Nn. 1213–1296
- 2° Corollarium : A) S. Pontifex indulgentias largiri potest modo sibi bene viso’, vive vocis oraculo vel scripto, immediate vel mediate per "organum alicujus Congregationis (hodie S. Penitentiarie ),; si directe a R. Ponti- t Omnes indulgentize, nisi aliud constet, defunctis sunt applicabiles. Can. 930. 2 Codex, C. 911-936.
fice indulgentia concessa fuerit, authenticum exemplar concessionis ad S, Peenitentiariam deferri debet ex can. 920. “ Preeter Romanum Pontificem, cui totius spiritualis Ecclesiz thesauri a Christo Domino commissa est dispensatio, il tantum possunt potestate ordinaria indulgentias elargiri, quibus id expresse a jure concessum est ”?.
- B) ZAfiscopi residentiales, a capta possessione habent jus concedendi indulgentias quinquaginta dierum in suze jurisdictionis locis?. Cum consecratur ecclesia vel altare, Episcopus Consecyator, licet jurisdictione in territorio careat, indulgentiam concedit unius anni ecclesiam vel altare visitantibus in ipsa consecrationis die, in die vero anniversaria quinquaginta dierum, si sit Episcopus ; centum, si Archiepiscopus; biscentum, si E. R. Cardinalis ”3.
Archiepiscopi in sua dicecesi et in sua provincia centum dierum indulgentiam concedere valent 4.
- C) Cardinales “ facultate gaudent concedendi indulgentias ducentorum dierum, etiam toties quoties lucrandas, in locis vel institutis ac pro personis suze jurisdictionis vel protectionis ; item in aliis locis, sed a praesentibus solummodo, singulis vicibus lucrandas ” 5.
Il. De cndulgentiarum subjecto.
1° Indulgentize concedi nequeunt nisi iis qui sunt : @) daptezatz, quia potestas Ecclesia non exercetur in eos qui foris sunt; D) zon excommunicati; ©) subdit: concedentis, cum indulgentia sit actus jurisdictionis ©
2° Conditiones necessariz ad indulgentias lucrandas sunt : —
A) Status grati@, eo temporis momento quo indulgentia est lucranda, nempe saltem eo instanti quo ultimum opus preescriptum peragitur : nam poena temporalis remitti nequit nondum remissa culpa et pocena eterna 7.
1 Codex, c. 912. 2 Codex, c. 349. § 2, n° 2. —3 Codex, c. 1166, —4 Codex, c. 274, 1°. 5 \Codex, C. 239, § I, 24°. — ® Codex, c. 925. —7 Codex, c. 925.
Insuper, siagatur de indulgentia plexarza totaliter \ucranda, requiritur detestatio omnium peccatorum venialium, cum poena peccato etiam ~ veniali debita remitti nequeat, nisi prius ipsa _ culpa dimittatur. Attamen, si non totaliter obtineatur plenaria indulgentia, propter affectum > ad aliquot venialia, partialiter acquiri potest, quatenus remittitur pcena eorum peccatorum de quibus contritio habetur?.
B) [ntentio indulgentias lucrandz, saltem generalis?, qua quis velit omnes acquirere indulgentias quas potest, etiamsi nesciat num tali vel tali operi adnectantur. Nec requiritur actualzs, sed sufficit uzrtualis intentio, imo probabilius habitualis, ea scilicet que fuerit semel elicita et non retractata.
C) Aadimpletio operum prescriptorum : heec enim est conditio sub qua indulgentia conceditur, ita ut, non adimpleta conditione, non obtineatur effectus.
Opera prescripta perfici debent juxta modum preescriptum et czrcumstantias a Superiore determinatas 3, a) Ad modum quod spectat, opera implenda sunt fersonaliter, — actu moraliter bono, quia Deus evidenter placari nequit actu peccaminoso; — ofere non alias stricte obligatorio, nisi constet de contraria intentione concedentis 4, b) Quoad circumstantias, opera perfici debent loco et tempore preefinitis. Communiter indulgentie diei naturali affixee sunt; jamvero dies maturalis computatur a media t Codex, can, 926. Cf. S. ALPH., lib. 6, n. 534, circa finem.
4 Communio paschalis sufficit ad satisfaciendum praecepto annuze communionis et ad lucrandam indulgentiam benedictionis papalis; pariter, ex recenti decreto, 14 Jun. 1go1, poenitens, preces aliaque opera explens a confessario pro poenitentia imposita, indulgentiis ditata, potest simul et poenitentiam peragere et indulgentias lucrari. Cf. Codex, c. 932.
nocte ad mediam noctem (cf. n. 1223). — Aliquando autem indulgentia acquiri potest, prout szepe contingit in festis, toto die ecclestastico,. e., a primis vesperis usque ad solis occasum diei sequentis, id est vespertinum crepusculum quod szepe per unam horam post solis occasum perdurat.
- D) Inter varia opera preescripta, preecipua sunt confessto, communio, visttatio ecclesie, certe preces, de quibus pauca adnotabimus.
a) Confessto, quando requiritur, peragi debet etiam ab iis qui sunt in statu gratis; sacramentalts esse debet, seu in ordine ad absolutionem, quamvis necesse non sit absolutionem recipere. — Si plures indulgentiz eadem die lucrandze confessionem requirant, unica confessio ad omnes acquirendas sufficit. Imo “ Christi fideles qui solent, nisi legitime impediantur, saltem bis in mense ad peenitentize sacramentum accedere, aut sanctam communionem in statu gratize et cum recta plaque mente recipere quotidie, quamvis semel aut iterum per hebdomadam ab eadem abstineant, possunt omnes indulgentias consequi, etiam sine actuali confessione quz ceteroquin ad eas lucrandas necessaria foret, exceptis indulgentiis sive jubileei ordinarii et extraordinarii sive ad instar jubilzi ”’.
Preeterea “ad quaslibet indulgentias lucrandas confessio forte requisita peragi potest intra octo dies qui immediate praecedunt diem cui indulgentia fuit affixa”, aut “ etiam intra subsequentem totam octavam ” *,
1222.b)Communio suscipi potest in pervigilio illius diei, cui annexa est indulgentia aut “etiam intra subsequentem totam octavam”’. Una communio sufficit ad plures indulgentias pro eadem die concessas, dummodo. cetera opera preescripta toties peragantur quot sunt indulgentiz lucrandee.
- e) Visilatio eccleste pro quibusdam indulgentiis preescribitur. Si injungitur visitatio alicujus determinate ecclesize, v. ¢., Parochialts, heec utique visitari debet, nisi legitima facta fuerit commutatio; secus, visitatio fieri potest in quacumque ecclesia aut oratorio publico, e¢ guidem ‘a meridie diei preecedentis, usque ad mediam noctein quee statutum diem claudit”4. Cf. S. Pen., 20 sept. 1933.
Insuper, vi privilegii a Pio X concessi, die 14 Jan. 1909, fideles utriusque sexus, qui perfectionis studio vel institu-
I Codex, c. 931, § 3. —? Codex, c. 931, § 1, 3 Codex, c. 931, § 1. — 4 Codex, c. 923.
tionis seu educationis aut etiam valetudinis causa, in domibus ecclesia vel publico sacello carentibus, de consensu Ordinariorum constitutis, vitam communem agunt, necnon persone omnes ad illis ministrandum ibidem commorantes, quoties preescribitur visitatio alicujus ecclesiz non determinate. vel indeterminati alicujus publici oratorii, visitare possunt proprize domus sacellum, in quo obligationi audiendi Sacrum jure satisfacere valent *.
- d) Preces recitande generatim preescribuntur pro indulgentiis plenariis et quandoque pro partialibus. Non sufficit oratio mentalis, sed vocalis oratio arbitrio fidelium deligi potest. Sufficit recitatio unius Pater et Ave et Gloria aut aliquid zquivalens ?, nisi plus exigatur.
“* Si peculiaris oratio assignata fuerit, indulgentize acquiri possunt quocumque idiomate oratio recitatur, dummodo de fidelitate versionis constet ex declaratione vel S. Pcenitentiariz vel unius ex Ordinariis loci ubi vulgaris est lingua in quam vertitur oratio; sed indulgentize penitus cessant ob quamlibet additionem, detractionem vel interpolationem. Ad indulgentiarum acquisitionem satis est. orationem alternis cum socio recitare aut mente eam prosequi, dum ab alio recitatur” 3.
- Notandum. 1°“ Pia opera ad lucrandas indulgentias injuncta, confessaril possunt in alia commutare pro lis qui, legitimo detenti impedimento, eadem prestare nequeunt ” 4. — 2° “Indulgentize annexee festis vel sacris supplicationibus vel precibus novendialibus, septenariis, triduanis, quae ante aut post festum vel etiam ejus octavario perdurante peraguntur, translatee intelliguntur in eum diem, quo festa hujusmodi legitime transferantur, si festum translatum habeat -officium cum Missa sine sollemnitate et externa celebratione ac translatio fiat in perpetuum, vel si transferatur, sive ad tempus sive in perpetuum, sollemnitas et externa celebratio” 5.
