuz conditiones ita in Codice declarantur : 1) Qui eam emissurus est legitimam etatem habeat ad normam c. 573;2) Ad professionem admittatur a legitimo Superiore * secundum constitutiones post novitiatum validum; 3) Professio sine vi aut metu gravi aut dolo emittatur; 4) Sit expressa. Ad validitatem vero professionis perfetuc, sive solemnis sive simplicis, requiritur insuper ut praecesserit professio simplex ¢emporaria ad normam c. 574; nempe professio in domo novitiatus emittenda ad triennium valitura, vel ad longius tempus, si ztas ad perpetuam professionem requisita longius distet, nisi constitutiones exigant annuales professiones, et renovanda, si Superior voluerit hoc tempus prorogare, ut potest, sed non ultra aliud triennium. Quoad @fatem : Quilibet professionem religiosam emissurus oportet ut decimum sextum etatis annum expleverit, si de temporaria professione agatur; vicesimum primum, si de perpetua sive solemni, sive simplici ”*.

C) Emissio professionis. Expleto novitiatu emitti debet professio temporaria, cujus durante tempore potest professus dimitti a legitimo Superiore ad normam c. 647, eoque expleto, debet emittere perpetuam professionem vel ad seeculum redire 3.

Professus a votis ¢emporariis eisdem juribus gaudet eisdemque tenetur obligationibus regulas servandi ac professi a votis perpetuis; sed, ubi viget chori obligatio, divini officii privatim recitandi lege non obstringuntur nisi sint in sacris constituti aut aliud constitutiones expresse preescribant 4; carent voce activa et passiva, etsi tempus ad fruendum illis computetur a prima professione 5.

D) Effectus. professionis. “Simplex professio, temporaria sit vel perpetua, actus votis

*In religionibus juris pontificii quorum constitutiones nullam faciunt mentionem in formula professionis Antistitee, sed tantum Episcopi vel ejus delegati, ille Episcopus vel delegatus habendus est ut legitimus Superior ad professionem recipiendam, de qua in c. 572, § 1-6; tanquam habens legitimum mandatum : ita ex responsione Com. P. ad interpr. Cod., 1 mart. 1921. — 2 Codex, c. 573.

3 Codex, C. 574, 575. Quoad formalitates (cf. cc. 575-576), notandum est suffragium Consilii seu Capituli pro prima professione temporaria esse deliberativum, ex c. 575, § 2.

contrarios reddit illicitos, sed non invalidos, nisi aliud expresse cautum fuerit; professio autem, solemnis, si sint irritabiles, etiam invalidos ” 2.

De effectibus quoad bona temporalia, cf: dicenda de voto paupertatts.

E) Professionis convalidatio. Si nullitas oriatur ex impedimento externo, requiritur vel ut . S. Sedes defectum sanet, vel ut, impedimento sublato, professio denuo emittatur; si proveniat defectu consensus mere interno, hoc prestito consensu convalescit, dummodo consensus non fuerit ex parte religionis revocatus 2.

NV. B. — Adstricti ad servitium militare actévum vota emittere debent usque ad servitium militare activum, vel ad declarationem absolute et perpetuze inhabilitatis, et postea normas servare a S. C. de Religiosis statutas 3.

§ ILI. De obligationibus religiosorum.

Religiosi debent : 1) Obligationes communes clericorum adimplere 4; 2) Obligationes proprias et generales servare quoad vota, regulas et constitutiones, tendentiam ad perfectionem 5; 3) mediis uti ad perseverandum quz jure imponuntur, i. e., vita communi °, exercitiis spiritualibus’, habitu religioso *, clausura%; 4) Speciales implere obligationes quibus tenentur ratione ministerii", officii divini recitandi™, etc... Hinc, nisi ex contextu sermonis vel ex rei natura aliud constet, obligationes communes clericorum de quibus jam actum est nn. 689-699 servare tenentur religiosi.

