Nn. 1056–1144

“ Qui ordinariam habent absolvendi potestatem, possunt subditos absolvere udbzque terrarum ” 2; nam jurisdictio ordinaria non est tantum localis, sed et personalis,

Cessa¢ autem jurisdictio ordinaria duplici modo: 4) amtsstone officii, cum, ex dictis, sit ipsi officio adnexa; b) excommunicatione, suspensione ab officio et interdicto, post tamen sententiam condemnatoriam vel declaratoriam 3.

2° De jurisdictione delegata. Duplex est : ab homine et a jure.

A) Jurisdictio ab homine delegatur a S. Pontifice vel ab Ordinario loci in quo confessiones excipiuntur 4, vel a superiore religioso 5, vel ab eis qui subdelegare possunt ©,

De delegatione et subdelegatione in genere hzc statuit Codex? : “ Qui jurisdictionis potestatem habet ordinariam, potest eam alteri ex toto vel ex parte delegare, nisi aliud expresse jure caveatur. — Etiam potestas jurisdictionis ab Afpostolica Sede delegata subdelegari potest sive ad actum, sive etiam habitualiter, nisi electa fuerit industria personze aut subdelegatio prohibita. — Potestas delegata ad zz7versatitatem negotiorum ab eo qui infra R. Pontificem habet ordinariam potestatem, potest in singulis casibus subdelegari. — In aliis casibus potestas jurisdictionis de/egata subdelegari potest tantummodo ex concessione expresse facta, sed articulum aliquem non jurisdictionalem etiam sine expressa commissione judices delegati possunt subdelegare. — Nulla subdelegata potestas potest iterum subdelegari, nisi id expresse concessum fuerit ”.

¥ Codex, c. 873. — ? Codex, c. 881, § 2. — 3 Codex, c. 873, § 3. 4 Codex, c. 874. — 5 Codex, c. 875. —° Codex, c. 199. 7 Codex, C. 199.

Quoad forum paenitentiale, facultas delegandi jurisdictionem canonico penitentiario expresse denegatur (can. 401). Codex silet quidem de favocho, sed Pontificia Commissio ad Codicis Canones authentice interpretandos, 16 oct. 1919, declaravit parochos, vicarios parochorum, aliosve sacerdotes ad universitatem causarum delegatos non posse sacerdotibus szcularibus aut regularibus delegare jurisdictionem ad confessiones recipiendas, nec iisdem jam approbatis jurisdictionem extendere ultra fines circumscriptos : nisi ex speciali facultate seu mandato Ordinarii loci %.

Ut jurisdictio delegata valide obtineatur, debet scripto vel verbts expresse concedi ?, et quidem /zdere, non vi aut minis extorqueri.
B) Jurisdictio delegata aliquando ab zpso jure conceditur. a) Ita, ex Codzce 3, Cardinales et Episcopi, sive residentiales sive titulares, ab accepta authentica notitia peracte canonice provisionis sibi suisque familiaribus eligere possunt sacerdotem confessionibus excipiendis, qui, si jurisdictione careat, eam ipso jure obtinet, etiam quod spectat ad peccata et censuras reservatas quoque, exceptis tantum censuris Sedi Apostolicz specialissimo modo reservatis et illis que adnex sunt revelationi secreti S. Officii. — Olim Reges sibi eligere poterant_in confessarium quemlibet sacerdotem approbatum; hoc privilegium in Codice nec renovatur nec reprobatur; utrum necne aboletum fuerit peritiores judicent.

tA. A. S., XI, 476. Cfr. Revue du Clergé fr., 15 Mars 1919; Le pouvoir de déléguer des curés, t Juil. 1919, p. 73-78.

2 Quod quidem ligat etiam veligzosos exemptos, qui insuper hac jurisdictione uti nequeunt sine licentia saltem preesumpta sui superioris. Locorum autem Ordinarii jurisdictionem habitualiter non concedant religiosis qui a proprio superiore non przesentantur, nec eam denegent sine gravi causa iis qui a proprio superiore praesentantur. Ita Codex, c. 879, 874. — 3 Codex, can. 239 et 349.

b) Sacerdotes quicumque transmarinum iter arripientes, dummodo a proprio Ordinario, vel ab Ordinario portus sive initialis sive intermedii, confessiones excipiendi facultatem habeant, possunt toto itinere durante, valide et licite absolvere, tum fideles secum navigantes, tum fideles qui quavis ex causa ad navem accedant, tum eos qui ipsis ad terram obiter appellentibus confiteri petant eosque valide ac licite absolvere etiam a casibus Ordinario loci reservatis 1, non tamen ultra triduum, casu quo ad terram appellunt 2.

c) “Omnes utriusque cleri sacerdotes ad audiendas confessiones approbati in aliquo loco, sive ordinaria sive delegata jurisdictione instructi, possunt etiam vagos ac peregrinos ex alia dicecesi vel parcecia ad sese accedentes, itemque catholicos cujusque ritus orientalis, valide et licite absolvere ” 3.

a) Capellant militum audire possunt confessiones militum etiam extra dicecesim Episcopi approbantis, quando milites sunt 77 castris aut in itinere; durante bello amplissimas facultates accipiunt non solum quoad milites, sed etiam quoad fideles regionum in quibus exercitum comitantur 4.

De duratione jurisdictionis delegate. a) Heec zucz~zt eo instanti quo ejus concessio scripto aut verbis authentice delegato innotescit. b) Cessat autem : 1) revocatione delegantis delegato directe intimata aut vexuntiatione delegati deleganti directe intimata et ab eodem accep- t Codex, c. 883.

4Ita, v. g., S. Penitent., 18 Dec. 1914 (A. A. S., VI, 712), capellanis militum concessit ut, dum exercitum comitantur, excipere possint confessiones quorumcumque fidelium ad se accedentium et in eorum favorern uti facultatibus sibi pro foro conscientize concreditis.

tata '; revocari autem nequit sine gravi causa ?; 2) expleto mandato, elapso tempore aut exhausto numero casuum pro quo concessa fuit 3; attamen, pro foro zzéerno, actus per inadvertentiam positus elapso tempore vel exhausto casuum numero, validus est 4; insuper, si aliqua confessio inccepta est, perdurat jurisdictio usquedum pcenitens absolvatur; 3) cessante causa finali delegationis 5; 4) aliquando morte delegantis vel ejus cessatione ab officio, videlicet quando delegatio facta est ad casum particularem et confessio nondum inccepta est; non vero quando conceditur usgue ad revocationem (quod fit communiter), vel usque ad beneplacitum sedis.

Il. De jurisdictione quam supplet Ecclesia.

Cum jurisdictio suze potestati subsit, Ecclesia eam extraordinarie suppeditare potest quando non fuit regulariter collata. Id tamen non facit nisi gravi de causa, ob bonum commune animarum. Hec jurisdictio quam supplet Ecclesia, differt a jurisdictione ordinaria aut delegata, in eo quod confertur solum zz zpso actu confessionis posteaque extinguitur, dum altera ante confessionem datur et post absolutionem permanet. _ Jamvero tres sunt potissimum casus in quibus Ecclesia de facto jurisdictionem supplet; 1° in articulo moriis; 2° in casu erroris communts; 3° in casu juresdictionis dubia.
1° De jurisdictione in periculo mortis. “In periculo mortis omnes sacerdotes, licet ad confessiones non approbati, valide et licite absolvunt quoslibet poenitentes a quibusvis peccatis aut censuris ©, quantumvis reservatis et noto- t Codex, c. 207. — ? Codex, c. 880. — 3 Codex, c. 207, — 4 Ibid, — 8 Codex, c. 207. — © Absolutio non valet nisi pro foro interno (Comm. Int., 28 dec. 1927),

DE PONITENTIA., 525 riis, etiamsi preesens sit sacerdos approbatus” *. “ Miles quicumque in statu bellicze convocationis, seu ut aiunt, mobilizationis ”, equiparatur iis qui versantur in periculo mortis (S. Pewzz., 18 mart. 1912 et 29 maii 1915). Si quis tamen a censura spectalisstmo modo S. Pontifici reservata fuit absolutus, recurrere debet, postquam convaluerit, ad Pcenitentiariam vel ad Episcopum aliumve facultate preeditum; si vero absolutus fuit a censura ab homine, debet recurrere ad illum qui censuram culit2:

2° De jurisdictione in casu erroris communis. “In errore communi aut in dubio positivo et probabili sive juris sive facti, jurisdictionem supplet Ecclesia pro foro tum externo tum interno ” 3.

