Nn. 450–483

450. 2° Attamen ad liceitatem aliquis ordo ex Rituali^ servari debet : " Si adsit sacerdos, diacono praeferatur, diaconus subdiacono, clericus Iaico et vir feminae, nisi pudoris gratia. deceat feminam potiusquam virum baptizare infantem non omnino editum,vel nisi melius femina sciret formam et modum baptizandi ". Sed pater prolem suam baptizare non debet, si alii adsunt qui baptizare possint. Sacerdos autem schismaticus vel haereticus non debet adhiberi, nisi deficiente quacumque persona catholica, item laicus deberet praeferri sacerdoti excommunicato.

Laicum sacerdoti praeferre etiam consentienti, vel haereticum aut excommunicatum laico catholico, grave esset peccatum ; in ceteris autem casibus invertere ordinem esset veniale peccatum.

II. De Baptismo sollemni.

451. i° Principium generale. (a) Minister ordinarius Baptismi sollemnis est Episcopus vel sacerdos. Diaconus est minister extraordinarius, et indiget speciali delegatione ut licite baptizet. Dicit enim Florent. : " Minister hujus sacramenti est sacerdos, cui ex ofificio competit baptizare " ; quoad diaconum, suam potestatem exercere nequit sine licentia Episcopi vel Pastoris : " Extraordinarius baptismi sollemnis minister est diaconus; qui tamen sua potestate ne utatur sine loci Ordinarii vel parochi licentia, justa de

1 Denz.-Bann., 335. - 2 S. Th., 3, q. 67, a. 3. — 3 Tit. II, cap. I, 13- causa concedenda, quae, ubi necessitas urgeat, legitime prsesumitur" \ Diaconus autem, qui sine delegatione Baptismum sollemniter ministrat cum ritibus et ceremoniis irregularitatem non incurrit, eo quod potestas baptizandi ei competit, licet ligata. Clericus autem diacono inferior sollemniter baptizans certo irregularitatem incurrit.

(b) Insuper jurisdiclio requiritur ad liceitatem in casibus ordinariis, quia per Baptismum quis aggregatur non solum Ecclesiae universali, sed etiam Ecclesiae particulari. Atqui aggregare aliquem Ecclesiae particulari pertinet ad eum qui jurisdictionem habet in illa ecclesia; ergo.

452. 20 Regulae practicse. (a) Peccant sacerdotes qui, extra casum necessitatis aut sine ratione gravi, baptizant alienos parvulos absque licentia expressa, tacita vel praesumpta proprii Parochi aut Episcopi ; item parentes, qui, sine gravi ratione, prolem baptizandam deferunt ad alienos sacerdotes.

(b) Peregrini qui diutius extra patriam morantur vel vagi baptizari possunt in qualibet Ecclesia quam elegerint. — Si mulier parit in loco non suo, infans baptizari potest vel in hoc loco, vel in parochia parentum, si commode huc ferri potest.

(c) Insuper regulariter Baptismus debet sub gravi ministrari in baptisterio ecclesiae alicujus vel oratorii publici; et, si infantes domi baptizantur in casu necessitatis, baptizans, si est sacerdos aut diaconus, servet, si tempus adsit, ceremonias quae baptismum sequun. tur. (Codex, can. 759, 773) 2.

Art. II. De Patrinis3.

553. (A) Patrini sunt veluti patres spirituales, qui baptizatum de sacro fonte levant, et in se ejus curam suscipiunt,

2 Pro Statibus AmeHcce foederalis hcec habet Conc. Balt. II, 237 : " Qui ruri degunt, aut in pagis aut oppidulis, ubi nulla est ecclesia, infantes ad ecclesiam propinquiorem... baptizandos adducant ; quod si ob aeris intemperiem, itineris dimcultatem, parentum inopiam vel alias graves causas hoc fieri nequit, tunc missionarii conscientiae relinquimus ut eos domi cum omnibus Ecclesise ceremoniis baptizet ". In nonnullis dioecesibus, haec concessio limitatur ad casum quo parvuli ab ecclesid distant tribus miliariis.

3 S. Alphonsus, 146-160; Konings, n. 1265 sq.; Marc, n. 1483 sq.; Lehmk., 70 sq.; Sabetti. 663-64; Ballerini-Palmieri, n. 81 sq.

DE MINISTRO. 307 defeftu parentum. Nam, ut rec"le ait vS. Thomas r, spiritualis regeneratio assimilatur carnali generationi ; sicut parvulus recens natus indiget nutrice et paedagogo, ita pariter qui spiritualiter renascitur indiget spirituali nutrice et paedagogo, ut in fide ac vita christiana irtstituatur. In Baptismo sollemni, sub gravi adhiberi debet unus saltem patrinus, sive vir sive mulier, nec possunt adhiberi plus quam duo, ne multiplicentur impedimenta spiritualis cognationis. Si duo adhibentur, non debent esse duo mares vel duae feminae, sed vir et femina, saltem sub levi. In Baptismo privato non requiritur patrinus, quamvis laudabiliter adhiberi possit.

(B) Ut quis sit valide patrinus, oportet : (a) sit baptizatus, rationis usum assecutus et intentionem habeat id munus gerendi ; (b) ad nullam pertineat haereticam aut schismaticam sectam, nec sententia condemnatoria vel declaratoria. sit excommunicatus aut infamis infamia juris aut exclusus ab actibus legitimis; nec sit clericus depositus vel degradatus; (c) nec sit pater vel mater vel conjux baptizandi; (d) ab ipso baptizando ejusve parentibus vel tutoribus aut, his deficientibus, a ministro sit designatus; (e) baptizandum in actu aut tangat vel statim levet seu suscipiat de sacro fonte aut de manibus baptizantis. (Codex, c. 765).

Ut autem quis licite patrinus admittatur, oportet : (a) decimum quartum suae aetatis annum attigerit, nisi aliud justa de causa ministro videatur; (b) non sit propter notorium delictum excommunicatus vel exclusus ab actibus legitimis vel infamis infamia juris, quin tamen sententia intercesserit, nec sit interdictus aut alias publice criminosus vel infamis infamia facti; (c) fidei rudimenta noverit; (d) in nulla religione sit novitius vel professus, nisi necessitas urgeat et expressa habeatur venia superioris saltem localis ; (e) in sacris Ordinibus non sit constitutus, nisi accedat expressa Ordinarii proprii licentia. (Codex, c. 766).

Catholicis non licet munus patrini exercere quoad haereticos, quidquid in contrarium dixerint theologi non pauci 2.

2 Hujusmodi au&ores ignorabant decisionem S. Officii 10 maii I77°> recenter publici juris faclam in Aft. S. Sedis, vol. XXVlI, p. 455 : " Sanctissimusiecrevit, catholicis regulariter non licere haereticorum aut schismaticorum con«

(D) Patrini tenentur instruere baptizatum de fide et moribus christianis, defectu parentum.

(E) Insuper patrini contrahunt impedimentum spiritualis cognationis, etiam in baptismo privato, de quo in Tr. de Matrim. agitur.

Gaput *♦

DE BAPTISMI CEREMONIIS.

§ I. Ceremonle describuntur z.

454. Totus ritus hodiernus, etiam in Baptismo parvuiorum adhibitus, est vestigium rituum qui olim in Baptismo adultorum adhiberi solebant, ut patebit exponendo ceremonias quai pr&cedunt et sequuntur ipsam sacramenti collationem.

I. Ceremoniee quae praecedunt ipsum Baptismum.

455. i° Prima pars hodierni ritus usque ad orationem V Deus patrum nostrorum " est vestigium ritus quo quis inter catechumenos cooptabatur.

(a) Candidatus episcopo commendabatur ab aliquo christiano qui de ejus bonis dispositionibus testimonium ferebat : exinde ortum est patrini munus, qui baptizatum adjuvare debet ut suscepta officia impleat.

(b) Episcopus autem candidatum tradebat catechistce qui eum de praecipuis veritatibus credendis et praeceptis implendis instrueret : quod hodie figuratur per dialogum inter sacerdotem et patrinum initio ceremoniae habitum.

(c) Postea candidatus, quando jam sufficienter dispositus erat, inter catechumenos triplici ritu cooptabatur, exorcismo per modum cionibus, baptismis, matrimoniis interesse. Absolute autem non licere nec per se nec per alios fungi officio patrini in baptismis, quse hsereticorum filiis ab hsereticis ministrantur ".

1 Gfr. P. de Puniet, Baptime, in Dicl. d'Arch4ol. chrtt. (Cadrof), II, 251- 346, cum auctoribus ibi allegatis ; L. Duchesne, Les origines du culte chretien, ch. IX; A. Uillien, La discipline des Sacrements, in Rev. du Cl.fr. , t. LIX, 641-664; t. LXI, 385-405.

DE BAPTISMI CEREMONIIS. 309 exsufflationis, signo crucis et salis donatione : hodie hi tres ritus adhuc servantur post prsefatum dialogum, ad significandum infantem, a diabolo liberatum per virtutem crucis, christianam sapientiam colere debere.

(d) Tunc catechumenus in ecclesiaadmittebaturtanquamrt^V^ et sacris concionibus assistebat : hodie sacerdos imponit extremam partem stolae super infantem et introducit eum in ecclesiam.

(e) Quando auditores sufficienterprobati Baptismum postulabant, eorum nomina inscribebantur in libro ecclesiae, et ipsi inter competentes recensebantur; inde orta est nominis impositio in Baptismo, ut baptizati specialem in caelo patronum habeant, quorum exemplis ad pie vivendum excitentur et patrociniis protegantur.

(f) Competentes ad Baptismum sese prseparabant orationibus et jejunio : hodie adulti catechumeni jejuni esse debent.

456. 2° Secunda pars ceremoniarum respondet variis scrutiniis seu competentium conventibus, in quibus, accurate eorum moribus examinatis, exorcismis, orationibus et instructionibus ad Baptismum magis immediate praeparabantur.

(a) Exorcismis jungebatur signum crucis in fronte catechumeni : hodie sacerdos, post secundum exorcismum, in fronte signat infantem, ut hic, signo crucis munitus, diabolo resistat.

(b) Tunc fiebat traditio symboli Apostolorum et orationis dominicce, et elecli has formulas memorise commendare debebant et recitare (quod vocabatur redditio symboli et orationis) : nunc etiam sacerdos, cum patrinis, recitat Credo et Pater noster, ut fidem et fiduciam catechumeni exprimat.

(c) In ultimo scrutinio, quod sabbato sanclo habebatur, ante Baptismi collationem, fiebat sollemnior exorcismus cum aperitione labiorum : hodie idem recitatur exorcismus, posteaque aperiuntur aures et nares infantis, ut significetur baptizatum custodire debere doctrinam christianam sibi commissam.

