Nn. 882–924
- II. Patrini. a) “ Unus patrinus tantum, licet diversi sexus a baptizando, vel ad summum unus et una adhibeantur "5: 1) in daptismo solemni semper quatenus fieri potest, et quidem sub gravi; 2) in dapiismo privato, si facile haberi potest; secus, in supplendis czeremoniis °; 3) In zterato sub conditione, idem qui in priore baptismo forte adfuit, si fieri potest ; secus, non est necessarius 7.
b) Patrinorum est diligenter curare ut “in iis que ad christianee vitae institutionem spectant” spiritualis filius talem in tota vita se preebeat, qualem futurum esse solemni czeremonia spoponderunt ee c) Ut quis sit va/ide® patrinus, oportet : 1) sit baptizatus, rationis usum assecutus et intentionem habeat id munus gerendi; 2) ad nullam pertineat hzereticam aut schismaticam sectam, nec sententia condemnatoria vel declaratoria sit excommunicatus aut infamis infamia juris aut exclusus ab actibus legitimis (n. 840); nec sit clericus depositus vel degradatus; 3) nec sit pater vel mater vel conjux baptizandi; 4) ab ipso baptizando ejusve parentibus vel tutoribus aut, his deficientibus, a ministro sit designatus ; 5) baptizandum in actu aut tangat vel statim levet seu suscipiat de sacro fonte aut de manibus baptizantis.
d) Ut autem quis /éci¢e* patrinus admittatur, oportet ; 1) decimum quartum sue ztatis annum attigerit, nisi aliud justa de causa ministro videatur; 2) non sit propter notorium’ delictum excommunicatus vel exclusus ab acti- t7d., c. 758. —71b., 0c. 759 § 2. — 3/b., c. 759, §§ 1-3.
8 Ib, c. 769. — NV. B. De cognatione spirituali quee contrahitut ratione baptismi, cf. Tract. de ‘Matrimonio.
bus legitimis vel infamis infamia juris, quin tamen sententia intercesserit, nec sit interdictus aut alias publice criminosus vel infamis infamia facti; 3) fidei rudimenta noverit; 4) in nulla religione sit novitius vel professus, nisi necessitas urgeat et expressa habeatur venia superioris saltem localis; 5) in sacris Ordinibus non sit constitutus, nisi accedat expressa Ordinarii proprii licentia.
- III. Tempus. et locus. A) a) Conferri pozest guouts tempore baptismus privatus, urgente’ necessitate’, et gualibet die baptismus solemnis?; b) conferri debel guamprimum infantibus, “et parochi ac concionatores, Jrequenter fideles de hac gravz eorum obligatione commoneant”3, per decem vel undecim dies, sine gravi ratione, delatio esset peccatum mortale, juxta S. Ligoréum : juxta alios, extra casum periculi, dilatio unius velalterius mensis requiritur ad peccatum mortale. — e) Conferri decet baptismum adultorum, si commode fieri potest, in pervigilio Paschatis et Pentecostes, preecipue in metropolitanis aut cathedralibus ecclesiis 4.
B) Baptismi so/emnzs administrandi Jroprius locus est baptisterium in ecclesia vel oratorio publico 5, nec solemniter conferri debet in domibus privatis, nisi baptizandi sint filii aut nepotes eorum qui supremum actu tenent populorum principatum vel jus habent succedendi in thronum, quoties isti id rite poposcerint, vel loci ordinarius, justa ac rationabili de causa, in casu aliquo extraordinario id concedendum censuerit °.
_ IV. Parochi debent zomina baptizatorum, mentione facta de ministro, parentibus ac patrinis, de loco ac die collati baptismi, in dapiismalt libro sedulo et sine ulla mora referre. — Ubi vero de illegitimis filiis agatur, matris nomen est inserendum, si publice ejus maternitas constet, item nomen patris, dummodo ipse sponte sua a parocho scripto vel coram duobus testibus id requirat 7. — Ad-collatum baptismum comprobandum, si nemini fiat preejudicium, satis est unus testis omni exceptione major, vel ipsius baptizati jusjurandum, si ipse in adultate etate baptismum receperit *.
5 /b., c. 773. — Hine, cum regulariter baptismus solemniter coaferri debeat extra mortis periculum (cc. 755, § 1, 759, § 2), non licet domi infantes mere abluere (ondoyer) ut postea czeremoniee in ecclesia suppleantur. <
424 CAPUT XVIII.
CAPU PAX VALE De Confirmatione.
1° Confirmatio definitur sacramentum nove Legis quo baptizatus in gratia roboratur ad jirmiter credendum fidemque strenue profitendam, et ut miles Christi stgnatur charactere spiritual. Unde duplex est confirmationis effectus : gratza roborans cum abundantiori infusione donorum Spiritus Sancti, et character ad fidem propugnandam deputans.
2° Materia et forma. “ Extra controversiam est in Ecclesia latina Confirmationis sacramentum conferri adhibito sacro chrismate sive oleo olivarum balsamo commixto, ductoque signo crucis per sacramenti ministrum in fronte suscipientis, dum idem minister formze verba pronunciat” +, A) Unde materia remota est oleum olivarum cum balsamo mixtum, ab Episcopo benedictum, et quidem, ad liceitatem, intra ipsum annum. Materia vero proxima est wzctzo in fronte, per modum crucis, cum impositione simultanea manus Episcopi : prima enim manuum impositio ad validitatem non requiritur 2.
B) Forma, que nunc in Ecclesia Romana adhibetur, sic se habet : “ Signo te signo crucis, et confirmo te chrismate salutis in nomine Patris, et Filii et Spiritus Sancti. Amen”. Apud Grecos forma est : “Signaculum doni Spiritus Sancti”.
- 3° Duplex est minister Confirmationis. Ordinarius est solus Episcopus cui insuper opus est jurisdictione ad licite confirmandum. Minis-
- BENEDICT. XIV, Constit. Lx guo primum, 1 Mart. 1756. * S. CP. F., 6 Aug. 1840; Codex, c. 780, 781.
DE CONFIRMATIONE. 425 ter extraordinarius est presbyter, cui vel jure communi vel peculiari Sedis Apostolicz indulto ea facultas concessa sit. Hac facultate ipso jure gaudent Cardinales, Abbas vel Przlatus nullius, Vicarius et Praefectus-A postolicus, qui tamen ea uti valide nequeunt nisi intra fines sui territorii et durante munere tantum %.
“ Episcopus obligatione tenetur sacramentum hoc subditis rite et rationabiliter petentibus conferendi, presertim tempore visitationis dicecesis, Eadem obligatione tenetur presbyter, privilegio apostolico donatus, erga illos quorum in favorem est concessa facultas. Ordinarius, legitima causa impeditus aut potestate confirmandi carens, debet, quoad fieri possit, saltem intra quodlibet quinquennium providere ut suis subditis hoc sacramentum administretur ” 2.
- 4° Subjectum. Ovnzs et solus homo baptizatus valide confirmari potest 3; hinc infantes vel perpetuo amentes valide confirmantur. “ Licet sacramenti confirmationis administratio convenienter in Ecclesia Latina differatur ad septimum circiter ztatis annum, nihilominus etiam antea conferri potest, si infans in mortis periculo sit constitutus, vel ministro id expedire ob justas et graves causas videatur, sed tantum in his duobus casibus” 4,
“Preterea ut quis /czze et fructuose confirmetur, debet esse in statu gratiz constitutus, et, si usu rationis polleat, sufficienter instructus”5 in fidei rudimentis et iis praesertim quz ad Confirmationem spectant.
- 5° Obligatio. “ Quanquam hoc sacramentum non est de necessitate medii ad salutem, t Codex, c. 782, § 2-4. — ? Codex, c. 785. — 3 Codex, c. 786. 4 Codex, c. 788 — Comm. Jnt.,16 jun. 1931. — 5 Codex, c. 786.
426 CAPUT XVIII. — DE CONFIRMATIONE.
nemini tamen licet, oblata occasione, illud negligere; imo parochi curent ut fideles ad illud opportuno tempore accedent” *. Unde qui, data occasione, Confirmationem accipere negligit, aliquam culpam committit et quidem gravem si ex contemptu agat.
- 6° Patrini. Ex vetustissimo Ecclesia more, in Confirmatione wzus patrinus adhibendus est, Si fleri possit.
Ut quis sit valide patrinus, oportet : @) sit ipse confirmatus ; b) nulli heereticee aut schismatice sectz adscriptus, nec ulla ex pcenis notatus quee prohibent ne quis sit patrinus in baptismo; €) non sit pater, mater, conjux confirmandi; d) a confirmando ejusve parentibus vel tutoribus, vel, si hi desint aut renuant, a ministro vel a parocho sit designatus;.€) confirmandum in ipso confirniationis actu physice tangat.