Error autem est communis, quando confessarius a plerisque fidelibus alicujus loci censetur habere jurisdictionem. Error zzterpretattve communis juxta plures certo sufficit 4,

Vi prefati canonis 209 non amplius requiritur cum errore communi é¢ulus coloratus ideoque evanescunt omnes difficultates antea de hoc titulo mote.
Gravzter vero peccat, imo et incurrit suspensionem §, sacerdos. qui extra necessitatis casum absolvit, cerfo sczens se carere necessaria jurisdictione; nam graviter violat legem, qua prohibetur ne confessiones audiantur absque legitime acquisita jurisdictione.
3°Dejurisdictione dubia. Jurisdictio potest esse dubia dubio zurzs vel dubio facéz.

t Codéx, c. 882. — ? Codex, c. 2252. — 3 Codex, c. 209. 4 VERMEERSCH-CREUSEN, Zpztome, I, n. 322, 4. —5 Codex, c. 2366.

A) Jurisdictio dubia dubto juris adest quando, antecedenter ad confessionem, sacerdos, juxta interpretationem legis non certam, sed vere probabilem, jurisdictione gaudet in casu.

B) Jurisdictio autem dubia dubio facti ea est cujus incertitudo pendet a facto, v. g., quando dubitatur num jurisdictio a Superiore concessa fuerit, utrum talis censura sit reservata necne.

In utroque casu Ecclesia certo supplet jurisdictionem, ex canone 209 superius allegato, n. 1063; ideoque absolutio est valida et licita.

Ill. De approbatione et jurisdictione religiosorunt *,

1° De absolutione fidelium. Keligiosi etiam exempti jurisdictionem ad recipiendas confessiones seecularium aut religiosorum accipiunt ab Ordinario oct in quo confessiones excipiuntur : eadem vero uti nequeunt sine licentia saltem preesumpta sui superioris. Ordinarii autem jurisdictionem habitualiter non concedant nisi religiosis a proprio superiore prezsentatis, nec eam sine gravi causa denegent iis qui a superiore presentantur; quod tamen fieri non debet sine previo examine quo idonei reperti fuerint, excepto casu sacerdotis cujus theologica doctrina aliunde comperta fuit 2.
In religione clericali exempia ad recipiendas confessiones Professorum, novitioruim, aliorumve in religiosa domo diu noctugue degentium causa famulatus aut educationts aut hospitit aut infirme valetudinis, jurisdictionem delegatam confert quoque proprius eorumdem Suferior, ad normam constitutionum; cui fas est eam concedere etiam sacerdotibus e clero szeculari aut alius religionis 3.

Agitur tum de religiosis votorum simplicium, tum de religiosis Ordinum seu vegularibus. Cf. Codex, c. 488, 894. 2 Codex, c. 874, 877. —3 Codex, c. 875, § 1.

In religione /azcali exempta, Superior proponit confessarlum, qui tamen jurisdictionem obtinere debet ab Ordinario loci, in quo religiosa domus reperitur *.

Quoad novitiatus et Seminaria hc notetur restrictio : “ Magister novitiorum ejusque socius, superior Seminarit collegitve sacramentales confessiones suorum alumnorum secum in eadem domo commorantium ne audiant, nisi alumni ex gravi et urgenti causa in casibus particularibus id petant” 2. Item Superdores religtost possunt servatis de jure servandis, confessiones audire subditorum, qui ab illis sponte sua ac mctu_ proprio petant, at sine gravi causa id per modum habitus ne agant 3. Imo “omnes religiosi superiores districte vetantur personas sibi subditas quoquo modo inducere ad conscientiz manifestationem sibi peragendam. Non tamen prohibentur subditi quominus libere ac ultro aperire animum suum superioribus valeant” 4.
2° De absolutione ipsorum Regularium. A) In singulis religionis clevicalis domibus deputentur plures confessarii legitime approbati cum potestate absolvendi etiam a casibus in religione reservatis 5.
B) Religiosus, etiam exemptus, ad suze conscientiz quietem, adire potest confessarium ab Ordinario !oci approbatum, etsi inter designatos non recensitum, et confessarius potest religiosum absolvere etiam a peccatis et censuris in religione reservatis °.
C) Etiam in Zazcalibus virorum religionibus deputetur confessarius ordinarius et extraordinarius; et si religiosus aliquem specialem confessarium expostulet, illum superior concedat, nullo modo petitionis rationem inquirens neque id zgre ferre demonstrans ’. — Nullibi decernit Codex invalidas esse confessiones quas faciunt religiosi apud confessarium alium ac ordinarium vel extraordinarium; aliter de monialibus statuit can. 876 t Codex, c. 875, § 2. — ? Codex, c. 891. — 3 Codex c. 518, § 2. 4 Codex, c. 530. — 5 Codex, c. 518, § 1. ® Codex, c. 519. —7 Codex, c. 528.

IV. De approbatione et jurisdictione guoad religiosas.

Religiose duplicis sunt generis : alix vota solemnia emittunt et dicuntur sonzales ; alize autem vota szmplicia et sorores appellantur '. Duplex confessarius utrisque assignatur : ordinarius et extraordinarius, preeter hos alzz confessarit aliquoties permittuntur.
1° De ordinario religiosarum confessario. A) Wecessitas spectalis jurisdictionts ita in Codice asseritur 2: Revocata qualibet contraria particulari lege seu privilegio, sacerdotes tum szeculares tum religiosi cujusvis gradus aut officii, ad confessiones quarumcunque religiosarum ac novitiarum valide et licite recipiendas peculiari jurisdictione indigent... Hance jurisdictionem confert loci Ordinarius, ubi religiosarum domus sita est”
B) Unitas confessariz ita declaratur : “ Singulis religiosarum domibus wus duntaxat detur confessarius ordinarius, qui sacramentales confessiones universe communitatis excipiat, nisi propter magnum ipsarum numerum vel aliam justam causam sit opus altero vel pluribus ”

C) Designatio confessarii : “ Religiosarum confessarius ordinarius suum*> munus ne exerceat ultra trienntum ; Ordinarius tamen eum ad secundum, imo etiam ad tertium triennium confirmare potest, si vel ob sacerdotum ad hoc officium idoneorum penuriam aliter providere nequeat, vel major religiosarum pars, earum quoque que in aliis negotiis jus non habent ferendi suffragium, in ejusdem confessarii confirmationem, per se-

DE PQENITENTIA. 529 creta sutfragia, convenerit; dissentientibus tamen, si velint, aliter providendum est”

2° De extraordinario confessario. Juxta Codicem?,; extraordinarius confessarius cuique religiosarum communitati detur, qui guater saltem tn anno ad domum religiosam accedat, et cui omnes religiose se sistere debent, saltem benedictionem recepture.
3° De aliis confessariis ex Codice per- missis. Quo tutius servetur libertas monialium,

altos confessarios adire possunt in certis circumstantiis :

a) “Si qua religiosa, ad animi sui quietem, et ad majorem in via Dei progressum, aliquem specialem confessarium vel moderatorem spiritualem postulet, eum facile Ordinarius concedat, qui tamen invigilet ne ex hac con- cessione abusus irrepant; quod si irrepserint, eos caute et prudenter eliminet, salva conscientize libertate ” °.

b) Insuper Ordinarii designent aliquot sacerdotes pro singulis domibus, ad quos pro sacramento poenitentize in casibus particularibus recurrere ez facile possint, quin necessarium ,sit ipsum Ordinarium toties quoties adire 4.

@) Si qua religiosa aliquem ex lis confessariis expetat, nulli Antistitee liceat per se vel per alios, directe aut indirecte, petitionis rationem inquirere, petitioni verbis aut factis refragari, aut quavis ratione ostendere se id zgre ferre5, Antistita autem que contra heec preescripta se gesserit, a loci Ordinario moneatur; si iterum deliquerit, ab eodem officii privatione puniatur, illico tamen certiore facta S. Cong. de Religiosis °.

d) Religiosae omnes, cum graviter egrotant, licet mortis periculum absit, guemlibet sacerdotem ad mulierum confessiones excipiendas approbatum, etsi non destinatum religiosis, arcessere possunt eique, perdurante gravi infirmitate, quoties voluerint, confiteri, nec Antistita potest eas sive directe sive indirecte prohibere” ’.

" Codex, c. 526. — ? Codex, c. 52. — 3 Codex, c. 520, § 2. 4 Codex, c. 521, § 2. — 5 Codex, c. 521, § 3. 6 Codex, c. 2414. —7 Codex, c. 523.

e) Tandem religiosa potest adire’ aut vocare* quemlibet confessarium pro mulieribus approbatum, et confessio valida et licita est, dummodo fiat in ecclesia; vel oratorio etiam semi-publico, aut in loco ad audiendas confessiones mulierum aut religiosarum 3 habitualiter vel - per modum actus designato, vel ad normam can. 910 § 1 electron.