I. De obligationtbus religiosorum communtibus. I° DE OBLIGATIONE VOTORUM.

Omnes et singuli religiost, Superiores @que ac subattt, debent vota que nuncuparunt fideliter inte- t Jb., c. 579. —? 1b., c. 586, § 1-2. k

3S. C, de Relig., Decretum Jnter reliquas 1 jan. 1911; decret, I5 jul. 1919, 30 nov. 1919.

greque servare*, i. &., ex c. 487, vota obeitinmie castitatis et paupertatis.

A) Votum obedientiz. Votum obedientiz religiosorum est promissio Deo facta obediendi Superioribus legitimis in his que precipiunt secundum regulas et constitutiones. Ex qua notione eruitur quenam sit materia voti obedientiz et quaeenam dari possint peccata contra illud votum.

a) Materia voti obedientie remota continetur in his omnibus que explicite vel implicite in regula continentur, quatenus requiruntur ut res in regula expressz servari sossint, v. g. congrua poena delictis imponenda. Unde excluduntur que sunt covfra regulam (nisi Superior valeat dispensare), vel supra regulam, i. €., nimis heroica, vel extra regulam, vel zzfra regulam, i. e. opera inutilia, vana, aut ridicula. Aliunde nec certum est preecipi posse a Superiore actus mere internus, nec videntur ii qui secundum mitiorem observantiam professi sunt cogi posse ad reformationem que ad substantiam religiosi statui non pertineat ; sed omnibus imponi potest medium necessarium ad observationem votorum vel Ordinis conservationem, aut alicujus neglecte regula innovatio. — /z dubizs de potestate Superioris, de honestate rei, practice Superior obediendum est, ob periculum hallucinationis, scandali et disciplinze ener vande, nisi gravis ratio suadeat Superiorem nihil in hoc rerum genere preecipere posse ?.

b) Materia voti obedientie proxima complectitur precepta Superiorum proprie dicta que religiosis imponuntur vi voli obedientiz, ac proinde vi potestatis dominativee3 vel aliquando jurisdictionis, et.etiam, juxta communiorem sententiam, ipsam veguzlam ‘ ita ut obligatio ex voto orta non sit major ea que regula imponitur, ac proinde non sit nisi ad peenam subeundam si regula ipsa nomini hoc modo obligat. — Superiores vero qui legitime vi voti preecipere valent sunt S. Pontifex5 et ejus nomine S. C. de

2 Cf. LEHMKUHL, I, 693, juxta quem non datur in hoc casu culpa saltem gravis.

3 Potestas dominativa ea est quee orttur vz ipsius professionis religiosze.

Religiosis, Ordinarius loci pro religiosis non exemptis ', et omnes Superiores, nisi de Superioribus localibus aliud caveant Constitutiones.

_ Censentur vero vz vot precipere Superiores guande imperant /2z nomine D. N. J. C., in virtuete obedientia, sub precepto formali, vel alio modo equipollenti. Qui autem juridictione pollent, ea uti non censentur, nisi id clare exprimant, et, cum ea utuntur, non volunt generatim simul urgere obligationem ex voto”.

@) Peccant contra votum obedientiz et sacrilegid rei sunt professi qui superiori, vi voti pracipienti, obedire recusant, non vero (saltem probabiliter) contra justitiam 3; vel qui contemnunt formaliter superioris auctoritatem, dicentes, v. g., nolo obedire, non faciam‘4, Si przeceptum oriatur ex potestate jurisdictionis, habetur etiam malitia contra virtutem in cujus materia praeceptum versatur.

ad) Motanda. 1) E solemnitate voti obedientize nulla oritur nova obligatio, sed actus voto contrarius et ex se irritabilis, post solemnem professionem invalidus est®. 2) Ut ferfecta sit obedientia, fieri debet ex motivo supernaiuralt, alacriter, prompte, ex integro.