Ut autem quis /czze sit patrinus, oportet : a) sit alius a patrino baptismi, nisi rationabilis causa, judicio ministri, aliud suadeat, aut statim post baptismum legitime confirmatio conferatur; b) sit ejusdem sexus ac confirmandus, nisi aliud ministro in casibus particularibus ex rationabil causa videatur ; @) serventur preeterea que preescripta sunt ut quis sit licite patrinus in baptismo 2.
N. B. Nomina ministri, confirmatorum, parentum et patrinorum parochus inscribat in peculiari libro, et insuper in baptismal libro. — Ad collatam confirmationem probandam satis est unus testis omni exceptione major, vel ipsius confirmati jusjurandum, nisi confirmatus fuerit in infantili zetate 3,
CAPUT XIX. — DE SS. EUCHARISTIA. 427
GAP Tax LX: De SS. Eucharistia.
Baptismo renati, Confirmatione in spirituali vita roborati, SS. Eucharistiz Sacramento spiritualiter alimur. De hoc sacramento nunc agimus, ac de ejus confectione que est sacrificium perpetuum nove Legis.
ART. I. DE EUCHARISTIA UT SACRAMENTO.
Dicemus : 1° de natura; 2° de materia et forma; 3° de subjecto; 4° de ministro sacramenti Eucharistiz.
§ I. De natura et effectibus sacramenti Eucharistie.
- a) Eucharistia, prout sacramentum, definiri potest : sacramentum nove Legts', in quo, sub speciebus consecratis panis et vint, corpus et sanguis Christi vere, realiter et substantialiter continentur, ad producendam gratiam per modum spiritualts alimonie.
b) Unde, teste Decreto ad Armenos ?,“ omnem effectum, quem materialis cibus et potus quoad vitam agunt corporalem sustentando, augendo, reparando et delectando, sacramentum hoc quoad vitam operatur spiritualem ”. Eucharistia scilicet animam swsfentfat concupiscentiam minuendo, impugnationes deemonum eneryando, contra mundi scandala muniendo et ita peccata futura precavendo; vitam spiritualem adauge/, gratiam sanctificantem amplificando et nos Christo quam intime conjungendo ; reparat, peccata venialia remittendo; delectat, gratiam actualem devotionis et fervoris infundendo cum speciali spiritus suavitate ac dulcedine, Exinde Eucharistia est pignus future gloriz, immortalitatis et resurrectionis phar-
macum : “Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, habet vitam zternam; et ego resuscitabo eum in novissimo die” ’. -
Preterea, Sacramentum Eucharistie indirecte et ex opere operaniis aliis prodesse potest, quatenus communicans pro aliis offert religiosam Eucharistiz susceptionem simul cum precibus.
~§ II. De materia et forma Eucharistiz.
- 1° Materia remota. a) Valida materia est tantum panzs triticeus, i. e., confectus ex farina triticea et aqua naturali, igne cocta (sive azymus, sive fermentatus), et vzmum de vite, i. e., liquor ex uvis expressus 2.
Hinc : 1) materia est certo invalida, panis confectus ex hordeo, oryza, avena, fabis aliisque leguminibus, aut confectus lacte vel oleo, aut massa triticea cruda ; liquor a vite non proveniens, ut sicera, cerevisia, vinum arte chemica confectum, acetum, vinum ex uvis non maturis expressum; 2) materia dubie valida est panis confectus e secali (seigle) et juxta plures, e siligine (tritico hiberno), e spelta (€peautre).
b) Liczta materia est solus panis recenter confectus 3, azymus pro latinis, fermentatus pro grecis 4, et solum vinum naturale 5 ex uvis maturis expressum, fermentatum, purum, non corruptum, cui modicissima aqua miscenda est ©.
- Joan., V1, 55. — ? Codex, c. 814; cf. Instr. C. de Sacr., 26 mart. 1929. : = “
3 [brd., c. 815, §x. Exresp. S. C. Discipl. Sacr., probari nequit praxis adhibendi pro SS. Eucharistiz sacramento hostias a tribus vel duobus mensibus confectas (7 dec. 1918, A. AP. S., 1919, p. 8).
4 Codex, c, 816. Attamen, ex c. 851, ubi necessitas urget nec sacerdos diversi ritus adest, licet sacerdoti orientali qui fermentato utitur, m2nistrare Eucharistiam in azymo; vicissim latino aut orientali qui utitur azymo, mzmistrare in fermentato; at suum quisque ritum ministrandi servare debet. Insuper, ex c. 886, omnes fideles, pietatis causa, suscipere possunt sacramentum Eucharisticum quolibet ritu confectum; suadendum tamen ut suo quisque ritu fideles preecepto communionis paschalis satisfaciant; sanctum Viaticum moribundis ritu proprio accipiendum est; sed, urgente necessitate, fas esto quolibet ritu illud accipere. :
_Hinc : materia graviter zllicita censeri debet panis triticeus cui parva quantitas alterius materia commixta est, panis mucidus, pro latinis panis fermentatus, nisi necessarius sit ad perficiendum sacrificium ; — mustum ex uvis maturis recenter expressum, vinum acescens *.
- 2° Materia proxima. A) Ad vakdum materiz remote wsum, i. e, ad validam consecrationem, @) materia ita przesens esse debet ut sive in se, sive in vase continente, videri vel tangi possit; b) in individuo determinari debet, per intentionem saltem implicitam consecrantis.
Hinc vadide consecrantur hostiz sub aliis latentes, vel hostize numero plures quam sacerdos existimavit, ciborium in corporali positum et ex oblivione clausum tempore consecrationis aut extra corporale positum quod sacerdos actuali intentione vult consecrare; sed on valide consecrantur hostiz in corporali posite inscio sacerdote (nisi sacerdos tunc vel semel pro semper elicuerit intentionem consecrandi omnes hostias in corporali positas), guttee vini inhzerentes calici exterius et probabilius etiam interius (si sacerdos specialem non habuit intentionem).
B) Ad &cctam consecrationem requiritur : 1) ut consecretur wfraque materia, et quidem zz mzss@ celebratione 2; 2) ut materia consecranda sit super altare, in corporali, in petra sacra, sive immediate in manibus sacerdotis, sive in ciborio aut calice discoopertis.
- 3° Forma. Ad validam consecrationem corports Christi, verba “ Hoc est corpus meum ”
t Ex decis. S. Offciz, 30 jul. 1890, 5 aug. 1896, licet vino, quo melius conservetur, admiscere quantitatem spiritus vini (alcool), dummodo : 1) spiritus extractus fuerit e genimine vitis; 2) admixtio fiat quando fermentatio tumultuosa defervescere inceperit; 3) quantitas alcoolica addita, una cum ea que in vino naturaliter continetur, non excedat proportionem duodecim pro centum (12 %), vel, quando jam naturaliter exceditur heec proportio et necessaria manet quzedam admixtio, proportionem decem et octo pro centum (18 7%).
2 Codex, c. 817. ‘‘ Nefas est, urgente etiam extrema necessitate, alteram materiam sine altera, aut etiam utramque, extra missz celebrationem, consecrare”’.
requiruntur et sufficiunt, quia exprimunt id quod in sacramento efficitur. Attamen, in praxi, rubrica preeceptum est ut, quando consecratio iteratur, sacerdos a verbis : “ Qui pridie” etc., incipiat. — Ad validam consecrationem sangucnts Christi; verba “hic est calix sanguinis mei” vel “hic est sanguis meus” requiruntur; imo, et quidem multo probabilius, sufficiunt. In praxi autem, forma, ut est in Missali, semper pronuntianda est; nam, quando agitur de validitate, tutior opinio sequenda est. Aliunde de se graviter est illtcita quevis voluntaria mutatio verborum, excepta tamen voce em cujus omissio probabiliter non excedit veniale.
4° Omnia verba utriusque formes, ad preescriptum Rubricee, pronuntiari debent, distincte, reverenter, continuate, et decenter, sine mora aut repetitione. Non debet enim iterari consecratio, nisi frobabziiter quis dubitet se aliquid essentiale omisisse.
§ III. De subjecto sacramenti Eucharistie.
- I. De necessitate seu obligatione Hucharistiam recipiendt, 1° Nec infantibus nec adultis realis receptio Eucharistiz absolute necessaria est necessitate mediz. De fide est pro parvulis 1, certum pro adultis.
Diximus : @) reals, quia sat communiter admittitur votum implicitum necessarium esse necessitate medii ; de hoc vero nulla est difficultas, cum tale votum includatur in ‘susceptione baptismi et in actu caritatis ; b) absolute, quia dici potest, cum Suarez ?, hoc sacramentum moraliter necessarium esse ad perseverandum, quatenus is qui voluntarie diu abstinet ab ejus receptione, non sine magna difficultate in gratia perseverat.