§ II. De indulgentia Jubilei. I. De nottone et speciebus Jubilec.
- 1° Notio. Jubilzeum nihil aliud est nisi indulgentia plenaria, variis privilegiis a Romano Pontifice cumulata. Differt igitur ab indulgentia
¥ Codex, c. 929. Cf. S. O., 14 Juin 1909, —? S. Pen., 20 sept. 1933. 3 Codex, c. 934. — 4 Codex, c. 935. —5 Codex, c. 922.
plenaria acctdentahter tantum, videlicet ratione solemnitatis ac privilegiorum que ei adnectuntur.
- 2° Species. Duplex est Jubilzum, ordinarium et extraordinarium.
_ Prius, quod majus etiam vocatur, aut Jubileeum simpliciter, recurrit quolibet vigesimo quinto anno. — Posterius, seu extraordinarium, quod etiam mznus dicitur, illud est quod R. Pontifex, pro arbitrio suo, concedit ad aliquod tempus, propter gravem causam. Itacommuniter quisque novus Pontifex Jubilzeum largitur post suam exaltationem, et insuper in majoribus Ecclesiz necessitatibus aut solemnitatibus. Hoc Jubilzeum simul Rome et per universum orbem celebrari solet ; dum Jubilzeum majus sequenti anno ad universum orbem extenditur.
Preeter hoc utrumque Jubilzeum, quod zz7versale est, datur quandoque Jubileum particulare, quod alicui provincize vel loco conceditur, quale est Jubileum Aniciensi ecclesize concessum, quoties festum Annuntiationis in diem Parasceves incidit. Aliquando etiam dantur indulgentize plenarize 77 forma vel ad instar Jubilei, ad aliquem locum magis decorandum, fideliumque pietatem magis excitandam : que quidem non differunt ab ordinariis indulgentiis nisi ratione solemnitatis.
Hic notandum est regulas in Jubilzo, sive ordinario sive extraordinario, servandas, traditas esse a Benedicto XIV 4, easque etiam hodie servandas esse in omnibus quibus non adversatur specialis Bulla pro quolibet Jubilzo edita.
II. De operibus exsequendis ad Jubileum lucrandum.
- Ad Jubileum lucrandum varia preescribuntur opera, videlicet pro ordinario : confesstio et t Bulla Peregrinantes, 5 Maii 1749, qua Jubilzeum indicitur; Bulla Cum nos super, 17 Maii 1749, ubi indulgentize et facultates suspenduntur; Bulla Convocatis, 25 Nov. 1749, qua Poenitentiariis U1bis facultates conceduntur; Bulla /nter preteritas, 3 Dec. 1749, de queestionibus et controversiis circa opera injuncta; Bulla Paterna caritas, 17 Dec. 1749, qua Monialibus, Oblatis, ete. providetur; Bulla Benedictus Deus, 25 Dec. 1750, qua Jubileeum extenditur ad universum orbem; Bulla Celebrationem, 8 Jan. 1751, de Jubilzei extensione.
communto, necnon visttationes ecclestarum ; pro extraordinario ; insuper jejunzum et eleemosyna. — In his exsequendis nullus requiritur ordo, dummodo ultimum opus in statu gratie peragatur. Sed regula generalis est non sufficere opera © aliunde jam debita.
- Notanda. Exclusa speciali concessione, non potest quis satisfacere preecepto paschali et Jubilaum lucrari unica confessione et communione. Qui, post peractam confessionem, in mortale incidit antequam ultimum opus perfecerit, confessionem iterare debet, ut sacramentali absolutione gratiam recuperet, nec sufficit perfectee contritionis actum elicere.
Ill. De facultatibus tempore Jubtlet concessts.
A) Moniales proprie dicte, vota solemnia edentes, earumque novitia, sibi eligere possunt, ad lucrandum Jubilzum, eonfessarium inter eos qui pro monialibus, pro quolibet monasterio, approbati sunt tanquam ordinarii vel extraordinarii confessores. Religiosze autem voforum simplicium sibi eligere possunt confessarium simpliciter approbatum.
B) Ceteri omnes utriusque sexus fideles, tam laici quam ecclesiastici, etiam Regulares cujuslibet Ordinis, ad eumdem effectum sibi eligere possunt in confessarium quemcumque presbyterum tam szecularem quam Regularem, etiam diversi Ordinis, ab Ordinario loci ad audiendas seecularium confessiones approbatum *.
C) His confessariis speciales facultates conceduntur, sed solummodo pro confessione Jubileei; scilicet : = , a) Facultas absolvendi ab omnibus peccatis et censuris, sive Episcopis sive R. Pontifici reservatis, dummodo ta- men injungantur peenitentia salutaris aliaque de jure injungenda *.
- Quee privilegia hodie minoris sunt momenti, cum, ex dictis supra, omnibus religzoses utriusque sexus, etiam extra Jubilaeum, amplissima libertas concessa fuerit alios confessarios adeundi.
? Excipiuntur quidam casus ir Constitutione Sacram. Penitentie reservati.
_b) Facultas dispensandi ab irregularitate ob censurarum violationem dumtaxat contracta, dummodo sit occulta, nec ad forum ecclesiasticum deducta aut facile deducenda; non autem ab aliis irregularitatibus.
©) Facultas dispensandi, pro foro conscientize tantum, super guzlusdam. matrimonii timpedimentis : videlicet impedimento cognationis spiritualis, itemque occulto impedimento criminis, neutro tamen machinante. — Pariter facultas dispensandi cum illis qui voto simplici castitatis sunt obstricti, eos tamen monendo contra votum peccaturos, si extra usum matrimonialem delinquant, ac eodem voto obstrictos manere, si proprio conjugi supervixerint.
d) Facultas commutandi opera pro Jubileo preescripta in alia opera ejusdem fere valoris, dummodo justa adsit causa, 1. e., impotentia physica vel moralis. Generatim confessio et communio in alia opera commutari nequeunt; pueris tamen, qui nondum ad sacram communionem admissi sunt, aliud opus pro communione preescribi potest; et idem probabiliter dicitur de iis qui, propter chronicum morbum, communionem accipere non valent.
Confessarii his facultatibus uti nequeunt extra actum sacramentalis confessionis; et solum erga eos qui confitentur animo sincero Jubilai lucrandi, ita tamen ut absolutio a censuris, commutationes votorum et dispensationes in suo vigore permaneant, etiamsi contigerit eum qui jam illas obtinuerat, mutato consilio, reliqua opera non adimplere. Sed per sacrilegam confessionem, censurz et reservationes non auferuntur, cum desit dispositio ad lucrandum Jubileum necessaria.
Semel tantum his privilegiis uti possunt quoad ewmdem poenitentem, quamvis indulgentia Jubilzi pluries acquiri possit; exceptio datur pro commutatione operum que fieri potest quoties quis indulgentiam lucratur.
s
§ III. De indulgentiis in specie.
Cum omnes indulgentias hic recensere impossibile sit, quaasdam e precipuis breviter exponemus, pro ceteris ad probatos auctores remittendo, et preesertim ad Preces et pia opera (1939).
Prenotandum : Curent Episcopi et pastores ne fideles, prasertim pii, in hac materia decipiantur et in superstitionem incidant. Idcirco frequenter in memoriam revocentur Regule a Leone XIII editz ad dignoscendas veras Indulgentias ab apocryphis *.
1° Indulgentia sez Benedictio in articulo mortis est indulgentia plenaria quam R. Pontifex vel per se vel per delegatum moribundis impertitur 2 : vocatur etiam Lenedictio Papalis, quia sub forma benedictionis conceditur, nomine 5. Pontificis!
Quamvis non acguzratur nisi vero mortis articulo, concedi potest fidelibus in gravi mortis periculo constitutis, iis videlicet quibus viaticum dari potest; sed indulgentia swspensa manet usquedum in vero mortis articulo versentur, cum a R. Pontificibus eo fine concessa fuerit ut provideatur fidelibus eo praecise momento quo coram Supremo Judici comparituri sint.
