Nn. 786–881

1X. “ Omnes fabricatores vel falsarit litterarum, decretorum vel rescriptorum Sedis Apostolice vel wtsdem litterts, decretis vel rescriptis scienter utentes” ?.

Hic agitur de litteris offctalibus, non autem privatis, non solum R. Pontificis, sed etiam R. Congregationum. Excommunicantur autem : a) fadricatores ii scilicet qui ex integro hzc documenta effingunt; b) /a/sarzz, id est, qui in eisdem aliquid mutant, addunt, demunt, ita ut sensus mutetur; non autem qui errores aut menda corrigunt; @) wéentes lisdem litteris, et quidem sczemzer, id est, cum plena advertentia et libertate, ad quedam commoda sive sibi sive aliis extorquenda.

X. “ Usurpantes vel detinentes per se vel per altos bona aut jura ad Ecclestam Romanami pertinentia” 3.
XI.“ Ad ordinem sacerdotalem non pro- -motus, st misse celebrationem stmulavertt aut sacramentalem confesstonem exceperit” *.

Ouze excommunicatio novo jure statuitur.

XII. “Sz quis per seipsum vel per altos confessariunt de sollicttationts crimine apud Superiores falso denuntiaverit, ipso facto tncurrit 7 excominunticationem specialt modo Sedi Apostolice reservatam, a gua nequit ullo in casu absolut, nist falsam denuntiationem formaliter retractavertt tmposita insuper gravi ac diuturna penttentia” ?.

Aliunde peccatum hujusmodi calumniose denuntiationis est vatione suz reservatum Sancte Sedz, quando denuntiatio fit aut renovatur coram judice ecclesiastico 3.

Notetur : a) esse de Aevresi suspectos : 1) eos qui matrimonio uniuntur cum pacto explicito vel implicito ut omnis vel aliqua proles educetur extra catholicam Ecclesiam (can. 2319); 2) parentes vel parentum locum tenentes qui liberes in religione acatholica educandos vel instituendos scienter tradunt (can. 2319); 3) eum qui species consecratas abjecerit vel ad malum finem abduxerit aut retinuerit (can. 2320); 4) qui obdurato animo per annum insorduerit in censura excommunicationis (can. 2340); 5) qui per simoniam ad ordines scienter promoverint vel promoti fuerint aut alia sacramenta ministraverint vel receperint (can. 2371; 6) qui quoquo modo heresis propagationem sponte et scienter juvat, aut qui communicat in divinis cum heereticis (can. 2316).

b) Has sanctiones edici contra.suspectum de heresi : “suspectus de hzeresi qui monitus causam suspicionis non removeat, actibus legitimis prohibeatur, et clericus preterea, repetita inutiliter monitione, suspendatur a divinis; quod si intra sex menses a contracta poena completos suspectus de heresi sese non emendaverit, abeatur tanguam hereticus, hereticorum penis obnoxius”. Ex his ultimis

Codex, c. 2322. — Insuper si ita agens sit clericus, deponatur; si laicus, privetur pensione aut munere si quod habeat in Ecclesia, aliisque poenis puniatur.

verbis satis apparet suspectum de heeresi éazz fertinacem, statim incurrere excommunicationem specialiter S. Sedi reservatam. Quod confirmatur ex lndice analytico-alphabetico Codici apposito, v° Excommunicatio.

III. Excommunicationes R. Pontifict simpliciter reservate.

Undecim tantum recensentur in Codzce, quarum duz sunt nove, nempe 1X2 et XI.

1.“ Duellum perpetrantes aut simpliciter ad illud provocantes vel ipsum acceptantes vel guamltbet operam aut favorem prebentes, necnon de industria spectantes tlludque permtittentes, vel quantum in ipsts est non prohibentes, cujuscumque dignitatis sint” *,

1° Qua excommunicatione plectuntur :

A) Ipsi duellantes, id est, qui perpetrant duellum; imo, et qui provocat alium ad duellum, vel qui acceptat, etiamsi revera duellum non sequatur;

B) Quamlibet operam aut favorem prebentes, id est, 2) omnes et singuli ad duellum quomodolibet cooperantes ;

Sic : atrinz, nisi hoc munus acceptent cum intentione et spe duellum omnino impediendi ; — jzdenzes ut duellum fiat; — sazadentes, vel consulentes, si consilium vel ratio fuerit per se efficax, et duellum sequatur; — medicus qui, rogatus a duellantibus, assistit duello ; — sedicus et con- Jessarius qui, ex condicto cum duellantibus, in domo vicina vel in loco propinquo sistunt.

b) De industria spectantes, etiam mera curiositate, non vero illi qui aspiciunt casu transeuntes, vel in secreto, nec qui locum certaminis adeunt ut duellum omnino impediant ;

€) Duellum positive Dermittentes, imo et illi gui, auctoritate pollentes, illud 202 prohibent, quantum in ipsts est, cum illud prohibere debent et valent.

2° Jure delegato, epzscope absolvunt “a censuris contra due/lantes statutis, in casibus dumtaxat ad forum externum non deductis : injuncta gravi peenitentia salutari, et a injunctis que fuerint de jure injungenda” t, Ita nova indulta S. Penzz.
II. “ Nomen dantes secte massonice alitsve ejusdem generis associationibus que contra Fcclestam vel legitimas civiles potestates machinantur” .

1° Agitur de societatibus quarum membra, sub tisdem eines ad eumdem finem tendunt, nempe finem in canone recensitum, sive exigatur secretum, sive non.

Prohibitis associationibus assimilantur societates 77/zlistarum, necnon societates crematorie cadaverum si massonicis sint affiliate.

Tacetur quidem in Codice obligatio denuntiandi duces et coriphzos sectarum massonicarum ; sed, ex can. 2336, § 2, “ clerici et religiosi nomen dantes sectze massoni- ce ’aliisque similibus associationibus denuntiari debent S. Cong. S. Offictt”.

2° Vi Indulti 3, ab hac excommunicatione Episcopi absolvere possunt eos qui sectis vetitis nomen dederant, sub certis quibusdam conditionibus. “ Ita tamen ut a respectiva secta vel associatione omnino se separent eamque abjurent; denuntient juxta can. 2336, § 2, personas ecclesiasticas et religiosas, si quas eidem adscriptas noverint ; libros, manuscripta ac signa eamdem respicientia, si_ que retineant, in manus absolventis tradant, ad S. Offictum quamprimum caute transmittenda aut saltem, si juste gravesque cause id postulent, destruenda; injuncta pro modo culparum gravi peenitentia salutari cum frequentatione sacramentalis confessionis et obligatione illata scandala reparandi”.
III. “1° Clausuram montalium violantes, cujuscumgue & generis aut conditionis vel sexus sint, im earum monasteria sine legttima licentia wmgrediendo, pariterque eos introducentes vel admitten-

test; 2° mulieres wviolantes regularium vtrorum clausuram et supertores aliigue, quicumque 12 stint, eas cujuscum@gue etatis intreducentes vel admttten- 7é5..; 3° montales e clausura illegitime exeuntes contra prescriptum can. 601”,

De qua clausura percurratur /ustructio S. Congr. de Religiosts, 6 febr. 1924; Acta, XVI, 1924, p. 96.

1° Vi hujus canonis excommunicantur : a) violantes clau- Suram monialium?, etiam femine, nisi habeant licentiam in monasterium ingrediendi a superiore competente, in casu necessitatis, legitime datam; preeterea ¢7troducentes vel admittentes eos qui clausuram violant; b) mulderes violantes regularium virorum clausuram, non vero virl; et imsuper quicumque (superiores vel alii) domi sunt et domus sunt (non autem extranei) mulieres recipiunt in clausuram aut in ea retinent, vel earum admissionem non prohibent, cum possint et ex officio debeant eam prohibere. @) Moniales tllegitime exeuntes contra can. 601, supra n. 730, D.

2° Jure delegato hodie ef7scofz absolvere possunt “a censuris et poenis ecclesiasticis eos qui clausuram Regularium utriusque sexus sine legitima licentia ingressi fuerint, necnon qui eos introduxerint vel admiserint ; dummodo tamen id factum non fuerit ad finem utcumque graviter criminosum, etiam effectu non secuto, nec ad externum forum deductum ; congrua pro modo culpz pzenitentia salutari injuncta ” 3,
IV. “ Delictum perpetrantes stmonie in guibuslibet officiis, beneficits aut dignitatibus eccle- Stasticis” 4,

Quid sit simoniz delictum jam exposuimus n. 277-280.

1 “Si clerici sint preeterea suspendantur per tempus pro gravitate culpze ab Ordinario definiendum ”’ (C. 2342. 1°).

2 Hic agitur de monialibus quales describuntur in Codzce zpso, c. 488: ‘‘ Veniunt nomine monialium, religiosze votorum solemnium, aut, nisi ex rei natura vel ex contextu sermonis aliud constet, religiosee quarum vota ex instituto sunt solemnia sed pro aliquibus locis ex Apostolicee Sedis preescripto sunt simplicia”.