2° Eucharistie receptio adultis, etiam pueris ratiocinari incipientibus (n. 897), necessaria est necessitate preceptz, tum azvint, quod constat ex
verbis ipsius Christi : “ Nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis” 1; tum ecclestasticz, quod constat ex Concilio Lateranensi IV 2, et ex Codtce 3, i
3° Communio autem sub utrague specie singulis fidelibus jure divino non est necessaria. De fide est ex Tridentino : “ Si quis dixerit, ex Dei przecepto vel necessitate salutis omnes et singulos Christi fideles utramque speciem SS. Eucharistize sacramenti sumere debere, A. S.” 4, Dicitur : fidelibws, quia sacerdotes sacrificantes tenentur ex jure divino sub duplici specie communicare. — Hinc potuit Ecclesia legitime calicis usum laicis interdicere, prout de facto interdixit.
- II. De extensione precepti communionts. 1° Preeceptum adzvznum Eucharistie suscipiendz obligat : A) per se: a)in periculo mortis proxzimo, et quidem sub gravi 5, nulla enim major est necessitas quam in articulo mortis, a quo tota pendet zeternitas; b) alzguoties in vita, nam Eucharistia instituta fuit per modum cibi; tempus autem non fuit magis determinatum a Christo, sed ab Ecclesia, ut dicetur infra.
B) Per accidens, quoties sacra communio necessaria est ad superandam gravem tentationem : quod difficile zestimatur in praxi, cum suppetant alia media.
5 ‘*In periculo mortis, quavis ex causa procedat, fideles sacrze communionis recipiendz preecepto tenentur”. Codex, c. 864. ‘«Etiamsi eadem die sacra communione fuerint refecti, valde tamen suadendum, ut in vitee discrimen adducti denuo communicent”’ (864, § 2). ‘‘ Perdurante mortis periculo, sanctum Viaticum, secundum prudens confessarii consilium, pluries, distinctis diebus, administrari et licet et decet” (864, § 3). — ‘‘ Sanctum Viaticum ne nimium differatur; et qui animarum curam gerunt, sedulo advigilent ut eo infirmi plene sui compotes reficiantur” (c. 865). Unde viaticum sumere /zce¢ quando probabile adest mortis periculum, quamvis probabilior sit sanitatis restauratio, et precipztur, quando nulla vel tenuis adest probabilitas sanitatis recuperandee.
- 2° Preceptum autem ecclestasticuim duo determinat, scilicet freguentiam et tempus communionis.
A) Quoad /requentiam : a) quisque fidelis adultus tenetur sub gravi semel saltem in anno suscipere Eucharistiam, — et quidem dzgve, cum ex una parte preceptum ecclesiasticum sit determinativum preecepti divini, et ex altera parte preceptum divinum obliget ad fructuosam receptionem 1, b) tempus computatur a Paschate ad Pascha, non autem a Januario ad Decembrem.
B) Quoad ¢empus : a) tempus quo adimpleri debet preeceptum, jure communi incipit a Dominica Palmarum, et usque ad Dominicam in Albis protenditur 2, sed ex ipso Later. Concz/. confessarius potest “ob aliquam rationabilem causam” 3, tempus illud extendere; b) qui tempore prescripto omisit communionem, tenetur infra annum communicare, cum tempus non ad finiendam, sed ad urgendam obligationem prefixum fuerit; C) qui, zxcepto paschali tempore, preevidet se impeditum iri, tenetur huic obligationi satisfacere, antequam oriatur impedimentum.
Quoad /ocum, non amplius ¢enentur fideles in propria parcecia paschalem communionem recipere; sed “ suadendum est fidelibus ut huic preecepto satisfaciant in sua quisque parcecia; et qui in aliena parcecia satisfecerint, curent pee parochum de adimpleto preecepto certiorem facere”
- 3° De extensione precepti quoad fersonas.
- « Praecepto communionis recipiendze non satisfit per sacrilegam communionem"”. Codex, c. 861.
2'Codexs'c: 859, § 2, ubi tamen additur : ‘‘ Sed locorum Ordinariis fas est, si ita personarum ac locorum adjuncta exigant, hoc tempus etiam pro omnibus suis fidelibus anticipare, non tamen ante quartam diem dominicam Quadragesimee, vel prorogare, non tamen ultra festum SS. Trinitatis”’.
A) De puerts heec in Codice statuuntur : a) Pueris, qui propter zetatis imbecillitatem nondum hujus sacramenti cognitionem et gustum habent, Eucharistia ne ministretur ; b) in periculo mortis, ut sanctissima Eucharistia pueris ministrari possit ac debeat, satis est ut sciant Corpus Christi a communi cibo discernere illudque_ reverenter adorare; €) extra mortis periculum plenior cognitio doctrine christiane et accuratior preparatio merito exigitur, ea scilicet qua ipsi fidei saltem mysteria necessaria necessitate medii ad salutem pro suo captu percipiant, et devote pro suz ztatis modulo ad sanctissimam Eucharistiam accedant; d) de sufficienti puerorum dispositione ad primam communionem judicium esto sacerdoti a confessionibus eorumque parentibus aut iis qui loco parentum sunt; e) parocho autem est officium advigilandi, etiam per examen, si opportunum prudenter judicaverit, ne pueri ad sacram synaxim accedant ante adeptum usum rationis vel sine sufficienti dispositione, itemque curandi ut usum rationis assecuti et sufficienter dispositi quamprimum hoc divino cibo reficiantur !.
Insuper : f) Congregatio de disciplina Sacramentorum, in decreto Quam singulari Christus amore, authentice declaravit prescriptum Lateranense, die 84 Aug., an. 1910, et deinde edixit : “ AEtas discretionis tum ad Confessionem, tum ad S. Communionem ea est, in qua puer incipit ratiocinart, hoc est circa septimum annum, sive supra, sive etiam infra. Ex hoc tempore incipit obligatio satisfaciendi utrique precepto Confessionis et Communionis” 2; g°) obligatio preecepti communionis sumende, que impuberes gravat, in eos quoque ac precipue recidit, qui ipsorum
curam habere debent, id est in parentes, tutores, : ieee ; confessarium, institutores et parochum ” ?.
Que preescripta, duce Episcopo suo, sacerdotes et fideles explere debent. Non aliunde damnatur usus Gallie et aliarum regionum, juxta quem celebratur przma communio solemnis. Immo juxta ejusdem decreti articulum quintum : “‘ Semel aut pluries in anno curent parochi indicere atque habere Communionem generalem puerorum, ad eamque, non modo novensiles, sed etiam alios, qui parentum confessariive consensu, ut supra dictum est, jam antea primitus de altari sancta libarunt. Pro utrisque dies aliquot instructionis et preeparationis preemittantur ”7,
- B) De amentibus : a) Perpetuo amentibus omnino neganda est Eucharistia, ex Rztwali Romano; dD) amentibus, qui lucida habent intervalla, concedi potest dum sunt in statu luciditatis et quamdam devotionem exhibent; €) iis qui usum rationis habuerunt, sed postea in perpetuam amentiam inciderunt, probabilius concedi potest in articulo mortis, dummodo christiane vixerint, et nullum sit irreverentize periculum; d) semifatuis, et senibus qui repuerascunt, concedi potest non solum in mottis periculo, sed tempore preecepti paschalis, imo et frequentius.
C) De delirantibus, epilepticts, surdo-mutis, tusst aut vomitu laborantibus, et capitedamnatis. a) Delirantibus, aut illis qui sezszbus sunt destitutz, viaticum dari potest, si antea dispositi fuerint, et absit irreverenticze periculum ; expedit in primo casu particulam non consecratam prius preebere, ut appareat num infirmus decenter communicare possit ; b) epzlepticis et obsessis dari potest communio, non vero in actuali paroxysmo; @) lis, qui simul szZz, surdi et cect sunt a nativitate, denegari debet communio, quia nullatenus possunt naturam cibi Eucharistici intelligere, nisi tamen sfeciali methodo instructi fuerint ; szrdomutis a nativitate concedi debet sacra communio, quando discretionem sufficientem habent; d) S. Eucharistia dari non potest ils qui se zrreverentie periculo eam suscipere nequeunt; in dso, concedi potest, przesertim graviter decumbentibus, quia sacramenta sunt propter homines.
? In pluribus Gallize dicecesibus, ex statuto a Sa Sede approbato, duplex erit pro pueris communio : a) privata, absque solemnitate, sed quam frequentissima, pro iis qui, sufficienter adulti et preeparati ad normam decreti Quam singulari, promittent assidue catechismis adsistere; 4) solemnzs, modo et zetate hucusque assuetis,
Dari igitur potest zgro qui ¢zss¢ laborat, dummodo tussis non sit ita assidua ut impediat quominus hostia possit in stomachum transire. Quando infirmus frequenti vomdtu laborat, non potest ipsi dari communio nisi moraliter constet sacram particulam posse in stomacho servari : hoc autem certum potest fierl sive medicum interrogando, sive prius dando aliquam” particulam non consecratam, quando agitur de viatico; e) capfiie damnatis olim in quibusdam regionibus denegabatur viaticum; talis usus reprobatus fuit a R. Pontificibus, et hodie nil prohibet quin illi communicent per modum viatici etiam ipso die executionis.