1 Vide Synopstm maj. ~ ‘
? Omnino distinguitur ab indulgentia plenaria quam lucrari possunt in articulo mortis, absgue udla benedictione, ii omnes qui aliquod objectum detinent cui adnexze sunt indulgentize Apostolicae, vel membra sunt Confraternitatis cui tale privilegium concessum est. Ex concessione P77 P. P. X, 9 Mart. 1904, quilibet christianus potest sibi lucrari indulgentiam plenariam pro instanti suze mortis, dummodo actum emittat, quo mortem cum omnibus suis angoribus zequo ac libenti animo suscipit, et alias conditiones (confessionem, communionem) adimpleat, — “‘ Parocho aliive sacerdoti qui infirmis assistat, facultas est eis concedendi benedictionem apostolicam cum indulgentia plenaria in articulo mortis, secundum formam a probatis liturgicis libris traditam, quam benedictionem impertiri ne omittat”. Codex, c. 468, § 2. F
Concedi potest iis omnibus, etiam sensibus destitutis, quibus absolutio sacramentalis dari potest; etiam pueris, qui peccare potuerunt; probabiliter etiam iis qui versantur in periculo mortis ex alia causa quam ex morbo, v. g., morte damnatis. Datur vero ea conditione ut infirmus, Si possit, sacramenta Poenitentiz et Eucharistic susceperit; ut sese paratum offerat ad acceptandum quidquid Deo placuerit, et mortem ipsam patienter obeundam in satisfactionem poenarum, quas peccando ipse promeruit; ut invocet, saltem corde, SS. Nomen Jesu, quando mentis est compos; et actum doloris ac caritatis eliciat '.
2° Indulgentia altaris privilegiati est tndulgentia plenaria solis defunctts applicanda; que, “si spectetur mens concedentis et usus clavium potestatis, animam statim liberet ab omnibus Purgatorii poenis; si vero spectetur applicationis effectus, intelligenda est indulgentia, cujus mensura divinze misericordiz beneplacito et acceptationi respondet ” 2.
Hoc privilegium est locale, personale vel mixtum: locale determinato altari adnectitur 3; Aersonale ipsi sacerdoti conceditur, in quocumque altari celebranti; szzxtum altari determinato adnectitur, ita tamen ut nonnisi determinati sacerdotes hoc privilegio uti possint, v. g., il tantum qui talis Confraternitatis membra sunt.
Conditiones ad luerandam indulgentiam : a) indulgentia applicari debet ei pro quo missa celebratur 4;
1 Ritus ad impertiendam hanc benedictionem invenitur in Az¢ualz, tit. V.c. 6.
3 Die 22 Novemb. omnia altaria gaudent hoc privilegio. _Deinceps non concedentur altaria Gregorianaadinstar. (S. O,, 12 Dec. 1912, Aw Asm Sw wageoys
4 Intentio, etiam virtualis, non requiritur nec in sacerdote nec in offerente stipendium ad lucrandam hance indulgentiam. (C. S. O.,
17 Jun. i915). 5 b) si missa pluribus applicatur, privilegium Altaris uni tantum ex eis tribui potest *.
- 3° Via crucis est prum exercitium quo contemplanda proponitur Dominica Passio in variis stationibus que percurruntur, eo modo quo peregrini invisunt stationes Viae Crucis in Jerusalem. :
Fidelibus qui sive singulatim, sive in comitatu, saltem corde contrito hoc exercitium peregerint, conceditur Indulgentia plenaria quoties id egerint; alia tndulgentia plenaria si eodem die, vel etiam infra mensem ab eodem decies peracto ad sacram Synaxim accesserint ; 272d@ulgeztia decem annorum pro singulis stationibus, si forte incceptum exercitium, quavis rationabili causa, ad finem non perduxerint. Preces et pia opera, n. 164.
- Prater canonicam stationum erectio- nem, he conditiones requiruntur ad lucrandas indulgentias :
a) Singule stationes visttari debent, localiter movendo de una ad aliam, quantum sinit multitudo populi et angustia loci; si in publico exercitio ex illo motu locali perturbatio timetur, sufficiet ut sacerdos cum duobus clericis vel cantoribus solus circumeat. 1b) Omnes stationes wo tract, sine notabili interruptione, visitari debent; attamen sat diuturna interruptio per actionem religiosam, v. g., ad audiendam missam, aut confessionem peragendam, lucrandis indulgentiis non obest; secus dicendum de profana actione. @) Ad quamlibet stationem necesse est meditari, quantumvis breviter, partem illam Passionis que cuilibet stationi respondeat, aut saltem. quamlibet phasim Passionis, non vero Passionem in genere ?. -
- 4° Rosarium B. Mariz Virginis constat quindecim Angelicarum salutationum decadibus, interjectis oratione dominica initio, et Gloria Patri
- Nunc non requiritur ut Missa ‘‘ Reguéem” celebretur (S. O., 20 Feb. 1913.)
in fine cujusque decadis. Tertia Pars Rosarii, quinque constans decadibus, vocatur corona }.
_ 1248. Rosarium B. M. V. : a) Ad lucrandas quasdam indulgentias benedici debet a Religiosis Ordinis Preedicatorum, vel ab lis qui delegantur a S. Sede aut a Generali dicti Ordinis, adhibita-speciali formula; b) constare debet quinque, decem aut quindecim, non autem sex decadibus; inter orandum manu teneri ac volvi debet; sed, quando in communi recitatur, sufficit ut unus coronam in manu teneat ac volvat, dummodo ceteri, curis semotis que attentionem impediunt, ei devote uniantur in recitatione rosaril; @) vect/ationem rosarii comitari debet meditatio mysterium vitee, passionis et resurrectionis Jesu Christi; a qua tamen excusantur rudiores et meditationi minus idonel *.
- d) Preecipuze zwduloentie rosario annexe sunt : indulgentia centum dierum pro quolibet Pazer et Ave si speciali benedictione donatum est; indulgentia quinque annorum quoties tertia pars recitatur; — pro recitatione in communi facta : indulgentia decem annorum semel in die lucranda; — indulgentia plenaria in ultima singulorum mensium dominica suetis conditionibus, si saltem ter in qualibet ex preecedentibus hebdomadis saltem tertiam partem rosarii recitaverint; recitantibus tertiam partem rosarii coram SS™ Sacramento exposito, toties quoties conceditur indulgentia plenaria, si addantur confessio et communio.
Confratribus Sodalitatis SS. Rosarii multe alice indulgentiz conceduntur, v. g., indulgentia quinque annorum et totidem quadragenarum quoties, recitando rosarium, in salutatione angelica, nomen Jesu devote proferunt; indulgentia decem annorum et totidem quadragenarum, SL ter in hebdomada rosarium recitant, et pro qualibet vice; indulgentia plenaria in festo Annuntiationis si confessi et communione refecti rosarium recitant; multaeque aliz plenariz indulgentie iis qui visitant capellam vel ecclesiam confraternitatis certis diebus.
x Preeter Rosarium 2B. WZ. V., sunt plures coronarum species, ut Corona S, Birgittae, Corona a Crucigeris benedicta, ete. ;
2 Hodie, singulee decades rosarii separatim recitari possunt, intra tamen unius ejusdemque diei spatium, quin indulgentiae amittantur. (S. Cong. Indulg., die 8 Jul, 1908, Canoniste, t. 32, 1909, p. 109).
5° De Seapularibus parvis. A) /Vozzo. Scapulare parvum, de quo hic agitur, est zzs¢gne quoddam, duobus panniculis constans per funiculos simul junctis, quod defertur ad similitudinem scapularium que quibusdam Ordinibus propria sunt.
B) Species. Ad triplicem classem referuntur scapularia parva : a) quedam ita sunt zwzszgvza alicujus Confraternitatis, ut, nisi imponantur tempore adscriptionis et postea deferantur, indulgentize acquiri non valeant : ita v. g., scapulare B. M. V. de Monte Carmelo; )b) alia ita sunt insignia Confraternitatis ut liberum sit ea deferre vel non ad indulgentias lucrandas : ita scapulare pize Unionis Immac. Conceptionis, Rome in ecclesia Ava celz erecte ; @) alia tandem, quze non sunt insignia alicujus Confraternitatis, sed imponi ac deferri debent, ad lucrandas indulgentias eisdem annexas, ut v. g., scapulare czeruleum Immac. Conceptionis.
Preecipua scapularia sunt : scapulare de Monte Carmelo; scapulare ceeruleum Immac. Conceptionis; scapulare rubrum Passionis D. N. Jesu Christi; scapulare SS. Trinitatis *.
C) Conditiones. Ad lucrandas indulgentias 7, requiritur ut scapulare semper deferatur e collo pendens, non transversim, sed ita ut una pars pectus, altera humeros tegat. Nunc vero, loco scapularium a Sancta Sede probatorum (exceptis quae Tertiorum Ordinum sunt propria), licet unicum numisma, a Sacerdote debita facultate pollente benedictum, decenter deferre. Hujus numismatis pars recta, SS™ D. N. J. C. suum sacratissimum Cor ostendentis, aversa, B™® Virginis Marize effigiem deinceps referre debebit 3.
Inter privilegia scapulari B. M. V. de Monte Carmelo concessa eminet illud quod Sadtatinum dicitur, a variis Pontificibus approbatum et confirmatum, et a S. Officio 20 Jan. 1613 his verbis recognitum : “ Patribus
- Quoad texturam, benedictionem et impositionem, cf. Syzopsem maj., n. 662.
2 Summaria Indulgentiarum variis Scapularibus concessarum invenies apud SCHNEIDER, Rescripta authentica.
3S. Officii decretum et declarationes, 16 Dec. 1910. Cf. Acta Afpost, Sedis, t. 3, p. 22-24.