B) Votum eastitatis. Votum castitatis est promissio Deo facta abstinendt ab actibus externis et internis contra sextuim et nonum Decalogt preaceplum, et ab eis que in legitimo matrimonto lictte fiert possunt.

a) Materia voti est duplex : 1° Abstinentia’ ab iis que sexto et nono Decalogi przecepto prohibentur ; 2° Abstinentia a matrimonio contrahendo vel a matrimonii con- tracti usu. — Matrimonium subsequens, vi voti simplicis, fit illicitum, et, vi voti solemnis, etiam invalidum.

b) Peccatum contra votum est semper sacrilegium, et, si fiat contra sextum vel nonum Decalogi preeceptum, est etiam contra virtutem cas//atis, unde virtus nequit leedi

1 Codex, c. 500; erga religiosos juris pontificii Ordinariorum potestas est limitata, c. 618, § 2.

2 Ita plures, v. g. SUAREZ, De rvelzg., tr. VII, 1. 10, c. 2, n. 5. — GENICcOT, S., II, n. 104.

De Relig., tr. 7, 1. 10, c. 2, n. 5. 1 a4 i 1 [ 4 Ille contemptus reatum mortalem inducit etiam in materia levi.

quin ladatur votum. — Gravitas autem vel levitas peccati contra votum ex ipsa virtutis castitate desumenda est.

Notandum. Ad tutandam castitatem religiosam spe- — cialiter imponitur lex de clausura, de qua infra.

728.C) Votum paupertatis. Votum paupertatis est promzssto Deo facta de stabili quadam repudiatione bonorum temporalium. Unde varii dantur gradus paupertatis circa eamdem materiam remotam.

a) Materia remota voti paupertatis complectitur res éxteriores pretio estimabiles, non vero res temporales per se non zestimabiles pretio, v. g.; Sanctorum reliquias, aut res spirituales, v. g. beneficium ecclesiasticum, probabiliter manuscripta‘, picturze aut statue que fiunt primario ad petitionem illius cui postea dantur et e materia ab eodem subministrata *.

b) Materia proxima voti paupertatis sunt : 1) Vi voti simplicis, ususfructus, usus, possessio, i. e. quilibet acéus proprietatis, et etiam administratio, prout hec aguntur animo domini, sine licentia Superioris : 2) Vi voti solewnis, etiam dominium radicale. — Unde ante professionem votorum simplicium, novitius debet, ad totum tempus quo simplicibus votis astringetur, bonorum suorum edyzntstrattonem cedere cui maluerit, et, nisi constitutiones aliud ferant, de eorumdem zsz et usufructu libere disponere 3, vel etiam post professionem, hanc cessionem et dispositionem facere aut iterare ad normam (c. 569, § 2)4. Hzeec autem cessio et dispositio mutari potest cum debita licentia, dummodo non fiat in favorem religionis, saltem pro notabili bonorum parte, et per discessum a religione vim habere desinit 5. — Sed religiosus votis simplicibus ligatus tJuxta Resp. S. C. de Rel. (13 jul. 1913), Religiosi qui aliquod manuscviptum durantibus votis exaraverunt, ejusdem dominium non habent ita ut illud donare aut queecumque titulo alienare valeant (A. Ap. S.; aug. 1913, p. 366); ex hac tamen dispositione erui posse non videtur manuscripta per se pertinere ad materiam voti paupertatis, ita ut per se contra votum peccet religiosus qui heec manuscripta mere destruat, Cf. CHOUPIN, Nature et obligations de 1’ Etat reliteux, Pp. 319-325. : F

4“ Novitius in Congregatione religiosa ante professionem votorum temporariorum testamentum de bonis praesentibus vel forte obventuris libere condat, c. 569, § 3. :

DE VARUS STATUUM OBLIGATIONIBUS. 341 servat dominium radicale bonorum, nisi aliud in constitutionibus cautum sit, et capacitatem alia bona acquirendi', non tamen industria sua? imo in Congregationibus religiosis non potest licite bona sua titulo gratioso abdicare per actum inter vivos 3.