(d) Tandem catechumenus vota baptismalia emittebat, abrenuntians Satanse ejusque operibus : quod etiam fit in ritu hodierno, posteaque sacerdos infantem ungit oleo catechumenorum ut eum roboret contra diaboli impugnationes. — Tunc infans baptizatur.

II. Ceremoniae quae sequuntur Baptismum.

457. Tres erant : unctio in capite a sacerdote peracta, — acceptio vestis albae, — ipsa consignatio ab Episcopo facta cum chrismate seu confirmatio. Quibus hodie respondent ; (a) unclio in summitate capitis a sacerdote in modum crucis peracta, ut neo-baptizatus robur accipiat ad implendas obli-

gationes susceptas ; (b) impositio linteoli candidi loco vestis albae, ut significetur puritas vitae perpetuo servanda ; (c) traditio candelce accensa?, ut in memoriam revocentur verba Christi : " Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona et glorificent Patrem vestrum qui in caelis est x ".

§11. Obligatio ceremonias accurate servandi.

458. I. De ipsis ceremoniis. i° Principium generale : in Baptismo soliemni, ceremoniae in Rituali praescriptae accurate servandae sunt : partem earum notabilem omittere vel notabiliter mutare est grave peccatum : " Neque enim, ait Benediclus XIV, sine gravi peccato negliguntur tam magni ponderis tantaeque antiquitatis ritus, atque ad reverentiam sacramento conciliandam maxime necessarii " 2. Notabiles autem censentur ceremoniae quae ob.gravem finem praescriptae sunt, v. g., impositio salivae et salis, professio fidei, usus aquae consecratae, unctio olei catechumenorum ve', chrismatis. Pariter simultanea omissio plurium ceremoniarum levioris momenti esset peccatum grave.

459. 20 Regulce speciales. (a) Tnterrogationes quae patrinis fieri. debent, per se lingua latifid faciendae sunt; sed lingua vernacula licet eas repetere et responsiones excipere. Immo nuper in quibusdam dicecesibus concessum est ut interrogationes lingua tantum vernacula fierent.

(b) Nullum est praeceptum proprie dic~lum nomen alicujus sa?icli baptizando imponendi ; sed parochus curabit ut hic pius retineatur usus; si impedire nequit quominus nomenalicujus impii imponatur, non ideo negandus est Baptismus, sed puer baptizandus est addito submissa. voce nomine alicujus Sancli 3.

(c) Aliae sunt ceremoniae pro parvulis et aliae pro adultis qui perfedtum rationis usum attigerunt. Non licct, !«ine dispensatione S. Sedis, in Baptismo adultorum uti ceremoniis pro parvulis.

(d) Si Baptismus conditionate confertur ei qui jam sollemniter baptizatus erat, omittendae sunt ceremoniae; si vero conferturei qui sine debitis ceremoniis baptizatus erat, ceremoniae adhibendae sunt; et si agitur de adidto, v. g., de haeretico converso, adhibeantur ceremoniae proadultis, nisi speciale Indultum concessum fuerit.

DE BAPTISMI CEREMONIIS. 311

(e) Si Baptismus donri ministratur in periculo morfiso. laico, omittuntur omnes ceremoniae; si a sacerdote, omittuntur ceremoniae quae Baptismum praecedunt, statimque confertur sacramentum ; sed, si tempus superest, peraguntur ceremoniae quae Baptismum sequuntur ; postea si baptizatus convaluerit, omissse ceremoniae supplentur.

(f) Si Baptismus extra periculum mortis domi confertur (supra, n. 440) adhibendae sUnt omnes ceremonise.

« 460. II. De supplendis ceremoniis. Si Baptismus col- latus est sine ceremoniis, hae suppleri debent sub gravi, quamprimum moraliter.

(a) Ritus autem adhibendus estqui servandus fuisset temporequo Baptismus collatus est; videlicet si tunc baptizandus infans erat, supplendae sunt ceremoniae pro parvulis ; si vero adultus, supplendae sunt ceremoniae pro adultis.

(b) Si quis sollemniter, etsi invalide, baptizatus est, denuo baptizatur, omissis tamen ceremoniis.

(c) Si omissio notabilis alicujus ritus accidit, error reparandus est, nisi ex hoc aliquod timeatur scandalum.

460 r. De collati baptismi adnotatione et probatione.

" Parochi debent nomina baptizatorum, mentione facta de ministro, parentibus ac patrinis, de loco ac die collati baptismi, in baptismali libro sedulo et sine ulld mord referre. — Ubi vero de il/egitimis filiis agatur, matris nomen est inserendum, si publice ejus maternitas constet, vel ipsa sponte sua scripto vel coram duobus testibus id petat; item nomen patris, dummodo ipse sponte sua a parocho scripto vel coram duobus testibus id requirat vel ex publico documento sit notus; in ceteris casibus inscribatur natus tanquam filius patris ignoti vel ignotorum parentum " x.

" Si baptismus nec a proprio parocho nec eo praesente administratus fuerit, minister de ipso collato quamprimum proprium ratione domicilii parochum baptizati certiorem reddat. " 2 — Ad collatum baptismum comprobandum, si nemini fiat praejudicium, satis est unus testis omni exceptione major, vel ipsius baptizati jusjurandum, si ipse in adulta aetate baptismum receperit^.

Trattatus toe Confirmattone

Auctores consulendi.

De Confirmatione scripserunt, prseter auctores allegatos ubi de Sacramentis in genere :

Inter Patres : Innocentius I (1417), Epist. ad Decentiwn, cap. 3; Gregorius M. (f 604), Epist., lib. IV, ep. 9 et 26; S. Isidorus (saec. VII0), De Eccles. Offic; Theodulphus Aurelianensis (f 821), De Ordine Baptismi; Rabanus Maurus (t 858), De Instit. Clei'icorum.

Inter TheologOS : P. Lombardus, Sentent., 1. IV, dist. 7; S. Thomas, Summa TheoL, 3, q. 72; J. Priscianensis, De Confirmationis sacramento, 1575; S. Perez, De Confirmatione, 1588; Gretser, De Baptismo et Confirmatione, 1595; Jos. Vicomes (Visconti), De Ritibus Confirmationis, Mediolani, 16 18 ; Basilius Pontius, O. S. Aug., De sacr. Confirmationis, 2a edit., Lovanii, 1642; Gulielmus Beyer, De sacr. Confirmationis, Antuerpiae, 1650; L. Holstenius, De sacr. Confirmat. apud Grazcos, Romas, 1669; Sainte-Beuve, De Confirmatione et Ex. Unclio^te, 1686; J. Morin, De sacram. Confirmationis; Orsi, De chrismate Confirmatorio, 1733; Vitassius, seu potius Oratorianus sub nomine Vitassii, Tr. de Confirmatione, Venetiis, 1738, ap. Migne, Theol. Curs., vol. XXI, p. 545 sq.; Andreas Gau, De valore mamtum impositionis atque U7iclionis in sacr. Co7ifirmatio7iis, Colonise, 1832; Janssens, La Co7ifir77iation, Lille, 1888; M. Heimbucher, Die heilige Firmung, Augsburg, 1889; F. Dolger, Das Sakram. d. Fir77iung, Wien, 1906; Meschler, Die Gabe des heiligen Ffingstfestes6, 1909; Mangenot, Dicl. de Theol., II, 2395 sq.; III, 975 sq.

• Inter Protestantes : Bachmann, Die Confirmation der Katechumenen in der Evangelischen Kirche, Berlin, 1852; Mason, The relation oj ' Confirmation to Baptism, London, 1893; Hal!, Confirmation, London, 1902; Schaff-Herzog, Encyclop.,p. 530; Smith-Cheetham, Dicl. of Christian Antiq., voce Confirmation; Lichtenberger, EncycL, t 111, p. 354.

I. Ex Decreto Concilii Florentini sub Eugenio IV

PRO INSTRUCTIONE ARMENORUM ".

Secundum sacramentum est Confirmatio, cujus materia est chrisma confectum ex oleo, quod nitorem significat conscientiae, et balsamo, quod odorem significat bonae famae, per Episcopum benediclo. Forma autem est : Signo te signo crucis, et confirmo te c/irismate sa/utis, in nomine Patris et Filii et Spiritus Sanfli.

Ordinarius minister est episcopus. Et cum ceteras uncliones simplex sacerdos valeat exhibere, hanc non nisi episcopus debet conferre; quia de solis Apostolis legitur, quorum vicem tenent episcopi, quod per manus impositionem Spiritum Sanctum dabant, quemadmodum Acluum Apostolorum lectio manifestat : " Cum "enim audissent, inquit, Apostoli qui erant Hierosolymis, quia - recepisset Samaria verbum Dei, miserunt ad eos Petrum et Joan- " nem. Qui cum venissent, oraverunt pro eis, ut acciperent Spiri- " tum Sandlum ; nondum enim in quemquam illorum venerat, sed " baptizati tantum erant in nomine Domini Jesu. Tunc impone- " bant manus super illos et accipiebant Spiritum Sanclum". Loco autem illius manus impositionis datur in Ecclesia Confirmatio. Legitur tamen, aliquando per Apostolicae Sedis dispensationem, ex rationabili et urgente admodum causa, simplicem sacerdotem chrismate per episcopum confecto hoc administrasse Confirmationis sacramentum.

ErTectus autem hujus Sacramenti est, quia in eo datur Spiritus Sanclus ad robur, sicut datus est Apostolis in die Pentecostes ; ut videlicet christianus audadler Christi confiteatur nomen. Ideoque in fronte, ubi verecundiae sedes est, confirmandus inungitur, ne Christi nomen confiteri erubescat, et praecipue crucem ejus quae " Judaeis quidem est scandalum, Gentibus autem stultitia", secundum Apostolum; propter quod signo crucis signatur.

II. Canones Concilii Tridentini de Confirmatione

i. Si quis dixerit, Confirmationem baptizatorum otiosam ceremoniam esse, et non potius verum et proprium sacramentum ; aut olim nihil aliud fuisse, quam catechesim quamdam, qua. adolescentiae proximi fidei suse rationem coram Ecclesia exponebant ; A. S.

2. Si quis dixerit, injurios esse Spiritui San6lo eos .qui sacro Confirmationis Chrismati virtutem aliquam tribuunt; A. S.

3. Si quis dixerit, sanctae Confirmationis ordinarium ministrum non esse solum Episcopum, sed quemvis simplicem sacerdotem ; A. S.

314 TRACTATUS DE COTNTFIRMATIONE.

III. Ex Decreto S. Officii " Lamentabili ", 3 Jul. 1907 x.

44. Nihil probat ritum sacramenti Confirmationis usurpatum fuisse ab Apostolis : formalis autem distinclio duorum sacramentorum, Baptismi scilicet et Confirmationis, haud spectatad historiam Christianismi primitivi.