4° De iis que omnes confessarios spectant. A) Collatio jurisdictionts sic determinatur : “Si religiosarum domus Sedi Apostolice immediate subjecta sit vel Ordinario loci, hic eligit sacerdotes a confessionibus tum ordinarios tum extraordinarios; si Superiori regulari, hic confessarios Ordinario preesentat, cujus est eosdem pro audiendis illarum monialium confessionibus approbare, et superioris negligentiam, si opus sit, supplere ” 5,

B) Quoad dozes requisitas, “in munus confessarii religiosarum et ordinarii et extraordinaril deputentur sacerdotes, sive e clero saeculari, sive religiosi de Superiorum licentia, morum integritate ac prudentia preestantes; sint insuper annos nati quadraginta, nisi justa causa, judicio Ordinarii, aliud exigat, nullam potestatem in easdem religiosas in foro externo habentes” ©.

C) Quoad zovam deputationem : Confessarius ordinarius non potest renuntiari extraordinarius, nec preeter casus supra recensitos (n. 1078) rursus devutari ordinarius in eadem communitate, nisi post annum ab expleto munere ; ertvaordinarius vero immediate ut ordinarius renuntiari potest 7,

D) Quoad regimen communitatis, confessarii religiosarum tum ordinarii tum extraordinarn interno vel externo communitatis regimini nullo modo sese immisceant 8

E) Quoad amotionem confessariorum, “ loci Ordinarius potest, gravem ob causam, religiosarum confessarium tam. ordinarium quam extraordinarium amovere, etlamsi monasterium regularibus subdatur et ipse

™ Codex, c. 522. —2 Commi. Int., 28 dec. 1927. — 3 Lbzd. 4 Comm. Int., 12 feb. 1935. —5 Codex, c. 525. © Codex, c. 524, § 1. —7 Lo7d., § 2, —8 Lded,, § 3,

DE PQENITENTIA. 531 sacerdos a confessionibus sit regularis, nec tenetur causam amotionis cuiquam significare, excepta Apostolica Sede, si ab ea requiratur ; de amotione autem debet Superiorem regularem monere, si moniales Regularibus subdantur ”*.

V. De limitatione jurisdictionts seu casuum reservatione.

Prenotanda. A) Jurisdictio limitari potest a legitimis superioribus : a) guoad personas, quatenus facultas absolvendi certis personarum generibus restringitur, v. g., quando dicitur : femnis vel Montalibus exceptis ; 0) quoad locum, v. g., intra limites unius parcecie ; €) guoad tempus, ita ut elapso certo tempore expiret; d) guoad peccata, quatenus superior sibi reservat absolutionem a quibusdam gravioribus peccatis.
B) Quando jurisdictio limitatur quoad peccata, adest casus reservatus, qui definiri potest peccatum, cujus absolutio non permittitur cuivis confessarto, sed manet penes Superiorem legitimum aut ejus delegatune.
C) Peccata duplici modo reservari possunt : ratione suz et ratione censure?. Priora possunt simul affici censura 3; posteriora non proprie reservantur : unde, sublata censura, a quolibet confessario possunt absolvi 4.

Si vero agitur de censura que non impedit sacramentorum receptionem, censuratus rite dispositus et a contumacia recedens, potest absolvi a peccatis, firma censura 5.

Quibus positis, dicemus 1° de fotestate reser-

3 Ita est de peccato Apostolicae Sedi reservato vatione sud (Codex, c. 894), quod simul sancitur censura Sanctze Sedi speciali modo reservata (Codex, c. 2363).

vandal ; 2° de conditionibus ad reservandum requisitis; 3° de preciputs casibus reservatis; 4° de absolutione a reservatis.

1° De potestate reservandi. “ Qui ordinario jure possunt audiendi confessiones potestatem concedere aut ferre censuras, possunt quoque, excepto Vicario Capitulari et Vicario generali sine mandato speciali, nonnullos casus ad suum avocare judicium, inferioribus absolvendi potestatem limitantes. Hzec avocatio dicitur reservatio casuum ”
Hinc :a) Summus Pontifex casus reservare potest pro tota Ecclesia; b) locorum Ordinarii pro suo territorio; sed “ peccata ne reservent, nisi, re in Synodo dicecesana discussa, vel extra Synodum auditis Capitulo Cathedrali et aliquot ex prudentioribus ac probatioribus suz dicecesis animarum curatoribus, vera reservationis necessitas aut utilitas comprobata fuerit 2; €) inter superiores religionis clericalis exemptze unus Superior generalis, et in monasteriis sui juris Abbas cum proprio cujusque consilio, peccata subditorum reservare possunt ” 3.
2° De conditionibus servandis in reservatione. A) Condztiones generales :a)“ Casus reservandi sint pauci omnino, tres scilicet vel, ad summum, quatuor ex gravioribus tantum et atrocioribus criminibus externis specifice determinatis” 4; b) “ipsa vero reservatio ne ultra in vigore maneat, quam necesse sit ad publicum aliquod inolitum vitium exstirpandum et collapsam forte christianam disciplinam instaurandam ” 5; ©) “prorsus ab iis peccatis sibi reservandis ee eee ee

Codex, c. 893. — ? Codex, c. 895. 3 [bid., c. 896. — 4 Codex, c. 897. — 5 Lbid.

omnes abstineant que jam sint Sedi Apostolice etiam ratione censure reservata, et regulariter ab iis quoque quibus censura, etsi nemini reservata, a jure imposita sit” 1; d) “statutis semel reservationibus quas vere necessarias aut utiles judicaverint, -curent locorum Ordinarii ut ad subditorum notitiam, quo meliore eis videatur modo, eedem deducantur, nec facultatem a reservatis absolvendi cuivis et passim impertiant ” 2.

B) Condttiones requisite in unoguoque peccato veservato, Ut peccatum aliquod reservari possit, requiritur ut sit : a) ortale3 non solum ratione objectt, sed etiam ratione swdzectz, id est cum plena advertentia ac pleno consensu commissum ; frustra enim venialia reservarentur, cum nulla sit obligatio ea confitendi.

Insuper peccator cognoscere debet specialem malitiam propter quam peccatum reservatur; v. g., SI Incestus in secundo gradu reservatur, reservatio non incurritur ab eo qui peccat cum consanguinea, si nesciat incestum in hoc gradu a simplici fornicatione specifice differre ; quze tamen ignorantia de facili non est supponenda.

b) EAxternum+4 simul ac internum; quamvis enim Ecclesia interna peccata reservare posset, cum absolvantur vi jurisdictionis ab ipsa Ecclesia dimanantis, hoc facere non consuevit, ne locus detur anxietatibus, que szepe occurrunt. de consensu cogitationibus praestito vel non.

Immo, juxta communem sententiam, quam satis innuit Codex, actio externa secundum se gravis esse debet; si ergo esset levis, quamvis actus internus grave peccatum esset, reservatio non incurreretur, v. g., si quis graviter clericum percutere intendens, leviter eum tangeret. — Necesse tamen non est ut peccatum sit publicum, vel in alicujus notitiam venerit °;sufficit ut ex¢erzzs committatur, quamvis occulte.

Codex, c. 898. — ? Codex, c. 899. — 3 Codex, c. 897. 4 Codex, c. 897. — 5 Codex,>c. 897. — © Codex, c. 897.

¢) Completum, seu consummatum in specie que reservatur; nam reservatio, utpote poenalis et odiosa, est restringenda*. Unde ubi homicidium est reservatum, mera criminis attentatio (vulnus infligendo vel venenum prezebendo) non sufficit, sed requiritur ut mors sequatur. Excipe tamen si ipsa attentatio reservetur; v. g., non solum duellum perpetrantes, sed etiam ad illud provocantes, in casum reservatum incidunt.

d) Certum, id est certo reservatum, certo commissum et certo mortale; hinc si serio dubitetur de reservatione aut perpetratione aut gravitate peccati, non incurritur reservatio : odiosa enim sunt restringenda.

Communiter tenebatur impuberes, — id est mares ante annum decimum quartum, feminas ante duodecimum, — reservationem non incurrere, nisi id esset in jure expressum; sed Codex eos non eximit a veservatione peccatorum.
Num ignorantia excuset a reservatione.

A) Si peccatum reservatur vatione censure, communiter tenetur reservationem non incurri ab iis qui censuram ignorant, dummodo heec ignorantia non sit crassa vel supina. Imo, ignorantia crassa vel supina excusat a censura quando lex habet heec verba : presumpserit, ausus fuerit..., etc., ignorantia vero affectata numquam excusat 3.