Intra sexaginta dies ante professionem solemnem, pro- - fessus a votis simplicibus, salvis indultis, debet renuntiare omnibus bonis que actu habet, cui maluerit, sub conditione secuturee professionis‘, et omnia bona que quovis modo regulari obveniunt post solemnem professionem, salvis indultis apostolicis, cedunt, in Ordine capaci possidendi, Ordini, vel provincize aut domui, secundum constitutiones, aut, in Ordine incapaci possidendi, S. Sedis, hinc a regularibus abdicatur dominium radicale, et capacitas bona acquirendi proprio nomine, salva capacitate possidendi 27 communi, nisi aliud caveant constitutiones °.

¢@) Peccata contra votum paupertatis. Ut adsit peccatum contra votum paupertatis, requiritur actus dominii vel actus dispositionis bonorum contra votum, sine licentia debita Superioris.

Jamvero sufficit certe licentia expressa vel tacita, et etiam licentia rationabiliter presumpta, quando Superior adiri nequit?. Si licentia, etsi valida, sit zzdebite data, peccatum erit contra virtutem paupertatis, non vero certo contra votum. — Si autem licentia sit indebite negata, violatur votum, nisi (probabilius) subditus a lege nature vel a Religione jus habeat ut licentia concedatur.
Hinc religiosus toties contra votum paupertatis peccat quoties, sine licentia requisita, au/er¢ bona proximi aut communitatis ut eis utatur vel ea possideat nomine proprio, acczpzt aliquid in suum usum vel dominium, aliquid emit, mutuatur, retinet, dat, vendit, commodat, occiulzat (ne a Superiore auferri possit), rem ad certum usum datam ad alium adAzbet. — Aliunde cum peccatis contra votum dari possunt peccata contra juséz/Zam. Non leedit autem paupertatis votum religiosus qui, sine licentia,

3/b., c. 583; quatenus testamentum fieri possit, determinatur cc. 569 et 583. —4/, c, 581, §r. —5 1d. c. 582. :

6 Apud Capuccinos et Minores de observantia non datur possessie in communi. - e

7Si tamen haditwaliter preesumeretur hujusmodi licentia, prasumptio non esset rationabilis; item non sufficeret licentia preesumpta si superior esset invitus non solura de modo, 1, e. de non petita licentia, sed etiam de swdstantza, i. e. de ipso licentize usu.

meram administrationem et curam bonorum alienorum suscipit, merum rei depositum accipit * (saltem probabiliter), comedit et bibit apud extraneos? (saltem probabiliter), ab extraneo accipit pecuniam in pia opera ad libitum impendendam nomine alieno3 (saltem probabiliter), non recusat ea quze sibi ab extraneis offeruntur et ad que nullum jus acquisitum habetur a seipso vel a communitate.

De quantitate ad peccatum grave requisita, hec statui possunt : Si lesa est religio et justitia erga extraneos, ea quantitas erit gravis contra votum que gravis censetur in materia furti; si lesa est religio et justitia erga communitatem, ea quantitas ut gravis est habenda que gravis foret in furto rei ad plures pertinentis. Si peccatum est unice contra votum, guantitas ad peccatum grave requisita ea est que in materia furti habetur ut absolute gravis (saltem probabiliter). Non videntur coalescere culpz contra votum, coalescunt vero quze sunt etiam contra justitiam, n. 428.

Notandum est actus voto paupertatis so/eviz contrarios non solum esse illicitos, sed etiam izvalidos 4.

2° DE OBLIGATIONE SERVANDI REGULAM ET CONSTITUTIONES.

“ Omnes et singuli religiosi, Superiores zque ac subditi, debent... secundum regulas et constitutiones propriz religionis vitam componere” 5, vi contractus quo religiosus semetipsum religioni tradidit et aliquando vi voti obedientiz.