V. “ Questum facientes ex indulgentits” }, id est accipientes pecuniam vel aliquid pretio zestimabile pro concessione vel publicatione indulgentiarum,
VI.“ Absolvere presumentes sine debita facultate ab excommunicatione late sententie spectalisstmo vel speciali modo Sedi Apostolice reservata” 2,

Quod quidem intelligi debet de casibus in quibus non est periculum mortis vel urgens necessitas.

VII. “ Limpendentes quodvis auxilium vel favorem excommunicato vitando tn delicto propter guod excommunicatus fuertt; ttem@gue clerict scienter et sponte in divinis cum eodem communicantes et ipsum tn atvints officits reciprentes” 3.

Pars prima satis per se intelligitur. Secunda pars attingit tantummodo clervicos qui, plena advertentia-et libertate, cum excommunicato vzfando communicant 772 divinis, id est, sive in officiis liturgicis illum auctoritative admittunt, ut odea¢ functiones sacras, sive eum in divinis officiis veczpiunt ut eisdem assistat vel sacra recipiat.

VIII. “ Sz guzs bona ecclestastica cujuslibet generis, sive mobilia stve tmmobilia, sive corporalia stve tncorporalia, per se vel per alios in proprios usus convertere et usurpare presumpserit aut tmpedire ne eorumdem fructus seu veditus ab tis, ad quos jure pertinent, percipiantur, excommuntcationt tamdiu subjaceat, gquamdiu bona ipsa integre restetuerit, predictum tmpedimentum vremovertt, ac deinde a Sede Apostolica absolutionem tmpetraverit” 4,

1° Bona de quibus agitur sunt non tantum ea que ad Ecclesiam collective pertinent, sed ea etiam que ad personas privatas ecclesiasticas pertinent ratione suarum ecclesiarum vel beneficiorum : hujusmodi sunt bona semi-

Codex, c, 2327. —? Codex, c, 2338, § 1. — 3 Codex, c, 2338, § 2. 4 Codex, c. 2346.

nariorum, monasteriorum, diceceseon, nosocomiorum, montium pietatis et aliorum locorum piorum auctoritate eccle- Stastica erectorum, et ab Ecclesia administratorum.

2° Attinguntur omnes qui scéenter in proprios usus. convertunt bona hujusmodi usurpata, vel auctoritative zrzpediunt ne ab its ad quos jure pertinent percipiantur.

Unde excommunicantur non solum primi usurpantes, sed omnes successivi detentores, imo et eadem bona in locationem accipientes *. Illi vero qui horum bonorum emunt /ructus naturales, licet per se non effugiant excommunicationem, absolvi possunt, imposita tamen eleemosyna in favorem legitimi domini, si emerint infra justum pretium ?,

3° Lxcommunicationem non incurrunt civitatis consiliaril, eorumque Major (le Maire), qui bonum ecclesiasticum, non in proprios sed 27 communes urbis usus acquirunt 3; nec qui etiam libere accepit munus administrandi bona ecclesiis seu monasteriis erepta (liquidateur, séquestre) ; nec a fortiori qui minus principaliter cooperantur, v. g., notaril scribee*. Excommunicatio enim attingit ipsos usurpantes et detinentes, non eorum comp/ices, nist excipias clericum qui in hoc delicto consentiens fuerit.
4° Absolutio hujus censure dari non debet nisi post vestitutionem bonorum injuste detentorum. In Gallia autem, episcopi specialibus facultatibus donati sunt, ut ad compositionem admittere valeant hujusmodi detentores bonorum ecclesiasticorum, eisque absolutionem impertiri; valent etiam in multis casibus ad emendum vel locandum licentiam dare5. Similes facultates episcopis Italize antea concessz fuerant.
IX. “ Sz guts contra prescriptum can. 120 ausus fuerit ad gudicem larcum trahere... aliunt Episcopum (scilicet non Ordinarium proprium) etiam mere titularem, aut Abbatem vel Prelatum

5 Secr. St., 24 Sept. 1907, A. S. S., vol. XLI, p. 202-209. . Cf. supra, n. 492, cum nota, nullius, vel aliquem ex majoribus religionum juris pontificit Superioribus (contrahit) excommunicationem late sententie, Sedi Apostolice simplictter reservatam...” *. Heec nova est, zmplicete tantum contenta in n. VII° Bulle Apost. Sedes.

X. “ Clerict in sacris constituti vel regulaves aut montiales post votum solemne castitatts, ztemgue omnes cum aliqua ex predictis personts matrimonium etiam civiliter tantum contrahere presumentes, incurrunt in excommunicationent late sententie Sedt Apostolice simplictter reservatant...” *.
XI. “ Vicarius capitularis alitve omnes tam de Capitulo quam extranet, qut documentune guodlibet ad Curiam episcopalem pertinens stve per se, sive per alium subtraxerint vel destruxerint vel celaverint vel substantialiter tmmutaverint, tncurrunt ipso facto in excommunicationem Sedi Apostolice stmpliciter reservatam” 3,

IV. Eacommunicationes Ordinarits reservate.

Sex in Codice numerantur :

I. “ Procurantes abortum, matre non excepta, effectu secuto” 4,

Ita rejicitur opinio hucusque probabilis que matrem ab excommunicatione excipiebat.

Ad incurrendam autem hanc censuram, requiritur ut abortus fuerit Arocuratus, id est; ex industria quzsitus et directe volitus, et vere sequatur. Complices autem proprie dicti eam pariter incurrunt ex dictis n. 770.

Il. “ Catholict gui matrimonium tneunt coram munistro acatholico contra prescriptum t Codex, ¢. 2341. —2 Codex, c. 2388. In casu absolutio sacerdotis reservatur omnino (excepto casu periculi mortis) S. Peenitentiarize; et, etiamsi in periculo mortis data sit absolutio, manet obligatio ad ipsam S. Peenitentiariam recurrendi. S$. Pew., 18 apr, 1936 et 4 mail 1937. — 3 Codex, c, 2405. — 4 Codex, c, 2350.

¢. 1003; — gui matrimonio uniuntur cum pacto explicito vel tmplicito ut omnis vel aliqua proles educetur extra Catholicam Ecclesiam ; — qui scienter liberos suos acatholicts ministris baptizandos offerre presumunt ; — parentes vel parentum locum tenentes qui liberos in religtone acatholica educandos vel instituendos scienter tradunt” .*.

Que omnia in 77 de Matrimonio, n. 1389, declarabuntur. Notetur tantum excommunicationem incurri ab eis qui sive per se sive per procuratorem matrimonium ineunt coram acatholico ministro contra can. 1063.

III. “ Quz falsas reliquias confictt, aut scienter venadtt, distribuct vel publice fidelium venerationt expontt” 2.

Et merito quidem, ut ita compescatur abusus quorum- dam qui, turpis lucri causa, falsas reliquias conficiebant et vendebant.

1V. Qud in personam aliorum clericorum (i. e., infra episcopos) vel utriusque sexus religiosorum violentas manus tnjictunt 3.

Persone censure obnoxi@, sunt omnes hujus delicti executores, vel complices in sensu can. 2231, etiamsi fuerint clerici, non tamen impuberes.
Persone gue proteguntur sunt omnes clerici; sed clerici in minoribus solum constituti, aut simpliciter tonsurati debent ecclesiasticum habitum deferre et inter ecclesiasticos authentice adscribi; item religiosi utriusque sexus, etiam novitii aut fratres conversi.
Actiones sub censura prohibite, sunt queelibet actiones in corpus graviter injuriosee, etiamsi fuerit tantummodo levis percussio, non tamen sufficerent verba aut mine. Incurrunt ergo excommunicationem qui clericos detinent, libertate privantes, qui eorum vestimenta lacerarent, eos sputis illiderent, etc. — non vero qui ad justam sui defensionem percuteret.

V. Professt votorum stmplicium perpetuorum tam in Ordinibus quam in Congregationibus religtosts ttemque omnes cum aligua ex predtctis personis matrimonium etiam civiliter tantum contrahere presumentes *.
VI.“ Religiosus apostata a religione, ipso jure incurrit in excommunicationem, proprio Superiovri majort, vel st religio sit latcalis aut non exempta, Ordinario loct in quo commoratur, reservatam” ?.

Scholion. Hic opportunum duximus animadvertere Superiores potestatem coactivam habentes, in applicandis poenis ferend@ sentenii@, can. 2223 attendere debere :

“$1. In poenis applicandis judex nequit poenam determinatam augere nisi extraordinaria adjuncta aggravantia id exigant.

§ 2. Si lex in statuenda poena ferendz sententize faci, tativis verbis utatur (v. g. pro suo prudenti arbitrio puniat) committitur prudentize et conscientize judicis eam infligere, vel si poena fuerit determinata, temperare.