B) Si peccatum reservatur rvatione sut, crescit difficultas. a) Quidam affirmant non incurri reservationem. b) Communior autem sententia tenet, cum S. Al/phonso+, reservationem etiam ab ignorantibus incurri ;nam reservatio non est praecise poena, sed restrictio jurisdictionis confessariorum ; quod confirmatur ex notione reservationis qualis traditur in Codice, can.893. Quod quidem valet etiam pro casibus episcopalibus, nisi contrarium ab Ordinariis declaratum fuerit.
3° De precipuis casibus reservatis. Triplicis generis distinguuntur casus reservati :

1 Cf. Codex, c. 2246, § 2. — ? Can. 2230. 3 Codex, c. 2229. Cf. c. 897. —4N. 581.

papales, episcopales et regulares, prout reservantur Pape, Episcopo, vel Superior¢ regulari.

A) Casus papales omnes, uno excepto, ratione censure reservantur, et de his agitur in 77. de Censurts (n. 771 sq.) : “ Unicum (autem) peccatum vatione suz reservatum Sanctz Sedi est falsa delatio, qua sacerdos innocens accusatur de crimine sollicitationis apud judices ecclesiasticos ” 1,

Hic autem casus ita reservatur, ut ab eo absolvere nequeat etiam qui potestatem obtinet absolvendi a casibus specialiter R. Pontifici reservatis, nisi expresse in concessione enumeretur.

B) Casus episcopales duplicis sunt generis: a) alii Episcopo reservantur jure communt, ratione censure; D) alii juve particulart seu drecesano,

C) Casus autem vegularium in unaquaque religione assignantur. De iis autem non est cur simus solliciti cum omnis confessarius possit ab iis absolvere religiosos. (Codex, c. 519).

De absolutione a censuris jam egimus n. 760-762.

4° De absolutione a casibus reservatis. Distinguendum est inter casus epzscopales et papales.
A) De absolutione a casibus papalibus. Ab his casibus absolvere possunt : @) fotestate ordinaria tum S. Pontifex, tum Major Peenitentiarius ; b) fotestate delegata Episcopi et sacerdotes delegati a S. Sede, vel ab alio Superiore facultatem subdelegandi habente.
Hic autem animadvertere licet omnem reservationem, sive papalem sive episcopalem, cessare in quibus-

Codex, c. 894. Ut casus reservetur, falsa denuntiatio canonzca esse debet, seu apud judzces ecclescasticos,; attamen Si fiat apud alios, est gravissimum peccatum, a quo peenitens absolvi nequit quin premittat calumniam retractare. — Ex decr Pamz?., 16 nov. 1928, reservabatur etiam Apostolicce Sedi peccatum confessariorum absolwentium actu adhzerentes factioni L’ Actzon frangazse.

dam circumstantiis ita in Codice* recensitis : “ quevis reservatio omni vi caret ; cum confessionem peragunt sive eegroti qui domo egredi non valent, sive sponsi matrimonil ineundi causa; — quoties vel legitimus Superior petitam pro aliquo determinato casu absolvendi facultatem dene- - gaverit, vel, prudenti confessarii judicio, absolvendi facultas a legitimo Superiore peti nequeat sine gravi poenitentis incommodo aut sine periculo violationis sigilli sacramentalis ; — extra territorium reservantis, etiamsi duntaxat ad absolutionem obtinendam pcenitens ex eo discesserit *”.

B) De absolutione a casibus episcopalibus. Ab his absolvere possunt : ordznaria potestate ipse reservans, ejus in munere successor, vel ejus superior; delegata potestate 1i omnes qui hanc facultatem a legitimo Superiore acceperunt.
Jamvero, ex Codice3, quoad peccata reservata, hc statuta sunt : 1) “ Facultas absolvendi a reservatis zpso jure competit canonico penitentiario...; 2) et habttualiter impertiatur saltem vicarizs foranezs, addita, presertim in locis dicecesis a sede episcopali remotioribus, facultate subdelegandi toties quoties confessarios sui districtus, si et quando pro urgentiore aliquo determinato casu ad eos recurrant; 3) zpso jure a Casibus quos quoquo modo sibi Ordinarii reservaverint, absolvere possunt tum parochi, aliive qui parochorum nomine in jure censentur, toto tempore ad preeceptum paschale adimplendum utili, tum singuli missionarii quo tempore missiones ad populum haberi contingat”, — Hic etiam valent que dicta sunt n. 1097.

? Quoad peccatum sacerdotum absolventium adhzerentes factioni L' Action frangaise, in dictis circumstantiis onus adhuc remanebat ue preedictis sacerdotibus ad S. Pzenitentiariam recurrendi, sub poena excommunicationis specialiter Sanctee Sedi reservatze, intra mensem a die obtentze sacramentalis absolutionis, vel postquam conyaluerint Si zegroti, et standi ejus mandatis ",

DE PC@ENITENTIA. 537

N. B. Quoad zvregularitates, facultas dispensandi ab trregularitatibus omnibus ex delicto occulto provenientibus (ea tamen excepta que attingit eos qui voluntarium homicidium perpetrarunt aut fetus humani abortum procuraverunt, omnesque cooperantes, et etiam ea que esset deducta ad forum judiciale) competit cuilibet confessario in casibus occulti's urgentioribus in quibus Ordinarius adiri nequeat et periculum immineat gravis damni vel infamiz, sed ad hoc dumtaxat ut poenitens ordines jam susceptos exercere licite valeat *.
C) Notanda quoad easus sive papales sive episcopales. a) “ Petens absolutionem, debet casus omnes indicare, secus absolutio valet tantum pro casu expresso; quod si absolutio, quamvis particularis petitio facta sit, fuerit generalis, valet quoque pro reticitis bona fide, excepta censura specialissimo modo Sedi Apostolicze reservata, non autem pro reticitis mala fide” *. b) Valde probabiliter reservatio tollitur per confessionem nullam aut sacrilegam, factam apud confessarium qui facultate gaudet a reservatis absolvendi, dummodo non reticeatur ipsum peccatum reservatum; cum enim Superior jam de casu reservato judicaverit ac congrua remedia proposuerit, cessavit reservationis ratio. — Idem dic frobabiliter, si peccatum reservatum, in confessione non sacrilega, ex oblivione omissum fuerit ; nam Superior, per absolutionem indirectam, reservationem censetur abstulisse.
Excipitur tamen, juxta S. 4/phonsum 3, confessio invalida, sive culpate sive inculpate facta in judz/@o, cum Pontifex non conferat facultatem a reservatis absolvendi, nisi ut fideles jubilzeum lucrentur. Si vero confessio valida fuerit, quamvis peccatum reservatum ex oblivione omissum fuerit, reservatio tollitur *.
Corollaria quoad casus episeopales et papales. a) Quando peenitens peccatum reservatum (a Papa aut episcopo) accusat, statim confessarius expendat utrum adsint necne omnes conditiones ad incurrendam reservationem necessarize. Si constat peccatum vere esse reservatum, ac simul confessor debitis facultatibus caret, tunc, nisi sit urgentia, moneat poenitentem ut vel Superiorem adeat, vel post paucos dies redeat, quando videlicet necessarize facultates obtentze fuerint : hoc ultimum generatim

Codex, c. 990. — ? Codex, c. 2249. — 3 Lib. VI, n. 598. 4 Cfr. LuGo, disp. XX, n.°99.

eligent pcenitentes ; quo casu cetera peccata declarare eis permitti potest.

b) Confessarius, specialibus facultatibus carens, qui scéenter, extra necessitatis casum, a peccatis reservatis : absolvit, gvaviter peccat ; attamen absolutio valida est, Si simul cum reservatis aliud peccatum declaratum est : . directe enim remisso peccato non reservato, indirecte alia remittuntur.

Si vero ex inadvertentia aut ex ignorantia id factum fuerit, posteaque confessarius id animadvertat, debet poenitentem admonere de errore commisso, si facile fieri potest, ut error reparetur ; secus, in bona fide eum relinquat. — Si poenitens ipse postea cognoscit (quod raro occurrit) se a peccato reservato indirecte tantum fuisse absolutum, hoc peccatum accuset confessario speciali facultate munito; cetera autem peccata repetere non tenetur.

Quoad censuras, ‘si confessarius, ignorans reservationem, pcenitentem a censura ac peccato absolvat, absolutio censuree valet, dummodo ne sit censura ab homine aut specialissimo modo reservata *.

e@) Quando alicui confessario conceditur facultas a reservatis absolvendi, queedam apponuntur conditiones, sive generales, sive speciales.