Carmelitanis permittitur praedicare, quod populus christianus possit pie credere de adjutorio animarum fratrum et confratrum Sodalitatis B. V. de Monte Carmelo, videlicet Beatissimam Virginem animas fratrum et confratrum in caritate decedentium, qui in vita habitum gestaverint et castitatem pro suo statu coluerint, Officiumque parvum recitaverint; vel, si recitare nesciant, Ecclesiz jejunia observaverint, et feria quarta et Sabbato a carnibus abstinuerint (nisi in tis diebus Nativitatis Domini festum inciderit), suis intercessionibus continuis, piisque suffragiis et meritis ac speciali protectione, post eorum transitum, preecipue in die Sabbati, qui dies ab Ecclesia eidem Beatissimz Virgini dicatus est, adjuturam” %. — “ Indulgentize coronis allisve rebus adnexze tunc tantum cessant cum coronz alizeve res prorsus desinant esse vel vendantur ” ?.
- 6° Actus heroicus caritatis in eo consistit quod Christi fidelis, sive aliqua formula adhibita, sive mente tantum, Deo offert pro animabus Purgatorii omnia opera sadzsfactoria que ipse per vitam peraget, et omnia suffragia que post mortem ei obvenire poterunt. — Laudabiliter heec oblatio fit per manus B. Virginis, ita ut satisfactiones et indulgentiz, prout ipsi placuerit, defunctis distribuantur 3.
Talis actus, quamvis aliquando sub nomine vod designetur, non obligat sub peccato, et revocari potest.
- Privilegia aectui heroico concessa : a) sacerdotes indulto altaris privilegiati personalis gaudent singulis diebus; b) fideles indulgentiam plenariam defunctis tantum applicabilem lucrari valent quoties communionem accipiunt, aut feria secunda missam in_ suffragium defunctorum audiunt, dummodo confessi aliquam
« —x hoc decreto inferri potest B. Virginem confratres Carmeli adjuturam, sed non certo liberaturam esse prima die Sabbati incidente post eorum transitum. Ex decreto S. Officii, 16 Dec. 1910, deferentibus numisma conceduntur omnes favores spirituales Scapularibus adnexi, ‘‘Sabbatino privilegio non excepto ”’.
3 Quoad missam, nil aliud ceditur quam fructus specialis sacerdoti proprius, proindeque sacerdos, qui hune actum elicuit, non prohibetur sacrificium missze offerre pro iis qui eleemosynam obtulerunt,. ‘i ecclesiam visitaverint, ibique ad mentem S. Pontificis oraverint.
Notandum. Satis note sunt indulgentize Portiuncule, et etiam illee quas Pzus X concessit visitantibus ecclesiam _ vel oratorium de secunda Novembris cujuslibet anni. (S. O. decretum 25 Jun. 1914.
CAPUT XX. De Extrema Unctione.
Dicemus de natura, materia et forma, mintstro et swbjecto hujus sacramenti.
§ I. Natura hujus sacramenti.
1° Extrema Unctio definitur : Sacramentum NV. L. quo, per uncttonem olet benedicti et ovrationem sacerdotis, christiano periculose egrotantt confertur anime sanitas, atque etiam corporis, st anime salutt expedvat.
2° Protestantes generatim hujus sacramenti existentiam negaverunt. Unde 77ident:num* :“Si quis dixerit E. Unctionem non esse vere et proprie sacramentum, a Christo Domino nostro institutum, et a B. Jacobo Apostolo promulgatum, sed.ritum tantum acceptum a Patribus, aut figmentum: A: S.”
Revera in mortis articulo speciales occurrunt difficultates, nempe anxietates propter peccata preeterita, pugnze contra tentationes diaboli quee in illo ultimo instanti vehementius urgent, timor judicii et incertitudo futuri status : ergo conveniebat omnino ut Christus illis specialibus difficultatibus occurreret per speciale sacramentum, scilicet Ex. Unctionem.
- 3° Effectus. Ex. Unctio complet et perficit sacramentum Pcenitentiae : hoc siquidem institutum est ad remittenda peccata, et Ex. Unctio reliquias peccati delet.
Triplex Ex. Unctioni assignatur effectus A) gratia confortans et corroborans animam contra speciales difficultates quae tempore mortis imminent; B) remmzssto culpe et pene : siquidem a) Ex, Unctio remittit peccata mortalia que supersunt nec possunt reimittt per sacramentum Penttentie *, et tnsuper venialia peccata,; ) remittit ettam penam temporalem peccato debitam, non qutdem totam, sed juxta gradum dispositionis tn subjecto existentis; ©) santtas corporis, st anime expedtat?, Unde hic effectus est conditzonalzs, in quantum videlicet saluti animze expedit; in quibusdam enim adjunctis expedit ut zgrotans moriatur, ne forte malitia decipiat ejus intellectum. Przterea illud sacramentum non reddit sanitatem modo miraculoso, sed solum causas naturales adjuvando, viresque zgroti sustinendo. Ad hoc igitur ut talis effectus producatur expedit ut Ex. Unctio tempore opportuno suscipiatur, non autem quando jam omnis spes sanationis evanuit 3.
§ II. De materia et forma Extr. Unctionis. I. De materia.
- 19 Materia remota est oleum olivarum 4, quod debet esse ab Episcopo benedictum, saltem in Ecclesia Latina, non solum ex necessitate precepti, sed etiam ad validitatem. Attamen simplex sacerdos a S. Pontifice delegari posset t Quapropter quoties ministrari potest sacramentum Poenitentize, prius conferenda est absolutio quam Ex. Unctio.
ad oleum benedicendum, ut constat ex usu Ecclesie grece. Insuper probabiliter asseritur illud oleum benedicendum esse benedictione speczalz, ita ut non sufficeret adhibere oleum catechumenorum vel S. Chrisma; attamen in casu necessitatis, deficiente oleo infirmorum, posset adhiberi sub conditione alterutrum, et postea, si moribundus superviveret, iterum ungendus esset oleo infirmorum, pariter sub conditione.
- 2° Materia proxima est unctio olet ab Episcopo benedtictz.
A) Ex Rituali et Codice* sunt unctiones faciende, saltem regulariter : a) in ocawdis, nempe palpebris vel superciliis; b) in azrzdus, non interius, sed in parte inferior; @) in szarzbus; A) in ove, compressis labiis; si os occludi nequeat, unum e labiis ungere sufficit; €) in mzanzbus, extra pro sacerdote, (cum jam interius consecratze fuerint) intra pro aliis ; f) in pedzdus, in plantis, aut supra pedes, prout fert consuetudo *.
Olim controvertebatur utrum ad validitatem requirerentur unctiones quinque sensuum, an sufficeret unica unctio. Hodie certa est opinio asserens uzicam sufficere unctionem. Etenim legimus in Codice3 : “In casu autem necessitatis sufficit unica unctio in uno sensu seu rectius in fronte cum preescripta forma breviori, salva obligatione singulas unctiones supplendi, cessante periculo ”.
B) Unde in praxz, secluso necessitatis casu, quinque unctiones nunquam omittende sunt, et quidem sub gravi, cum he ad integritatem, etsi non ad essentiam sacramenti requirantur. In casu autem necessitatis, si timeatur zegrotum moriturum esse antequam quinque unctiones perficiantur, unica unctio fiat in fronte potius, si est possibile, aut in alio sensu dicendo : “ Per istam sanctam unctionem indulgeat tibi Dominus quid-
- Codex, c. 947. =“ Unctio renum semper omittatur. Unctio pedum ex qualibet rationabili causa omitti potest ". Codex, c. 947. 3 Codex, c. 947.
quid deliquisti. Amen” '; “ salva obligatione singulas unctiones supplendi, cessante periculo ” 2, ita ut hec obligatio, juxta quosdam 3, durante eodem mortis periculo, vel saltem, juxta alios 4, per horam urgeat.
Il. De forma.
- 1° Forma apud Latinos est : “ Per istam sanctam Unctionem, et suam piissimam misericordiam indulgeat tibi Dominus quidquid per visum (auditum, odoratum, etc.) deliquisti. Amen”. Que forma ad singulas unctiones repeti debet.— Formam breviorem in casu necessitatis adhibendam jam retulimus n. 1260.
2° Forma deprecatoria esse debet, juxta R7t. Rom., et non simpliciter indicativa, saltem ex preecepto.
3° Verba essentialia sunt : Per ¢stam unctionem indulgeat tibet Dominus quidguid deliquiste. Controvertebatur olim num ad validitatem requireretur mentio cujuslibet sensus; ex recenti autem decreto S. Office? (n. 1260) non est necessaria ; hazc tamen, extra necessitatis casum, sub gravi preecipitur.
§ III. De ministro Extreme Unctionis.