- III. De dispositionibus ad communionem requisitis : 1° De dispositionibus anime. Sane optandum est ut fideles magis ac magis se disponant ad communicandum per fidem vivam presentie realis Christi, sexgularem reverentiam erga Majestatem divinam, profundam humilitatem, ardens destderium Christum suscipiendi, fagrantem erga ipsum caritatem,. Attamen sub gravi requiritur tantum status grati@, et insuper in quibusdam casibus confessio sacramentalis cum absolutione.
A) Ad licitam susceptionem Eucharistiz requiritur status gratia, prudenter existimatus... Constat? a) ex 5.. raulo dicente >“ P7odec, autem seipsum homo, et sic de pane illo edat” 2; b) ex Concil. 77zd. declarante “eam probationem necessariam esse ut nullus sibi conscius mortalis peccati, quantumvis sibi contritus videatur, absque premissa sacramentali confessione ad sacram Eucharistiam accedere debeat... ” 2.
Indigna quidem communio horrendum est sacrilegium, non tamen maximum inter omnia peccata, ut quidam concionatores imprudenter dicunt. Horror igitur sacrilege communionis merito inculcandus est, ita tamen ut qui ex humano timore tale crimen commiserunt de sua salute minime desperent.
- B) De sacramentali autem confessione tria decernit 7ridentinum : a) Quicumque conscius est peccati mortalis quod per sacramentum Penitentiz non fuit jam, zzdzrecte* saltem, remissum, debet regulariter confessionem premittere sacramentalem receptioni Eucharistiz, etiamsi esset perfecte contritus.
In casu peccati dubie commissz, non adest obligatio stricta confitendi; in praxi, peenitens rem dijudicare debet presumpiione desumpta ex communiter contingentibus : unde, si comsentire non solet, accedere potest ad sacram communionem absque preevia confessione. Si autem peccatum est certum et ejus sacramentalis remissio dubia, juxta equiprobabilistas, adest obligatio confitendi; juxta probabilistas, talis obligatio non urget (n. 137 sq.).
b) Qui conscius est peccati mortalis potest, per exceptionem, recipere sacram Communionem post elicitum actum perfect contritionis, sine confessione, dummodo adsit szmul necesstlas communicanat et defectus confessarit -“ Nemo, quem conscientia peccati mortalis gravat, quaantumcumque etiam se contritum existimet, sine preemissa sacramentali confessione ad sacram communionem accedat; quod si urgeat necessitas ac copia confessarii illi desit, actum perfecte contritionis prius eliciat ” 2.
Adest autem mecesstfas ; 1) quando consecranda est hostia pro moribundo ; 2) quando communio non potest omitti sine scandalo, v. g., si laicus jam_sacrze mensz accesserit, si sacerdos j jam altafe ascenderit, aut a fortiori jam inchoaverit sacrificium ; 3) quando parochus, aut ejus vicarius, debet celebrare ex officio, in die festo, aut cantare Missam pro defunctis, praesente cadavere.
Habetur defectus confessarii : 1) quando non adest sacerdos qui facultatem habeat absolvendi, et simul vicinior ita distat “ut, spectatis circumstantiis temporis, locorum et sanitatis, sine magno incommodo adiri nequeat;
- Unde qui ante communionem recordatur peccati mortalis quod ex inculpabili oblivione non declaravit in confessione, potest conimunicare, — ? Codex, c. 856, unde non sufficit ut consuetus confessarius absit ; 2) quando non potest confessio fieri sacerdoti presenti, sine gravi damno, distincto ab incommodo ipso confessioni intrinseco, v. g., timore bene fundato scandalum prebendi; cavendum est tamen ne humano pudore quis decipiatur, et in praxi, ut conscientize pax servetur, confessionem premittere expedit quoties¢umque possibilis est. Quando autem confessarius adest, sed jurisdictione carens quoad reservata, si ille qui vult celebrare habeat solummodo peccata reservata, non tenetur stricte ea confiteri; si autem habeat simul reservata et non reservata, a quibus nempe absolvi nequeat urgente necessitate, probabilius tenetur posteriora accusare, ut possit directe absolvi a non reservatis et indirecte a reservatis.
¢@) Sacerdos qui, urgente necessitate, absque przevia confessione pre defectu confessarii, celebravit, debet* confiteri guamprimum., id est, intra triduum, juxta communem interpretationem?. Si tamen sacerdos prevideat futuram esse necessitatem celebrandi sequenti die, et adsit copia confessarii, non potest diutius differre.
2° De dispositionibus ex parte corporis. Due sunt : jeyuntum et decentia.
A) Jejunium naturale, ad sacram communionem antiquissimo prescripto3 Ecclesiz et expressa lege Codzczs jur. can.4 requisitum, est a) abstinentia a quacumgue re, que sumitur per modum cibi, potus aut medicine, etiam in minima guaniitate, post mediam noctem.
Proinde ad frangendum jejunium requiritur ut quod sumitur : 1) ad extrinseco proveniat ; trajectio tamen ve/zgutarum cibt que heerent inter dentes certo non frangit jejunium ; 2) sit digestible; non autem requiritur ut nutriat : unde ungues, ossa, cera, creta frangerent jejunium; 3) sumatur per modum ¢767, potus, aut medicine :
t Est obligatio vera, ex Codicis c. 807 et ex propos. ab Alexandro VII damnata. DENZ., n. 1138 (1009).
3 De hac lege sermonem habent Tertullianus et S. Augustinus.
hinc jejunium non frangitur, si aliquid sumatur per modum saliv@, V. %., Si quis os lavando, deglutiat paucas stillas aque; aut per modum vesfirationts, v. g., $1 quis resplrando, muscam aut nivem attrahat fortuito ; aut per modum attractionts, Vv. g., si quis tabacum aspiret* 4) sumatur post mediam noctem, scilicet post primum duodecimz hore ictum *.
In dudio autem num quis jejunium fregerit, potest communicare, quia libertas tunc possidet.
- b) Quinque sunt precipue Caus# excusantes a jejunio Eucharistico : 1) ecessztas tnceptum sacrifictum Misse perficiendt,; nam lex precipiens integritatem sacrificii, est divina et legi ecclesiastice preestat; 2) mecessttas vitand? scardalum ; ita die dominica parochus, inscio populo non jejunus, potest, deficiente alio sacerdote jejuno, Missam celebrare; 3) mecessttas vitandi erreverentiam erga SS. Sacramentum : v. &, Si periculum sit ne sacra hostia pereat, vel male tractetur ab impiis;item si sacerdos post ablutiones inveniat particulas sacras in eadem Missa consecratas : ratio est quia, cum lex jejuniilata sit ad reverentiam sacramenti, eo ipso cessat quoties hac ipsa reverentia contrarium postulat; 4) periculosa egrotatio3 ; tunc enim communio ministratur per modum viatici.
Durante eodem periculo mortis‘, iterum dari potest communio, frequenter etiam, imo quotidie, si agatur de eo qui quotidie communicare consueverat. Siautem morbus
- Hinc etiam clysterium nutriens non frangit jejunium, — nec etiam (saltem probabiliter) usus tubuli quem vocant pompe gastrique, dummodo hic tubulus non liniatur oleo.
2 Si quis inter comedendum vel bibendum primum pulsum horze duodecimze audiat, non tenetur quod in ore habet exspuere, quia irrationabile esset et exinde ab Ecclesize mente alienum.
3 Hoc periculum /aze intelligi debet : ita eegritudo que post aliquos menses tantum desinet in mortem, est causa sufficiens ut missionarius, qui interea non est reversurus, ministret Viaticum. (LEHMKUHL, Compendium, n. 721). Cf. Codex, c. 858.
4 ““ Perdurante mortis periculo, sanctum Viaticum, secundum pru- dens confessarii consilium, pluries, distinctis diebus, administrari licet et decet". Codex, c. 864.
non sit periculosus, etiamsi diuturnus, non licet quidem pro libitu infirmo non jejuno communionem dare : attamen “‘infirmi qui jam a mense decumbunt sine certa spe ut cito convalescant, de prudenti confessarii consilio sanctissimam Eucharistiam sumere possunt semel aut bis in hebdomada, etsi aliquam medicinam vel aliquid per modum potus antea sumpserint”*, Notetur quod jam omzibus, et non tantum lis qui Oratorium in domo sua habent, liceat sic Eucharistiam accipere semel aut bis in hebdomada?.
- Dispensatio a S. Pontifice concessa eximit etiam a jejunio. Nostris enim diebus, satis frequenter conceditur indultum_piis personis, egra valetudine laborantibus, ut, ante communionem, aliquid “guzdi vel per modum potus sumere possint.