§ 3. Si vero lex utatur verbis Areceptivts (v. g., suspendatur, inhabilis declaretur, etc.), ordinarie poena infligenda est; sed conscientiz et prudentiz judicis vel Superioris committitur : I° poenze applicationem ad tempus magis opportunum differre, si ex preepropera rei punitione majora mala eventura przevideantur; 2° a poena affligenda abstinere, si reus perfecte fuerit emendatus et scandalum reparaverit, aut sufficienter punitus sit vel puniendus preevideatur poenis auctoritate civili sancitis; 3° poenam determinatam temperare vel loco ipsius aliquod remedium poenale adhibere aut aliquam peenitentiam injungere, si detur circumstantia imputabilitatem notabiliter minuens, vel habeatur quidem rei emendatio aut inflicta a civili auctoritate castigatio, sed judex vel Superior opportunam preterea ducat mitiorem aliquam punitionem.

§ 4. Poenam latee sententize declarare generatim committitur prudentize Superioris; sed sive ad instantiam partis cujus interest, sive bono communi ita exigente, sententia declaratoria dari debet ”.

V. Excommunicationes nemint reservate.

Quinque jure novo recensentur :

I.“ Quid aust fuerint mandare seu cogere tradi ecclesiastice sepulture infideles, apostatas a fide, vel hereticos, schismaticos, aliosve sive excommuntcatos, sive interdictos contra prescriptum can. 1240, § 1”, id est, excommunicatos vel interdictos post sententiam condemnatoriam vel declaratoriam 1.

Heec censura non plectit sepelzentes, neque adimittentes ad sepulturam, sed tantum sandantes (auctoritative) et cogentes (physice vel moraliter) sepeliri 27 loco sacro (ad sepulturam auctoritate episcopi deputato, et rite benedicto) vel rztu catholico, unum ex preedictis.

II. “ S72 beneplacitum apostolicum (ad alienanda bona ecclesiastica quorum valor superet triginta millia francorum requisitum ex can. 534 et 1532) fuerit scienter pretermissum, omnes quovis modo reos sive dando sive recipiendo sive consensum prebendo, manet excommunicatio late sententie nemini reservata” 2,

Quz excommunicatio incurritur etiam quando, sine beneplacito apostolico, contrahuntur debita et obligationes ultra preefatam summam, ut constat ex can. 534. Insuper tales contractus sunt jure ecclesiastico invalidi.

III.“ Pidel’s qui scienter omtserit eum a quo sollicitatus fuerit intra mensem denuntiare contra prescriptum can. 904” 3.

Quod infra declarabitur, n. 1202.

IV. “ Omnes qualibet etiam dignitate fulgentes, qui quoqguo modo cogant sive virum ad statum clericalem amplectendum, stve virum aut mulierem ad religionem ingrediendam vel ad emtttendam religiosam professionem tam solemnem guam stmplicem, tam perpetuam quam temporariam” %,
V.“ Auctores et editores qui sine debtta licentia sacrarum Scripturarum libros vel earum adnotationes aut commentarios tmprimt curant” ?.
Quibus excommunicationibus addi possunt ez quibus in Const. Pii PP. X “ Vacante Sede Apostolica” percelluntur : Rez semonte crtminis tn electione Romani Pontificis; — qut, vivente R. Pontifice et eo inconsulto, tractare presumunt, etiamst Cardinalatus honore fulgeant, de tpsius successorts electione, aut aliquod suffragium pollicert, vel hac de causa privatis conventiculis Jactis aliquid deliberare et decernere; — Cardinales alitve omnes in Conclavi partem habentes qui a guavis civili potestate munus recipiant veto sive Exclustvam proponendt 3.

<I. Interdicta,

Quatuor in Codice numerantur :

I. Unzversitates, Collegia, Capitula alieve persone morales, quocumque nomine nuncupentur, a legibus, decretis, mandatis Romani Pontificis pro tempore extstentts ad Universale Concilium appellantes, tnterdictum spectalt modo Sedi Apostolice reservatum tncurrunt 4.
II. “ Sccenter celebrantes vel celebrari facientes adivina in locis interdictis vel admtttentes ad celebranda officita divina per censuram vetita clericos excommunticatos, tnterdictos, suspensos post

Codex, c, 2352. — ? Codex, c. 2318, § 2. 3 Constitutio Pii PP. X, Vacante Sede Apostolica, 25 Dec. 1904, n. 79781, ad calcem Codicis. — 4 Codex, c. 2332.

sententiam declaratoriam vel condemnatoriam, interdictum ab ingressu ecclesie ipso jure contrahunt, donec arbitrio cjus cujus sententiam contempserunt, congruenter satisfecerint” *,

III. “ Quz -causam dederunt interdicto locali aut interdicto in communitatem seu collegium, sunt tpso facto personaliter interdict” 2.
IV. Sponte sepulturam ecclestasticam donantes infidelibus, apostatis a fide, vel hereticis, Schismaticts altisve sive excommunticatis sive interaictis post sententiam declaratoriam vel condemnatortam, contrahunt interdictum ab ingressu ecclesi@ Ordinario reservatum 3,

§ III. Suspensiones latee sententize.

I. Suspensiones S, Sedi reservate.

Sex in Codzce computantur :

1. “ Capitula, conventus aliique omnes ad guos spectat admittentes ante litterarum presentationem electos, presentatos vel nominatos ad benefictum vel dignitatem ecclestasticam, tpso facto a jure eligenat, nominandi vel presentandi suspenst maneant ad beneplacitum Sedi Apostolice” 4.

Notetur hanc suspensionem non posse absolvi nisi a S. Sede vel ab ejus delegato, ob verba : ad beneplacitum.

II. “ Lx suspensionem per annum ab Ordtnum collatione Sedi Apostolice reservatam ipso facto incurrunt : 1) gut alienum subditum sine Ordinarit proprit litteris dimissoriis ordinavertnt (contra prescriptum can. 955); 2) gue subditum proprium, qut alibt tanto tempore moratus sit ut t Codex, c. 2338, § 3. — ? Lbtd., § 4. — 3 Codex, c. 2339. 4 Codex, c. 2394, 3° canonicum impedimentum contrahere rbt potuertt, ordinaverint (contra preescriptum can. 993, 994); 3) gue altquem ad ordtnes mazores sine tttulo cano- 2160 promoverint (contra prescriptum can. 974, § 1, n. 7); 4) gud, salvo legitimo privilegio, religtosum, ad famliam pertinentem que sit extra terrttorium ipsius ordinantis, promoverint, etiam cum litteris dimtssorialibus proprit Supertorts, nist legttime probatum fuerit aliquem e casibus occurrere de quibus in can. 966”, id est, nisi constiterit Episcopum dicecesanum esse vel consentientem vel diversi ritus vel absentem, vel ordinationem non habiturum proximo legitimo tempore %.
III. “ Suspensionem a divinis, Sedt Apostolice reservatam, ipso facto contrahunt, qui recipere ordints presumunt ab excommunicato vel suspenso vel interdicto post sententiam declaratoriam vel condemnatoriam, aut a notorio apostata, heretico, schismatico, gut vero bona fide a quopiam eorum sit ordinatus, exercitio careat ordinis sic recepte donec dispensetur” 2
IV. “ Episcopus aliquem consecrans in Episcopum, Episcopt, vel loco Episcoporum, presbytert assistentes, et quit consecrationem recipit sine apostolico mandato contra prescriptum can. 953,

_upso gure suspenst sunt, donec Sedes Apostolica eos adispensavertt” 3

V. “ Omnes, etiam episcopalt dignitate auctt, gui per stmontam ad ordines scienter promoverint vel promot: fuerint aut alia Sacramenta ministraverint vel receperint, sunt suspecti de herest, clerict preterea suspenstonem incurrunt Sedt Apostolice reservatam” 4, t Codex, c. 2373. — ? Codex, c. 2372. 3 Codex, c. 2370. — 4 Codex, c. 2371.
VI.“ Religiosus clericus cujus professio ob adinissum ab ipso dolum nulia fuerit declarata, si sit in minoribus ordinibus constitutus, e statu clericalt abjiciatur, st in majoribus, tpso facto suspensus manet, donec Sede Apostolice aliter visum erte oe

Il. Suspenstones non reservate S, Sedi.

Novem in Codzce recensentur :

1. Clericus gui, non obtenta ab Ordinarto loct licentia personam privilegio fort fruentem ausus fuerit ad gudicem laicum trahere, ipso facto tmcurrit tn suspensionem ab officio reservatam Ordinario 2. — Vide supra, n. 783, 803.
11.“ Religiosus fugitivus ipso facto incurrit in privationem offictz, st quod in religione habeat, et in suspensionem proprio Superiori. majori reservatam si sit in sacris” 3,
III-IV.. “ Sacerdos quiz sine necessaria jurisdictione presumpserit sacramentales confesstones audtre, est tpso facto suspensus a divinis; gui vero a peccatis reservatis absolvere, tpso facto suspensus est ab audtendis confesstontbus” 4,
V. “ Quiz sine Litterts vel cum falsts dimissorits litteris, vel ante canonicam cetatem, vel per saltum ad ordines malitiose accesserit, est tpso facto a recepto ordine suspensus” 5,
VI. “ Clericus qui in manus latcorum officium, beneficium aut dignitatem ecclestasticam vesignare presumpserit, ipso facto in suspenstonent a divines incurrit” ©,

¥ Codex, c. 2387. — ? Codex, c. 2341. 3 Codex, c. 1386. — 4 Codex, c. 2366. 5 Codex, c. 2374. —- © Codex, c. 2400.