Generales sub hac formula exprimi solent : z/unctts de jure injungendts. Sex numerantur : veparatio damn; reparatio scandalt; remotio occasionts peccanadi; promissto de crimine non amplius perpetrando ; promzssio adimplendi quze Superior preescripsit vel postea preescribendum judicabit; acceptatio specialis pcoenitentiz.
Speciales autem varize sunt secundum varios casus, et inveniuntur in pagella a Superiore missa, que proinde sedulo legenda est.

d) Mulla specialis forma requiritur pro absolutione a peccatis size censura reservatis. — Si agitur de peccatis cum censura reservatis, non requiritur pariter specialis forma, cum consueta contineat heec verba : “ab omni vinculo excommunicationis, suspenstonis et interaicti”. Dicitur enim in Codice ; “ Absolutio censure in foro sacramentali continetur in consueta forma absolutionis peccatorum in libris ritualibus preescripta; in foro non sacramentali quolibet modo dari potest, sed ad excommu- a nicationis absolutionem regulariter formam adhiberi convenit in eisdem libris traditam ” '.

§ II. De ministri officiis.

Dicemus : 1° de ejus officiis quoad omnes penttentes in genere; 2° de ejus officiis quoad varia Penitentium genera; 3° de quibusdam aduszbus vitanats.

I. De ministri officits tn genere.

Prenotanda. A) Precipuum munus quod confessarius in sacro tribunali exercet, sane est judic¢s officium, cum sacramentum Pcenitentie ad modumjudiciz ministretur. Quia vero hoc sacramentum non solum ad preterita peccata delenda institutum est, sed etiam ad fucura precavenda, confessarius partes medicc etiam agere debet, opportuna remedia suggerendo 2. Cum autem una ex humanis infirmitatibus sit ignorantia, necesse est ut officio doctorzs fungatur. Hec autem varia munera eo tendunt ut vitam spiritualem generent vel nutriant,; proindeque confessarius vere est pcenitentium spiritualis ater, suaque munia fructuose exercere nequit nisi paterno affectu eos diligat.
B) Dum autem confessarius sua varia munera exercet, tria respicere debet : a) domuim sacramentz, cujus validitatem procurare debet, simul ac zuéegritatem, quoad peccatorum accusationem et satisfactionis impositionem, et legitimam administrationem, servando ea omnia que ab Ecclesia preescribuntur, et curando ut nihil fiat quo sacramentum pcenitentibus reddatur odiosum ; b) donum penitentis, @) bonum publicum, mores corrigendo et cavendo ne absolutionis concessio vel denegatio aliquod causet scandalum aliudve malum in communitate.

t Codex, c. 2250, § 3. —? ‘‘ Meminerit sacerdos in audiendis confessionibus se judicis pariter et medzcd personam sustinere ac divinze justitize simui et misericordige ministrum a Deo constitutuin esse ut honori divino et animarum saluti consulat"’. Codex, c. 888.

Que omnia, ordine chronologico simul et logico, comprehendimus dicendo de officiis confessarii : 1° azfe actum confessionis; 2° 27 ipso confessionis actu; 3° ost confessionem.

1° DE OFFICIIS CONFESSARII ANTE CONFESSIONIS ACTUM.

Hec officia duo sunt : 1° obligatio audzendz confessiones; 2° obligatio ad confessiones excipiendas sese preparand..

A) Obligatio confessiones audiendi oritur vel ex justitia, vel ex caritate.

a) Ex justitia pastores, aliique sacerdotes curam animarum habentes, tenentur sub gravi, sive per sé, stve per altos, confessiones audire fidelium sibi commussorumt, quoties ht rationabiliter petunt'. Qui enim curam animarum in se suscipiunt ad hoc se obligant tacito contractu cum subditis suis, a quibus sustentationem accipiunt sub conditione ministrandi sacramenta; et cum Superiore ecclesiastico, qui non committit alicui curam animarum nisi sub conditione quod munera hujus officii fideliter adimpleantur; jamvero unum ex his officiis est audire confessiones subditorum.

Corollaria. 1) Pastor tenetur sub gravi, etiam cum periculo vite, absolvere subditum qui est in casu extreme aut guast-extrem@ necéssitatis, in periculo scilicet vel certo vel quasi certo damnationis : bonus enim pastor animam suam dat pro ovibus suis.
1. In casu autem gravis necessitatis, videlicet quando sine confessione grave spirituale damnum incurritur, reparabile.tamen, — v. g., si peccator gravi morbo laborat, vel gravibus tentationibus impugnatur, — pastor sub gravi tenetur confessionem audire, etiam cum gravi incommodo.
1. In communi necessitate, quando scilicet poenitentes rationabiliter petunt, i. e., propter veram spiritualem utilitatem, tenentur quidem pastores aliique ex officio ministri audire confessiones subditorum, ita tamen ut, propter legitimum impedimentum, ad modicum tempus peenitentes remittere possint; cum enim non sit urgens necessitas, lex non obligat cum gravi incommodo.
b) 2x caritate aliguando tenentur audire confes- Stones etiam sacerdotes curam animarum non habentes * nam Caritas nos obligat ad subveniendum proximo in necessitate spirituali constituto (n. 223).

In casu extreme necessttatis, quando moribundus non potest moraliter sibi consulere per actum contritionis perfectee, tenentur eum absolvere, etiam cum periculo propriz vitae.
In casu guast-extreme necessitatis, quando moribundus nonnisi difficile actum contritionis perfectze elicere potest, simplex sacerdos tenetur, deficiente proprio sacerdote, audire confessionem, etiam cum gravi incommodo, imo et cum vite periculo, juxta communiorem sententiam 2. — Probabiliter tamen alii cum Lwgone ? negant, quia dum proximus absolute potest seipsum a periculo liberare, non tenemur cum tanto incommodo ei succurrere.

Notandum. Sed in omnibus istis casibus, ut gravis adsit obligatio confessiones excipiendi cum propriz vite periculo, tria requiruntur ; ut necessitas proximi sit moraliter certa, — ut pariter certa sit spes valide absolvendi moribundum, — ut ex morte sacerdotis majora mala non sequantur, v. g., probabilis damnatio plurium aliorum.

B) De obligatione sese preparandi ad confessiones excipiendas. Confessarius ad confessiones excipiendas sese przparare debet, qualitates acquirendo necessarias : ex parte zztellectus, scientiam et prudentiam; ex parte voluntatis, bonitatem vite.

a) Confessarius peccat graviter, st extra casum necessttatts, confessiones audit absque scientia que t “ Urgente necessitate, omnes confessarii obligatione tenentur ex caritate confessiones fidelium audiendi, et in mortis periculo omnes sacerdotes”’. Codex, c. 892, § 2.

dicitur competens,i. €., qua possit casus solvere qui communiter occurrunt in loco ubi confessiones audire solet, et de difficilioribus saltem prudenter ~ dubitare, ut libros vel alios doctiores consulere | valeat. — Dicitur extra casum necessitatis : nam, si urgeat necessitas non solum extrema, sed etiam — gravis, confessarius minus doctus licite confessiones excipit.

Corollaria. 1) Non eadem scientia in omnibus confessariis requiritur, sed major vel minor pro locorum ac personarum diversitate. Ita generatim major scientia necessaria est in civitate, ubi omnis generis pcenitentes confiteri solent.

Peccat graviter sacerdos qui, dum certo noverit sibi competentem scientiam deesse, munus confessarii accipit; neque eum excusat approbatio ab Episcopo data, cum hzec supponat, sed non suppleat scientiam. — Graviter etiam peccat Episcopus confessarium approbans, quem scit esse ignarum, quia sic ejus peccato cooperatur. Excusatur tamen si minus idoneum approbat pro locis exiguis et remotis, quando doctiorem invenire nequit.

1. Sub gravi igitur tenentur Seminariorum alumni diu ac serio theologiz studere, non solum dogmatice, sed etiam morali. — Preeterea nullus confessarius, etiam approbatus, intermittere debet studium theologiz, presertim moralis ; nam ex tot rebus tam diversis et inter se disparibus, multze facillime e memoria decidunt *. — Quapropter Ecclesia vult ut apud sacerdotes curam animarum habentes, frequenter ac serio habeantur col/ationes seu confeveniiea pastorales *.

Quando difficiles occurrunt casus, non expedit eos statim solvere, sed sumendum ést tempus rem maturius considerandi libros aut doctiores consulendo. Imo neo- t “Clerici studia, praesertim sacra, recepto sacerdotio, ne intermittant; et in sacris disciplinis solidam illam doctrinam a majoribus traditam et communiter ab Ecclesia receptam sectentur, devitantes profanas vocum novitates et falsinominis scientiam". Codex, c. 129.