Objectum et divisio Tractatus.

461. Vita spiritualis, in Baptismo inchoata, augetur in Confirmationis sacramento, quod olim statim post Baptisma conferebatur. — Definitur : Sacramentum N. Legis, quo baptizatus in gratid roboratur et ut miles Christi signatur.

Vocabulum " baptizatus " significat subjeclum hujus sacramenti esse omnes et solos baptizatos; ultima verba duplicem ejus effeclwn declarant, scilicet gratiam roborantem, qua juvatur subjeclum ad firmiter credendum et fidem strenue profitendam, et characlerem quo miles Christi efficitur ad pugnandum prb fide. Abstinemus in 'ipsa definitione a vocabulis materiam et formam designantibus, propter controversias hac de re existentes.

Sacramentum illud varia sortitum est nomina : a materia. remota diclum est Chrisma, vel chrisma salutis : a Graecis saepe vocatur fjiupov, id est, unguentum ; a materia proxima impositio manuum; ab effeclibus Confir??iatio (quae vox apud S. Ambrosium* jam invenitur), signaculum dominicum, sigiitum, perfeclio, consummatio et sacramentum^/^/V/^/^/j", quia Baptismum veluti perficit.

Breviter disputabimus de hujus sacramenti institutione^ materid et formd, effettibus, ministro et subjeclo.

Art. I. Divina institutio J.

462. i° Errores. Jam Novatiani et A.lbigenses Confirmationem rejecerant ut ritum inutilem. Lutherus eam ut ritum mere ecclesiasticum habuit, Calvinus ut ceremoniam vaiiam et sacriiegam ab Episcopis inventam ut suam aucloritatem super fideles assererent4.

3 S. Thom., 3 p.j q. 72, a. 1; Suarez, de Sacrament., disp. XXXII; Bellarminus, 1. II, de sacr. Conjirmat., c. 1-7; Migne, Theol. Curs.t vol. XXI, p. 547 sq.; de Augustinis, de Ccji/irmat., a. i; Pesch, n. 491 sq.

Hodie Protestantes fere omnes, Ritualistis exceptis, negant Confirmationem esse sacramentum. Anglicani autem, post Calvinum, immo et multi Lutherani, aliquem ritum Confirmationis nomine retinent, quem dicunt esse meram ceremoniam, in qua baptizati, cum annos discretionis attingunt, de sua fide interrogati testimonium reddunt, promissa in Baptismo facta publice renovant, et benedi£tione quadam in sua fide confirmantur.

463. 20 Thesis. Confirrnatio est verum et proprie dictum N. Legis sacramentum a Christo institutum.

De fide est ex Trident.1- : " Si quis dixerit Confirmationem baptizatorqm otiosam ceremoniam esse, et non potius verum et proprium sacramentum; aut olim nihil aliud fuisse, quam catechesim quamdam, qua adolescentise proximi fidei suae rationem coram Ecclesia exponebant, A. S. "

(A) Script. Christus, pluries in vita et speciatim in ultima Ccena, Apostolis et omnibus in eum credituris, promiserat se missurum esse Spiritum San6lum, qui eos doceret et cum eis maneret 2, Hanc promissionem adimplevit quoad B. Virginem, Apostolos, paucosque alios discipulos, die Pentecostes, mittendo Spiritum S. sub forma linguarum ignis 3. Sed decebat eumdem Spiritum omnibus fidelibus communicari ritu visibili ac perpetuo. Hunc ritum fuisse revera a Christo institutum et ab Apostolis adhibitum ex libro Acluum colligitur 4. Narratur siquidem multos Samaritanos, viros et mulieres, a diacono Philippo conversos fuisse, et ab eodem baptizatos; postea autem Apostoli Petrus et Joannes venerunt ab Hierosolymis, ut ipsis conferrent Spiritum S. " Tunc imponebant manus super eos et accipiebant Spiritum Sanctum ", Item S. Paulus, inveniens Ephesi quosdam discipulos Joannis Baptistse, illos primum baptizavit, et postea manus imposuit super illos, ut acciperent Spiritum Sanctum : " Et cum imposuisset iliis manus Paulus, venit Spiritus S. super eos " s.

1 Sess. VII, can. I, de Contirmat.

Jamvero hic inveniuntur tria ad sacramentum requisita, nempe : signum sensibile distinctum, gratiae produ6livum, a Christo permanenter institutum : (a) Signum sensibile distinclum, nempe impositio manuum quse fiebat super viros et mulieres x, ac proinde Ordinatio esse non poterat; et super christianos jam antea baptizatos 3, nec proinde ceremonia erat ad Baptismum pertinens.

(b) Gratice productivum, nam talis impositio Spiritum Sanctum conferebat, ut apparet ex locis citatis et insuper clarius exprimitur in verbis : " Cum vidisset... quia per impositionem manuum Apostolorum daretur Spiritus S. "3, Atqui Spiritus S. non potest conferri sine gratia.

464. Nec dicere juvat hic agi solum de dono miraculorum, aliisve donis gratis datis ; nam, licet frequenter primis temporibus haec extraordinaria dona cum illa manuum impositione conneclerentur, non conferebantur primario et semper, nec gratiam sanctificantem excludebant, sed potius eamdem interius dari significabant. Aliunde Apostoli Samariam perrexerunt non ut donum miraculorum, sed gratiam ad salutem utilem conferrent, ut patet ex sensu obvio narrationis, et Patrum auctoritate, v. g., S. Cypriani, qui, post faclum hujus manuum impositionis relatum, addit 4 : "Quod nunc quoque apud nos geritur, ut qui in Ecclesia. baptizantur, prsepositis Ecclesise offerantur, et per nostram orationem ac manus impositionem Spiritum S. consequantur, et signaculo dominico consummentur ". Iterum quando S. Paulus discipulos, quos Ephesi invenit, interrogavit dicens : " Si Spiritum S. accepistis credentes " ? iiquet ipsi persuasum fuisse christianos omnes Spiritum S. per manuum impositionem accipere ; quod quidem de dono miraculorum intelligi nequit, cum non omnes illud semper acciperent; ergo.

(c) Permanenter a Christo institutum ; solus enim Deus potest gratiam alligare signo sensibili,et quamvis non dire6le asseratur in Scripturd quo tempore Confirmatio instituta fuerit, dici potest eam promissam fuisse praecipue in ultima ccena, quando Christus semel et iterum Spiritus S. adventum annuntiavit, et definitive institutam fuisse post Resurrectionem, dum Christus loqueretur cum Apostolis de regno Dei, de Ecclesia nempe ejusque constitutione. Insuper permanentia hujus ritus probatur ex praxi Apostolorum in

1 Aa.i VIIL 12. — 2 Act., VIII, 16. — 3 AcL, VIII, 18. 4 Epist., LXXIII, 9, P. L.y III, 11 15; Journel, 595.

locis jam citatis, et ex epistold ad Hebrtzos J, ubi supponitur ritum Confirmationis esse notum et usitatum sicut ritum Baptismi, cujus erat complementum ; praesertim vero ex Traditione.

465. (B) Tradit. (a) A primo saeculo ad finem secundi saeculi, nonnisi obiter et obscure commemoratur ritus confirmaticnis : cum enim simul cum Baptismo ministraretur, nulla erat specialis ratio de eo sermonem habendi.

(b) Tertio et quarto soeculis, diserte recensetur, quoties se praebet occasio, manus impositio, vel, a saeculo quarto, un6lio qua confertur Spiritus san6lus.

Tertullianus hunc ritum ita describit2 : " Exinde egressi de lavacro, perungimur benedicta unctione... Sic et in nobis carnaliter currit unctio, sed spiritaliter proficit; quomodo et ipsius Baptismi carnalis aclus ,quod in aqua. mergimur, spiritalis effeclus quod deliclis liberamur... Dehinc manus imponitur per benedictionem, advocans et invitans Spiritum Sanctum ". Nec minus diserte S. Cyprianus qui in textu superius allegato, n. 464, inter Baptismum et Confirmationem discrimen instituit, asserens hanc, per orationem etmanuum impositionem, Spiritum Sanclum conferre. — Doclrinam vero Ecclesise grsec?e luculenter declarat S. Cyrillus Hierosol.^ qui integram catechesim de hoc sacramento habet, de ejus elementis constitutivis et effeclu : " Vobis... postquam ex sacrorum laticum piscina, ascendistis, datum est chrisma, illius antitypum quo unclus est Christus... Quod quidem symbolice fronti aliisque sensibus tuis illinitur; ac, dum unguento visibili inungitur corpus, sancto et vivifico Spiritu anima vivificatur "3.

(c) A quinto scecu/o, testimoniatam multa sunt atque perspicuaut adversarii fateantur tunc communiter admissum fuisse Confirmationem esse sacramentum. Sufficiatur igitur verba referre S. Innocentii I, quse supponunt ritum Confirmationis esse notum et usitatum, et ostendunt hunc nonnisi ab Episcopo regulariter conferri posse : I De consignandis vero infantibus manifestum est, non ab alio, quam ab episcopo fieri licere. Nam presbyteri licet secundi sint sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. Hoc autem pontificium solis deberi episcopis, ut vel consignent, vel paracletum Spiritum tradant, non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum et illa lectio Acluum Apostolorum, quse asserit Petrum

1 Hebr., VI, 1-4. Ibi enim, post baptismum, commemoratur impositio mamium (2) qua fideles " participes facti sunt Spiritus Sancti " (4).

2 De Baptismo, c. 7, 8, P. Z., I, 1206; Journel, 304-305. — Cfr. Adv. Marc, 1. I, c. 14; De carn. resurrectione, 8;.Journel, 333, 362.

3 Cateches., XXXI, 1-3, P. L., XXXIII, 1029. Integra legatur catechesisr

318 TRAGTATUS DE CONFIRMATION E.

et Joannem esse direclos, qui jam baptizatis traderent Spiritum Sanclum. Nam presbyteris, sive extra episcopum sive prassente episcopo, cum baptizant, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum paracletum " l.

466. (C) Rat. convenientice 2. Cum sacramenta ad speciales gratiae efTeclus ordinentur, ubi occurrit specialis gratise necessitas, ibi speciale sacramentum esse convenit; atqui quando adultam setatem attingimus, speciali gratia roboris indigemus ut virtute crescamus, virilemque fortitudinem acquiramus, qua contra salutis hostes strenue dimicare valeamus, prout decet milites Christi, fidemque audacter confiteamur coram quibuscumque, quin inde retrahamur propter inordihatum timorem vanorum mundi judiciorum.

Art. II. De elementis constitutivis seu de materia et forma 3.