- B) Decentia. a) Jure naturali requiritur ad S. Communionem ea corporis et vestium composttio, que internam animze devotionem significet; ratio est quia SS. Sacramento non solum interna, sed etiam externa debetur veneratio. Hine mulieres in modesto ornatu (non nudato pectore), milites depositis armis, clerici 1n superpelliceo, sacerdotes cum stola alba aut coloris diei, communicare debent 3.
b) Ex se nulla corporis macula impedit a communione suscipienda, nec lepra, nec infirmitas horrorem excitans, t Ita Codex, c. 858. } . 2 Unde extensum est decretum 7 Dec. 1906. — S. Officzum declaravit, 7 Sept, 1897, ‘‘ verba ger modum potus ita esse intelligenda ut liceat sumere jusculum, cafeeum aliosque cibos liquidos, quibus aliqua substantia mixta sit, ex. g. farina (semolino, semoule), panis rasus (pangratiato, pain rapé), etc. dummodo mixtio non amittat naturam cibi liquidi”. — Decumédentes autem censentur omnes qui graviter eegroti, ex judicio medici jejunium servare non possunt (Acta S. Sedis, XL, 344). — Insuper, juxta LEHMKUHL (n. 161) probabiliter licet sacerdoti non jejuno celebrare, imo binare, ad ministrandum viaticum : lex enim divina viatici videtur anteponenda legi ecclesiasticee jejunii, Hzec sententiia facile conciliatur cum Codice, c. 808, preescribente : ‘‘ Sacerdoti celebrare ne liceat, nisi jejunio naturali a media nocte servato”’.
3 Diaconi etiam, communicantes, stolam portare “‘Zossunt”’, sed transversam a sinistro humero sub dexterum, (Ita GATTERER,
nec pollutio involuntaria, nec debitum conjugale legitime preestitum. Ad summum, convenit vel differre ad sequentem diem, vel privatim recipere, propter honorem Sacramenti aut caritatem proximi.
- IV. De dispositionibus requisitis ad frequentem et quotidianam communionem.
A) Principium : a) Desiderium Jesu Christi et Ecclesiz est ut omnes Christifideles frequenter, imo quotidie ad sacrum convivium accedant, ut vobur inde capiant ad compescendam libidinem, ad leves culpas que quotidie occurrunt abluendas, et ad graviora peccata quibus humana fragilitas est obnoxia, praecavenda *.
b) Ad frequentandam utiliter S. Communionem, nihil aliud requiritur, praeter statum gratiz, nisi recta mens ac pia.
“ Recta autem mens in eo est ut qui ad sacram mensam accedit non usui aut vanitati aut humanis rationibus indulgeat, sed Dei placito satisfacere velit, ei arctius caritate conjungi, ac divino illo pharmaco suis infirmitatibus occurrere” 2, Non autem veguiritur, etsi maxime expediat, ut frequenter et quotidie communicantes sint immunes ab affectu venialium, prout olim multi theologi docuerant, post S. Franciscum Salesium et S. Alphonsum3. Curandum est tamen “ut sedula ad sacram communionem prezparatio antecedat et congrua gratiarum actio inde prosequatur” 4, ad uberiores fructus percipiendos.
- B) Corollaria practica ; 4) Omnibus christianis, cujusvis ordinis aut conditionis, preesertim degentibus in religiosis Institutis; in Seminariis et in aliis christianis omne genus ephebeis, enixe suadenda est frequens com- ‘munio’. b) Quando, in regulis aut constitutionibus Religlosorum, communiones aliquibus diebus affixee inveniun-
4 Ex decreto Quam singulari Christus amore.
5 ‘‘ Excitentur fideles ut frequenter, etiam quotidie, pane Eucharistico reficiantur ad normas in decretis Apostolicze Sedis traditas; utque Missze adstantes non solum spirituali affectu, sed sacramentali etiam sanctissimze Eucharistize perceptione, rite dispositi, communicent"’, Codex, c. 863.
tur, hee norme tanquam directive, non autem preceptive habendz sunt ; idcirco frequentior vel quotidianus accessus ad eucharisticam mensam libere eisdem patere semper debebit. Ad solum confessarium, non ad superiores aut superiorissas pertinet communionis frequentiam definire. ¢€) “ Puerorum curam habentibus omni studio curandum est ut post primam communionem iidem pueri ad sacram mensam szepius accedant, et, si fieri possit, etiam quotidie, prout Christus Jesus et mater Ecclesia desiderant, utque id agant ea animi devotione quam talis fert zetas ”.
§ IV. De ministro Eucharistiz sacramenti.
Duplex est minister sacramenti Eucharistiz : minister comsecrans et minister dzspensans seu distribuens. De priori agetur ubi de sacrificio Missz. Quoad dispensationem Eucharistiz, dicemus : 1° de fotestate ad hoc requisita; 2° de offictts ministri.
- I. De potestate dispensandi Eucharistiam.
Vi ordinationis suze, soli sacerdotes jure ordinario 1, id est pleno et proprio, habent potestatem dispensandz Eucharistiz, quia soli habent consecrandi potestatem que ad distributionem tanquam ad finem refertur; — dum diaconi gaudent potestate tantum vicariali 2 et instrumentali : siquidem per ordinationem potestatem ministrandi accipiunt solum ut sacerdotum adjutores ac dependenter ab eis.
Hinc diaconus : @) in casu extyeme@ necessitatis, presbytero absente, potest ac debet viaticum ministrare : siquidem in hoc casu licentia sacerdotis legitime preesu- mitur; b) in casu gravis necessitatis, v. g., quando parochus die magne festivitatis audiendis confessionibus totus
© Unde vocantur ministri ordinariz. Possent sacerdotes, extra celebrationem Missze, sibi ipsis communionem ministrare, in casu necessitatis, e/¢am ex devotione, juxta S. ALPH., VI, 238.
2 Unde vocantur ministri extraordinarit. Cf. Codex, c. 845.
est occupatus, potest de licentia Ordinarii loci vel parochi communionem distribuere*.
- Ad licite ministrandam Eucharistiam aliquando requiritur /zcentza saltem preesumpta rectoris ecclesiz, secundum preescripta Codics :
a) Quilibet sacerdos intra Missam et, si privatim celebrat, etiam proxime ante et statim post, sacram communionem ministrare potest, salvo preescripto can. 869 ; etiam extra Missam quilibet sacerdos eadem facultate pollet ex licentia saltem preesumpta rectoris ecclesize ?; — )) jus et officium sacram communionem pxdlice ad infirmos etiam non paroecianos extra ecclesiam deferendi, pertinet ad parochum, intra suum territorium; ceteri sacerdotes id possunt in casu tantum necessitatis aut de licentia saltem preesumpta ejusdem parochi vel Ordinarii3; ¢) communionem /rivatim ad infirmos quilibet sacerdos deferre potest, de venia saltem preesumpta sacerdotis cui custodia sanctissimi Sacramenti commissa est 4; sed sacram ‘communionem per modum Viatici sive publice sive privatim ad infirmos deferre, pertinet ad parochum 5.
- II. De officiis ministri. — Que officia respiciunt Eucharistiz dzspensationem et custodiam.
1° De ordine servando in dispensatione Eucharistiea :
A) Quoad communionem in genere, ordo prescriptus respicit Zempus, ritum et defects qui Occurrere possunt. &) Quoad éempus : 1) generatim S. Eucharistia dispensari potest qualibet die, excepta die Parasceves *, qua non potest dari nisi Viaticum infirmis?; Sabbato autem sancto,
- In casu necessitatis extremze, deficiente presbytero vel diacono, subdiaconus, inferiorés ministri, imo et laici prodadiliter possent, secluso scandalo, Eucharistiam moribundo ministrare. Non possunt tamen vocari m¢nistré extraordinarit, quia nullo modo ad hoc ordinatione deputantur, cf. S. ALPH., VI, 237.
2 Ita Codex, c. 846, Canon autem 86g hic allegatus sic se habet : ‘* Sacra communio distribui potest ubicumque Missam celebrare licet, etiam in oratorio privato, nisi loci Ordinarius, justis de causis, in casibus particularibus id prohibuerit "’. 3
3 Codex, c. 848. ‘‘ Ad infirmos publice sacra communio deferatur, nisi justa et rationabilis causa aliud suadeat”. (C. 847).
_ 5 lbid., c. 850. In religione autem clericali superiores, in monialium domo ordinarius confessarius Viaticum ministrant. Cf. Codex, c. 514. — © Codex, c. 867. —7 /bid,
DE SS. EUCHARISTIA. 443 ee eS aL sacra Communio nequit fidelibus ministrari nisi inter Missarum solemnia vel continuo ac statim ab iis expletis*; 2) regulariter distribui debet communio intra Missam, sed ex rationabili causa, potest dispensari extra Missam, sed ils tantum horis quibus Missce sacrificium offerri potest, nisi aliud rationabilis causa suadeat ?; sacrum autem Viaticum quacumque diei aut noctis hora ministrari potest ; 3) “sacra communio distribui potest ubicumque Missam celebrare licet, etiam in oratorio privato, nisi loci Ordinaeas de causis, in casibus particularibus id prohi- uerit 3. *
b) Quoad 727m, quando communio datur extra Missam, heec preecipue serventur : 1) duze candelz accendantur, aut saltem una, si altera inveniri nequeat; 2) minister, aut ipsius defectu, sacerdos ipse recitet Cozfiteor; 3) sacerdos, prius lotis manibus indutus superpelliceo et stola coloris diei (color albus qualibet die adhibetur minus convenienter), consuetas preces recitet, et Eucharistiam ministret 4; 4) ad altare reversus, dicat : “ O sacrum convivium” cum versiculo et oratione; 5) tandem, ablutis digitis, et ciborio reposito, det benedictionem, nisi preecesserit vel sequatur immediate Missa de Reguze.