VII. “ Abbas vel Prelatus nullius guz benedictionem non recepertt, est tpso facto a jurisdicttone suspensus”? *.
VIII. “ Vicarius capitularis concedens litteras dimissorias pro ordinatione contra prescriptum can. 958, § I, n. 3, 2pso facto subjacet suspen- Stont a divinis” *.
1X “ Superiores religiost qut, contra prescriptum can. 965-967, subditos suos ad Episcopum alienum ordinandos remittere presumpserint, ipso facto suspenst sunt per mensem a Misse Celebratone”? 3.
Insuper “ guz offictum, benefictum, dignttatem obtinet cum onere restdenti@, sit tlegitime abstt, eo tpso privatur omnibus fructibus suz benefictt vel offictc pro rata wlegitime absentia@, eosque tradere debet Ordinarto quz ecclesie vel alicur pio loco vel pauperibus distribuat” 4,

Seholion : reeensentur precipue aliz pene.

Abs re non erit preecipuas alias pcenas zfso facto incursas enumerare :
1° [pso jure infames sunt: &) qui sect acatholicze nomen dederint vel publice adhzserint5; b) qui species consecratas abjecerint vel ad malum finem abduxerint aut retinuerint °; @) qui cadavera vel sepulcra mortuorum ad furtum vel alium malum finem violaverint 7; qd) qui violentas manus injecerint in pérsonam R: Pontificis, Cardinalis vel Legati R. Pontificis *; €) duellantes et qui eorum patrini vocantur 9; f) bigami, i. e., qui, obstante conjugali vinculo, aliud matrimonium etsi tantum c7v¢/e, ut aiunt, attentaverint ; g) laici legitime damnati ob delicta graviora contra sextumt; h) insuper clerici in minoribus constituti, rei alicujus delicti contra sextum, pro gravitate culpz punian-

Codex, c. 2402. — ? Codex, c. 2409. — 3 Codex, c. 2410. 4 Codex, c. 2381. — 5 Codex, c. 2314. — © Codex, c. 2320. 7 Codex, c. 2328. —® Codex, c. 2343. —9 Codex, c. 2351. % Codex, c. 2356. — ™ Codex, c. 2357.

tur etiam dimissione e statu clericali, si delicti adjuncta id suadeant.

Jamvero “ qui infamia juris laborat, non solum est irregularis ad normam can. 984, n. 5, sed insuper est inhabilis ad obtinenda beneficia, pensiones, officia et dignitates ecclesiasticas, ad actus legitimos ecclesiasticos perficiendum, ad exercitium juris aut muneris ecclesiastici, et tan- Pees debet a ministerio in sacris functionibus exercendo’.

“ Infamia facti contrahitur, quando quis, ob patratum delictum vel ob pravos mores, bonam existimationem apud fideles probos et graves amisit, de quo judicium spectat ad Ordinarium ”.
2° [pso jure exclust habentur ab actibus legttimis ecclesiasticis ; &) raptores mulierum (can. 2353), b) laici legitime damnati propter queedam atrociora crimina (can. 2354); @) catholici qui matrimonium mixtum, etsi validum, sine Ecclesiz dispensatione inire ausi fuerint (can. 2375); d) religiosi, apostatee a religione (can. 2385).

Debent autem excludi (fevende@ sententie) : a) qui infamiam facti incurrunt (2294, § 2); b) qui suspectus de heresi monitus causam suspicionis non removet (2315); @) qui suicidium attentat (2350, § 2); d) legitime damnati propter delicta contra sextum, publice adulteri et concubi- naril (2357).

841.“ Nomine autem actuum legitimorum ecclestasticorum significantur : munus administratoris gerere bonorum ecclesiasticorum; partes agere judicis, auditoris et relatoris, defensoris vinculi, promotoris justitize et fidei, notarii et cancellarii, cursoris et apparitoris, advocati et procuratoris in causis ecclesiasticis ; munus patrini agere in sacramentis Baptismi et Confirmationis ; suffragium ferre i in electionibus ecclesiasticis ; jus patronatus exercere’

Quoad pcenarum vemisstonem, heec notanda sunt, ex can. 2237: “§ 1. In casibus publicis potest Ordinavius poenas latee sententize jure communi statutas remittere, exceptis : 1°casibus ad forum consensiostm deductis ; 2° censuris Sedi Apostolice reservatis ; 3° poenis inhabilitatis ad beneficia, officia, dignitates, ne in Ecclesia,

Codex, c. 2294, § x. — Ex can, 2293 ** ie eaner a illa est quee casibus jure communi expressis statuitur ”’ 2| Codex, ¢, 2256, 2°.

vocem activam et passivam eorumve privationis, suspensionis perpetue, infamize juris, privationis juris patronatus et privilegii seu gratia a Sede Apostolica concess. — § 2. In casibus vero occultzs, firmo preescripto can. 2254 et 2290, potest Ordinarius poenas late sen- — tentiae jure communi statutas per se vel per alium remittere, exceptis censuris pia S vel speciali modo Sedi Apostolicee reservatis ”

CAPUT XVI De sacramentis in genere.

De sacramentis, quibus potenter juvamur ad officia nostra implenda, manet dicendum, precipue quantum ad gue@estiones practicas eorum administrationem et receptionem spectantes.

Et primo de Sacramentis in genere.

Dicemus : 1° de xatura et efficacta Sacramentorum ; 2° de eorum essentza, quee componitur ex materia et forma; 3° de mznzstro; 4° de sub- Jjecto,; 5° de sacramentalibus, que quamdam cum Sacramentis habent analogiam.

ARTICULUS I. DE NATURA ET EFFICACIA _SACRAMENTORUM.

1° De natura. Sacramentum in genere est szgnum senstbile a Deo permanenter institutum, ad significandum gratiam et sanctitatem aliquam conferendam. Heec autem sanctitas vel est legalis et exterzor, que consistit in externa deputatione ad cultum divinum, qualis a Sacramentis veteris Legis conferebatur, — vel est zuzterior ex gratia ipsa infusa resultans, qualis a Sacramentis nove Legis producitur.

Sacramenta igitur nove Legis sunt signa senstbilia, a Christo permanenter instituta, ad ¢ gratiam sanctificantem stgnificandam et conferendam.

2° De numero. Septem autem sunt sacramenta nove Legis : “ Si quis dixerit sacramenta nove Legis non fuisse omnia a Jesu Christo instituta; aut esse plura vel pauciora quam septem, videlicet Baptismum, Confirmationem, Eucharistiam, Pznitentiam, Extremam Unctionem, Ordinem et Matrimonium; aut etiam aliquod horum septem non esse vere et proprie sacramentum, A. S.” 4
3° Effectus. Omnia Sacramenta fuerunt instituta ad conferendam gratiam, preter quam tria imprimunt characterem 2.

A) Gratia, quam producunt, et quidem ex opere operato, sacramenta in omnibus obicem 3 non ponentibus, est prema vel secunda, prout primo infunditur et ita de peccati statu in justitiz statum transfert, vel gratis jam existenti superadditur et eam auget.

a) Duo Sacramenta, Baptismus et Pzenitentia, primam gratiam fer se seu ex primaria institutione conferunt, ideoque sacramenta mortuorum vocantur quia spiritualiter mortuos vivificant. Quinque alia sacramenta fer se-secundam gratiam conferunt et vocantur sacramenta vivorum.
b) Per accidens sacramenta mortuorum aliquando gratiam secundam producunt, quando scilicet suscipiens primam gratiam jam possidet : qui enim jam est in statu gratiz, obicem non ponit efficacie Baptismi aut Pzenitentize. — Item sacramenta vivorum probabilius possunt fer accidens gratiam primam producere, scilicet quando quis, bona fide, attritione sola expiatus, recipit unum ex his t Trid., sess. VI, can. 1; DENZ,, nn. 2039, 2040, 2054. 2 DENZ., n. 2041, 2089. 3 Obex, est debitze dispositionis defectus, n. 851.

sacramentis. Ratio est quia peccatum sincere retractatum non videtur esse obex.

¢) Singula autem sacramenta, utpote ad diversos fines instituta, nata sunt producere gratiam propriam, que sacramentalis vocatur. Gratia saeramentalis, juxta communem sententiam, est ipsamet gratia habitualis cum speciali vigore ad finem sacramenti “attingendum, et jure ad speciales gratias actuales consequendas quibus consequenter ad sacramentum vita recte instituatur. Ita gratia sacramentalis Baptismi dat specialem vigorem ad vitam novam in Christo agendam et jus ad gratias actuales quibus serventur obligationes in Baptismo impositee.