467. i° Facta exponuntur. (a) Secundum librum Acluum, Apostoli Confirmationem contulerunt impositione manuum, quin ulla fiat unclionis mentio. Attamen, in epistolis S. Joannis et .S. Pauli, un6tio quaedam recensetur tanquam signum gratiae quam Spiritus in corda effundit 4. — (b) Inter Patres, alii commemorant simul impositionem mannum et unclionem, alii autem solam unclionem; unctio vero a Latinis descripta, ante ssec. IVum, non videtur esse pars essentialis Confirmationis, sed tantum un6lio baptismalis; a saec. I V°, etiam in Ecclesia latina un£tio habetur ut pars saltem ritus Confirmationis 5. — (c) In ecclesia latind, uterque ritus adhibetur, dum in Ecclesia grcecd sola unclio in usu est. — (d) Decretum ad Armenos de sola un6lione

3 S. Thom., 3 p., q. 72, a. 2-4; Suarez, disp. XXXIII; Bellarra., c. 8-10; Migne, op. cit.^ p. 768 sq. ; de Augustinis, a. 2; Sasse, th. 2; S. Alphonsus, 1. VI, n. 161 sq.; Konings, n. 1270 sq.; Marc, n. 1493 sq.; Lehmk., n. 125 (92) sq.; Sabetti, n. 668-670.

5 P. Galtier, La consignation a Rome et a Carthage, in Rech. de Sc. Relig.y 191 1, p. 350-383; La consignation dans les Eglises d' Occident, in Rev. d' 'Hist eccl^., 1912, p. 257-301. — Cfr. tamen P. de Puniet, ibid., p. 467-476.

agit, et Benediclus XIV declaravit valide conferri sacramentum sacro chrismate et signo crucis ducto in fronte suscipientis, ideoque sine prima manuum impositione quae fit initio ceremoniae; quod aliunde constat ex decreto 6". C. de Prop. Fide, 6 aug. 1840 *.

468. 20 Varia systemata exinde orta. (a) Alii, ut Sirmondus et Habert, dixerunt materiam essentialem totam esse reponendam in primd mannum impositione, quae ab Episcopo peragitur dum dicit : " Omnipotens sempiterne Deus". Quse quidem opinio, quatenus declarat hodie non sufficere chrismationem cum impositione manus quae eam comitatur, probabilitate caret post decreta Florentini et Encycl. Ben. XIV.

(b) Alii, cum Maldonato, putaverunt solam chrismationem requiri et sufficere ad validitatem : nam sola un6lio a Graecis adhibetur, qui tamen valide confirmant. — Sed, in hac hypothesi, non bene intelligitur quomodo Apostoli sacramentum ministraverint sola manuum impositione.

(c) Quidam, ut Morinus et Tapper, tenuerunt et manuum impositionem et un<5tionem seorsim esse materiam essentialem, ita ut una vel altera ad validitatem sufficiat; haec autem sententia, si intelligitur eo sensu quod hodie etiam episcopi possunt, salvo sacramenti valore, inter utrumque ritum eligere, certo rejicienda est, ut constat ex declaratione Benedicti XIV; si vero intelligitur eo sensu quod, pro diversitate temporum et locorum, Ecclesia ritum, generice institutum a Christo, magis specifice determinavit, tanquam hypothesis probabilis admitti potest.

(d) Probabilior a plerisque modernis habetur opinio asserens hodie materiam essentialem esse tum chrismationem, tum impossitionem manus quae un6tionem comitatur, Nam ex una parte textus Scripturae supra allati declarant gratiam per impositionem manuum conferri, ex altera Decret. ad Armenos aperte dicit : " Secundum sacramentum est Confirmatio, cujus materia est chrisma confectum oleo " ; ergo

1 Proposito siquidem dubio num, prsptermissa prima manuum impositione, repetendum esset sacramentum sub conditione, S. Cong. P. F. respondit non esse repetendum ne quidem sub conditione. [Collectatiea, 905 (663).

utraque materia est essentialis. — Ad quod explicandum dici potest, cum Card. Billot1, materiam et formam Confirmationis assignatas esse a Christo " sub confusa ratione cujusdam ritus idonei ad significandum specialem effecium hujus sacramenti, et potestate apostolis facta determinandi ritum in concreto...; apostolos prius confirmasse cum simplici impositione manus, per quam significatur derivatio virtutis a C/iristo, postmodum vero ordinasse ut manus impositio fieret unclione chrismatis in fronte, quce expressius sacramentalem effeclum significat". Vi hujus potestatis, Ecclesia primum sola impositione manuum usa est, postea vero chrismatione simul et quadam manus impositione, quo vividius exprimeretur Confirmationis effectus.

469. 30 Doctrina hodie certo tenenda. Hanc ita declarat Benediclus XI V : " Quod itaque extra controversiam est, hoc dicatur : nimirum in Ecclesia latina Confirmationis sacramentum conferri adhibito sacro chrismate sive oleo olivarum balsamo commixto, ducloque signo crucis per sacramenti ministrum in fronte suscipientis, dum idem minister formse verba pronuntiat " 2. Certum est igitur ad validitatem sufficere chrismationem seu un6lionem cum sacro chrismate; nec proinde primam manuum impositionem ad validitatem requiri, cum a Graecis non adhibeatur, qui tamen valide sacramentum administrant, juxta Bened. XIV: " Nemini fas est asserere in Ecclesia graeca non adesse sacramentum Confirmationis ".

Materia igitur remota est sacrum chvismdi, proxima autem unclio chrismatis in fronte manu Episcopi fac~ta. Forma sunt verba quae hanc undlionem comitantur.

470. 40 Regulae practicae de materia. (A) Materia remota debet esse : (a) oleum olivarum, non autem petroleum, aut oleum ex alia materia quam ex olivis expressum ; nam oleum simpliciter est oleum ex olivis ; per illud significatur tum robur in hoc sacramento collatum, quia oleo athletae olim ungebantur, tum nitor bonae conscientiae 3.

(b) Oleum debet cum balsamo misceri, saltem ad licei-

1 Thesis XXXII, p. 291-292. — 2 Ex quo primum, 1 mart. 1756. 3 S. Th., 3, q. 72, a. 2.

TRAGTATUS DK CONFIRMATIONE. 321 tatem, sed etiam probabilius ad validitatem, ut sic exprimatur bonus odor virtutum, quibus confirmatus ornari debet.

(c) Chrisma (i. e. commixtio olei et balsami) debet benedici ab Episcopo, et quidem speciali benedictione J, ad liceitatem, immo ad validitatem, juxta communiorem sententiam; attamen, sacerdos, cum speciali delegatione S. Pontificis, illud probabiliter benedicere potest.

(d) Chrisma debet esse novum, seu anni praesentis, ad liceitatem tantum, et quidem sub gravi, nisi S. Pontifex ab hoc praecepto dispensaverit, vel adsit necessitatis casus.

(B) Materia proxima est unctio Chrismatis cum impositione manus Episcopi. Quae unctio debet esse : (a) immediata et non mediante instrumento; secus enim non adesset manus impositio, quae, juxta plures, ad validitatem requiritur; (b) infronte, ad ostendendum quod confirmatus Christum erubescere non debeat2; id requiritur certo ad liceitatem, et probabilius ad validitatem ; olim \inctio non solum in fronte, sed in oculis, auribus, manibusque fiebat; (c) per modum crucis, ut sic confirmatus accipiat signum Christi, cujus miles efficitur : quod requiritur certo ad liceitatem, et probabilius etiam ad validitatem; (d) cum pollice dextro regulariter saltem, quamvis hoc ad validitatem non requiratur.

471. 50 Regulae de forma. Scriptura non refert formam ab Apostolis adhibitam ; aliunde varias fuisse formas in administratione hujus sacramenti adhibitas historice constat 3.

(A) Forma, quae nunc in ecclesia Romand adhibetur, non fuit in usu communi ante saeculum XII ; sic se habet : " Signo te signo crucis, et confirmo te chrismate salutis, in nomine Patris, et Filii et Spiritus Sancti ".

1 Sunt tamen theologi qui putant quodcumque oleum ab Episcopo benedictum, v. g., oleum catechumenorum, ad validitatem sufficere; proindeque, in articulo mortis, deficiente chrismate, hsec materia conditionate adhiberi posset. (Pesch, n. 509.) — 2 S. Thomas, 3, q. 72, a. 9.

3 In antiquis Ritualibus, hae vel similes formse inveniuntur : " Signum Christi in vitam aeternam. Signet te Deus sigillo fidei suse in consignatione fidei. In nomine Patris... Confirmo et consigno te in signo sanctse crucis in nomine Patris... Confirmo te in nomine Patris"... (Cfr. Martene, De antiquis eccl. rit., lib. I, c. 2, a. 4.)

322 TRAGTATUS DE CONFIRM ATIONE.

(a) Haec forma omnino conveniens est; nam optime designat praecipuos effeclus Confirmationis, ejusque causam principalem; siquidem, i) per verba " signo te signo crucis" designatur characler, quo confirmatus fit miles Christi et signo crucis munitur; 2) per verba " conjirmo te" designatur gratia roboris, qua confirmatus, sicut athleta, ungitur; 3) tandem per reliqua verba " in nomine Patris " exprimitur causa effzciens, scilicet 6*5. Trinitas.

(b) Verba essenlialia hujus formae sunt, juxta 5". Ligo' rium, aliosque permultos : " signo, conjirmo, te, in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancli, signo crucis et chrismate salutis ". Mutatio esset accidentalis si diceretur " corroboro * pro " confirmo ", vel " sanclificationis " pro " salutis "'

(B) Apud Grcecos, forma haec est : " Signaculum doni Spiritus Sa?icli". Urbanus VIII declaravit hanc esse validam- Quod facile explicatur, si admittitur formam hujus sacramenti in genere solum fuisse institutam, ut in Tr. de Sacrameniis (n. 279.) exposuimus, et jam supra declaratum est> n. 468 (d), posteaque aucioritate Ecclesiae modo praecisiori determinatam esse1.

Art. III. De effeftibus 2.

Sicut per Baptismum participes efficimur vitce Christi ita et per Confirmationem ejus missionis participes reddimur munus accipientes fidem exterius profitendi contra ejus hostes. Unde duplex est effectus hujus sacramenti : characler quo milites Christi signamur, et gratia qua virtutem accipimus ad strenue pugnandum.

472. i° De charactere. Jam probatum est in Confirmatione characlerem imprimi indelebilem. (a) Qui characler differt a chara6lere Baptismatis, in eo quod baptizatus est solum Ecclesiae civis, dum confirmatus constituitur miles Christi, specialiter deputatus ad fidem exterius propugnandam contra ejus hostes. (b) Insuper christianum habilem r Quod erudite exponit S. Harent, La part de VEglise dans la dtterniination du rit sacramentel, in Etndes, t. 73, p. 321-336.