@) Quoad defectus : 1) deficientibus hostiis, dividi possunt particule sacree in duas vel tres partes, modo adsit justa causa; imo posset detrahi pars majoris hostiz pro viatico deferendo, aut etiam ad communicandum fidelem, qui, secus diu, aut non sine incommodo, exspectare deberet. Non licet autem, devotionis causa, plures particulas, vel majorem hostiam, dare communicanti. 2) Si hostia cadit in mappam, signetur locus, deinde abluatur, et aqua in piscinam projiciatur; si autem in terram, locus tegatur et postea abradatur et abluatur; si in sinum mulieris, aut intra vestes, ipsa mulier hostiam extrahere debet et reponere in ciborio; digiti vero illius postea abluantur, et aqua in piscinam projiciatur. 3) Aeligudas consecratas quas, sumpta ablutione, sacerdos remanere advertit, sumat, etiam extra missam, si sit adhuc vestibus sacris indutus ; si sacras vestes exuerit, eas in tabernaculo reponat vel reservet alteri sacerdoti ea die celebraturo; si neutrum fieri queat, ipse sumat 5. 910. B) Quoad viaticum : a) regulariter viaticum deferri
1 bid. — 2 /bid. — 3 Codex, c. 821. — 4 Ad znfirmorum communionem, utpote cum officio'diei non conjunctam, semper albus color adhibeatur. — 5 Sedulo etiam caveatur, ope fatine, ne fragmenta in humum decidant et pereant (C. de Sacr., 26 mart. 1929).
debet, detecto capite , cum cereis accensis, umbella, acolythis?; b) regulariter sacerdos ministrare debet viaticum indutus veste talari, superpelliceo et stola alba; @) si infirmus sacram hostiam evomat, et sacrze species apparent, hze sedulo et reverenter in vase mundo colligi debent et ad ecclesiam deferri, ibique in loco decenti, non vero in tabernaculo altaris, servari, donec corrupte fuerint; tunc in piscinam projiciantur. Si sacrze species sordibus permixtee vix discerni possunt, stuppis colligendz sunt, hisque combustis, cineres in piscinam projiciantur.
- 2° De S. Eucharistiea custodia. 2) S, Eucharistia conservari debet in m0 /oco ecclesize cathedralis, cujusvis ecclesize parochialis, ut ad infirmos, data occasione, deferri possit, et ecclesia annexz domui religiosorum exemptorum; conservari potest, accedente licentia Ordinarii, in oratorio sive publico sive semi-publico, non autem in oratoriis secundariis?; b) super corporali, in tabernaculo decenter ornato et conopzo cooperto, obserato clavi, quze a sacerdote, qui ecclesize vel sacelli curam gerit, sedulo custodiri debet. @) Tabernaculo superimponatur Crux fantum,; ante ostiolum tabernaculi nec vasa florum nec quid simile ponantur; Q) pyxis sit ex solida decentique materia, intus deaurata, suo operculo bene clausa, albo velo cooperta; €) vasa SS. Oleorum, reliquize, vel quzevis alia res, etiam sacra, non includantur cum Sanctissimo; f) abusus dormiendi in ea parte domus que supra altare est sita, eliminetur4 nisi adhibeatur baldachinum; g) coram S. Sacramento lampas semper accensa habeatur, ex oleo olivarum, vel saltem ex aliis oleis vegetalibus nutrita. h) Rituale romanum jubet particulas SS. Eucharistize frequenter renovari; et Ceremon. Episcop.id semel saltem in hebdomada faciendum preecipit 5.
+S. Sedes indulsit.Episcopis ut sacerdotibus permittant usum pileoli quando, ob aéris intemperiem, periculum valetudinis vere timendum est. Cf. LEHMKUHL, II, 188.
? Licet tamen occulte Sacramentum deferre in locis ubi adest periculum irreverentize.
3 Sensus canonis 1267 hic est : Si religiosa vel pia domus adnexam habeat publicam ecclesiam eaque utatur ad ordinaria et quotidiana pietatis exercitia explenda, SS. Sacramentum in ea tantum asservari potest; secus in oratorio principali ejusdem religiosze vel pice domus (sine praejudicio juris ecclesize, si quod habet); in eaque tantum, nisi in eodem materiali zedificio sint distinctee ac separatze familize, ita ut formaliter sint distinctee religiosze vel pize domus. (Commissto ad Cod. interp., A. Ap. S. 1918, p. 346).
5 Attamen Rome approbata sunt Concilia provincialia, in quibus
DE SS, EUCHARISTIA. 44S
ART. II. DE SACRIFICIO MISS.
Dicemus : 1° de zatura sacrificii Missa; 2° de mintstro, 3° de subjecto seu de iis pro quibus Missa offerri potest; 4° de preecipuis “turgzci’s preceptis quoad sacrificium Misse.
§ I. De natura et effectibus sacrificii Missee.
- I. Natura sacrificii Missz. 1° De fide est in MWzssa seu celebratione et confectione Eucharistiz offerri Deo “ verum et proprium sacrificium” !*. Communiter autem definitur sacrificium 7” genere ; oblatio ret sensibilis ejusque destructio vel mutatio, a ministro legitimo solt Deo facta, ad supremum ejus dominium agnoscendum, ejusque gustitiam placandam tn statu nature lapse. Unde sacrificium Misse est sacrificium nove Legis, tn quo Christus offertur et incruente tmmolatur, sub speciebus pants et vini, ad agnoscendum Dei dominium supremum, nobisque applicandum satisfactiones et merita Dominice Passtonis.
Ex hac definitione apparet sacrificium Missz intime connecti cum sacrificio Crucis. In utroque enim “una eademque est hostia, idem nunc offerens sacerdotum ministerio qui seipsum tunc in Cruce obtulit” 7; insuper in Cruce solutum est integre et superabundanter Redemptionis pretium, et idcirco in altari nihil novi meretur, sed solum merita Crucis nobis applicantur.
- 2° In quo consistat immolatio seu immutatio Christi in altari et in qua actione reponenda sit essentia sacrificii missz, alibi declaravimus, in Breviord Syn. theol. dogmiatic@, n. 1104-1107.
concedebatur renovationem specierum fieri posse tantum alternis hebdomadis. Sed, si locus sit valde calidus aut humidus, frequentior renovatio necessaria est.
A46 CAPUT XIX.
Comparatio inter sacrificium et sacramentum Eucharistig. Sacrificium Missz convenit quidem cum sacramento Eucharistiz, in eo quod utrumque sit szgmum_ senstbtle et sacrum, ad gloriam Dei et salutem animarum conducens ; sed sacrificium a sacramento differt : a) ratione essentia : prius enim essentialiter consistit in actione transitorvia qua victima immolatur, posterius in re ex se. permanenti; 0) ratione fimis : prius ‘primario ad Dei gloriam et cultum, posterius dvecte ad nostram sanctificationem refertur; @) ratione szdjecti : prius directe et per se pro muultis offertur multisque prodest, dum posterius prodest directe so/z suscipienti.
II. De effectibus sacrificii Miss. 1° Quinam effectus producuntur? Sacrificium Missze est simul : a) Jatreuticum, quia directe tendit ad agnoscendum supremum Dei dominium; b) eucharisticum, cum ad gratias Deo agendas pro preeteritis beneficiis offeratur; @) zpetratovium, quatenus ad nova beneficia obtinenda diri- gitur; A) propztzatorium, in quantum pro peccatis aut poena peccato debita offertur *.
2° De modo quo producuntur effectus : a) Certum est effectum latreuticum et eucharisticum obtineri er ofere operato (seu ex dignitate rei oblatee et principalis offerentis), et quidem zx/alibcliter (seu semper et in omni casu) et zmmediaze (sine ullo intermedio). b) Communiter etiam ex 7ridentino? infertur feccata, sive mortalia, sive venialia, remitti quidem ex opere operato, sed media/e tantum, quatenus scilicet, sacrificii Missze oblatione placatus, Deus gratias actuales largitur ad poenitentiam agendam et ita peccatorum remissionem obtinendam; cum his vero gratiis homo possit resistere, effectus propitiatorius non est infallibilis ; — penam temporalem, peccatis debitam, per sacrificium Missee ex opere operato, immediate et infallibiliter remitti, saltem ex parte ; €) effectum impetratorium, bona scilicet vel spiritualia vel temporalia, obtineri quidem ex opere operato, non vero infallibiliter : illae enim gratize de facto non recipiuntur, nisi postulans et ii pro quibus postulantur, sint dispositi secundum ordinem Providentiz supernaturalis, et objectum quod postulatur sit opportunum ad salutem et gloriam Dei promovendam.