Hec autem gratia confertur “secundum mensuram quam Spiritus Sanctus partitur singulis prout vult, et secundum propriam cujusque dispositionem et cooperationem ” *.

d) De reviviscentia sacramentorum. Sed aliquando evenit ut sacramentum nullam gratiam conferat, propter obicem seu dedzte dtspositions defectum. Unde queritur num, remoto obice, sacramentum quasi reviviseat ad producendam gratiam.

Respondent theologi quod certo sic se habet Baptismus, probabilius item Ordo, Confirmatio, Matrimonium et Extrema Unctio, ne homo careat gratiis vel necessariis vel utilissimis quae sine reviviscentia sacramenti recuperari nequeunt. Quoad autem Peenitentiam, vix accidere potest quod hoc sacramentum validum sit simul et infructuosum. Eucharistia, juxta communem sententiam, non reviviscit, saltem quando obex fuit voluntarius.

Obex negativus seu involuntarius, quando peccatum mortale non fuit. postea commissum, per attritionem supernaturalem remoyetur, certo pro sacramentis mortuorum, probabiliter pro sacramentis vivorum. Obex vero positivus seu voluntarius, item et megativus, peccato mortali postea commisso, tolluntur vel per contri- tionem perfectam, vel per attritionem cum absolutione sacramentall.

B) Character, quem, preter gratiam, producunt Baptismus, Confirmatio et Ordo, est

1 Drid., sess. Viwcape 7:

signum seu signaculum quoddam spirituale et ndelebile,in anima tmpressum,quo homines apti efficiuntur ad aliquid sacri suscipiendum vel agendum *.

Ita, per Baptismum, membra Christi efficimur et potestatem consequimur cetera sacramenta recipiendi; per Confirmationem, milites-€hristi reddimur, cum facultate ea agendi que ad spiritualem militiam spectant; per Ordinem, ministri Christi efficimur atque potestatem accipimus active sacramenta aliis ministrandi.

ARTICULUS II. DE MATERIA ET FORMA SACRAMENTORUM.

1° Notio. Ex duobus elementis coalescit sacramentum, vedus scilicet quz significant indeterminate et propterea vocantur materia, verbis que significationem sacramentalem perficiunt ac determinant et exinde vocantur forma. Ita in baptismo ablutio ex aqua ex se indifferens est ad plura significanda, sed per verba formz determinatur ad significandam et producendam ablutionem a peccato. — Duplex autem distinguitur materia : remota que est ipsa res materialis, ut aqua, oleum; proxima que est materize remote usus, ut ablutio, unctio.
2° Mutatio vitanda. Cum Christus ipse instituerit materiam et formam sacramentorum et ad summum soli Ecclesiz potestatem reliquerit easdem in quibusdam Sacramentis magis distincte determinandi, singulis ministris eas mutare non licet.

Mutatio potest esse substantialts vel accidentalts.

A) Quoad materiam, mutatio est substantialis, quando, secundum communem usum et prudentum estimationem, materia adhibita non est ejusdem speciei et nominis ac materia a Christo instituta. Ita adest mutatio substantialis si loco aquee vinum in Baptismo adhibeatur.

t Trident., sess. VII, can. 9.

B) Adest autem mutatio substantialis forme quando, ex communi hominum judicio, verba adhibita eumdem sensum ac verba a Christo determinata non habent. Quod accidit quando : a) vox essentialis omittitur, ut vox te in forma Baptismi; b) vox additur qui destruit sensum, ut : Ego te baptizo in nomine Patris majoris...; ©) VOx adhibetur non habens sensum a Christo determinatum ut si quis dicat : “ Ego remttto tibi peccatum originale; A) per verborum transpositionem sensus formee tollitur, ut si dicatur : “ Jn te baptizo nomine Patris”,; &) corrumpuntur verba, preecipue in suo elemento radicali, ut 7 nomine Matris, f) interrumpuntur notabiliter verba *.

C) Mutatio substantialis est feccatum mortale ex toto genere suo, quia sacramentum reddit invalidum.

Mutatio autem accidentalis, cujus indoles satis intelligitur ex dictis de mutatione substantiali, est peccatum veniale, imo mortale, quando scilicet, prudentum judicio, est sacramenti tractatio graviter deordinata, ut v. g., omissio verborum : “ qui pro vobis effundetur...”

D) Dubtam matertam adhibere non licet quoties certa materia datur 2, quia in hoc casu sine ratione sacramentum nullitati exponitur; — licet vero, imo oportet quando materia certa deficit et simul urget gravis necessitas: v. g., deficiente oleo Infirmorum, Extrema Unctio ministrari potest cum chrismate.

3° Unio inter materiam et formam habetur sufficiens quando, attenta uniuscujusque sacramenti natura, formz verborum veritas salvatur.

Ad quod requiritur’: a) ut in omnibus Sacramentis materia et forma ab eodem ministro ponantur; b) ut in Eucharistia, sit unio physica; ut in Baptismo, Confirma- t Que contrahuntur hisce versiculis :

Nil forme demas, nil addas, nil variabis, Transmutare cave, corrumpere verba, morari.

Notandum est quod formze corruptio ex industria facta vel ex prava, imprimis heeretica, mente, facilius sensum corrumpit quam si proveniret ex ignorantia aut incuria.

tione, Extrema Unctione et Ordine eodem tempore (forsan moraliter, tutius physice) verba pronuntientur et materia applicetur; in Pzenitentia autem et Matrimonio, quze ministrantur per modum judicil et contractus, non tam stricta requiritur unio, cum tanta simultaneitas non sit de essentia judicii aut.contractus.

4° Sacramenti ministratio veligiose peragenda est*. Unde sine ratione sufficienti iterum pronuntiare verba aut iterum materiam applicare, per se graviter illicitum est, preecipue in Sacramentis que non sunt iterabilia, ut Baptismus, Confirmatio et Ordo. Quando vero adest dubium prudens de validitate primz ministrationis, non solum possunt, sed debent iterari sub conditione sacramenta ex quorum invaliditate timetur grave damnum subjecti, preesertim periculum amittendz salutis. Ita, in dubio prudenti, iterari debent collatio baptismi et presbyteratus, absolutio et extrema unctio si de moribundis agitur.

ArT. III. DE MINISTRO SACRAMENTORUM.

Duplex est minister : ordiuartus qui ad sacramenta ministranda specialiter deputatus est et consecratus; exrtraordinarius qui ob necessitatem vel ex peculiari commissione ea ministrat. Quisnam sit minister ordinarius vel extraordinarius uniuscujusque sacramenti infra dicetur. Nunc tantum de ministri guwaltatebus et obligationtbus.

§ I. De qualitatibus ministri.

Aliz qualitates ad valzditatem, alie ad Licertafem requiruntur.

Ad validitatem sacramentorum requiritur in ministro intentio “ saltem faciendi quod facit Ecclesia” 2. Unde : a) non sufficit jocosa,

1 Codex, c. 731. , } c 2 Trid., sess. VII., can, 11. — Hujusmodi autem intentio potest haberi quin habeatur vera fides, etiam circa Ecclesiam, etiam circa baptismum. Ita valide baptizaret qui ritum sacramentalem externe

408 CAPUT ZXVE.

ut patet; nec etiam mere externa qua minister externum ritum serio perficit, nolens tamen ritum ut sacrum peragere, sed ut quid profanum et materiale : id enim quod facit Ecclesia et debet intendere minister, est ritus sacer; aliunde ab Alexandro VIII damnata fuit propositio :“ Valet baptismus collatus a ministro, qui omnem ritum externum formamque baptizandi observat, intus vero in corde suo resolvit : non intendo quod facit Ecclesia” 1. b) Non sufficit intentio zzZerpretativa quam habuisset minister si de actione peragenda cogitasset, nec adbitualis etiam non retractata : tales enim intentiones non influunt in actum;sed requiritur intentio saltem vzrtualzs, “ que hic et nunc existit, in opus influit, at non advertitur quando opus ponitur ”?: est et ipsa actualis, vere, etsi minute, perseverans; €) requiritur intentio adso/uta aut, si conditionata, non suspendens effectum : si enim adesset conditio effectum suspendens, qualis est conditio de futuro, sacramentum non posset valere neque tempore quo conficitur, neque tempore quo conditio adimpletur, excepto tamen matrimonio qui, propter indolem peculiarem cujuscumque contractus, cum suspensiva conditione valet statim ac conditio adimpletur; d) intentio debet esse determinata ad certam personam, vel ad certam materiam; v. g., intentio consecrandi referenda est ad hunc panem et hoc vinum; intentio baptizandi ad Petrum vel personam praesentem.

Ad validitatem sacramenti requiritur etiam quedam attentio, i. e., ea que necessaria est ut materia et forma debite ponantur.

compleret, interne vero deridens ac contemnens baptismum et Ecclesiam Romanam, dummodo intentione preedominante vellet facere quod Christus instituit vel quod facit Ecclesia. (S. ALPH. de Sacram. in genere, n. 25).