Omnes certe regulze, posita eorum violatione, ad peenam admittendam obligant sive regula sive superiore determinatam; item obligationem inducunt in foro conscientize illae regulae quae Dei vel Ecclesize preecepta aut vota respiciunt. Utrum autem etiam sub culpa veniali aut mortali er se obligent an non investigandum est in singulis religionibus.

Plerumque recentiores constitutiones sunt mere pena- Jes; sed harum violatio raro a culpa vacat ratione scandali, communis detrimenti, negligentize, aut motivi peccaminosi, et dari potest peccatum mortale, v. g. si adsit contemptus

Plerumque tamen id merito regulis prohibetur. 2 Ita sentit LuGo, De Just., disp. 2, n. 51 3 Ita LEHMKUHL, I, 684. — 4 Codex, c. 579. — 5 Codex, c. 593.

formalis regulz, si incurratur periculum peccandi graviter aut deserendi religionem, si notabile damnum inferatur discipline religiosee *.

3° DE OBLIGATIONE TENDENDI AD PERFECTIONEM.

Omnes et singuli religiosi debent ad perfectionem sui status contendere 2, nam vi professionis debent servare statum suum, qui est essentialiter status perfectionis acquirende 3; hzc tamen obligatio non videtur esse distincta, saltem materialiter, ab obligatione servandi vota et regulam, nisi in religione addatur votum speciale tendendi ad perfectionem 4.

Contra hanc obligationem que er se gravis est, peccat mortaliter religiosus qui formaliter contemnit perfectionem religiosam, vel posttive statuit omnino eam abjicere, v. g. habitualiter peccata mortalia committendo, aut scienter se exponit per suam negligentiam periculo dimissionis, non vero qui raro vota substantialia graviter leedit, aut de regulis non multum curat.

II. De meds adhibendis ad servandas generales vite religiose obligationes.

A) Vita communis e/a in his que pertinent ad victum, vestitum et supellectilem servanda est 9, nisi agatur t Heec tamen doctrina non est applicanda his regulis quze sunt mera consilia quibus nihil determinate przecipitur vel prohibetur, sed proponitur tantum peculiaris ratio perfectionis. — Si agitur de consuetudinibus (Coutumier) non eadem auctoritate gaudent ac regulze, licet per accidens sub culpa obligare possit, v. g., si materiam voti paupertatis determinat. Cf. CHOUPIN, op. cit. p. 375-377.

4 PRUMMER, Manuale juris ecclesiastict, p. 281; VERMEERSCH, Lpitome, I, n. 597-

9 Codex, c. 594, § 1. In quavis religione vita communis accurate ab omnibus servetur etiam in iis quee ad victum, ad vestitum et ad de vestibus stricti usus personalis, que tamen in communi custodia unicuique sunt servandae distinctee‘. Hinc adversatur menti Ecclesiz usus fecizlii? etiam a licentia Superioris dependens.

B) Exereitia spiritualia. Can. 595, § 1. Curent Superiores ut omnes religiosi : 1° Quotannis spiritualibus exercitiis vacent ; 2° Legitime non impediti quotidie Sacro intersint, orationi mentali vacent, et in alia pietatis officia, que a regulis et constitutionibus preescripta sint, sedulo incumbant ; 3° Ad pzenitentiz sacramentum semel saltem in hebdomada accedant. — § 2. Superiores suos inter subditos promoveant frequentem, etiam quotidianam, sanctissimi Corporis Christi receptionem ; frequens autem, imo etiam quotidianus accessus ad sanctissimam Eucharistiam religiosis rite dispositis libere pateat %.

C) Gestatio habitus religiosi. C. 596 : “ Religiosi omnes proprium sue religionis habitum deferant tum intra tum extra domum, nisi gravis causa excuset, judicio Superioris majoris, aut, urgente necessitate etiam localis”.