3° De valore seu efficacia Missz.
A) Valor Missze 7” se sfectatus, prout consideratur ex parte victimze oblate et principalis offerentis, est simpliciter infinitus ; ex parte vero Ecclesize vel sacerdotis offerentis est finitus. ;
B) Sacrificium Missze in-sua afplicatione consideratum, habet semper effectum finitum : non enim capaces sumus infinite gratize suscipiendz. Aliunde Missa non majorem efficaciam habet quam sacrificium crucis; atqui sacrificium crucis, etsi in se valoris infiniti, in sua applicatione limitatur : secus omnes justificarentur. Ratio autem cur Christus voluerit fructus sacrificii Missz nonnisi certa mensura dispensari, fuit ut hoc modo frequentaretur hoc sacrificium, quod est actus religionis preecipuus, et ut servaretur providentize ordo, ex quo gratie non omnes simul, sed successive et paulatim distribuuntur. Hinc licet et expedit pro una persona pluries sacrificium offerre.
C) Fructus ex Missa perceptus crescit secundum dispositiones illius cui applicatur. Quod enim 777¢dentinum dicit de distributione gratize in genere, “ largitur (Spiritus Sanctus) singulis prout vult, et secundum uniuscujusque dispositionem et cooperationem ”, non solum pro sacramentis, sed etiam pro sacrificio Missz valet.
- 4° Corollarium practicum. Merito igitur cum pio auctore Imitationis concludere licet : “‘ Quando sacerdos celebrat, Deum honorat, angelos letificat, Ecclesiam ezedificat, vivos adjuvat, defunctis requiem preestat, sese omnium bonorum participem efficit”*. Sacerdos igitur Missam celebret attente, devote? ac reverenter, intentionem suam dirigat ad hos fines excelsos, ex intimo corde divinze Victimze sese uniat et cum ea sese jugiter immolet, juxta illud grave monitum : “ Agnoscite quod agitis, imitamini quod tractatis, quatenus mortis dominicze mysterium celebrantes, mortificare membra vestra a vitiis et concupiscentiis omnibus procuretis ” 3,
2 ‘« Sacerdos ne omittat ad Eucharistici Sacrificii oblationem sese piis precibus disponere, eoque expleto, gratias Deo pro tanto beneficio agere"’, Codex c. 810. j
3 Pontificale De ordin. presbyt. Ad quod preestandum meditare Bona, De sacazficzo Misse tractatus,
§ II. De ministro sacrificii misse.
Duo expendemus : 1° Quznam offerre possint? 2° quenam sint eorum od/zgationes ?
I. De potestate celebrandi. Doctrina catholica hac est : a) Christum esse principalem hujus sacrificii ministrum; b) omnes’ et solos sacerdotes, rite ordinatos 2, esse proprie loquendo ministros, etsi secundarios, cum consecrent virtute et nomine Christi; @) fideles autem nonnisi improprie et mediate offerre, et quidem triplici modo : I) genxeratim, quatenus sunt membra Ecclesiz cujus nomine sacerdos sacrificium offert ; 2) specialiter, quatenus sacrificio Missz assistunt et sese uniunt sacerdoti celebranti; 3) speczalzus, quatenus cooperantur sacrificio, sive ministrando altari, sive materiam sacrificii prabendo, aut stipendium erogando.
II. De obligationibus ministri. — Dicemus de ministri obligationibus : 1° quoad Misse celebrationem, 2° quoad Misse fructuum applicationem ; 3° quoad servanda in celebratione Misse.
1° Obligatio celebrandi oriri potest ex ordine, ex officio, aut ex beneficio.
a) Ratione ordznzs, omnes et singuli sacerdotes, non legitime impediti, sub gravi tenentur jure divino aliquoties saltem celebrare. Ita communiter; etenim quisque tenetur susceptum officium aliquoties saltem exercere; omnis autem pontifex “ pro hominibus constituitur ut offerat dona ef.sacrinciass <,
2 Unde sacerdos hzereticus, schismaticus, excommunicatus aut etiam degradatus, valide, etsi illicite, consecraret. 2 Trident., sess. XXII, can. 2, — 3 Hed., V, 1.
Quoties autem heec obligatio ex se urgeat, non tam aperte constat : ex decreto S. C. Conciliz (1696) “ qui sine justa causa, ter vel quater in anno non celebravit, peccat mortaliter et potest ab Episcopo puniri”. Ex sententia communi, peccat graviter qui, absque ratione, celebrationem differt ultra sex menses, venialiter qui, sine causa, celebrare omittit diebus dominicis et festivis. In praxi sequendum est quod precipit Codex juris canonict ; “ Sacerdotes omnes obligatione tenentur Sacrum litandi pluries per annum; curet autem Episcopus vel Superior religiosus ut iidem saltem singulis diebus dominicis aliisque festis de preecepto divinis operentur ”'.
b) Ratione offciz, omnes pastores animarum tenentur sub gravt celebrare Missa singulis diebus dominicis et festivis de precepto, si quis autem legitime impediatur, tenetur supplere per alium, si res sit possibilis. Ratio est quia hisce diebus fideles sub gravi tenentur Missam audire. Insuper per accedens teneri potest pastor celebrare, v. &. si urgeat necessitas consecrandi ad Viaticum ministrandum, si fideles occasione exsequia- rum Missam petant, etc.
C) Ratione deneficte. CQuedam sunt beneficia quibus annectitur onus Missam celebrandi sive quotidie, sive certis diebus : quicumque beneficium hujusmodi acceptaverit, ex justztza tenetur onera Missarum implere. Extensio hujus obligationis ex ipso tenore fundationis pendet.
$21. 2° De applicatione Missze : Regule generales: A) Triplex fructus in Missa distingui potest : a) fructus generalts, cujus omnes fideles fiunt participes, praesertim qui Missz assistunt; b) fructus sfectalis seu medius, quem sacerdos determinatis personis applicat; @) fructus specza- Lisstmus, qui sacerdoti celebranti obtingit, eique est proprius.
B) Fructus geveralis percipitur sine ulla speciali applicatione, quia talis fructus implicite applicatur in generali intentione celebrandi ad mentem Ecclesiz. Item fructus speczalisstmus semper a sacerdote percipitur;attamen melius est ut sacerdos specialem finem intendat, v. g., acquisitionem talis virtutis, quo uberiores fructus exinde percipiat. Ut vero fructus speczalzs obtineatur, necessaria est celebrantis applicatio: nam sacerdos, ut minister Christi, potest libere de illo fructu disponere, eumque cui vult applicare; si autem nulla fit applicatio, specialis fructus ille ad generalem Ecclesiae thesaurum accedit.
C) Ut valida sit applicatio Missz, tres conditiones requiruntur : a) debet fieri saltem ante secundam consecrationem, quia sacrificii effectus producitur eo tempore quo actio essentialis Missze perficitur, proindeque multo probabilius, ipso instanti consecrationis; expedit tamen intentionem determinare, antequam Missa inchoetur.
b) Debet esse saltem “abztualis, i. e., antea habita et nondum retractata; quia applicatio se habet per modum donationis verbalis, quze semel facta valet donec revocetur.
Si quis autem, prioris intentionis immemor, novam intentionem eliciat, ea valebit que predominans fuerit; generatim posterior valet, nisi priorem ita formaverit, ut voluerit eam przevalere, etiamsi ex oblivione eam mutaturus sit. In dubio autem, sufficit ut sacerdos alia vice ei applicet cui prima vice Missa non fuit applicata.
c) Debet esse determinata, saltem implicite;
fructus enim persone indeterminate: applicari nequit.
Valet applicatio si dicatur : offero pro illo qui prior dedit stipendium, qui prior inscribitur in Missarum libro, pro persona cujus nomen inscribitur in libro fundationum pro hac die, pro omnibus animabus in Purgatorio detentis, pro illa anima quz majori auxilio indiget, aut est magis Deo grata, etc. Non valet autem hic applicandi modus :
DE SS. EUCHARISTIA. ——s 4S
“offero, ut Deus ipse applicet, etc.” quia sacerdotis est sacrificium offerre et applicare; nec etiam valet applicatio sub conditione futura contingente, v. g., offero pro Petro, si cras restituerit. Si quis plura stipendia collecta habeat, nec sciat a quibus et quo ordine data fuerint, sufficit Missas dicere secundum ordinem quo stipendia accepta sunt.