Insuper, extra casum_ necessitatis extreme, Pcenitentia valide non administratur ab excommunicatis, suspensis vel interdictis post sententiam condemnatoriam vel declaratoriam, propter defectum jurisdictionis.

Ad licitam vero administrationem sacramentorum requiruntur attentio et regulariter Status gratia.

a) Exigitur a¢tentéo actualis, excludens voluntariam distractionem, sub /evz, et probabilius etiam swb graviz in Eucharistiz confectione.

b) Requiritur status gratié in omnibus sacramenta ministrantibus, sed graviter non videntur peccare nisi qui, secluso necessitatis casu, et ad hoc ordinatz, sacramentum vere conficiunt, et quidem solemniter. Attamen,juxta S. Aphonsum?, graviter peccat qui in statu peccati mortalis communionem dispensat, licet probabilius non tot peccata committat quot sunt persone communicantes.

Confessarius tamen probabilius tot peccata mortalia committit quot personas absolvit in mortali, quia unaqueque absolutio efformat speciale et independens judicium.

§ II. De obligationibus. ministri.

Penes ministrum est obligatio sacramenta tum dignis ministrandi, tum indignis denegandi.

1° Quoad dignos, principium generale sic enuntiari potest : Pastores aliique ministri ex officio tenentur ex justitia sub gravi subditis rationabtliter petentibus sacramenta mintstrare per Se, vel per alium tdoneum mintstrum. Obligantur enim, non solum ex praecepto divino 2, sed etiam ex quasi-contractu cum Ecclesia, salutem et

bonum spirituale procurare eorum a quibus sustentationem accipiunt. Unde deducuntur

Regule practice : A) In casu extreme vel quastextreme necessttatis, quando scilicet proximus versatur in periculo damnationis nisi sacramenta suscipiat, pastores tenentur sub gravi, etiam cum propriz vitz periculo, - sacramenta necessaria ministrare, 1. e., baptismum, poenitentiam, vel, si moribundus confiteri non potuit, extremam unctionem, ‘dummodo spes juvandi saltem zeque certa sit ac periculum subeundum. Hinc, tempore pestis, non licet pastori gregem suum deserere, etiamsi alium sacerdotem idoneum “substituat, ut declaratum est a S. Cong. Conciliz, anno 1576. B) In casu gravis necessitatis, id est, quando proximus, absque sacramento, nonnisi difficile effugere valet periculum damnationis, ministri ex officio tenentur, etiam cum gravi incommodo, sacramenta ministrare, v. g., quando fideles gravi morbo laborant. C) Tandem iidem ministri* tenentur sacramenta ministrare subditis in communi eorum necessitate, seu quando postulat vera utilitas, quotiescumque scilicet fideles rationabiliter petunt. Hinc graviter peccant qui szpe se difficiles et morosos preebent in administratione sacramentorum ?.
2° Quoad indignos, sic contrahi possunt principia moralia : A) Peccatori pudblico seu notorio, sive notorietate juris, sive notorietate facti, sive petat publice sive occulte, sacramenta regulariter sunt deneganda, nisi sufficientia conversionis signa dederit et scandalum removerit. — Signa autem conversionis sunt diversa pro diversis peccatoribus : sic pro concubinariis erit remotio occasionis proxime 3; pro feneratoribus, restitutio et eleemosyne; pro excommunicatis et interdictis4, humilis resipiscentia et veniz petitio; pro

1 Sacerdotes autem qui non habent curam animarum possunt etiam obligari ad sacramenta necessaria ministranda, sed ex éaritate tantum (236).

3 Si heec remotio est physice vel moraliter impossibilis, post simplicem et seriam promissionem moribundi, absolutionem impertire potest sacerdos, Pro Extrema Unctione et Viatico, quae sunt Sacra- Inenta publica, cautius est procedendum,

4 Rituale Roman,

DE SACRAMENTIS IN GENERE. All omnibus confessio in ecclesia publice facta. — Penitentie enim Sacramentum debet omnibus concedi, etiam notoriis peccatoribus, si vere sunt contriti et ad reparationem debitam dispositi, servatis tamen servandis circa censuras et peccata que fuerunt reservata (cf. 7y. de Penztentia), Matrimonium generatim permittitur peccatoribus publiets, v. g., hereticis, ad preecavenda mala que ex denegatione oriri possent !.

“Vetitum est Sacramenta Ecclesice ministrare hereticis aut schismaticis, etiam bona fide errantibus eaque peten- tibus, nisi prius, erroribus rejectis, Ecclesiz reconciliati fuerint” 2.

B) Peccatori occulto occulte petentz regulariter deneganda sunt sacramenta 3 : ex denegatione enim non diffamatur. Excipitur casus quo indignitas cognosceretur per confessionem sacramentalem. CC) Peccatori occulto, publice petentz, regulariter denegari non debent sacramenta, quia publicum bonum, et etiam securitas piorum hominum exigunt ne occulti peccatores repellantur et diffamentur. Excipitur tamen sacramentum Ordinis a quo indignus, etiam occultus, repellendus est 4.

Huc etiam pertinent ea quae simulationem et dissimulationem > sacramentorum respiciunt. Non licet szsulare sacramentum, vel partem essentialem omittendo, vel internam intentionem retrahendo, preecipue in consecratione Eucharistiz® Gravi vero de causa licet dsstmulare sacramentum vel negationem sacramenti : ita licet dissimulare absolutionis collationem ad vitandam infamiam sacerdotis jamjam celebraturi; licet absolutionis denegationem dissimulare ad sigillum servandum.

t Vide tamen Codicem, c. 1065.

5 Simulans fingit se ministrare sacramentum dum dissimulans occultat veram collationem aut denegationem sacramenti. 6 DENZ., 1179 (1046).

ArT. IV. DE SACRAMENTORUM SUBJECTO.

Duz questiones sunt solvende : 1° quenam dispositiones in subjecto requirantur? 2° num liceat sacramenta suscipere ab zudigvzs.

1° De dispositionibus requisitis. A) Ad validitatem nulla previa dispositio requiritur in infantibus aut perpetuo amentibus, nisi character baptismi, pro ceteris sacramentis quorum sunt capaces, i.e., pro Confirmatione, Eucharistia, Ordine; — in adu/tzs prerequiritur intentio interna seu intentio recipiendi ritum ut rem sacram : talis est voluntas Christi, et aliunde non convenit ut adultus obligationes aut gratiam suscipiat absque proprio consensu.
Ea intentio debet esse saltem abztualts wmplicita (que, v. g., continetur in recta et pia vivendi ratione) ad Baptismum *, Confirmationem, Viaticum et Extremam Unctionem; — habttualts expressa (n. 25) ad Sacram Communionem preter casum Viatici, ad Ordinem; — saltem vertualis, ad Pzeenitentiam et Matrimonium, quia hec duo sacramenta subjectum non tantum suscipit, sed et ponit in priore materiam, in altero materiam simul et formam.

Nullo autem modo requiritur a@ttentio ad validam susceptionem sacramenti, neque zfsa fides (dummodo intentio remaneat sufficiens) excepta Pcenitentia, in qua exigitur dolor supernaturalis qui fidem supponit.

B) Ad licitam et fructuosam receptionem sacramenti mortuorum requiritur in adultis

saltem attritio supernaturalis, que ipsa preesupponit actus fidei, timoris et speit. Ad licitam et fructuosam receptionem sacramentorum vzvorum requiritur ex se (n. 849) status gratiz, sine qua anima mortua est spiritualiter.— Unde grave sacrilegium committit qui ex carentia dispositionum obicem ponit effectui sacramenti.

2° De susceptione ab indignis. a)“ Ab excommunicatis vitandis necnon ab aliis excommunicatis, postquam intercessit sententia condemnatoria aut declaratoria, fideles in solo mortis periculo possunt petere tum absolutionem sacramentalem... tum etiam, si alii desint ministri, cetera Sacramenta et Sacramentalia” 2. b) Sed fideles possunt ex gualibet justa causa ab aliis excommunicatis Sacramenta et Sacramentalia petere, maxime si alii ministri desint, et tunc excommunicatus requisitus potest eadem ministrare neque ulla tenetur obligatione causam a requirente percontandi 3. Justa autem petendi causa est spiritualis necessitas vel utilitas, v. ¢., si urgeat preeceptum confessionis vel communionis. ©) Si incursa fuerit censura suspensionis que vetat administrationem Sacramentorum et Sacramentalium, servanda sunt que modo diximus de excommunicatis; si censura suspensionis incursa est que prohibet actum jurisdictionis in foro seu interno seu externo, actus est invalidus ex. gr. absolutio sacramentalis quando lata est sententia condemnatoria vel declaratoria, aut superior expresse declaravit se ipsam jurisdictionis potestatem revocare; secus est illicitus tantum, nisi a fidelibus petitus fuerit, sicut modo diximus pro casu excommunicationis 4.