? “Tn civitate episcopali et in singulis vicariatibus foraneis seepius in anno, diebus arbitrio Ordinarii przestituendis, conventus habeantur, quos collationes seu conferentias vocant, de re morali et liturgica; quibus addi possunt alize exercitationes, quas Ordinarius opportunas judicaverit ad scientiam et pietatem clericorum promovendam”’. Codex, c. 131, § I.

confessariis valde utile est, etiam quando casum statim solvere debuerunt, de eodem libros ac peritiores consulere, ut sic cognoscant utrum recte egerint an non.

b) Scientiz accedere debet prudentia : prudens est autem confessarius qui facultate pollet generalia principia et przecepta variis peenitentibus applicandi, pro circumstantiarum varietate, ita ut eos tuto ad christianam perfectionem et vitam zternam perducat.
Quz quidem prudentia requiritur : in zzterrogationibus, quee Cujusque poenitentis indoli, ztati ac conditioni adaptari debent*; — in sudicio ferendo de moralitate et gravitate actionum, attentis non solum externis circumstantiis, sed etiam subjectivis cujusque dispositionibus; — in contritione excitanda, motiva proponendo juxta singulorum ingenium, indolem ac peccata; — in remedtis suggerendts, que vere diversis spiritualibus morbis medeantur, causam tollendo peccatorum ; — in co7silits prebendis sive ad varia statuum officia adimplenda, sive ad progressum in virtutum praxi; — in sad¢s/actiontbus tmponendis non solum pro criminum qualitate, sed etiam pro poenitentium spiritualibus morbis et viribus ; — in absolutione danda, differenda aut neganda, recte judicando de dispositionibus peenitentium, _preesertim quando de occasionariis et recidivis agitur; — in excipiendis confessionibus sulierzzz1, vitando quidquid alios vel seipsum scandalizare posset, ac pcenitentibus ipsis aliquid detrimenti causare. Uno verbo in omni fere gressu cautus et circumspectus esse debet; nam “ars artium regimen animarum ”,
c) Bonttas vite in confessario requisita non consistit solum in statu gratia, qui certo requiritur ad vitandam sacrilegam hujus sacramenti administrationem; sed in complexu earum virtutum, que ad hoc munus fructuose obeundum desiderantur : quales sunt supernaturalis zelus animarum, patientia, fortitudo, eximia puritas.

™ Caveat omnino (sacerdos)... ne curiosis aut inutilibus questionibus, maxime circa sextum Decalogi preeceptum, quemquam detineat, et Seas ne juniores de iis quae ignorant imprudenter interroget Codex, c. 888,°§ 2.

2° DE OFFICIIS CONFESSARII IN IPSO CONFESSIONIS ACTU.

In ipso confessionis actu quatuor pre-_ sertim prestare debet confessarius : 1° ut judex, debet causam instruere et cognoscere per /egzdzmas interrogationes; 2° ut doctor, poenitentem docere et monere; 3° ut medicus, ejus vulnera curare, eum disponendo ad absolutionem eique remedia prescribendo; 4° ut mznzster szmul et judex, absolutionem dare aut differre.

A) De obligatione interrogand: pentitentes.

Principium : Confessarius penitentem interrogare éenetur sub gravt, quoties probabiltter judicat eum, sive culpabiliter sive tnculpabileter, omittere quedam scitu necessaria ad absolutionem. Certum est ex Concil. Later.* et Riz. Rom. 2
Hine : a) Confessarius interrogare non tenetur pcenitentes qui ex una parte sufficienter instructi videntur, et ex altera diligentes sunt in confitendo. E contra ordinarie interrogandi sunt qui raro sacrum tribunal accedunt, preesertim si parum instructi videantur.

b) Confessarius non tenetur majorem sollicitudinem afferre in interrogando quam peoenitentes in confitendo; imo stricte loquendo, ad minorem tenetur, cum integritas confessionis directe poenitentem et nonnisi indirecte confessarium obliget. Ita non tam accurate examinandus est rudis et incultus quam bene instructus, nec zegrotus quam sanus et robustus, quia illi ad tam minutum examen non obligantur 8, e) Si, ex levi negligentia aut inadvertentia, confessarius aliquid inquirere omittat quod ex se necessarium sit ad integritatem confessionis, nullum aut leve erit peccatum. Item, quando adhibita fuit mediocris diligentia, non peccat qui ab ulterioribus interrogationibus abstinet, ne sont: nem odiosam reddat.

DENZING., n. 437 (363). — ? Ordo ministrandi Sacr. Penit. 3 Quod optime declarat Luco, disp. XVI, n. 594.

_ 1123. De qualitatibus interrogationis. Interrogatio debet esse moderata, discreta, opportuna.

a) Moderata, id est non de curiosis aut inutilibus, quae confessioni extranea sunt, sed de iis tantum que ad statum conscientize spectant, et quidem juxta cujusque poenitentis conditionem, scientiam ac dispositiones.

_ 1124. b) Discreta, seu prudens, tum in rebus de quibus interrogatur, tum in 7zodo interrogandi, vitando ea omnia quze poenitentes probabiliter scandalizare possent.

Quod preesertim attendendum est in materia castitatis quoad juniores, qui forsan peccata hujusmodi adhuc non cognoscunt*. Aliunde expedit quasdam queestiones hac de re proponere. Videlicet confessarius utatur primum generalibus terminis, ita ut poenitens, si reus sit, intelligat; si vero innocens, nil novi discat; v. g., numquid peccasti contra modestiam, decentiam, puritatem? — Postea a levioribus peccatis incipiat, et, secundum accepta responsa, ad graviora transeat; v. g., interroget de cogitationibus, — de verbis auditis vel prolatis, — de aspectibus, — nimiis familiaritatibus, — tactibus cum seipsis, cum aliis, ejusdem vel alterius sexus, etc. — Notandum est tamen non paucos, rudes et ignaros, cogitationes non declarare, quia nesciunt accusanda esse peccata mere interna; unde, etiam quando negative respondent de cogitationibus, de immodestis actionibus quzestio proponi potest; postea, si affirmative respondent, queeri potest num de his rebus etiam cogitaverint ante vel post actiones commissas, et desiderium habuerint eas szepius perficiendi.

Sedulo vitentur cum junioribus, qui innocentes preesumuntur, illa verba quze periculosam curiositatem excitare valeant, prout sunt pollutio, fornicatio, sodomia, bestialitas, etc.

Quoad conjuges, inquiri potest num officia sua erga alterum conjugem impleverint — vel numquid aliquid ipsos remordeat quoad matrimonii usum; si negative respondeant, nil amplius inquirendum, nisi specialis sit ratio ; si affirmative, illas queestiones proponere sufficiat quibus cognosci possit num voluntarie media sumant ad impediendam prolis conceptionem vel nativitatem.

Uno verbo, servanda est hec regula ab omnibus fere tradita : Melius est in multis deficere quoad integritatem, guam in uno abundare cum probabili ruina penitentis.

546 CAPUTAXX.

e) Opportuna, i.e., convenienti tempore ac modo facta.

Ante confessionem, si ignotus sit pcenitens, benigne — inquiratur a quo tempore confessus sit — num absolutus — num circa vitam preeteritam perfecte quietus? — Possunt quidem ab initio interrogationes fieri de statu et conditione; sed szepe melius fiunt in decursu confessionis, data opportunitate, ne ab initio pcenitens queesitis obruatur.

In ipso actu confesstonis, generatim paucas et breves tantum queestiones proponat, v. g., de numero et circumstantiis speciem mutantibus; sed non nimis frequenter interrumpat poenitentem, ut hic possit ex ordine omnia confiteri quorum recordatur. Ab omniincrepatione abstineatur antequam confessio finiatur.

Post auditam confessionem, interrogari debet poenitens de.iis que probabiliter omisit, percurrendo ea que ipse declaravit : sunt enim qui omnia peccata non detegant nisi postquam, humanissimis verbis, confessarius eorum fiduciam sibi conciliaverit. — Si tune accusetur peccatum antea reticitum, mitissime agat confessarius, ac contritionis motiva proponat, non solum quoad hoc peccatum, sed etiam quoad malitiam illius reticentize.