- 1° Quisnam sit? A) Solus sacerdos est minister Ex, Unctionis. De fide est ex Triden- t Ita ex recenti decreto S. Oficzz, 26 Apr. 1906 : ‘‘ Cum huic supremze Sacrze Congregationi quzesitum fuerit ut unica determinaretur formula brevis in administratione sacramenti Ex. Unctionis in casu mortis imminentis, Eminent. ac Reverend. PP. Generales Inquisitores, maturrime re expensa, prachabitoque RR. DD. Consultorum voto, decreverunt ; In casu vere necessitatis sufficere formam : Per istam sanctam unctionem indulgeat tibi Dominus quidquid deliquistii Amen”. Quod responsum approbavit Pzzs X.
Regulariter unctio fieri debet per immediatum contactum, eo magis quod, etiam peste grassante, vix ullum adsit contagii periculum : oleum erim impedit quominus morbus transferatur.
4 GENICOT-SALSM., II, 417. > tinot. Et merito; nam Ex. Unctio est veluti consummatio sacramenti Pcenitentiz, cujus soli sacerdotes sunt ministri.
- B) Ex. Unctio valide ministrari potest tum ab uno tum a pluribus sacerdotibus.
Attamen in Ecclesia Romana regulariter Ex. Unctio ab uno eodemque ministro debet ministrari, et quidem sub gravi; nisi forsan in casu quo infirmus preevideretur moriturus, priusquam unus sacerdos omnes unctiones perficere posset. Item, si sacerdos moreretur, aut deficeret post incceptas unctiones, alius valide et licite complere posset administrationem sacramenti, modo non adesset intervallum unius circiter quadrantis.
C) Ad licitam, non autem validam, administrationem hujus sacramenti veguzritur jurisdictio ordinaria, vel delegata,; nam ad proprium pastorem pertinet oves proprias pascere. Hine peccaret graviter sacerdos, qui sine consensu, saltem presumpto, Pastoris, aut extra necessitatem, Ex. Unctionem administraret 2.
2° De officiis ministri. A) Omnes curam animarum habentes, tenentur ex officio ministrare Ex Unctionem subditis periculose egrotantibus, eamque petentibus, nisi excusentur gravi causa; imo si procrastinent, cum probabili periculo pro infirmo, peccant graviter. Patet ex dictis in 77, de Sacramentis in genere, n. 863.
B) Tenentur etiam, juxta S. Légoriwm 3, cam proprio vite periculo, hoc sacramentum ministrare infirmo qui versatur in mortali peccato, et usu sensuum privatur : tunc enim absolutio data remanet dubia, cum ad ejus validitatem requiratur, juxta probabiliorem opinionem, attritio modo sensibili manifestata.
C) Sacerdotes qui curam animarum non habent, ex caritate ' tenentur, deficiente parocho, E. Unctionem ministrare, praecipue moribundo qui verisimiliter est in peccato gravi, nec confessionem instituere potest, quia receptio hujus sacramenti probabiliter necessaria est ad hujus moribundi salutem.
Notanda. a) Omittere ommes orationes in Rituali przescriptas, ante vel post unctiones, esset peccatum mortale, extra casum necessitatis, quia materia gravis est. b) Idem dicendum est, regulariter loquendo, de actu ministrandi sine ullis vestibus sacris, nempe superpellicea et stola. ©) Quando dudztatur de existentia conditionis ad validitatem sacramenti requisite, Extrema Unctio conditionate administranda est, v. g., si vivis, si graviter eegrotas, si heec materia valet?. Si vero dubitatur de existentia dispositionis ad /ructwosam sacramenti receptionem necessariz, Extrema Unctio adso/ute, non autem conditionate conferri debet; cum enim probabiliter hoc sacramentum reviviscat sublato obice malz dispositionis apponi non debet conditio “ sz dignus es” que reviviscentize obstaret 3.
3° De visitatione infirmorum. Parochi aliique curam animarum habentes, sub gravi tenentur visitare infirmos periculose egrotantes, etiam post administrationem sacramentorum, et agonizantes juvare, si commode fieri possit. Constat ex R7zt. Rom., ubi de visttatione infirmorum et ex Codice 4, et ratio est quia salus eterna animarum pendet ex modo quo egroti ultimas difficultates et tentationes superant; jamvero Pastor illos juvare maxime potest tum consi-
3 Attamen ‘‘ hoc sacramentum non est conferendum illis qui impcenitentes in manifesto peccato mortali contumaciter perseverant; quod si hoc dubium fuerit, conferatur sub conditione ”, Codex, c. 942. ;
4“ Sedula cura et effusa caritate debet parochus eegrotos in sua paroecia, maxime vero morti proximos, adjuvare, eos sollicite sacramentis reficiendo eorumque animas Deo commendando”’. Codex, c. 468, § 1.
liis, tum precibus, tum largitione ultimz absolutionis %.
§ IV. De subjecto Extremze Unctionis.
- I. De conditionibus requisitis. 1° Ad validitatem tres requiruntur conditiones : ut ungendus sit daptizatus, adultus, periculose egrotans.
Dicitur : A) Adultus, seu usum rationis adeptus; nam hoc sacramentum ordinatur ad confortandam animam contra ultimas diaboli tentationes et ad reliquias peccati tollendas ; atqui pueri, vel perpetuo amentes, qui rationis usum nunquam adepti sunt, roborari non indigent contra diaboli tentationes, nec ullas reliquias peccati extergendas habent.
Hinc, si dubitetur de rationis usu, dwerz ungi debent? sub conditione : v. g., “si capax es”. Absolute autem ungi possunt qui septennium attigerunt.
B) Periculose egrotans; nam Florentinum decrevit : “ Hoc sacramentum nisi infirmo, de cujus morte timetur, dari non debet”. Hoc igitur sacramentum administrari non potest nisi in morbo gravi sive ex specie sua, sive ex speciali conditione eegrotantis ; non est tamen necessarium ut periculum mortis sit imminens, aut certum, sed sufficit ut satis proximum sit et prudenter existimatum 3.
- Hinc : a) ungi nequeunt sani, etiamsi sint in periculo mortis, ut condemnati ad mortem, periclitantes in proelio, in mari; nec mulier, communes dolores patiens in t Modus autem visitandi infirmos describitur a 7z¢. Rom. : “« Aigrotos visitans, ea, qua sacerdotes Dei decet, honestate et gravitate se habeat, przesertim cum feminis,-iis preecipue que canonicam etatem necdum attigerunt; infirmee sc. cubiculum, nisi illa przemonita, non ingrediatur; sine necessitate non sit solus cum sola, et, dum eam consolatur eive commiserationem testatur, abstineat ab omni sermone vel etiam verbo, quod ab aliis audiri nollet. Honestas tamen et gravitas, preecipue in prima visitatione, caritati, urbanitati et affabilitati christianae conjunctze esse debent ut sacerdos animum infirmi lucretur, facilioremque ad eum accessum habeat ”,
3 De signis zgrotationis gravis ac mortiteree legere est Cafedlmann, Medicina pastoralis, p. 170 sq. — Quando dubitatur num infirmus in periculo mortis reipsa versetur, hoc sacramentum ministretur sub conditione. Ita Codex, c. 941.
partu ; secus vero si extraordinarios et periculosos patiatur cruciatus.
b) Possunt ungi qui veneno sunt infecti, vulnerati, item zegroti difficilem chirurgicam operationem ‘subituri ; ;imo et senes decrepiti *, etiamsi nulla speciali infirmitate laborent, nam senectus est morbus et quidem prorsus insanabilis.
€) “ Gravissime peccant sacerdotes qui illud tempus egroti ungendi observare solent, cum jam omni spe salutis omissa vita et sensibus carere incipiat”. Ita Rom. Catech.*. Ratio est quia tunc zgrotus privatur uberiori fructu hujus sacramenti illisque gratiis quas obtinuisset ad ultimas difficultates superandas, et forsan beneficio sanitatis corporalis, aut etiam zternze salutis. (Comcil. Baltimor. II, n. 306-307).
d) TAunei nequit qui jam certo mortuus est; sed, testibus hodiernis peritis, quis supervivere potest, etiam quando ultimum edere suspirium visus est, cum vita nonnisi gradatim a corpore recedat3; hinc, in praxi, sub conditione ungi (et absolvi) Zotes¢t et probabilius dede¢ qui, diuturna infirmitate detentus nonnisi a dimidia hora (plus minusve) apparenter obiit, et qui a duabus vel pluribus horis repentino aliquo casu correptus est.
- 2° Ad liceitatem. a) Regulariter status gratiz requiritur, ac proinde ei qui versatur in statu peccati mortalis necessaria est vel contritio perfecta, vel attritio cum sacramento Pcenitentie.
b) Insuper requiritur sub levi ut viaticum ante Unctionem recipiatur, si fieri potest. Quando zegrotus actualiter usu rationis gaudet, non potest licite ungi sine ejus consensu; sed quando est sensibus destitutus, potest ungi in omnibus casibus in quibus absolvi potest ; imo urgentius est in hoc casu Unctionem dare quam absolutionem, quia ad illam sufficit attritio interna, dum ad t Codex, c. 940, § I.