1 Trident., sess. VI, cap. 6. 2 Codex, c. 2261, § 3. —3 Tbid., § 2. 4 Codex, c, 2284.

414 CAP. XVI.— DE SACRAMENTIS IN GENERE.

ART. V. DE SACRAMENTALIBUS.

A) Sacramentalia sunt “res aut actiones guibus Ecclesia, in aliquam sacramentorum tmitationem, utt solet ad obtinendos ex sua tmpetratione effectus presertim spirituales” *. Conferunt scilicet gratias actuales ex opere operantis Ecclesie, — remissionem peccatorum venialium, — remissionem poenze temporalis peccato debite, quando nempe S. Pontifex eis adnectit indulgentias, — dzemones expellunt, — aliquando etiam sanitatem instaurant. — Sex precipua sacramentalia numerantur :

Orans, Tinctus, Edens, Confessus, Dans, Benedicens :

Voce orans designatur Oratio dominica, et etiam quzlibet oratio.in ecclesia consecrata facta; voce ¢z7cZus, usus aque benedictz; voce edens, manducatio eulogiz seu panis benedicti; voce comfessus, recitatio confessionis quze reperitur in Prima et Completorio; voce dams, eleemosyna propter Deum facta; voce denedicens, benedictio Episcopi, vel presbyteri, preecipue in fine Missee.

Recensentur etiam inter Sacramentalia comsecrationes, denedictiones et exorcismi, quorum legitimus minister est clericus cui ad id potestas, et quidem expedita, collata sit,

B) In Sacramentalibus autem conficiendis seu administrandis requiritur tum fotestas, semper ad liceitatem, plerumque ad validitatem, tum odservaizo formularum ac rituum ab Ecclesia prescriptorum 3,

C) Insuper : a) nova Sacramentalia constituere aut recepta authentice interpretari, ex eisdem aliqua abolere aut mutare, sola potest Lee Apostolica 4+; b) benedictiones, imprimis impertiendze catholicis, dari quoque possunt catechumenis, imo, nisi obstet Ecclesiz prohibitio, etiam acatholicis ad obtinendum fidei lumen vel, una cum illo, corporis sanitatem 5; @) res consecrate, vel benedictz

? Codex, c. 1146, 1147, 1151-1153. — 3 Codex, c. 1148. 4 Codex, c. 1145. — 5 Codex, c. 1149.

CAPUT XVII. — DE BAPTISMO. AIS constitutiva benedictione, reverenter tractentur neque ad usum profanum vel non proprium adhibeantur *.

Ore One Meee. AE De Baptismo.

Inter sacramenta, primus recensetur Baptismus, qui est ceterorum janua ac fundamentum?2: “per ipsum enim membra Christi ac de corpore efficimur Ecclesie” 3, Quz ad ejus xaturam, materiam et formam, subjectunt, ministrum et vitus pertinent, strictim attingimus.

ART. I. DE NATURA BAPTISMI.

1° Baptismus (a greeca voce significante : immergo, abluo, tingo) definitur : Sacramentum Nove Legis a Christo tnstitutum, in quo, per externam aque ablutionem, cum invocatione SS. Trtnitatis, homo spiritualiter regeneratur, atque fit capax aliorum Sacramentorum 4,
2° Duplex est Baptismi effeetus : eratia et character. Charactere Christo conjungimur sicut membra capiti, ac cives Ecclesiz efficimur, idonei ad cetera Sacramenta aliaque Ecclesiz bona accipienda %. — Gratia autem delentur omnia peccata, tam originale quam actualia, antea commissa, dum vemittitur tota pena peccato debita, non solum <zeterna, sed etiam temporalis : unde gratia baptismi merito vocatur regenerativa, utpote nobis conferens novam vitam spiritualem. Huic gratize habituali jus annectitur conseguendt tempore opportuno gratias actuales vite christiane instituende@ necessarias. Baptiza-

5 ‘* Baptismate homo constituitur in Ecclesia Christi persona cum omnibus christianorum juribus et officiis, nisi, ad jura quod attinet, obstet obex, ecclesiasticae communionis vinculum impediens, vel lata ab Ecclesia censura’’. Cadex, c. 87.

416 CAPUT XVII.

tus quippe : a) abnegat Satanam, ejusque pompas et opera, id est peccati occasiones et peccata ; b) suscipit obligationem christiane vivendi, Christi vestigiis insistendo; €) et profitetur obedientiam erga Ecclesiam ejusque Pastores, preecipue Romanum Pontificem, qui est Christi vicarius.

3° Sacramentum autem Baptismi (Baptismus ague seu fluminis) necessarium est necessitate medii ad salutem, tum adultis, tum parvulis.

Duplici tamen modo suppleri potest; baptismo flaminis et baptismo sanguinis seu martyrio. a) Baptismus /ZamziS consistit in actu caritatis aut contritionis perfectze cum voto, saltem implicito, sacramenti Baptismi. Hujusmodi baptismus non supplet baptismum aque quoad omnia : remittit quidem peccatum originale et peccata actualia per gratiam sanctificantem ; sed baptismalem characterem non imprimit, ac plerumque non remittit totam pcenam temporalem peccato debitam. b) Baptismus sangzznis est perpessio (et quidem voluntaria, si de adultis agitur) mortis vel cruciatus ex se mortiferi, ob catholicam fidem vel aliam virtutem christianam. Insuper ut martyrium justificare possit adultum, preerequirit in patiente saltem attritionem et votum implicitum Baptismi. Supplet autem martyrium vices Baptismi aquze quoad remissionem culpz et totius pcenee, non autem imprimit characterem.

ArT. II. DE MATERIA ET FORMA BAPTISMI.

1° De materia. A) Materia remota ad validitatem (n. 853) est agua vera et naturalts, quee insuper, in baptismo solemni, ad /cettatem debet sub gravi esse benedicta in Sabbato Sancto aut vigilia Pentecostes, aut, si hac quovis modo defecerit, benedicta ritu speciali in libris liturgicis preescripto ¥

Unde, extra necessitatem, oz licet adhibere aquam non benedictam, nec a fortiori dubiam, ut lixivium, aquam ex sale soluto, glaciem nondum resolutam.

B) Materia proxima ad validitatem est ablutio corporis (sive per immersionem, sive per aspersionem, sive per infusionem) 1, que a ministro ita peragi debet, ut ipse censeatur, ex communi zestimatione, baptizatum vere abluere; secus enim non verificarentur-verba formz. Unde aqua : a) fluere debet, b) et quidem immediate in cute capitis, ©) per manum ipsius verba pronuntiantis.

Ad “cectatem autem servari debent prescripta in probatis diversarum Ecclesiarum ritualibus libris 2.

2°De forma. Juxta Rituale Romanum, hec forma adhibenda est : “ Ego te baptizo in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti”. Graci autem dicunt : “ Baptizatur N. servus Christi in nomine Patris, etc...amen”. Possent omitti verba ego, im, prima conjunctio e¢, quin forma cessaret esse valida 3. Ceterorum verborum omissio aut substantialis adulteratio (n. 854) invalidaret aut saltem dubiam redderet formam.

ART. III. DE SUBJECTO BAPTISMI.

Principium. “ Subjectum capax baptismi est omnis et solus homo viator, nondum baptizatus”, qui preeterea, si aduléus fuerit, in suum baptismum sufficienter consenserit 4.

In applicatione hujus principii distinguendi sunt parvuli seu infantes et adult.

I. De baptismo parvulorum.

1° De infante in utero. 1) “ Nemo in utero matris clausus baptizetur, donec probabilis spes sit ut rite editus baptizari possit ”5; quze probabilitas debet esse maxima ob summam istius sacramenti necessitatem, unde si periclitatur infans in utero materno debet baptizari sub condi-

1 Codex, c. 758. —? Codex, tbid. — 3 DENZ., n. 1317 (1184). 4 Codex, c. 745, § 1. —5 H., c. 746. § 1.

418 CAPUT XVII.

tione : s7 7 es capax (sive manu, sive syphuncula, sive spongia); et post ortum, denuo sub conditione baptizari debet'.. 2) “ Si infans caput emiserit et periculum mortis ~ immineat, baptizetur in capite : nec postea, si vivus emiserit, est iterum sub conditione baptizandus; si aliud membrum emiserit, in illo, si periculum immineat, baptizetur sub conditione; at tunc, si natus vixerit, est rursus sub conditione baptizandus ” ; 3) Si mater praegnans mortua fuerit, fetus ab iis ad quos spectat extractus, si certo vivat, baptizetur absolute; si dubie, sub conditione” . Jamvero primum pertinet ad chirurgos et medicos operationem czesaream perficere, deinde ad alios capaces ; sacerdoti autem non licet, propter periculum scandali, neque hanc peragere, neque hanc directe mandare, quamvis curare prudenter debeat ut reapse perficiatur.

Vivente matre, dicita est sectio czesarea etiam cum gravi mortis periculo pro matre, ut certius procuretur baptismus infantis qui vivus via naturali edi non posse videtur : sed hanc subire mater non tenetur, si infans possit in utero baptizari, imo, juxta plures, neque in casu quo infans nequit baptizari;nam ut teneamur vitam exponere pro salute proxim1 3, necesse est ut spes /tzzdada sit eum salvandi.