Corollarium. Exinde inferri potest quid agere debeat confessarius, quando de sinceritate pcenitentis dubitat, vel moraliter certus est ab eo reticeri grave peccatum.

a) Si confessarius solummodo adzéditat de sinceritate pcenitentis, potest quidem diligenter eum interrogare, et hortari ad perfectam sinceritatem ; sed si poenitens affirmat se omnia accusasse, absolvendus est, vi axiomatis : Credendum est penitenti tam pro se quam contra se loquenti.

b) Si certo moraliter noverit peccatum grave commissum fuisse, quod reticetur, imprimis expendere debet utrum poenitens sit in bona fide, ignorans hujus peccati gravitatem, aut putans se habere motivum illud pro tempore reticendi, — an probabiliter hoc peccatum apud alium confessus fuerit; nam si quid hujusmodi presumi potest, credendum est pcenitenti.

Si vero nihil hujusmodi probabiliter preesumitur, distinguendum est ex quo fonte confessarius peccatum noverit : — si propria experientia scit peccatum commissum, V. g., homicidium perpetratum vidit, poenitentem convincere debet, et si hic omnia negare pergat (quod raro continget), sine absolutione dimittendus est, utpote indispositus. — Si id novit ex aliorum testimonio, extra confessionem, debet specialiter pcenitentem de hoc peccato interrogare ; si vero pcenitens negat, Zrodabilius absolvi potest, quia potius poenitenti credendum est quam aliis qui forsan decepti sunt; Jrobabiliter tamen S. Alphonsus* docet in hoc casu absolutionem denegandam esse, si testes adeo graves sunt ut rem moraliter certam reddant. — Tandem si id novit ex alterius confessione (v. g., sponse, uxoris, etc.), confessarius non potest specialiter de hoc peccato interrogare, sed solum generaliter, prout interrogari solent personze ejusdem conditionis, ne forte violetur sacramentale sigillum. Neque expedit in hoc casu a complice licentiam petere hac notitia utendi ad reum convincendum : hoc enim confessionem odiosam redderet. Si vero poenitens generaliter interrogatus peccatum tacet, melius est dare absolutionem, saltem sub conditione, ne forte suspicio oriatur denegari absolutionem propter complicis confessionem.

B) De obligatione docendi et monendi penitentes.

a) Principium : Cox/fessarius docere debet paenitentes eas veritates que necessarie sunt ad sacramentum rite suscipiendum, nist absolutio an aliud tempus differrt posstt. inc:

Poenitens qui, sive culpabiliter sive inculpabiliter, zgvorat verttates necessartas necessitate meadit, de his instruendus est antequam absolvi possit; secus incapax esset justificationis, ac proinde absolutionis (nn. 178-179) 2.

1. Pariter instrui debet, antequam absolvatur, guz ztgnorat adispositiones necessarias -ad sacramentum fructuose recipiendum, videlicet contritionem, firmum propositum et modum integre confitendi.
1. Si poenitens mescit veritates que necessari@ sunt necessitate precept, —v. g., mysteria fidei in Sym- t Lib. VI, n. 631. — ? DENZ., n, 1214-1215 (1081-1082).

bolo contenta, Decalogi et Ecclesize preecepta, doctrinam de Sacramentis que recipere debet, aliaque necessaria ad rectam vite christiane institutionem, — absolvi nequit nisi serio promittat quamprimum moraliter heec omnia, pro captu suo, discere.

Si peenitens 7gvorat ca que ad officium suum recte implendum necessaria sunt (n. 655 sq.) regulariter absolvi nequit nisi paratus sit vel officium relinquere, — vel requisitam scientiam acquirere, interim abstinendo ab lis muneribus exercendis, quibus grave damnum _ probabiliter proximo inferretur. Dictum est vegzlariter, quia si nulla sit spes monitionem profuturam esse, neque scandalum timeatur, monitio de officio relinquendo omitti potest, dummodo urgeatur obligatio quamprimum necessariam scientiam acquirendi.

b) Principium : Quando tgnorantia penttentis circa licettatem alicujus ret versatur, MONitio facienda est, sz, omnibus inspectis, et vel communitatt profutura sit; secus, pro tempore omitte debet. Certum est.

Ratio est quia confessarius bonum pcenitentis ac bonum generale communitatis sibi commisse procurare tenetur : si igitur monitio utrique profutura est, certo fieri debet; si communitati profutura ac poenitenti nocitura, videndum est ex qua parte sit majus bonum;jamvero generatim bonum commune bono particulari preeferri debet. Si vero nocitura utrique previdetur, ab ea pro tempore abstinendum est.

Corollaria. 1) Si, poenitens, ex erronea conscientia, udicat aliguid esse peccatum quod vevera non est tale, aut grave quod de facto leve est, de hoc errore monendus est, ne formaliter gravia peccata committat.

Sie contra pcoenitens u¢ Mécctum habet quod vere prolibetur vel ut leve quod revera grave est, magna quidem in praxi difficultas. Hac in re vix datur aliqua regula sine exceptione et res multum pendet a prudenti zstimatione confes- sarii, Sequentes tamen regule ut plurimum servari debent : Si ignorantia sit uvzzcibilis et a Jortiori graviter culpabilis, serio monendus est ; id enim ipsi nocere nequit, cum, propter culpabilem negligentiam, jam reus sit culpe mortalis; ita v. g., monendus est paterfamilias qui dubitat, num sub gravi teneatur filios christiano modo educare. interrogatus autem confessarius aliquando, sed raro admodum, poterit ambigue respondere (v. infra). — Si vero ignorantia sit zzuincibilts, seu inculpabilis, monendus est quidem poenitens quoties speratur fructus, saltem pro futuro, nec timentur graviora incommoda; nam malum etiam materiale est deordinatio, ac nocet tum individuis, viam parando peccato formali, tum societati, ordinem a Deo institutum perturbando. Ita presertim : a) si mox ignorantia vincibilis preevideatur evasura; b) si agatur de bono communt notabilt, v. g., Si qui graviter proprium negligunt officium, vel sacramenta frequentant cum admiratione videntium. Quo in casu regulariter monendus est pcenitens, etiam sine spe emendationis, ne confessarius pravis moribus favere videatur. Pensanda tamen sunt incommoda ex adverso. — In dubio utrum monitio utilis an nociva futura sit, generatim omittenda est, nisi bonum quod speratur multo superet malum quod timetur. — Si vero in certis materiis regula ab auctoritate ecclesiastica data fuerit, v. g., circa scholas xeutrales, matrimonii abusum, omnino servetur ab omnibus.

Rem paucis exemplis declaramus. 1) Si poenitens bona fide matrimonium invalide contraxit, non monendus est generatim antequam revalidatum sit matrimonium, ne forte interea formaliter peccet. — Si poenitens monitionem est suscepturus, sed simul praevidetur grave damnum aliis obventurum (v. g., filiis, casu quo putativi conjuges separentur), monitio omittenda est.

Monendus est autem pcenitens, si secus periculum est ne firmetur in prava consuetudine, quam postea nonnisi egre superabit ; v. g., si puer falso putet pollutionem non esse grave peccatum ; — si ignorantia inducit vel relinquit periculum formalis peccati, v. g., si agitur de proxima - occasione peccati; — si ignorantia versatur circa prima principia morum vel proximas conclusiones, quia tunc previdetur brevi cessatura ; ideoque monitio utilis est pro futuro; — quando illud exigit bonum commune, Vv. g., Sl agitur ‘de scandalo vitando, aut de gravi damno corporali aut spirituali quod tota commuunitas ex culpa administratorum passura sit; quando, ex adjunctis, silentium confessarii_ut positiva approbatio rei male intelligi potest. Hinc, si poenitens interrogat, raro confessarius veritatem dissimulare potest; non tenetur tamen plus dicere quam rogatur; v. g., si quis, post votum simplex castitatis, m matrimonium contraxit, et inquirit, num matrimonium sit validum et debitum reddi possit, affirmative responderi potest, quin addatur illicitum esse elere debitum.

C) De obligatione disponendi penitentes, etsgue vremedia prebendi.

a) Prineipium : Confessarius ex caritate tenetur, im quantum fiert potest, tndispositos ad absolutionem preparare, motiva contritionts proponendo. Ex caritate enim tenetur bonum pcenitentis procurare et ab eo gravia damna averterex
Corollaria. 1) Si confessarius prudenter judicat poenitentem bene dispositum esse, stricte non tenetur ad eum exhortandum.

Ad excitandés indispositos ad contritionem, confessarius singulorum ingenio se accommodet, motiva proponens que eorum captui proporticnentur : vitee brevitatem, propinquitatem mortis qua omnibus voluptatibus honoribusque finem imponit, horam ejus incertam, detrimentum anime aternzeque salutis discrimen.

b) Prineipium. Confessarius ut medicus debet etiam causam morborum spiritualium investigare;

et salutaria remedia preescribere ut futuri lapsus przecaveantur.