2 S. Thom., 3 p., q. 76, a. 5; Suarez, disp. XXXIV; Bcllarm., c. XI; Migne, op. cit., p. 1073 sq.; Pesch, n. 530 sq.

reddit ad licite suscipiendos ordines; cum enim per ordinationem quis dux exercitus Christi efficitur, non convenit ut qui miles non est ad officium ducis eligatur.

Scholion. Quaedam allegantur facta ex quibus constare videtur Confirmationem aliquando itefatam esse, ideoque characlerem indelebilem non imprimere. — Ad quam difficultatem solvendam, hsec notentur : (a) Manus impositio et unclio chris^natis non semper designant sacramentum Confirmationis, sed aliquando ceremoniam speciaiem, in reconciliatione hsereticorum adhibitam, ad significandum infundi gratiam sacramentorum quse antea cum obice suscepta erant1. (b) Quandoque vere iterabantur baptismus et confirmatio hsereticorum circa Trinitatem errantium, quia supponebatur sacramenta ab iis collata qui Trinitatem negabant, non fuisse rite administrata2. (c) Tandem admittunt pauci auclores catholici in quibusdam ecclesiis particularibus iteratam esse confirmationem, praesertim quando a malis ministris collata fuerat, sed haec praxis nunquam fuit universalis3.

473» 2° De Gratia. (A) Gratia sacramentalis Confirmationis non est gratia prima, sed est gratia roborans, adfidem verbo et opere strenue profitendam.

(a) Script. Gratia propria Confirmationis eadem est quae collata fuit Apostolis die Pentecostes, ut constat tum ex iis quae diximus supra, n. 463, tum ex Decret.ad Armenos; atqui gratia Apostolis collata in illa die fuit praecise gratia perficiens et roborans, juxta illud promissum Christi : P Accipietis virtutem supervenientis Spiritus Sancti in vos, et eritis mihi testes in Jerusalem, et in omni Judaea et Samaria, et usque ad ultimum terrae " 4. Et revera Apostoli, hucusque debiles et timidi, fidem deinceps strenue propugnarunt 5.

2 Quod supra probavimus, De Sacram. in genere, n. 328.

3 Cfr. L. Saltet, Les rtordinations, 1906, p. 22-28; Kern, Revue benedicline, !907, p. 562.— 4 Act., I, 8.

s Acl., V, 29, 41. Quod sic optime evolvit Catech. Conc. Trid., p. 2, de Confirmat., n. 19 : " Illi enim ante passionem, vel sub ipsam passionis horam adeo infirmi et remissi fuerunt ut cum Dominus comprehensus est, statim se in fugam conjecerint : Petrus vero qui Ecclesiae petra et fundamentum designatus fuerat, et summam constantiam excelsique animi magnitudinem prge se tulerat, unius mulierculse voce perterritus, se Jesu Christi discipulum esse, non semel aut iterum, sed tertio negaverit. ac post resurreclionem, omnes propter metum Judseorum inclusi domi se continuerint. At vero in die Pentecostes tanta Spiritus S. virtute omnes repleti sunt, ut dum Evangelium quod eis commissum

324 TRAGTATUS DE CONFIRMATIOKE.

(b) Traditione. i) Patres enim multoties asserunt per confirmationem dari Spiritum Sanctum, et quidem eo modo quo datus est Apostolis die Pentecostes, ad roborandum baptizatum contra diaboli impugnationes, ideoque hanc gratiam distingui a gratia baptismali eamque supponere r. 2) Hoc aperte declarat Decret. ad Armen. : " Effectus autem hujus sacramenti est quia in eo datur Spiritus ad robur, sicut datus est Apostolis in die Pentecostes, ut videlicet christianus audacter Christi nomen confiteatur ".

(c) Rat. conv. Sicut Baptismus est spiritualis regeneratio, ita Confirmatio ordinatur ad spirituale augmentum, ut nos constituat in spirituali aetate perfecta; atqui illud quo indigemus, dum aetatem perfectam attingimus in vita spirituali, est spirituale robur ad pugnandum contra spirituales hostes, praesertim vero contra eos qui fidem cavillationibus, minis vel irrisione impugnant; ergo.

474. ( B) Hanc gratiam roborantem comitatur abundantior infusio donorum Spiritus Sancti. Dico " abundantior" , quia haec dona . jam in Baptismo infunduntur, cum semper comitentur gratiam sanctificantem, ex dictis in Tr. de Giatid, n. 196.

(a) Constat ex textibus Scripturce et Patruni jam citatis in quibus dicitur per Confirmationem conferri Spiritum Sanctum; per hoc enim Patres intelligunt non solum gratiam, sed etiam dona Spiritus Sancti 2. Quorum doctrinam ita contrahit Rabanus3 : " Signatur baptizatus chrismate erat, non solum in Judaeorum regione, sed in universo orbe audacter et libere disseminarent, nihil sibi felicius accidere posse existimaverint, quam quod digni haberentur, qui pro Christi nomine contumeliam, vincula, tormenta, cruces perferrent ".

1 Cbnstat ex testimoniis superius allatis, n. 465, et aliis quae refert Journel, nn. 362, 842, 1240, 2100. — Objicitur quidem textus S. Hieronymi (Dial. cont. Lucifer., 7-9, /'. L., XXIII, 163, 165) ubi asserit potestatem manus imponendi ad conferendum Spiritum Sanctum episcopis competere magis ad eorum auctoritatem firmandam quam ad gratiam conferendam. Hoc autem unicum testimonium prsevalere nequit contra auctoritatem ceterorum Patrum; explicatur hoc modo : S. Doctor, sciens Spiritum Sanctum jam conferri per Baptismum, non bene intelligebat quid Confirmatio gratise baptismali adderet; tunc Patres sequioris xxi, explicitius effectum Confirmationis declarantes, ostenderunt dari Spiritum ad speciale robur conferendum contra fidei hostes.

in summitate capitis per sacerclotem, per pontificem in fronte; ut in priori unctione significetur super ipsum Spiritus Sancti descensio ad habitationem Deo consecrandam ; in secunda quoque, ut ejusdem Spiritus Sancti septiformis gratia, cum omni plenitudine sanctitatis, et scientiae, et virtutis, venire in hominem declaretur ".

(b) Ex precibus Ecclesias in collatione hujus sacramenti; dicitur enim : " Emitte in eos septiformem Spiritum tuum Sanctum Paraclitum de caelis ", etc. *.

Art. IV. De subjecto 2.

475- l0 Quodnam sit? (A) Omnis et solus homo baptizatus nondum confirmatus valide confirmari potest. Hinc infantes, vel perpetuo amentes valide confirmari possunt; licet enim nullos hostes spirituales impugnandos habeant, tamen robur spirituale et augmentum gratise accipere possunt.

(B) Oui prudenter dubitat num valide confirmatus fuerit, potest iterum sub conditione confirmari, sed ad hoc non tenetur, cum agatur de sacramento ad salutem valde utili, sed non necessario.

(C) Primis saeculis, Confirmatio statim aut saltem mox post Baptismum conferri solebat ab Episcopo. Sed a saec. V°, crescente fidelium numero, in Ecclesia latina, collatio confirmationis, utpote Episcopo reservata, nonnisi aliquo intervallo post Baptismum locum habuit, et mos invaluit eam differendi usque ad annos discretionis, excepta tamen Hispania; in Ecclesia grcscd, Confirmatio statim post Baptismum usque ad hodiernam diem ministratur, et quidem a presbyteris, ut infra dicemus.

Juxta hodiernam praxim Ecclesise, regulariter non expedit confirmare infantes, antequam usum rationis attigerint, nisi sint morituri, aut adsit legitima consuetudo, ut in Hispania et hispanicis coloniis, v. g., in dicecesi S.-Fidei; quod quidem sancitum est propter majorem reverentiam sacramenti, et ut cum uberioribus fructibus reciperetur. — Aliunde non convenit confirmationem differre usque ad

1 Descriptio donorum videri potest in Tr. de Gratia, n. 197.

2 S. Thom., 3, q. 79, a. 8; Suarez, disp. XXXV; de Augustinis, a. 4; S. Alphonsus, n. 176 sq. ; Marc, 1499; Lehmk., n. 101 sq.

duodecimum annum, juxta Catechismum Romanum *, sed eam ministrare decet pueris qui septimum annum attigerint, dummodo baptismum a confirmatione differre sciant, et sint bene dispositi, ut ad pugnam spiritualem aptiores fiant.

476. 20 Dispositiones requisitse. Nullae in infantibus aut amentibus requiruntur. Adultis vero inesse debent : (a) status gratice, quia Confirmatio est sacramentum vivorum ; (b) scientia competens circa rudimenta fidei et ea quae spectant Confirmationem ; (c) non tenentur stri6le loquendo esse jejuni, quamvis illud sit laudabile, si mane suscipiatur sacramentum. (d) Insuper patrinus, isque unus tantum, adhibendus est ejusdem sexus ac confirmandus; debet esse confirmatus et tangere confirmandum. Non expedit ut unus patrinus vel una matrina pro omnibus adhibeatur, nisi necessitas adsit, de qua Episcopus est judex. Ita 5. C O. 16 junii 1884.

477. 3° Obligatio Confirmationem suscipiendi. (a) Certum est Confirmationis sacramentum non esse necessarium necessitate medii; vita enim spiritualis sine Confirmatione accipi et servari potest.

(b) Certum est illud sacramentum esse necessarium necessitate prsecepti per accidens, quoties nempe ex ejus omissione sequeretur contemptus sacramenti, aut scandalum, aut periculum amittendi fidem.

. (c) Controvertitur autem num necessarium sit necessitate praecepti per se, ita ut graviter peccet qui negligit illud recipere, data opportunitate ; probabilius afifirmatur, praesertim ob auctoritatem Bened. XIV2; attamen etiam hodie non desunt graves au6lores qui verba Pontificis interpreten-

1 P. II», De sacram. Confirmat., 14. — Idem tradunt Benedict. XIV, Eo quamvis tempore, 4 maii 1745, et Leo XIII, in ep. ad Episc. Massil., 29 jun. 1897.

2 " Monendi sunt ab Ordinariis locorum eos gravis peccati reatu teneri, si cum possint ad Confirmationem accedere, illam renuunt ac negligunt " {Etsi pastoralis). Sed Scavini animadvertit hic agi de invalide confirmatis a Presbyteris graecis, qui renuebant ad Confirmationem de novo accedere, quasi haberent primam validam : unde hic habebatur ratio peculiaris. Cfr. Pesch, n. 53S sq.