2‘ Quamvis hoc sacramentum per se non sit de necessitate medii ad salutem, nemini tamen licet illud negligere; et omni studio et diligentia curandum ut infirmi, dum sui plene compotes sunt, illud recipiant ". Codex, c. 944
3 FERRERES, Sh Ion 28 ‘mort véelle et la mort apparente, trad. Gentzesse, Paris, 1906.
Poenitentiam requiritur valde probabiliter attritio signis sensibilibus manifestata 7.
ce) Ad uberiores fructus illius sacramenti desiderantur vivida fides, spes firma, et perfecta cum. divina voluntate conformitas.
- II. De necessitate. 1° Certum est hoc sacramentum non esse necessarium necessitate medii.
2° Attamen “ nemini licet illud negligere ” ait Codex.
3° Omnes concedunt fer accidens saltem posse aliquem teneri sud gravi,ad receptionem Ex. Unctionis ratione scandali vitandi, aut etiam si existens in mortali aliud sacramentum recipere nequiret.
Unde in praxi fideles valde hortandi sunt ad recipiendum hoc sacramentum, utpote ipsis valde opportunum ad salutem. Imo graviter peccare possunt sacerdotes, parentes vel domestici, aut medici, qui nolunt eegrotum sibi illudentem monere de proximo periculo mortis; sic enim privant infirmum medio ad salutem utilissimo.
- III. De iteratione illius. Ex. Unctio iterari potest : 1° in xova et diversa infirmitate periculosa : nam Ex. Unctio instituta est per modum medicine spiritualis, ideoque iterari debet quoties iteratur infirmitas; 2° in novo et diverso ejusdem morbi periculo, si morbus sit diuturnus 3. Hoc enim declaratur a Aztualé :“In eadem infirmitate iterari non debet nisi diuturna sit, ut si, cum infirmus convaluerit, iterum in periculum mortis inciderit ”. .. ;
- Codex, c. 943 : ‘‘ Infirmis autem qui, cum suze mentis compotes essent, illud saltem implicite petierunt aut verisimiliter petiissent, etiamsi deinde sensus vel usum rationis amiserint, nihilominus absolute przebeatur ".
CAPUT XXII. — DE ORDINE. 611
CAPR U taxol 1: De Ordine.
- Ordo proprie distinguitur ab ordinatione sicut effectus a causa; ordinatio enim est causa ordinis, seu ritus quo confertur potestas ordinis, proindeque est actus transiens, dum ordo est gradus seu dignitas ex se permanens. Frequenter autem hzec duo vocabula promiscue sumuntur; 1ta quando dicitur : Ordo est sacramentum, significatur ordinatio.
Ordo igitur, quatenus idem sonat ac ordinatio, est sacramentum N. L. quo spiritualis traditur potestas et confertur gratia ad conficiendam Euchavistiam, aliaque ecclestastica munia rite obeunda?,
Duo erunt articuli : a) de xatura sacramenti Ordinis; b) de canonzcts legibus circa ordinationem.
ArT, I. DE NATURA SACRAMENTI ORDINIS.
Ad declarandam hujus sacramenti naturam, dicemus : 1° de sacramento Ordinis 2% genere; 2° de singulis ordinibus zm specze.
§ I. De sacramento Ordinis in genere.
I. De existentia et numero Ordinun.
- 1° Existentia. Definitionibus Tridentinis2 constat de fide esse : a) dari in Ecclesia plures ordines; b) ex divina ordinatione esse Episcopos, Presbyteros, et ministros3. ©) Cum
3 ‘* (Clerici) non sunt omnes in eodem gradu, sed inter eos sacra hierarchia est in qua alii aliis subordinantur, Ex divina institutione sacra hierarchia ratione ordinis constat Episcopis, presbyteris et ministris; ratione jurisdictionis, pontificatu supremo et episcopatu subordinato; ex Ecclesize autem institutione alii quoque gradus accessere’”’, Codex, c, 108.
autem diaconi sint primi inter ministros Presbyteris inferiores, certum est diaconatum esse ordinem ab ipso Christo institutum.
Controvertitur autem num subdiaconatus et minoresordines rationem habeant sacramenti, gratiamque producant ex opere operato. a) S. Thomas, cum plerisque scholasticis, tenet eos esse sacramenta. Nam F/lorentitnum ac Tridentinum docent ex una parte Ordinem esse sacramentum, gratiam conferens, et ex altera subdiaconatum ac quatuor Minores Ordines esse tanquam species sub genere. b) Multi autem inter recentiores theologos contrarium tenent; nam hi ordines non fuerunt a Christo instituti, sed ab Ecclesia, tertio circiter seeculo; atqui ordo qui non est a Christo, sacramentum esse nequit.
Si mentem nostram aperire licet, cum Zomassino* dicemus : “ minores ordines, comprehenso subdiaconatu, velut quasdam fartitiones esse diaconatus aliis aliisque temporibus ab eo decerptas. Quamobrem aliquo sensu eoque vero recte dixeris minores ordines in fonte suo et origine, id est in diaconatu, institutionis esse divine ”
- 22 Numerus ordinum. Septem communiter numerantur ordines in Ecclesia latina, nempe sacerdotium, quod complectitur tum presbyteratum tum episcopatum, diaconatus, subdiaconatus, et quatuor minores ordines.
Tres dicuntur proprie et sheciatim sacri, scilicet sacerdotium, diaconatus, et subdiaconatus, tum quia circa rem sacram versantur, duo priores circa corpus et sanguinem Christi, posterior autem circa vasa consecrata; tum quia annexum habent continentiz votum. lidem’ vocantur etiam mazores, quia dignitate et sanctitate alios excedunt. — Licet plures ordines rationem habeant sacramenti, non sunt tamen plura sacramenta, sed unum specie sacramen- tum, quia omnes ad unum eumdemque finem tendunt, scilicet Eucharistiam.
Il. De ministro sacramenti Ordints.
- 1° Minister ordinarius hujus sacramenti est solus Episcopus. Certum est tum ex Floren-
tino : “ Ordinarius minister hujus sacramenti est Episcopus ”; tum ex Tyzdentino (can. 7): “ Si quis dixerit Episcopos... non habere potestatem confirmandi et ordinandt, vel eam, quam habent, illis esse cum Presbyteris communem... A. S.”
- 2° Presbyterit non possunt, etiam cum rey Pontificis delegatione, esse ministrd extraoratnari episcopatus vel presbyteratus, ut conceditur ab omnibus; possunt tamen, cum delegatione S. Pontificis, esse ministri extraordinarit subdiaconatus ac minorum ordinum, et a fortiori tonsuve*. lienim gradus de facto ab Abbatibus, qui simplici sacerdotali charactere insigniebantur, ex concessione S. Sedis collati sunt.
Idem docuerunt nonnulli theologi et canonistz quoad ataconatum, hac preesertim ratione innixi quod Jznocentus VIII hanc potestatem Abbati generali Cisterciensium concesserit, in Bulla Lxfposcit (1489) ; de cujus tamen genuinitate multi dubitant.
Ill. De effectebus hujus sacramente.
Duplex est ordinationis effectus, character et gratia.
- 1° De charactere per ordinationem tmpresso. UUujusmodi character in tribus ordinibus certo imprimitur, eprscopalu, presbyteratu, aiaconatu, num etiam in subdiaconatu et minoribus Ordinibus, controvertitur, quia dubitatur num sacramenti rationem habeant. Quidquid est, character est potestas quedam sacra peragendt,; scilicet :
Sacramento Ordints traditur tum potestas consecranal, offerendi e¢ mintstrandi corpus et sangutnem Domint?; tum potestas preparandt corpus Christi mysticum, seu fideles, ad Eucharistie t Codex, c. 951. —? Trident., cap. I, receptionem ; quod fit preesertim per sacramentorum administrationem, et verbi divini preedicationem.
Etenim potestas Eucharistiam conficiendi et dispensandi secum fert potestatem ea omnia preestandi que ad dignam Eucharistiz receptionem requiruntur ; atqui homines digne ad sacram communionem preparantur : @) ve mode per preedicationem verbi; b) proxime per sacramentorum administrationem, quz sive ad peccati deletionem, ut sacramenta mortuorum, sive ad vite spiritualis augmentum, ut Confirmatio, ordinantur.
- 2° Gratia autem, que per sacramentum Ordinis confertur, est gratie habitualts magnum incrementum, cum jure ad gvatzas actuales opportune concedendas, ad munera ecclesiastica rite obeunda !.
Dei enim opera sunt perfecta, et ideo cuicumque potentia aliqua datur divinitus, dantur etiam media quibus heec potentia congrue exerceatur; atqui gratia gratum faciens necessaria est ut homo digne sacramenta non tantum suscipiat, sed etiam dispenset.