- Speciales regule quoad stipendium. A) Licet accipere stipendium pro celebranda Missa*, non quidem quasi pretium consecrationis, sed quasi medtum sustentationts : justum est enim ut qui altari deserviunt de altari vivant. Quando stipendium acceptum est, oritur obligatio justzt7@, quia accipiendo oblationem sacerdos €0 ipso promittit se applicaturum Missz fructum specialem tali vel tali persone, et si promissionem non adimplet, violat justitiam, et ad restitutionem tenetur.
B) Quantitas stipendii ab Ordinario loci definiri debet per decretum quantum fieri potest, in dicecesana synodo latum; ubi desit Ordinarii decretum, servetur consuetudo dicecesis. Omnes, sive seculares, sive regulares, etiam exempti, huic decreto aut consuetudini stare debent?; non licet igitur stipendium mazus accipere, nisi sponte offeratur; mznus autem accipi potest, nisi loci Ordinarius id legitime prohibuerit, v. ¢., ne aliis sacerdotibus detrimentum afferatur 3.
- C) Zot Misse celebrande et applicande sunt guot stipendia etiam exigua data et acceptata sunt 4, ita ut, juxta communem sententiam, graviter peccaret qui vel wwam: Missam celebrare omitteret, quia gravitas materiz non est mensuranda in ordine ad stipendium, sed in ordine ad fructum Missz, quo privatur qui eleemosynam tradidit ; aliunde Ecclesia sub gravi sacerdotibus
hanc imponit obligationem, ut constat ex decretis hac de re editis.
Item debent sedulo adimpleri condztones contractus quoad dempus, aliasque circumstantias *; unde qui promisit celebrare in altari privilegiato, non satisfaceret obligationi ~ suz in alio altari celebrans; nec compensatio fieri potest lucrando indulgentiam plenariam defuncto applicabilem, nam hec indulgentia non tam certo defuncto acquiritur *, Si quee conditio apponitur impossibilis aut illegitima, monendi sunt fideles eam non posse impleri.
Hinc miss@ gregoriane celebrari debent /riginta diebus continuis pro eodem defuncto, non obstante tamen interruptione facta ultimo majoris hebdomadz triduo, dummodo triginta dies postea expleantur. Si fiat zaterruptco prorsus involuntaria et stipendium sit ordinarium aut fere ordinarium, non videtur adesse certa obligatio repetendi seriem missarum aut recurrendi ad compositionem; sed interrumpens obligationi satisfacit complendo numerum triginta missarum et celebrando aliquam ex eis ad altare privilegiatum, quia continuitas missarum haberi potest ut promissa ex fidelitate, quee non obligat cum gravi incommodo.
- D) Qui, accepto stipendio, celebrare notabiiter aiffert, peccat graviter. Notabilis autem dilatio ex intentione eorum qui dant stipendium, et ex circumstantiis pendet : a) si Missa pro aliqua instante gratia impetranda promissa fuerit, intra tempus prefixum sub gravi celebrari debet ; secus stipendium restituendum est, quando videlicet finis, in quem celebrare promiserat, obtineri amplius nequit; b) si tempus celebrationis ab ipso offerente determinatum fuerit, sacerdos stipendium acceptans Missas prefixo tempore celebrare debet 3.
Quando tempus non fuit preefixum, hec attendi debent ex Codice :
- Nemini liceat tot Missarum onera per se celebrandarum recipere quibus intra annum satisfacere nequeat 4.
Codex, c, 833. —?S. C. INDULG., 2 Maii 1852, 3 Codex, c. 834, § 1. — 4 Codex, c. 835.
- Missz sunt celebrandz intra modicum tempus pro majore vel minore Missarum numero, seu intra tempus utile *.
Jamvero wie tempus ad manuales? Missas celebrandas est wnus mensts quando offertur unum stipendium, semestre pro centum Missis ; inter hec duo extrema, longius vel brevius conceditur temporis spatium secundum majorem vel minorem numerum Missarum, quin res mathematice determinari valeat.
_ 3), ““ Quod si oblator arbitrio sacerdotis tempus celebrationis expresse reliquerit, sacerdos poterit tempore quo sibi magis placuerit, eas celebrare”. Ita Codex? qui addit : “ firmo preescripto can. 835 ”, in quo scilicet cuilibet vetatur tot Missarum onera fer se celebrandarum recipere quibus intra annum satisfacere nequeat.
Qui autem Missas per altos celebrandas habet, eas quamprimum distribuat ; sed tempus legitimum pro earumdem celebratione incipit a die quo sacerdos celebraturus easdem receperit, nisi aliud constet 4.
Omnes et singuli administratores causarum piarum aut quoquo modo ad Missarum onera implenda obligati, sive ecclesiastici sive laici, sub exitum cujuslibet anni, Missarum onera quibus nondum fuerit satisfactum, suis Ordinariis tradant secundum modum ab his definiendum. — Hoc autem tempus ita est accipiendum ut in Missis ad instar manualium obligatio eas deponendi decurrat a fine illius anni intra quem onera impleri debuissent ; in manualibus vero, post annum a die suscepti oneris, salva diversa offerentium voluntate °.
Qui habent Missarum numerum de quibus sibi liceat disponere, possunt eas tribuere sacerdotibus sibi acceptis, dummodo probe sibi constet eos esse omni exceptione majores vel testimonio proprii Ordinarii commendatos °®.
2 Manuales Missz seu potius s¢ipendia manualia sunt ea que a fidelibus pro Missis offeruntur sive ex propria devotione, veluti ad manum, sive ex obligatione etiam perpetua a testatore propriis hzeredibus facta. Ad instar manualium vyocantur stipendia Missarum fundatarum, quze applicari non possunt in proprio loco, aut ab ils qui eas applicare deberent secundum tabulas fundationis, et ideo de jure aut Sanctze Sedis indulto aliis sacerdotibus tradendee sunt ut jisdem satisfiat. Alia stipendia quze ex fundationum reditibus percipiuntur, appellantur fundata seu Misse fundate. Ita Codex, c, 826. — 3 Can. 834. — 4 Ibid., c. 837. — 5 Lbed., c. 841.
© Codex, c. 838. 1) Non amplius requiritur stipendiorum transmissionem fieri semper per Ordinarium eorum quibus transmittuntur
Ordinarii Missas sibi transmissas statim ex ordine in librum cum respectiva eleemosyna referent, et curabunt : —ut quamprimum moraliter celebrentur’, ita tamen ut prius sanualibus satisfiat, deinde iis quee ad instar manuaium sunt; — ut prius distribuantur Missze sacerdotibus dicecesanis, deinde alienis.
Item Superiores religiosi qui propriis subditis allisve — Missas celebrandas committunt, quas acceperint Missas cum suis eleemosynis cito in librum per ordinem referant curentque pro viribus ut quamprimum celebrentur *.
Rectores ecclesiarum aliorumque piorum locorum peculiarem etiam habeant librum in quo accurate notent Missarum receptarum numerum, intentionem, eleemosynam, celebrationem. Ordinariiautem tenentur obligatione singulis saltem annis hujusmodi libros sive per se ipsos sive per alios recognoscendi 3,
Omnes sacerdotes sive szeculares sive religiosi debent accurate adnotare quas quisque Missarum intentiones receperit, quibusve satisfecerit 4.
E) Obligatio celebrandi ex accepto stipendio potest per alium sacerdotem adimpleri, sed tunc integrum stipendium, in propria specie, huic tradi debet, nisi oblator expresse permittat aliquid retinere, aut certe constet excessum super taxam datum fuisse zztuztu persone aut alter sacerdos Sponte et non rogatus,excessum remittat5. Nec licet sine nova speciali S. Sedis licentia, aliquid detrahere ex eleemosynis Missarum que celebrioribus sanctuariis tradi solent, etiam ut eorum decori consulatur © aut saltem ipso audito atque annuente, ut statutum fuerat S. C. Conc., 22 maii 1907. Ordinarius, sine speciali indulto, non videtur posse prohibere stipendiorum transmissionem extra dicecesim. (4. A. S., 1921, pp. 228-230). — Sed, quoad Orzentem, si qui vel episcopi vel sacerdotes velint in posterum Missas, quarum exhuberet copia, ad antistites aut presbyteros ecclesiarum quz in Oriente sitce sunt, mittere, semper et in singulis casibus id preestare debebunt per S. C. P. F.;—aut ad Delegatos Apostolicos mittere (juxta declarat. 9 Sept. 1907); — aut ad antistites jurisdictionem ordinariam episcopalem exercentes pro necessitatibus sacerdotum duntaxat eis subjectorum. (S.C. P. F. d. 15 Julii 1908). — * Codex, c. 844.
® Cfr. S. Cong. Conc., 19 Jan. 1869, Acta S. Sedis, IV, P5537: Hinc administratores ecclesiarum, ex eleemosynis datis ad Missas
Qui missas a Fidelibus receptas aut quoquo modo sue fidei commissas aliis celebrandas tradiderint, obligatione tenentur usquedum acceptate ab eisdem obligationis et recepti stipendii testimonium obtinuerint 1.
Chapter 13 of 23