D) Clausura. 1) Wotio e¢ species. Clausura est : formaliter, lex prohibens egressum e septis monasterit vel intra eadem ingressum sine debita licentia,; materialiter, designat ipsum spatium domus religiosze quod hac lege afficitur. Distinguitur clausura : a) Pafalis, que ex Codice statuitur et afficit domos regularium sive virorum, sive mulierum canonice constitutas, etiam non formatas 4, et supellectilem pertinent. — § 2. Quidquid a religiosis, etiam a Superioribus, acquiritur ad normam c. 580, § 2 et c. 582, n. 1, bonis domus, provincize vel religionis admisceatur, et pecunia quzelibet omnesque /2#zZ¢ in capsa communi deponantur. — § 3. Religiosorum supellex paupertati conveniat quam professi sunt.

? Peculium dicitur, bonum temporale ad proprios usus destinatum.

3 ‘‘Si autem, post ultimam sacramentalem confessionem, religiosus communitati gravi scandalo fuerit aut gravem et externam culpam pairaverit, donec ad pzenitentize sacramentum denuo accesserit, Superior potest eum, ne ad sacram communionem, accedat, prohibere, ¢. 595, § 3. — Si que sint religiones votorum sive solemnium sive simplicium, quarum in regulis aut constitutionibus vel etiam calendariis communiones aliquibus diebus affixee aut jusse reperiantur, hee normee vim duntaxat directivam habent". C. 595, § 4.

4 Codex, c. 597, § 1. Tac clausura ‘‘afficitur tota domus quam communitas regularis inhabitat, cum hortis et viridariis accessui religiosorum reservatis; excluso, preter publicum templum cum continepte sacrario, etiam hospitio pro advenis, si adsit, et collocutorio, quod, quantum fieri potest, prope januam domus constitui debet, 597, § 2. Partes clausuree legi obnoxize patenter indicentur;

juris communis pcenis sancitur; b) Communis, que jure communi statuitur et afficit omnes domos Congregationum religiosarum ; @) Episcopalis, que in Congregationibus religiosis poenis episcopalibus firmatur '.

Extensio legis. a) Viri vegulares intra clausuram admittere non debent mulieres cujusvis @fatis, generis aut conditionis, exceptis uxoribus eorum qui supremum actu tenent populorum principatum cum comitatu?, et Superiores curare debent ut accurate serventur constitutionum preescripta circa egressum subditorum e claustris st circa excipiendos vel adeundos extraneos 3.

b) Jntra monialium clausuram nemo, cujusvis generis, conditionis, sexus, ztatis, admittatur sine Sanctze Sedis licentia, exceptis quibusdam personis 4, et nemini monialium liceat post professionem exire e monasterio, etiam ad breve tempus, sine speciali Sanctz Sedis indulto, excepto casu imminentis periculi mortis vel alius gravissimi mali,

¢) Penge contra violantes papalem clausuram latze infra exponuntur, in Tyvactatu de Censuris, n. 7193: = Episcopis autem competit potestas clausuram episcopalem muniendi censuris, nisi agatur de religione clericali exempta °.

Superioris vero majoris vel Capituli generalis secundum constitutiones, aut, si agatur de monasterio monialium, Episcopi erit clausuree fines accurate preescribere aut legitimis de causis mutare. $= 1597555. 31

2 Codex, c. 598. ‘‘Sidomus Poswiaraett virorum adnexum habeat convictum pro alumnis internis vel alia opera religionis propria, separata saltem ezedis pars, si fieri possit, religiosorum habitationi reservetur, clausuree legi subjecta, c. 599, § x. — ‘‘ Etiam in loca extra clausuram alumnis externis aut internis vel operibus religionis propriis reservata, personze alterius Sexus, nisi equa de causa et de Superioris licentia, ne admittantur”. C. 599, § 2.