- Ex quibus econeludere licet sacerdotes, tum ratione ordinis, tum ratione curee animarum sibi commissarum, ad maximam perfectionem adipiscendam teneri. Juxta S. Thomam?, episcopi sunt in statu perfectionis, et dum pastorale assumunt officium, obligant se ad ea quee sunt perfectionis ; imo ad majorem perfectionem obligantur quam ipsi religiosi, cum non solum perfecti, sed etiam aliorum perfectores esse debeant. Sacerdotes autem, licet in statu perfectionis non sint, dignitate pracellunt religiosos qui non habent ordinem sacrum, et ipsis sanctiores esse tenentur : “ Per sacrum ordinem aliquis deputatur ad dignissima ministeria, quibus ipsi Christo servitur in sacramento altaris; ad quod reguiritur major sanctitas interior, quam reqguirat etiam religionis status... Unde gravius peccat, ceteris paribus, clericus in sacris ordinibus constitutus, si aliquid contrarium sanctitati agat, quam aliquis religiosus qui non habet ordinem sacrum ” 3.
- [bid., can. 4. —?S, THOM., 23 2%, q. 184, a. 5-8. _3 Lbid., a. 8, ‘* Clerici debent sanctiorem pree laicis vitam interiorem et exteriorem ducere eisque virtute et recte factis in exemplum excellere ”, — Codex, c. 124.
§ II. De singulis ordinibus in specie.
- I. De tonsura. 1° Tonsura non est ordo, juxta communem theologorum sententiam, sed preambulum ad ordines, et definitur : ceremonia sacra, ab Ecclesta instituta, gua vir baptizatus et confirmatus, specialtter Deo dicatur et in clerum adscribitur, ut se ad ordines aisponat.
2° Tonsurati c/evtcZ vocantur a graeca voce K/eros (sors, pars), tum quia sunt speciali modo pars Domini, tum quia Dominus fit peculiari titulo eorum pars seu hereditas, juxta illud : Dominus pars hereditatis mee.
3° Privilegia per tonsuram collata sunt : habilitas ad beneficia* et jurisdictionem, immunitas%, privilegium fori et privilegium canonis 4.
- II. De quatuor minoribus ordinibus. Hi ordines successive in Ecclesia instituti sunt, prout postulabat ministerii sacri necessitas.
1° Ostiariatus est ordo quo, traditione clavium, confertur potestas aperiendi et claudendi ecclesiz januas, arcendi indignos, et sacree supellectilis custodiam habendi. JZ/ateria est traditio clavium ; forma autem : “Sic agite quasi reddituri Deo rationem pro lls rebus quz his clavibus recluduntur”. Virtufes huic ordini respondentes sunt zelus domus Dei, et zelus animarum ; nam ordinandum sic admonet Pontifex : “ Sicut materialibus clavibus ecclesiam visibilem aperitis et clauditis, sic et invisibilem Dei domum, corda sc. fidelium, dictis et exemplis vestris claudatts diabolo, et aperiatis Deo”.
- 2° Lectoratus est ordo dans potestatem verbum Dei in ecclesia ex pulpito legendi, et populum catechizandi in rebus fidei. Lectores antiquitus benedicere consueverant; dicitur enim in Pontificali: ‘“ Lectorem oportet... benedicere panem, et omnes fructus novos”; de quo sic se habet Codex, c. 1147 : “ Diaconi et lectores illas tantum valide et licite benedictiones dare possunt, que ipsis expresse a jure permittuntur”. /a/eria est traditio libri in quo continentur lectiones, v. g., Missale; forma : “ Accipite et estote verbi Dei relatores, habituri, si fideliter et utiliter impleveritis officium vestrum, partem cum lis qui
verbum Dei bene administraverunt ab initio”. Virtites a lectore colendz sunt : Scripturarum amor et studium, zelusque ad fideles sanctificandos, juxta illud : “ Quod autem ore legitis, corde credatis atque ofere compleatis, quatenus auditores vestros verbo pariter et exemplo vestro docere possitis”
3° Exorcistatus est ordo potestatem conferens expellendi deemones a corporibus baptizatorum vel catechumenorum, et aquam benedictam preebendi. Materia est traditio libri exorcismorum, cujus loco dari potest Pontificale vel Missale; forma vero : “ Accipite et commendate memorize, et habete potestatem imponendi manus super energumenos, sive baptizatos, sive catechumenos”. Virtutes igitur colendze sunt munditia cordis, passionumque mortificatio, juxta hzec Pontificalis verba : “Omnem ~mmunaditian et neguitiam ejiciatis, ne illis succumbatis quos ab aliis vestro ministerio effugatis. Discite per officium vestrum w272zs zmPerare, ne in moribus vestris aliquid sul juris inimicus valeat vindicare ”.
4° Acolythatus est ordo quo potestas traditur urceolos cum vino et aqua porrigendi in Missa, et lumina accendendi et deferendi. Antiquitus litteras Episcoporum, eulogias, imo et SS. Eucharistiam ad zegrotos vel absentes deferebant acolythi. JdZazeria est duplex : traditio candelabri cum cereo exstincto et urceoli vacui ; forma pariter duplex : “‘ Accipite ceroferarium cum cereo, et sciatis vos ad accendenda ecclesiz luminaria mancipari in nomine Domini”; “ Accipite urceolum ad suggerendum vinum et aquam in Eucharistiam sanguinis Christi, in nomine Domini”; in utroque casu ordinandus Amen respondere debet. Ex quo sequitur acolythum opera tenebrarum abjicere debere, castam vitam ducere, et bonis operibus plebem eedificare, ut aperte ex Pontificali colligitur : “ Adjiciatis opera tenebrarum et induamini arma lucis... estote igitur solliciti in omni justitia, bonitate et veritate, ut vos et alios et Dei Ecclesiam 7z//uminetis. Tunc etenim in Dei sacrificio digne vinum suggeretis et aquam, si vos ipsi Deo sacrificium per castam vitam et bona opera oblati fueritis ”.
‘Qui ad primam tonsuram et ordines minores promo- vendi sunt, spiritualibus exercitiis per tres saltem integros dies vacent” *.
Bi GodeccuC elOOT, Sats
- III. De subdiaconatu et diaconatu. 1° Subdiaconatus est ordo sacer potestatem conferens, in Missa cantata, materiam sacrificii praparandi, calicem et patenam diacono offerendi, in calicem aquam fundendi, epistolam legendi; et insuper, extra Sacrum, sacra linteamina abluendi.
Materia est traditio calicis vacui cum patena vacua, quze probabilius consecrata esse debent ; forma : “ Videte cujus ministerium vobis traditur; ideo vos admoneo, ut ita vos exhibeatis ut Deo placere possitis”; cui, juxta quosdam, adjicienda est oratio Domine sancte.
Traditio libri epistolarum, juxta communem sententiam, non requiritur ad validitatem*: a fortiori id tenetur de traditione vestium sacrarum, et de traditione urceolorum, quee fit ab archidiacono.
Onera huic ordini adnexa in Ecclesia Latina, sunt : obligatio adivinum officium recitandi?, et perpetua comdinentta 3, ad quam servandam requiruntur fuga occasionum, preesertim nimia? cum feminis familiaritatis, sensuum tum externorum tum internorum assidua moriificatio, oratio frequens‘4, amor Scripturarum et indefessus labor 5.
- 2° Diaconatus est ordo sacer et certo hierarchicus 6, quo traditur potestas immediate ministrandi ad altare in Missa solemni, Evangelium canendi et explicandi, baptismum et communionem administrandi in casibus extraordinariis, ut alibi explicatum est (nn. 880 et 907).
De materia hujus ordinis disputant theologi : alii tenent totam materiam in impositione manus sitam esse, alii in sola traditione Evangelii, alii in utraque simul. /orma est : “ Accipe Spiritum S. ad robur, et ad resistendum diabolo et tentationibus ejus, in nomine Domini”; aut, juxta quosdam, tota Preefatio cui inseruntur preefata verba; vel : “ Accipe potestatem legendi Evangelium in Ecclesia Dei, tam pro vivis quam pro defunctis, in nomine Domini” ; vel utraque simul.
Attamen porrectio libri supplenda esset per Episcopum. S. C. C., ro Jan. 1711. — ? Codex, c. 135.
Virtutes a diaconis colendz sunt ferfecta castitas, que magis eis commendatur quam ipsis subdiaconis : “ quia comministri et cooperatores estis corporis et sanguinis Domini, estote ab omni illecebra carnis alieni... estote nitiat, puri, mundi, castz, sicut decet ministros Christi”; zelus ad predicandum Evangelium non solum verbis, sed etiam exemplis : “curate ut quibus Evangelium ore annuntiatis, vivis operibus exponatis” ; devotio erga Spirttum S., qui ipsis datur ad robur.