TRACTATUS DE CONFIRMATIONE. 327 tur de prcecepto per accidens, et teneant omissionem Confirmationis non esse peccatum grave, praeter casus citatos : nulla enim exhiberi potest lex divina aut ecclesiastica jubens hoc sacramentum ab omnibus recipi. Exstat tantum praeceptum ne quis tonsuram accipiat nisi confirmatus. Unde in praxi valde hortandi sunt fideles ad eam recipiendam, attentis prsesertim maximis periculis quae hodie fidei imminent, quin tamen dicatur eam praescribi sub pcena gravis peccati.

Art. V. De ministro1

I. Quisnam sit?

Duplex est minister Confirmationis : ordinarius et extraordinarius. Prior ille est qui, vi ordinationis suae, completam habet potestatem valide ministrandi Confirmationem ; posterior, qui speciali delegatione indiget ut valide confirmet, quia vi ordinationis inchoatam tantum potestatem habet confirmandi.

478. Thesis Ia : Minister Confirmationis ordinarius est solus Episcopus. De fide est, contra Photium Graecosque schismaticos, qui docuerunt simplicem sacerdotem esse ordinarium ministrum hujus sacramenti, et contra Protestantes qui contendebant Episcopos hanc potestatem usurpasse ad suam dignitatem augendam : " Si quis dixerit sanclae Confirmationis ordinarium ministrum non esse solum episcopum, sed quemlibet simplicem sacerdotem, A. S."2

(A) Scripturd innuitur. Cum enim Philippus diaconus Samaritanos baptizavisset, ex civitate Jerusalem missi sunt, ad eos confirmandos, non qualescumque ministri, sed duo Apostoli, scilicet Petrus et Joannes; ex hoc autem Patres merito inferunt solos Apostolorum successores, nempe Episcopos, esse ministros ordinarios illius sacramenti. Quod diserte asserit Innocentius I (supra, n. 465).

1 S. Thom., 3, q. 72, a. 11; Suarez, disp. XXXVI, Bellarm., c. 12; Migne, op. cit., p. 914 sq.; S. Alphonsus, 1. VI, n. 170 sq.; Konings, 1274; Marc, 1497; Lehmk., n. 93; de Augustinis, a. 3.

a Tridciit.s sess. VU, can. ^.

(B) Tradit. probaturx. (a) Per tria priora saecula, Confirmatio a solis episcopis ministrabatur.

(b) A saeculo V° ad IXum,crescente numero fidelium,diversa fuitpraxisecclesiarum : i)Apud Graecos,qui Confirmationem statim post Baptismum conferre peragebant, simplices sacerdotes facultatem obtinuerunt ministrandi Confirmationem, dummodo tamen adhiberent chrisma ab Episcopo consecratum ; ita agnoscebatur munus principale in collatione hujus sacramenti Episcopo reservari. 2) Apud Latinos, collatio Confirmationis separata est a collatione Baptismi et Episcopo reservata, exceptis tamen casibus urgentioribus in quibus simplices sacerdotes delegabantur ad hoc sacramentum ministrandum.

(c) Scec. IX0, Photius latinam disciplinam impugnavit, quam Ecclesia Romana ex adverso legitimam esse ostendit utpote divinae ordinationi magis consentaneam, quin tamen reprobaret praxim Orientalem. Res explicite declarata est in C. Florentino, distinctione instituta inter ministrum ordinarium et extraordinarium, prout supra exposuimus.

(C) Rat. convenient. Ad superiorem artificem pertinet ultima operis consummatio, et ad superiorem ducem cives militiae ascribere; atqui Confirmatio est ultima Baptismi consummatio, et simul spirituali militiae ascriptio; ergo superiori duci seu Episcopo reservatur.

479. Thesis IT : Minister Confirmationis extraordinarius potest esse simplex sacerdos, specialiter delegatus a Sede Apostolica. Certum est. (A) Ex praxi Ecclesiae Romance. Citantur enim multi R. Pontifices, qui talem potestatem concesserunt Presbyteris; ita saec. VI°, ^. Gregorius M.2, posteaque Nicolaus I, Joannes XXII, Urbanus V, Eugenius IV, etc. Ex Codice, can. 782, minister extraordinarius est presbyter, cui vel jure communi vel peculiari Sedis Apostolicae indulto ea facultas concessa sit. Hac facultate ipso jure gaudent Cardinales, Abbas vel Praelatus nullius, Vicarius et Praefectus Apostolicus, qui tamen

1 Documenta quibus innititur hoec synthesis historica invenies in Dict. de Theol. ( Mangenot), III, 1047, 1066, 1074.

2 " Ubi episcopi desunt, ut presbyteri etiam in frontibus baptizatos chrismate tangere debeant, concedimus." {Epist., XXVI, P. L., LXXVII, 696).

TRACTATUS DE GONFIRMATIONE. 329 ea uti valide nequeunt nisi intra fines sui territorii et durante munere tantum.

(B) Ex praxi Ecclesiae Grcecce; nam longe ante schisma Photianum, Graeci sacerdotes baptizatos confirmabant, et sacramentum ita collatum tanquam validum habebatur etiam a S. Sede \ Atqui praxis tam universalis Ecclesiae Graecae et Latinae est veritatis argumentum cum Ecclesia in determinatione jurium suorum errare nequeat. Revera Florentinum expresse ait : " Legitur tamen aliquando per Apostolicae Sedis delegationem ex rationabili et urgente admodum causa simplicem sacerdotem Chrismate per Episcopum confectohoc administrasse Confirmationis sacramentum ".

480. Quaestiones disputatae. (A) Controvertitur niim quilibet episcopus possit deputare simplicem sacerdotem ad confirmandum. Quidam affirmant, quia in Ecclesia graeca res ita se habet. Plerique tamen negant, quia in Ecclesia, romanahsecdelegationunquam data est ab episcopis, sed tantum a S. Sede. Quidquid est, certum est hodie in Ecclesia latinahanc potestatem delegandi Sedi Apostolicae esse reservatam.

(B) Sed quaeritur insuper quomodo explicari possit sacerdotem a Pontifice delegatum fieri ministrum extraordinarium Confirmationis. (a) Quidam dixerunt sacerdotibus inesse potestatem ordinis ex se sufflcientem ad valide confirmandum, sed requiri tamen/^mdifiionem, prout fit in sacramento Psenitentiae. Objici autem potest ideo jurisdictionem requiri ad validam absolutionem, quia ex natura ra necessaria est, ex eo quod absolutioyWzV/?//// aliquod importat : quod in Confirmatione certo non invenitur. (b) Probabilius alii putant////r divino ad ministrandam Confirmationem requiri dignitatem quamdam excellentem, quia nempe agitur de militibus conscribendis; hanc vero dignitatem plene episcopis competere ex charactere suo, presbyteris autem non absolute et plene, sed radicatiter tantum, itaut indigeatspeciali deputatione qua compleatur potestas jam aliquo modo in charactere sacerdotali contenta2.

II. Quaenam sint ministri officia.

481. (a) Episcopus tenetur ministrare sacramentum Corifirmationis subditis suis, ac proinde praecipua loca suae dice-

1 Id tamen Italo-Graecis, qui degunt in insulis Italioe adjacentibus, non permittitur, ne ex hoc disciplina in Latina Ecclesia vigens perturbetur.

330 TRACTATUS DE CONFIRMATIONE.

cesis circumire; difTerre longo temporis spatio, per octo vcl decem annos, esset peccatum grave. (b) Non tenetur sub gravi alicui aegroto petenti ministrare Confirmationem in particulari, quamvis id laudabiliter fiat, si possibile est. (c) Episcopus confirmans in dioecesi non sud, absque consensu Ordinarii loci, valide quidem agit, sed peccat graviter. Si autem in propria dicecesi confirmat extraneos, id per se quidem est illicitum, sed licitum fit ex praesumpto consensu proprii Episcopi. (d) Sacerdos delegatus confirmans extra limites delegationis suae, non solum illicite sed etiam invalide ageret, cum potestas ei collata ad determinatum territorium limitetur. (e) Confirmatio conferri potest qualibct die, mane aut vespere, regulariter tamen in ecclesia, nisi adsit rationabilis causa.

De ceremoniis Confirmationis k

482. i° Tres sunt praecipuae ceremoniae : (a) manuum extensio et impositio, super omnes confirmandos simul sumptos, cum invocatione qua postulatur ut septiformis Spiritus in eos descendat. Haec, ex dictis, ad essentiam sacramenti non pertinet.

(b) Consignatio cum ckrismate sub forma crucis in fronte confirmandi a patrino praesentati, recitatis verbis formae supra expositis, novoque nomine novo militi imposito.

(c) Confirmato levis alapa datur, ut tanquam miles Christi agnoscatur, secundum quosdam ; aut, juxta alios, ut paratus sit ad omnem ignominiam pro Christo patienter ferendam. Simul dicitur \ pax tecum, quia pax est unus e fructibus quos producit Spiritus Sanc~tus. Postea funduntur preces ut in confirmatis habitet Spiritus, atque eis datur benediclio.

483. 20 Quae ceremoniae accurate servandae sunt. Grave peccatum esset Confirmationem conferre sine ulla veste pontificali, aut notabilem partem ceremoniarum omittere vel mutare, v. g., sacramentum conferre absque patrino extra casum necessitatis ; leve esset peccatum alapam omittere.

Auctores consulendi.

Praeter auclores allegatos, ubi de Sacramentis in genere, conferri possunt : Inter PatreS : Sac. 1° exeunte,Didache, XIV, 2, 3;— Sac. II0, S. Justinus, Apol., I, 65-66; S. Irenaeus, Adv. hares., IV, 18; V, 2; — Sac. III0, Tertullianus, Ad uxorem, II, 5; De resurrectione carnis, 8; S. Cyprianus, De lapsis, 2, 15, 16, 22, etc.; Clemens Alex., Stro/nata, I, 1, 10, 19; IV, 25, etc. ; Origenes, C. Celsum, VIII, 33, 57, etc. ; — Sac. IV, Serapionis Euchologion; S. Cyrillus Hierosol., Cateches. XXII-XXIII; S. Gregorius Nyss., Oratio catechetica magna, c. 37; S. Ambrosius, de mysteriis, c. 8-9; S. Chrysostomus, Homil. II. de proditione Juda, et alibi passim; — Sac. V, S. Augustinus, Sermo CCXVII, Ad infantes de sacramentis, etc. ; S. Cyrillus Alex., Adversus Nestorii blasphemias, lib. IV; — Sac. VIII, Joannes Damascenus, Epistola de Corpore et Sanguine Domini.