3 Codex, c. 606, § 1. Superioribus fas non est subditorum absentiam permittere nisi gravi et justa de causa, firmis preescriptis de stipe quzeritanda (cc. 621-624), et pro absentia que sex menses excedat, nisi studiorum causa intercedat, requiritur venia Apostolicae Sedis, c. 606, § 2.

4 Codex, c. 600. Personze exceptee sunt Ordinarius loci et Superior regularis visitationis gratia; confessarius vel ejus vices gerens ad sacramenta infirmis ministranda; tenentes supremum actu principatum populorum eorumque uxores cum comitatu; S. R. E. Cardinales; medici, chirurgi aliique quorum opera sit necessaria de licentia antistitee, c. 600. s

346 CAP. XIII, — DE VARIIS STATUUM OBLIGAT.

§ IV. De privilegiis religiosorum.

1° Principia. 1) Quzlibet religio iis tantum privilegiis gaudet, que vel hoc in Codice continentur, vel a Sede Apostolica directe eidem concessa fuerint, exclusa in posterum qualibet communicatione !, — 2) “ Privilegia quibus gaudet Ordo regularis competunt quoque monialibus ejusdem Ordinis, quatenus eorum sint capaces” 2. 3) “ Religiosi, etiam laici ac novitii, fruuntur clericorum privilegiis de quibus in cc. 119-123” 3, 4) Per indultum ab Ordinario loci legitime concessum, obligatio legis communis cessat quoque pro religiosis omnibus in dicecesi commorantibus, salvis votis et constitutionibus propriis cujusvis religionis 4.
2° Privilegium exemptionis illud est quo subtrahuntur a jurisdictione Ordinarii loci, preeterquam in casibus a jure expressis, regulares, novitiis non exclusis, sive viri, sive mulieres, cum eorum domibus et ecclesiis, exceptis iis monialibus que Superioribus regularibus non subsunt, et regularibus omnibus extra domum z//egitime degentibus. Unde exempte non sunt religiones votorum simplicium, nisi hoc privilegium specialiter eisdem fuerit concessum, salvis tamen quibusdam juribus religionis juris pontificii.

3° De privilegio mendicandi, cf. normas a jure statutas, cc. 621-624.

N.B. Privilegia a religionibus ante Codicem fer communicationem legitime acquisita et pacifice possessa non fuerunt revocata per can. 613. Com. Int., 30 Decembris 1937.

CAP. XIV. — DE PRASCEPTIS DEI ET ECCLES. 347

CAPUM mex, De preceptis Dei et Ecclesiz.

Doctrinam moralem de virtutibus theologicis et moralibus contrahendo, eo ipso Decalogi precepia cum eisdem connexa, necnon precipuas leges ecclestasticas declaravimus : hec enim non possunt sejungi. Quia vero, jam a pluribus seculis, concionatores et confessarii regulas ethicze christianz ad Dei et Ecclesiz praecepta revocare solent, abs re non erit breviter ostendere concordiam inter virtutes christianas et precepta.

ART. I. CONCORDIA INTER VIRTUTES ET DECALOGUM.

In 77. de Legibus (n. 85-86), originem et indolem Decalogi jam indicavimus; remanet igitur ut singula preecepta percurramus.

I. De primo decalogt precepto.

Primum preceptum sic enuntiatur =? : “Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra A‘gypti, de domo servitutis. Non habebis deos alienos coram me. Non facies tibi sculptile, neque omnem similitudinem que est in celo desuper, et que in terra deorsum, nec eorum que sunt in aquis sub terra. Non adorabis ea, neque COLES.

Est affirmativum simul et xegatzvum. 1° Quatenus affirmativum, precipit tres virtutes ¢heologicas, necnon virtutem relzgzonzs : ex eo enim quod Deus se nobis revelavit ut supremum Dominum, infinite perfectum et amabilem, ei credere t Exod., XX, 2-5; cf. S. THOM., 22 2®, q. 100, a. IT.

debemus, in eum sferare, eumque super omnia diligere, ipsi pariter supremum J/atrze@ cultum reddere.