2° De fetu abortivo. “ Curandum ut omnes fetus abortivi, quavis tempore editi, si certo vivant, baptizentur absolute : si dubie, sub conditione” 4. Quando embryo in secundinis inclusus emittitur, statim baptizetur sub conditione : sz es capax, deinde immergatur in aquam tepidam, utriusque manus pollice et indice apprehendatur aliqua velamenti plicatura atque disrumpatur, ut aqua fetum directe abluat, simulque forma pronuntietur. Securius est fetum statim post directam immersionem ex aqua extrahi, ut adsit immersio et emersio, et sic compleatur significatio sacramentalis.

“ Monstra et ostenta semper baptizentur saltem sub conditione;in dubio autem unusne an plures sint homines, unus absolute baptizetur, ceteri sub conditione” 5,

_ 877. 3° De infante nato. 1) “ Infantes expositi et inventi, nisi, re diligenter investigata, de eorum baptismo constet, sub conditione babtizentur”®. 2) “ Infans zzfide-

3 Hodie sectioista multo minus exitialis evasit, et, procurato somno, omnis horror amovetur, unde non raro enixe suaderi potest, et quidem cito, ne mater impar viribus fiat. Cf. VERMEERSCH, Epitome, II, n. 30. — 4 Codex, c. 747. —5 1b., c.. 748, —°Jd., c. 749.

“ium, etiam invitis parentibus, licite baptizatur, cum in eo versatur vitze discrimine, ut prudenter prevideatur moriturus antequam usum rationis attingat”. Extra mortis periculum, dummodo catholicze ejus educationi cautum sit, licite baptizatur : 1. Si parentes vel tutores, aut saltem unus eorum consentiant ; 2. Si parentes, id est, pater, mater, avus, avia, vel’ tutores desint, aut jus in eum amiserint, vel illud exercere nullo pacto queant”*. Unde, positis ponendis, licitus est baptismus, si mater consentit, invito patre, vel avus etiam utroque parente dissentiente, vel avia quando, mortuo patre, mater et tutor infantem baptizari nolunt?.

Il. De baptismo adultorum.

1° Extra mortis periculum, ‘‘ adultus nisi sciens et volens probeque instructus, ne baptizetur : insuper admonendus est ut de peccatis suis doleat”3. Sed adultus qui obligationem baptismum suscipiendi noverit, tenetur quamprimum moraliter ad hoc sacramentum recipiendum sese disponere per diligentem instructionem in precipuis mysteriis ac mandatis, rectam fidem et attritionem supernaturalem 4.

2° “In mortis periculo, si nequeat in preecipuis fidei mysteriis diligentius instrui, satis, est, ad baptismum conferendum, ut aliquo modo ostendat se eisdem assentire serioque promittat se christianz religionis mandata servaturum. — Quod si baptismum ne petere quidem queat, sed vel antea, vel in preesenti statu manifestaverit aliquo probabil: modo intentionem illum suscipiendi, baptizandus est sub conditione; si deinde convaluerit et dubium de valore baptismi collati permaneat, sub conditione baptismus rursus conferatur” °.

1 Jb., c. 750,§§ ret2. ‘Circa baptismum infantium duorum hzereticorum aut schismaticorum aut catholicorum qui in hzeresim vel schisma prolapsi sint, ezedem generatim serventur normz. ” (Codex, c. 751).

4‘ Debet prius (catechumenus) secundum apostolicam regulam in christiana fide et per aliquot dies in operibus pietatis exerceri ”. Kit. Rom., tits 11, ic: 3. E ee. :

5 Codex, c. 752, §§ 2 et 3. De probabilitate requisita ut licitus sit baptismus non consentiunt auctores; aliqui probabiliter sentiunt, attenta summa baptismi necessitate, omnem moribundum, sensibus destitutum, sub conditione, preeciso scandalo, baptizari posse : GENICOT-SALSM., II, n. 150; VERMEERSCH, II, n. 35.

420 CAPUT XVII.

ila a a ei ao

Amentes et furiosi ne baptizentur, nisi tales a nativitate vel ante adeptum rationis usum fuerint; et tunc baptizandi sunt ut infantes. Si autem dilucida habeant intervalla, dum mentis compotes sunt baptizentur, si velint. Baptizentur quoque, imminente periculo mortis, si, antequam insanirent, suscipiendi baptismi desiderium ostenderint. — Qui lethargo aut phrenesi laborat, vigilans tantum et volens baptizetur; in periculo autem mortis, baptizetur tamen si antea desiderium baptismi manifestaverit *.

3° De iteratione baptismi. Baptismus non debet iterari nisi adsit dubium prudens de illius validitate 2 : qui secus ageret, graviter peccaret.

Unde : a) infantes baptizati domi ab obstetrice vel alia persona, non sunt rebaptizandi, nisi, re diligenter perpensa, probabilis sit erroris suspicio; b) non est approbanda praxis indiscriminatim et semper hzereticos rebaptizandi sub conditione; sed in singulis casibus instituendum est examen : quando judicatur baptismus fuisse validus aut iteratur sub conditione, recipitur abjuratio et datur absolutio.

ART. IV. DE MINISTRO BAPTISMI.

1° Quoad validitatem, quilibet homo, rationis compos, potest baptizare, dummodo servet materiam, formam et intentionem debitam.

2° Quoad liceitatem, distinguere oportet inter baptismum solemnem et privatum.

A) Baptismz solemnzs minister : a) ordinarius, est solus sacerdos, reservata tamen parocho loci aut sacerdoti delegato baptismi collatione, imo, si agatur de adultorum baptismo, Ordinario loci, ubi commode fieri possit 3; b) extraordinarius. est diaconus, qui tamen sua potestate ne utatur sine loci Ordinarii vel parochi licentia, justa de causa concedenda, que legitime presumitur si necessitas urgeat 4.

t Codex, c. 754. — ? Codex, c. 738, § 1, 744. — 3 Can., 741. 4{0.,c. 74%. ‘‘ Peregrinus a parocho proprio in sua parcecia

B) Baptismi privati in mortis periculo, minister : @) quilibet esse potest, servata debita materia, forma et intentione : quatenus vero fieri potest, adhibeantur duo testes vel saltem unus, quibus baptismi collatio probari possit!; b) preferendus est sacerdos diacono, diaconus subdiacono, clericus laico, vir feminz “ nisi pudoris gratia deceat feminam potius quam virum baptizare, vel nisi femina noverit melius formam et modum baptizandi” 2. Unde curare debet “ parochus ut fideles, presertim obstetrices, medici et chirurgi, rectum baptizandi modum pro casu necessitatis probe discant” 3,

ART. V. DE VARIIS COLLATIONIS BAPTISMI ADJUNCTIS.

I. Ritus et exeremoniz. 1° Accurate servari debent ritus et caeremonize que ab Ecclesia preecipiuntur, ita ut fer se grave peccatum sit voluntarie caremonias notabiles omittere aut notabiliter mutare, v. g., unctionem olei catechumenorum et chrismatis, insufflationem, impositionem salivee et salis, usum aque benedictze, professionem fidei.

2° Extra mortis periculum, baptismus conferatur a) solemntiter, i. e., servatis omnibus ritibus et caeremoniis quee in ritualibus libris praecipiuntur4;b) ritu parentum (ritu patris nisi aliud cautum sit — si alter parentum ad latinum, alter ad orientalem ritum pertineat 5; @) ritu catholico, si unus tantum sit catholicus; @) adhibita agua ad hoc benedicta®, &) per infusionem aut per immersionem aut modum mixtum ex utraque qui magis sit in usu (licet solemniter baptizetur, si id facile et sine mora fieri potest; secus peregrinum quilibet parochus in suo territorio potest solemniter baptizare "’, c. 738, § 2. ‘‘ In alieno territorio nemini licet, sine debita licentia, baptismum solemnem conferre, ne sui quidem loci incolis " (c. 739).

2 1b., c. 742, § 2. ‘‘ Patri aut matri suam prolem baptizare non licet, preeterquam in mortis periculo, quando alius preesto non est qui baptizet ”, c. 742, § 3.

A422 CAPUT XVII.

valida sit aspersio*.) Si tamen agatur de heereticis qui in adulta zetate sub conditione baptizantur, Ordinarius permit: tere potest baptismum privatum extra periculum mortis*. |

3° In mortis periculo baptismum privatim conferre licet, servatis, si a sacerdote vel diacono conferatur baptismus et si tempus adsit, ceeremoniis quee baptismum sequuntur ; ceeremoniz autem preetermissze quamprimum in Ecclesia suppleantur 8.

4° “ Curent parochi ut ei qui baptizatur, christianum imponatur nomen; quod si id consequi non poterunt, nomini a parentibus imposito addant nomen alicujus Sancti et in libro baptizatorum utrumque nomen perscribant ” 4.

Chapter 12 of 23