Inter TheologOS : Sac. IX, Paschasius Radbertus1, Liber de Cortore et Sanguine Domini; Ratramnus 2, De Corpore et Sanguine Domini ; — Sac. X, Gezo3, Liber de Corpore et Sanguine Christi; Gerbertus 4, Libellus de Corpore et Sanguine Domini; — Sac. XI, Durandus Troarnensis s, Liber de Corpore et Sanguine Domini; Guitmundus6, De Corpore et Sanguine Domini; Algerus, De sacram. corporis et sanguinis Domini 7; Lanfranc 8, De Corpore et Sanguine Domini adv. Berengarium; — Sac. XIII, S. Thomas, 3> q* 73 SCH Cont. Gentil., lib. IV, c. 61 sq.; Opusaila : de Venerabili Sacramento Altaris, De Sacram. Euchar. ad modum prsedicamentorum;— Sac. XIV, Ambrosius Camaldulensis, Sermones de admirabili Sacramento Corporis Christi; — Sac. XV, Bessarion, Tract. de Sacramento Eucharistia; Gabriel Biel, Expositio Canonis Missa ; — Sac. X VI, J. Clichtove, De sacramento Eucharistia contra (Ecolampadium, 1527; J. Cochlseus, De missd et transmbstantiatione, 1533; J. Fisher, De veritate Corporis et Sanguinis Christi; G. Allen, De Eucharisdd ut sacrame/ito, 1575; Claudius d'Espence, De Eucharistid et ejus adoratione, Parisiis, 1573; Andreas Maas, De Ccend ' Domini ; Cl. de Sainctes, O. S. A., Examen doctrina Calviniana et bezana de Cand Domini, 1566; De rebus Encharistia controversis, Parisiis, 1575; Fr. Torres, S. J., De SS. Eucharistid, Florentiae, 1561; G. de Valentia,

1 P. L , CXX, 1267. — » P. L., CXXI, 103. — 3 p. L., CXXXVII, 371. — < P. L., CXXXIX, 177. — s p. L., CXLIX, 1375. — 6 P. L., CXLIX, 1427. — 7 P. L., CLXXX, 439-854. — s p. l., CL, 407.

De vcrd Christi majestate et prcesentid contra Ubiquistas,i$2>2-15%$; P. Skarga, S. J., Pro SS. Eucharistid contra hcereses Zzuingl., Vilnoe, 1576; J. M. Brillmacher, S. J., Controversiarum de Eucharistice sacram. dialogi quinque, Colonise, 1584; — Scec. XVII, Richeome, S. J., La sainte Messe diclaree et defendue contre les erreurs sacramentaires, Burdigalae, 1600; P. Coton, S. J.t Du tres-saint et tres-duguste sacrement et sacrifice de la Messe, Parisiis, 1600; Seb. Heiss., O. S. A., Dialogi 6 de august. Corporis et Sanguinis sacram. ac sacrificio missce, 1605; Al. Alberti, O. S. A., De reali prcesentid Christi in Eurhar. sacramento, 1613; Nic. Coeffeteau, O. P., Les Merveilles de la Ste Eucharistie, Paris, 1605; La defense de la Ste Eucharistie, Paris, 1607; M. Becanus, S. J., De triplici Ccend calvinisticd, lutherand, catholicd, Moguntiie, 1608; Card. Bellarminus, Controv., De sacram. Eucharistiae ; J. de Lugo, S. J., De venerabili Euchar. sacramento et de sac. Missce sacrificio; Card. Du Perron, Traiti du Sacr. de V Euharistie, 2e ed. 1620; Zach. Pasqualigo, De Sacrificio N. Legis qucestiones theologicce, morales ac juridiccs^ Veronse, 1641; Modestus Gavatius, O. M., De SS. Euchar. sacramento, ad mentem Scoti, Romse, 1656; Nicole, Arnauld, Renaudot, Perpituiti de la Foi Catholique, 1669- 17 13. — Scec. XVI II, L. Babenstuber, O. S. B., Deus absconditus in sacramento altaris, Salisburgi, 1700; Sacros. missce sacrificium, 17 10; A. Cienfuegos, Vita abscondita, Romae, 1728; Benedictus XIV, De SS. missce sacrificio; R. Billuart, O. P., De mente Eccleside circa accidentia eucharistica; V. M. Fassini, O. P., De singularibus euchar. usibus apud veteres Grcecos, Brixiae, 1769. — Scec. XIX, George Corless, The Catholic doctrine of Transsubstantiation, London, 1827; J. Fletcher, Transsubstantiation, London, 1836; Wiseman, Lectures on the Real presence, 1836, on the principal doclrines (1. XIV-XVI), gallice redditum in Demonstr. ivangiliques (Migne), t. XV, 1 159-1296; Fredet, S. S., Treatise on ihe Eucharistic mystery, BaltimOre, 1844; Gerbet, Consideratious sur le dogme ginirateur de la piite catholique, 1853; Stockl, Das Opfer nach seinem Wesen und nach seiner Geschichte; Hergenrother, Die Eucharistie als Opfer; Gihr, Das heilige Messopfer; Vande Burght, De celebratione missarum; Dalgairns, Holy Communion, 1861; Franzelin, S. J., De SS. Eucharisticz sacramento et sacrificio, Romae, 1868; Haitz, Abendmahlslehre, 1872; Menne, Das Allerheiligste Sakrament des Altares, 3 vol., 1873; M. Rosset, De SS. ac divinissimo Eucharisiice mysterio, Camberii, 1876; Lambrecht, De SS. missce sacrificio; P. Einig, De SS. Eucharistice mysterio, 1888; F. W. Faber, The B. Sacrement; Corblet, Histoire du Sacrement de V Eucharistie, Paris, 1885-86; Maurel, Traite de la Communion friquente; Gasparri, Tr. canonicus de SS. Eucharistid, Parisiis, 1897; Cappellazzi, V Eucharistia come sacramento e come sacrificio, 1898; Lahousse, Tr. dogmatico-moralis de SS. Eucharistice mysterio, 1899; S. Many, Prcelect. de Missd et de locis sacris, Parisiis, 1903- 1904; Hedley, The Holy Eucharist, 1907; A. Tesniere, Somme de la pridication Eucharistique ; P. Batiffol, V Eucharistie, ed. 5a (191 3), licentia habita competentis Auctoritatis; A. d'Ales, Dict. Apologel., I, 1548-1585; Mangenot, Dict. de Thiot., V, 989-1452, cum auctoribus ibi allegatis.

Inter Protestantes : Calvinus, Instit., lib. IV, c. 17-18; J. H. A. Ebrard, Das Dogma vom heil. Abendmahl und seine Geschichte, Frankfort, 1845-46; Kaknis, Die Lehre vom Abendmahlc, Leipzig, 1851; R. Wilberforce (postea conversus), The doctrine of the H. Eucharisi* London, 1853; E. B.

Pusey, The doctrine of the Real presence, Oxford, 1855; J. Macnaught, Ccena Domini, London, 1878; Steeg, Histoire de V Eucharistie, Bordeaux, 1872; Hoffmann, Das Abendmahl im Urchristentiun, 1903; Gotz, Die Abendmahlsfrage in ihrer geschichtlichen EnHvicklung, 1904; Bares, Die moderne protest. A bendmah Isforsch uug , 1 909.

EX DECRETO AD ARMENOS1.

Tertium est Eucharistise sacramentum, cujus materia est panis triticeus et vinum de vite, cui ante consecrationem aqua modicissima admisceri debet. Aqua autem ideo admiscetur, quoniam, juxta testimonia sanctorum Patrum ac doclorum Ecclesiae pridem in disputatione* exhibita, creditur ipsum Dominum in vino aqua permixto hoc instituisse sacramentum. Deinde quia hoc convenit dominicse passionis repraesentationi. Inquit enim beatus Alexander Papa quintus a beato Petro : in sacramentorum oblationibus, quae intra missarum sollemnia Domino offeruntur, panis tantum et vinum aqua permixtum in sacrificium offerantur. Non enim debet in calicem Domini aut vinum solum,aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum ; quia utrumque, id est, sanguis et aqua ex latere Christi profluxisse legitur; tum etiam, quod convenit ad significandum hujus sacramenti effeclum, qui est unio populi christiani ad Christum. Aqua enim populum significat, secundum illud Apocalypsis: Aquce. multce, populi multi. Et Julius Papa secundus post beatum Sylvestrum ait : Calix dominicus juxta canonum prseceptum, vino et aqua permixtus debet offerri; quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Ergo cum in calice vinum et aqua miscentur,Christo populus adunatur, et fidelium plebs ei, in quem credidit, copulatur et jungitur. Cum ergo tam sancla Romana Ecclesia, a beatissimis Petro et Paulo edodta, quam reliquae omnes Latinorlim Graecorumque Ecclesiae, inquibus omnis sanclitatis et doclrinae lumina claruerunt, ab initio nascentis Ecclesiae sic servaverint et modo servent, inconveniens admodum videtur, ut alia quaevis regio ab hac universali et rationali discrepet observantia. Decernimus igitur, ut etiam ipsi Armeni se cum universo orbe christiano conforment, eorumque sacerdotes in calicis oblatione paululum aquae, prout diclum est, admisceant vino. Forma hujus sacramenti sunt verba Salvatoris, quibus hoc confecit sacramentum. Sacerdos enim in persona Christi loquens, hoc conficit sacramentum. Nam ipsorum verborum virtute substantia panis in corpus Christi, et substantia vini in sanguinem convertuntur : ita tamen quod totus Christus continetur sub specie panis et totus sub specie vini : sub qualibet quoque parte hostiae consecratae et vini consecrati, separatione facla, totus est Christus. Hujus sacramenti effeclus, quem in animaoperatur djgne sumentis, est adunatio homi-

334 DE SS. EUGHARISTIA.

nis ad Christum. Et quia per gratiam homo Christo incorporatur et membris ejus unitur, consequens est quod per hoc sacramentum in sumentibus digne gratia augeatur,omnemque effeclum, quem materialis cibus et potus quoad vitam agunt corporalem, sustentando, augendo, reparando et deleclando, sacramentum hoc quoad vitam operatur spiritualem : in quo, ut inquit Urbanus Papa, gratam Salvatoris nostri recensemus memoriam, a malo retrahimur, confortamur in bono, et ad virtutum et gratiarum proficimus incrementum.

Declarationes et canones conc. Trident. de SS. Eucharistiae sacramento \

CAP. 1. De reali praesentia D. N. Jesu Christi in SS. Eucharistiae sacramento.

Principio docet sancta Synodus, et aperte ac simpliciter profitetur, in almo sanclae Eucharistiae sacramento, post panis et vini consecrationem Dominum nostrum Jesum Christum, verum Deum atque hominem, vere, realiter ac substantialiter sub specie illarum rerum sensibilium contineri : nec enim haec inter se pugnant, ut ipse Salvator noster semper ad dextram Patris in cselis assideat, juxta modum existendi naturalem ; et ut multis nihilominus aliis in locis sacramentaliter prsesens sua substantia nobis adsit, ea. existendi ratione quam, etsi verbis exprimere vix possumus, possibilem tamen esse Deo, cogitatione per fidem illustrata, assequi possumus, et constantissime credere debemus.