Quze quidem omnia exposuimus in 77. de Vir- — tutibus theologicis et de Virtute Religionis, videlicet :

a) Wecessitatem fidei ad salutem, n. 179; veritates necessitate medii explicite credendas, n. 180; veritates de necessitate precepti, n. 181; necnon obligationem externe fidem-profitendi, n. 183; — feccata contra fidem, nempe heresim et dubtum in fide, 187-191; apostasiam et sectis massonicis adhzesionem, 193; zzfidelitatem, 194; et preecipuas causas quz fidei amissionem inducunt, 195-197; cooperationem cum acatholicis in rebus ad fidem spectan- tibus, 198; nec preetermisimus eda quibus in fide proficere valemus, 199.

b) Maturam et dotes spei, 201-205; ejus necessitatem,

206-207 ; peccata contra spem, nempe desperationem et presumptionem, 208-210.

e) Naturam earitatis erga Deum, 211-213; secesstiazem diligendi Deum super omnia, 214; feccafa contra hanc virtutem preesertim od@zzm Det, 215; media in amore Dei proficiendi, 217.

ad) Preceptum earitatis erga proximum, 218-220; quatenus importat dlectionem tnimicorum, 233-236; eleemosynam pauperibus erogandam, 224-229; correptionem Jraternam, 230-233; necnon ordinem in caritate servandum, 221-223; opera caritatis soctalia hodie tam necessaria, 237-240; Peccata fraternz caritati opposita, videlicet discordiam et contentionem, 241-242 ; invidiam, 243; scandalumt, 244-250.

e) Necessitatem virtutis religionis, przesertim vero adorationis et orationts, 251-261, necnon devotionts, 262- 263. — De cultu B. Marie et Sanctorum, de sacris imaginibus et reliquiis alibi scripsimus, in tract. De Verdo incarnato.

2° Quatenus negativum, primum preceptum prohibet quidquid divino cultui opponitur, nempe : a) zdololatriam, 264; b) vanas observantias, variasque superstitiones, in quibus diabolus intercedit, 265-269; e) dl/asphemiam, et tentationem Det qua insolitus effectus a Deo sine causa exspectatur, 271-274; Q) sacrilegium et simoniam, seu indignam tractationem rei aut personze Deo sacra, 275-282.

DE PRASCEPTIS DEI ET ECCLESI®. 349

Il. De secundo decalogi praca

Secundum preceptum : “ Non assumes nomen Domint Det tut in vanum”*,directe quidem est negativum, prohibens quamlibet irreverentiam erga Dei nomen; zzadtrecte vero affirmativum, precipiens debitum honorem eidem exhibendum.

De quo egimus in Tr. de Virtute Religionis, exponendo videlicet : a) quomodo prohibeantur vana assump tio nominis Dei, 294; juramentum temerarium et legitimi juraments violatio, 284-291 ; necnon votz violatio, 295-308 ; b) quomodo precipiatur reverentia nominis Det, que exhibetur frequenti invocatione et laude, n. 292-294, — juramenti religiosa observatione, 285, — et voti fideli impletione, 297.

Ill. De tertio decalogi precepto.

Tertium preceptum : “ Memento ut diem sabbati sanctifices... non facies omne opus tn €0” ?, quatenus afirmativum, precipit sanctificationem dierum festorum; et quatenus zegatzvum, prohibet ne hujusmodi dies profanentur, preesertim per opera servilia.

De quibus actum est in Tr. de Virtute Religionis, ubi exposuimus : &) originem et indolem hujus przcepti, 309- 310; b) obligationem audiendi missam die dominica et quibusdam festis, 311, — et abstinendi ab operibus servilibus, 313

IV. De quarto decalogt precepto.

Chapter 10 of 23