Causam morborum investigare debet : secus non possunt radicitus extirpari. Prudenti igitur interrogatione inquirat confessarius num preecipua peccati causa sit occa- $10 externa, et quzenam; an causa interna, videlicet superbia aut vana gloria, —inordinatus pecunize amor, — an sensualitas ac voluptas. Siquidem morbo detecto, remedia opportuna seligere facilius erit.

1. Remedia prescribere debet, sive generalia, sive particularia. ‘

Inter generalia, heec sunt preesertim inculcanda : /reguens oratio; — sacramentorum Panitentie et Eucharistie frequens receptio, quibus gratia confertur ex opere operato ac jus acquiritur auxilium supernaturale tempore opportuno accipiendi; — WMovissimorum pia consideratio, qua tot preecaventur peccata, juxta illud : “In omnibus operibus tuis memorare novissima tua et in azternum non peccabis” *; item piorum librorum lectio; — divine presentie assidua recordatio, preesertim urgente tentatione : “Deus me videt, intuetur cor meum; quomodo possum hoc malum facere coram Deo?” — conscienti@ seria excusszo, explorando non solum ipsa peccata, sed eorum causas, posteaque actus doloris et firmi propositi eliciendo; — fuga malorum sociorum, qui seepe sunt causa peccati, fugaque aliarum peccandi occasionum ; conversatio cum piis ac bonis; necnon adscriptio in aliqua Sodalitate, ubi inveniuntur, preeter consortium cum piis fratribus, adjumenta ad vitam christiane instituendam ; — praxis guarumdam carmts castigationum, ac passtonum moritificatio etiam in rebus licitis, quo facilius atque efficacius illicita respuantur “ Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis ” ?; — actus caritatis erga Deum frequenter per diem repetiti; specialis devotio erga SS. Sacramentum, SS. Cor Jesu, B. Mariam Virginem, Angelum custodem ; que ut melius exerceatur, fauca determinanda sunt opera, quae fideliter et constanter fiant . non autem prescribantur z/fa opera vel preces, que pcenitentes obruant eisque teedium brevi afferant.

Particularia autem remedia ea sunt qua cuique vitio opponuntur ; nam contraria contrariis curantur, et consuetudo consuetudine vincitur. Nimis prolixum esset ea hic referre; de his agimus ubi de Vitzzs et Virtutibus.

D) De obligatione concedendi, negandi vel differendt one

a) Principium : <Adsolutio generatim concedi debet sub gravi, ex justitia, penitents gravis peccati reo, qui certo moraliter est bene dispositus. Certum est.

Etenim confessarius, pcenitentis confessionem excipiendo quasi contractu sese obligat ad sententiam secundum Christi institutionem ferendam. “Si confessarius dubitare nequeat de peenitentis dispositionibus et hic absolutionem petat, absolutio nec deneganda, nec differenda:-est ” 1.

Dicitur : 1) geveratim, quia regulariter absolutio statim concessa magis prodest quam si differatur ; attamen per accidens ad paucos dies differi potest absolutio etiam sufficienter dispositis, quando prudenter judicat confessarius id vere utile esse poenitenti. Sed nunquam expedit absolutionem differre ad longum tempus, v. g..ad mensem aut quindecim dies; quia grave est incommodum diu in peccato mortali manere, tum propter periculum mortis, tum propter amissa merita, — Generatim heec dilatio non proderit nisi poenitens ei consentiat.

Dicitur gravis peccati reo, quia si sola venialia vel mortalia jam remissa accusantur, aliquoties differre poenitentem etiam rite dispositum, non est peccatum grave, quia gravis ei injuria non irrogatur.
Dicitur cerio moraliter est dispositus,; hic agitur de certitudine morali date sumpta, quee pricdens dubium excludat, non autem necessario omne dubium; nam in hac materia absoluta certitudo haberi nequit ?.

b) Prinecipium : Adsolutio deneganda est 11s qui certo moraliter sunt incapaces vel indtgni. Certum est. In utroque enim casu absolutio esset invalida.

Jamvero zucapaces sunt perpetuo amentes, — nondum baptizati, — qui jam certo mortui sunt,

— aut nesciunt veritates necessarias necessitate medii, — vel certo non sunt moraliter presentes.

Judignz autem seu indispositi censeri possunt, juxta S. Leonardum a Portu Mauritio :

Qui peccandi occasionem proximam ac liberam scienter ac volenter dimittere nolunt; 2) qui graves inimicitias vel odium scienter ac volenter deponere nolunt; 3) qui restitutionem vel damnorum reparationem necessariam facere, quando valent, parati non sunt; 4) qui artes seu occupationes graviter peccaminosas relinquere recusant; 5) qui ad pravum habitum corrigendum laborare renuunt; 6) qui remedia ad relapsum vitandum vere necessaria adhibere nolunt; 7) qui scandalum, quod aliis praebuerunt vel preebent, auferre parati non sunt. — Quibus addi possunt modo generali ii omnes qui gravem obligationem sibi notam adimplere nolunt ; vel qui integre sua peccata confiteri recusant, nisi gravi ratione, etiam mere existimata, ab integritate materiali excusentur.

Tales esse poenitentes, in dubium vocari nequit; eosdem szepe in tribunali disponi posse, pariter certum est.

¢) Principium : Adsolutio differenda est 11s gut plane dubie sunt adispositt, nist gravis ratio urgeat eos sub condttione absolvend, Certum est. Etenim non licet sacramentum periculo nullitatis exponere, nisi gravis sit ratio.
Porro dubie dispositi censentur, juxta S. Leonardum : 1) qui eodem aut pejori modo relapsi sunt, quin remedia a confessario prescripta adhibuerint, et absque serio conatu emendationis ; 2) qui frigide tantum respondent se dolere, preesertim si jam seepius relapsi sunt ; 3) si magnum affectum ad peccatum ostendunt, aut magnam utilitatem magnamve voluptatem ex peccato hauserunt, vel in passionibus satisfaciendis totum studium conferunt 4) quando sua peccata temere excusant, vel cum confessario contentionem atque altercationem instituunt, aut de peccato commisso jactare videntur; 5) quando ad sacramentum accedunt non spontanee, sed solum parentum aliorumve jussu, aut ex mera consuetudine, aut ad aliis placendum, vel ex timore ne famam_ amittant ; 6) si recusant pcenitentiam moderatam ac viribus proportionatam.

Hi sunt contra quos militat gravis suspicio indispositionis, quam suspicionem amovere tenentur exhibendo particularia doloris signa (n. 1186, 1187). Quod si aliquod ~ ex illis signis, post monitionem, ostendunt, jam non dubie - sed sufficienter dispositi dicendi sunt.

Item qui probabilitatem tantum preebent bone dispositionis, size suspicione ex adverso, sufficienter sunt dispositi ex Catech. Romano* et S. Alphonso ?.

Quandonam autem dubie dispositi condttionaliter absolvi possint, jam expositum est n. 962 sq.

Corollarium. Quando adsunt utrinque rationes serio ac solide probabiles, ita ut prudenter judicetur pcenitentem esse dispositum, prudenter tamen de ejus dispositione dudztetur, confessarius prudenter absolutionem differt vel sub conditione concedit, prout ex variis adjunctis dilatio poenitenti utilis vel nociva previdetur. Videlicet si poenitens verisimiliter post aliquod tempus, melius. dispositus ad sacrum _ tribunal accessurus est, benigne dimitti debet; si vero probabiliter non est reversurus, quia firma fide aut virtute non est praeditus, post ferventem ad dolorem ac firmum propositum exhortationem, sub conditione absolvi potest, juxta plerosque theologos 3.

3° DE OFFICIIS MINISTRI POST CONFESSIONEM.

Duo sunt : corragere defectus seu errores, si qui occurrerint; et servare sigellum.

3 Ita SUAREZ, disp. XXXII, sect. 2, n. 1; SPORER, n. 801; FAURE, Dubitat. theologice, ed. 42 Lovanii, 1865, dub. I-II, p. 9-22; LEHMK.,, n. 428; GENICOT, n. 367. — Quidam tamen ex his auctoribus, FAURE et GENICOT, longius procedere videntur ac docere semper et sine conditione absolvi posse eos qui probadbzliter sunt dispositi; communiter tenetur, et merito, id licere tantum propter rationem verze utilitatis, et quidem conditionate. Cfr. Vindicie Alphons., Pp. 710-752; Catechism, Conctl. Trid., n. 50.

A) De obligatione corrigendi defectus, seu errores.

Chapter 16 of 23