IV. De presbyteratu. 1° Presbyteratus est ordo sacer potestatem conferens consecrandi corpus et sanguinem Christi, et peccata remittendi vel retinendi : “Sacerdotem oportet offerre, benedicere, preesse, predicare et baptizare”. Offerre designat potestatem Sacerdotis circa corpus Christi naturale, nempe offerendi sacrificium Missze et communionem dispensandi. Cetera verba referuntur ad officia Presbyteri circa corpus Christi mysticum : debet denedzcere, id est, bona celestia adprecari per sacramenta, sacramentalia aliasque sacras functiones; pr@esse, seu divinis. officiis, absente Episcopo, presidere, populumque, sub Episcopo, regere; pr@dicare, seu gregem verbo divino pascere; dapiezare, et insuper sacramenta Paenztentie et Ext.-Unctionts ministrare.
2° De materia et forma hujus ordinis magna est controversia : A) Prima sententia tenet materiam essentialem adzequatam esse zmstrumentorum traditionem, formam autem : “ Accipe potestatem offerre sacrificium Deo, missasque celebrare tam pro vivis quam pro defunctis, in nomine Domini”. B) Secunda sententia docet materiam in sola manuum tmpositione sitam esse, que fit statim post admonitionem Episcopi. Forma autem est oratio Lxaudi, cam sequenti preefatione, juxta Lehmkuhl, n. 740 (590). C) Tertia tandem sententia contendit zum porrectionem instrumentorum, 7 manus tmpositionem esse necessariam materiam ; juxta quosdam, manuum impositio requisita Arima est quam supra descripsimus; sed juxta alios, zertda est quze fit post communionem, quando Pon- tifex dicit : “Accipe Spiritum S., quorum remiseris peccata etc. ”.
Nostro judicio, res forsan meliori modo solvi nequit quam admittendo, cum Lugo, juxta ea que diximus in parte dogmatica Tr. de Sacram., Christum non determinasse materiam Ordinis in ultima specie, sed eam Ecclesiz determinandam reliquisse : hinc Ecclesia, primis seeculis, solam manuum impositionem usurpavit, quze in Oriente preesertim auctoritatis collationem designat; postea vero instrumentorum porrectionem etiam adhibuit, ut magis aptam ad auctoritatis collationem exprimendam in Occidente.
Quidquid est, in praxz, cum agatur de validitate, tutior pars sequenda est, et nil ex iis que probabiliter requiruntur, omittendum est.
Inter tactum instrumentorum et forme pronuntiationem sufficit uzzo morals; valide igitur ordinatus est qui instrumenta tetigit brevi intervallo postquam forma prolata est 1.
- 3° Sacerdos omnibus virtutibus debet esse ornatus, cum sit alter Christus, ait enim Pontificale : ‘ Gravitate actuum et censura vivendi probent se sezzores... ut in lege tua die ac nocte meditantes, quod legerint credant; quod crediderint, doceant ; quod docuerint, imitentur ; justitiam, constantiam, misericordiam, fortitudinem, ceterasque virtutes in se ostendant”. In eis praesertim eluceat card/as, juxta illud ; “ Accipe vestem sacerdotalem, per quam caritas intelligitur”.
“ Qui ad ordines sacros promovendi sunt, spiritualibus exercitiis saltem per sex integros dies vacent” ?.
- V. De episcopatu. 1° Epzscopatus est ordo sacer et supremus, quo Presbytero confertur potestas fideles confirmandi, ministros ordinandl, et consecrandi res ad divinum cultum pertinentes : “Episcopum oportet judicare, interpretari, consecrare, ordinare, offerre, baptizare et confirmare” (Pontzfic.)
2° Certum est episcopatum habere rationem sacramenti, sed controvertitur num sit ordo a presbyteratu distinctus. Bellarminus cum plerisque theologis ac canonistis moder-
1S. Offic., 12 sept. 1877, 17 mart. 1897, 30 nov, et 14 dec, 1898. 2 Codex, c. tnol. > nis* docet episcopatum esse specialem ordinem; nam episcopatus specialem confert potestatem, nempe potestatem confirmandi, et ordinandi seu spirituales patres gignendi; proinde gaudent Episcopi facultate non solum consecrandi Eucharistiam, sed eamdem potestatem aliis communicandi : quod sufficit ad specialem ordinem constituendum. Quam opinionem ut probabiliorem amplectimur.
3° De fide est, contra Waldenses, Wicleffum ac Calvinianos, Episcopos esse Presbyteris superiores, ex Tridentino : “ Si quis dixerit Episcopos non esse Presbyteris superiores, vel non habere potestatem confirmandi et ordinandi, vel eam quam habent, illis esse cum Presbyteris communem... A. S.”. Noluit quidem Concilium definire num hec superioritas sit de juve divino, sed hoc tamen ex contextu satis clare colligitur; nam ideo dicuntur Episcopi Presbyteris superiores quia habent potestatem confirmandi et ordinandi : hzec autem ab institutione Christi pendet.
4° Quoad materiam et formant episcopatus, adest controversia : alii materiam reponunt in impositione libri Evangelii supra caput consecrandi, alii in impositione manuum, alii in utraque simul: de quo idem dici debet ac de presbyteratu.
5° Preecipuze virdutes ab Episcopo colendee, hisce- Pontificalis verbis continentur : ‘‘ Abundet in eo constantia fidei, puritas dilectionis, sinceritas pacis. Sint speciosi munere tuo pedes ejus ad evangelizandum pacem, ad evangelizandum bona tua... Sit sollicitudine impiger, sit spiritu fervens, oderit superbiam, humilitatem ac veritatem diligat, neque eam unquam deserat, aut laudibus aut timore superatus ” 3,
ART. II. CANONICA LEGES DE. ORDINATIONE,
Ad complenda ea que diximus de natura sacramenti Ordinis, breviter exponende manent practice queestiones de mzuzstro, subjecto, necnon de variis adjunct?s que ordinationem antecedunt, comitantur vel subsequuntur.
- Cfr. GASPARRI, n. 23 sq., MANY, n. 5-7, Le Canoniste contemporain, febr. 1895, p. 65 sq. ? DENZ., n. 2050, — 3 Cf. Codex, c. 331.
§ I. De ministro ordinis.
1° Minister ordinarius valide ordinationis est quilibet Episcopus consecratus; et ertraordinarius, qui, licet episcopali charactere careat, a jure vel a Sancta Sede per peculiare indultum potestatem acceperit aliquos ordines conferendit; ita Cardinales 2, Vicarii et Prafecti Apostolici, Abbates et Preelati nzl//us 3, Abbates regulares de regimine 4, possunt, servatis servandis, ordines minores et tonsuram conferre.
2° Firmis preescriptis cc. 952, 953, 5 minister licitz ordinationis pro szcularibus est proprius episcopus vel ille cui proprius episcopus facultatem sui subditi ordinandi concesserit sive verbis expressis sive litteris dimissoriis ©.
Sed “ Episcopus pvoprius, quod attinet ad ordinationem szecularium, est tantum Episcopus dicecesis in qua promovendus habeat domzcilium una cum origine, aut simplex domicilium sine origine ; sed in hoc altero casu promovendus debet animum in dicecesi perpetuo manendi jurejurando
5 C. 952: ‘‘ Nemini licet ordinatum a Romano Pontifice ad altiorem ordinem promovere sine Sedis Apostolicze facultate”’. — C. 953 : ‘“Consecratio episcopalis reservatur Romano Pontifici ita ut nulli Episcopo liceat quemquam consecrare in Episcopum, nisi prius constet de pontificio mandato”’.
© Codex, c. 958, § 1. — Litterze dimissorize : Dard possunt : a) ab Episcopo proprio, 4) a Vicario Generali ex mandato episcopi, ¢) a Vicario Capitulari post annum a Sede vacante et cum consensu Capituli (intra annum nonnisi arctatis ratione beneficii aut certi alicujus officii), d) a Vicario ac Preefecto Apostolico, Abbate vel Preelato nzdlius, licet charactere episcopali careant. — Concedz negueunt nisi habitis antea omnibus testimoniis jure requisitis (cc. 993-1000). — Mitti possunt ad quemlibet episcopum, communionem cum Sede Ap. habentem, modo non sit ritus diversi a ritu promovendi. Cf. cc. 958-963. 2
Suspensionem per annum ab ordinum collatione Sedi Apostolicae reservatam incurrunt qui alienum subditum sine Ordinarii proprii litteris dimissoriis ordinaverint, c. 2373, 1°.
firmare, nisi agatur de promovendo ad ordines clerico qui dicecesi per primam tonsuram jam incardinatus est, vel de promovendo aiumno qui servitio alius dicecesis destinatur... vel de pro- _ movendo religioso professo” !...
- Ex hoc canone Efiscopus proprius, quoad ordinationem, ille est in cujus dicecesi ordinandus domicilium canonicum habet, quod acquiritur commoratione in dicecesi vel conjuncta cum animo ibi perpetuo manendi, si nihil inde avocet, vel protracta ad decennium completum.
Chapter 18 of 23