Ita enim majores nostri omnes, quotquot in vera Christi Ecclesia fuerunt, qui de san6tissimo hoc Sacramento disseruerunt, apertissime professi sunt, hoc tam admirabile Sacramentum in ultima ccena Redemptorem nostrum instituisse; cum, post panis vinique benediclionem, se suum ipsius corpus illis praebere, ac suum sanguinem disertis ac perspicuis verbis testatus est, quae verba a sanctis Evangelistis commemorata, et a D. Paulo postea repe tita, cum propriam illam et apertissimam significationem prae se ferant, secundum quam a Patribus intellecla sunt; indignissimum sane flagitium est, ea a quibusdam contentiosis et pravis hominibus ad ficlitios et imaginarios tropos, quibus veritas carnis ei sangui?iis Christi negatur, contra universum Ecclesiae sensum detorqueri : quae tanquam columna et firmamentum veritatis, hsec ab impiis hominibus excogitata commenta, velut satanica, detestata

1 Denz.-Bann., 874-893 (755-773). — Cfr. Theiner, Acia SS. CEaim. Conc. Trident., vol. I, p. 466 sq.

est, grato semper et memore animo praestantissimum hoc Christi beneficium agnoscens.

CAP. 2. De ratione institutionis sanctissimi hujus Sacramenti.

Ergo Salvator noster, discessurus ex hoc mundo ad Patrem, sacramentum hoc instituit, in quo divitias divini sui erga homines amoris velut effudit, memoriam faciens mirabilium suorum; et in illius sumptione colere nos sui memoriam praecepit suamque annuntiare mortem, donec ipse ad judicandum mundum veniat. Sumi autem voluit sacramentum hoc, tanquam spiritualem animarum cibum, quo alantur et confortentur viventes vita illius qui dixit : Qui manducat me, et ipse vivet propter me1 : et tanquanl antidotum, quo liberemur a culpis quotidianis, et a peccatis mortalibus praeservemur. Pignus praeterea id esse voluit futurae nostrae glorise, et perpetuae felicitatis, adeoque symbolum unius illius corporjs cujus ipse caput existit, cuique nos tanquam membra, arctissima fidei, spei et caritatis connexione astriclos esse voluit, ut idipsum omnes diceremus, nec essent in nobis schismata.

CAP. 3. De excellentia sanctissimae Eucharistiee super reliqua sacramenta.

Commune hoc quidem est sanctissimae Eucharistiae cum ceteris sacramentis, symbolum esse rei sacrae, et invisibilis gratiae formam visibilem : verum illud in ea excellens et singulare reperitur, quod reliqua sacramenta tunc primum sanctificandi vim habent, cum quis illis utitur; at in Eucharistia ipse sanctitatis auclor ante usum est Nondum enim Eucharistiam de manu Domini Apostoli susceperantjCum vere tamen ipse affirmaret corpus suum esse quod praebebat. Et.semper haec fides in Ecclesia Dei fuit, statim post consecrationem verum Domini nostri corpns, verumque ejus sanguinem, sub panis et vini specie una cum ipsius animd et divinitate existere : sed corpus quidem sub specie panis, et sanguinem sub vini specie, ex vi verborum ; ipsum autem corpus sub specie vini, et sangu nem sub specie panis, animamque sub utraque vi naturalis illius connexionis et concoinitantice, qua. partes Christi Domini, qui jam ex mortuis resurrexit, non amplius moriturus, inter se copulantur : divinitatem porro propter admirabilem illam ejus cum corpore et animsi hypostaticam unionem. Quapropter verissimum est, tantumdem sub alterutrd specie atque sub utraque contineri : totus enim et ifiteger Christus, sub panis specie, et sub qudvis ipsius speciei parte; totus item sub vini speciey et sub ejus partibus existit. . < i

CAP. 4. De transsubstantiatione.

Quoniam autem Christus Redemptor noster, corpus suum id quod sub specie panis offerebat, vere esse dixit ; ideo persuasum semper in Ecclesia Dei fuit, idque nanc denuo sancla haec Synodus declarat, per consecrationem panis et vini conversionem fieri totius substantice panis in substantiam corporis Christi Domini nostri, et totius substantice vini in substantiam sanguinis ejus ; quae conversio convenienter et proprie a sancla catholica Ecclesia transsubstantia- (io est appellata.

GAP. 5. De cultu et veneratione huic sanctissimo Sacramento exhibendo. "

Nullus itaque dubitandi locus relinquitur, quin omnes Christi fideles, pro more in catholica Ecclesia semper recepto, lairia cultum, qui vero Deo debetur, huic sanclissimo Sacramento in veneratione exhibeani. Neque enim ideo minus est adorandum, quod fuerit a Christo Domino, ut sumatur, institutum; nam illum eumdem Deum prsesentem in eo adesse credimus, quem Pater aeternus introducens in orbem terrarum, dicit : "Et adorent eum omnes Angeli Dei"1; quem Magi procidentes adoraverunt; quem denique in Galilaea ab Apostolis adoratum fuisse, Scriptura testatur.

Declarat praeterea sancta Synodus, pie et religiose admodum in Dei Ecclesiam inductum fuisse hunc morem, ut singulis annis peculiari quodam et festo die praecelsum hoc et venerabile Sacramentum singulari veneratione ac sollemnitate celebraretur, utque in processionibus reverenter et honorifice illud per vias et loca publica circumferretur. ^Equissimum est enim, sacros aliquos statutos esse dies, cum christiani omnes singulari ac rara quadam significatione gratos et memores testentur animos erga communem Dominum et Redemptorem, pro tam ineffabili et plane divino beneficio, quo mortis ejus victoria et triumphus repraesentatur. Atque sic equidem oportuit viclricem veritatem de mendacio ethaeresi triumphum agere, ut ejus adversarii in conspectu tanti splendoris, et in tanta universae Ecclesiae laetitia positi, vel debilitati et fracti tabescant, vel pudore affecli et confusi aliquando resipiscant.

CAP. 6. De asservando sacrae Eucharistiae sacramento, et ad infirmos deferendo.

Consuetudo asservandi in sacrario sanctam Eucharistiam adeo antiqua est, ut eam saeculum etiam Nicaeni concilii agnoverit. Porro deferri ipsam sacram Eucharistiam ad infirmos et in hunc

usum diiigenter in ecclesiis conservari, praeterquam quod cum summa aequitate et ratione conjunctum est, tum multis in conciliis praeceptum invenitur, et vetustissimo catholicae Ecclesiae more est observatum. Quare sancta haec Synodus retinendum omnino salutarem hunc et necessarium morem statuit.

CAP. 7. De praeparatione, quae adhibenda est, ut digne quis sacram Eucharistiam percipiat.

Si non decet ad sacras ullas functiones quempiam accedere, nisi sancte; certe, quo magis sanctitas et divinitas caelestis hujus Sacramenti viro christiano comperta est, eo diligentius cavere ille debet, ne absque magna reverentia et sanctitate ad id percipiendum accedat, praesertim cum illa plena formidinis verba apud Apostolum legamus : Qui maiiducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Domini1. Quare communicare volenti revocandum est in memoriam ejus praeceptum : Probet autem seipsum homo 2. Ecclesiastica autem consuetudo declarat eam probationem necessariam esse, ut nullus sibi conscius peccati mortalis, quantumvis sibi contritus videatur, absque praemissa sacramentali confessione, ad sacram Eucharistiam accedere debeat : quod a christianis omnibus, etiam ab iis sacerdotibus, quibus ex officio incubuerit celebrare, haec sancta Synodus perpetuo servandum esse decrevit, modo non desit illis copia confessoris ; quod si, necessitate urgente, Sacerdos absque praevia confessione celebraverit, quamprimum confiteatur.

CAP. 8. De usu admirabilis hujus sacramenti.

Quoad usum autem, recte et sapienter Patres nostri tres rationes hoc sanctum sacramentum accipiendi distinxerunt : quosdam enim docuerunt sacramentaliter duntaxat id sumere, ut peccatores; alios tantum spiritualiter, illos nimirum, qui voto propositum illum caelestem panem edentes, fide viva, quae per dilectionem operatur, fructum ejus et utilitatem sentiunt; tertios porro sacramentaliter simul et spiritualiter ; hi autem sunt, qui ita se prius probint et instruunt, ut vestem nuptialem induti ad divinam hanc mensam accedant.

In sacramentali autem sumptione semper in Ecclesia Dei mos fuit, ut laici a sacerdotibus communionem acciperent, sacerdotes autem celebrantes seipsos communicarent; qui mos, tanquam ex traditione Apostolica descendens, jure ac merito retineri debet.

Demum autem paterno affectu admonet sancta Synodus, hortatur, rogat, et obsecrat per viscera misericordiae Dei nostri, ut omnes et singuli, qui christiano nomine censentur, in hoc unitatis signo,

in hoc vinculo caritatis, in hoc concordiae symbolo jam tandem aliquando conveniant et concordent, memoresque tantse Majestatis, et tam eximii amoris Jesu Christi Domini nostri, qui dileclam animam suam in nostrae salutis pretium, et carnem suam nobis dedit ad manducandum; haec sacra mysteria corporis et sanguinis ejus, ea fidei constantia et firmitate, ea animi devotione, ac pietate et cultu credant et venerentur, ut panem illum supersubstantialem frequenter suscipere possint; et is vere eis sit animae vita, et perpetua sanitas mentis; cujus vigore confortati ex hujus miserae peregrinationis itinere ad caelestem patriam pervenire valeant, eumdem panem Angelorum, quem modo sub sacris velaminibus edunt, absque ullo velamine manducaturi.

Quoniam autem non est satis veritatem dicere, nisi detegantur et refellantur errores; placuit sanclae Synodo hos canones subjungere, ut omnes, jam agnita catholica doclrina, intelligant quoque quae ab illis haereses caveri vitarique debeant..

CANONES.

Can. i. Si quis negaverit, in sanctissimae-Eucharistiae sacramento contineri vere, realiter et substantialiter corpus et sanguinem una cum anima, et divinitate Domini nostri Jesu Christi, ac proinde totum Christum, sed dixerit tantummodo esse in eo ut in signo, vel figura, aut virtute ; A. S.

Can. 2. Si quis dixerit, in sacrosancto Eucharistise sacramento remanere substantiam panis et vini, una cum corpore et sanguine Domini nostri Jesu Christi ; negaveritque mirabilem illam et singularem conversionem totius substantiae panis in corpus, et totius substantiae vini in sanguinem, manentibus duntaxat speciebus panis et vini, quam quidem conversionem catholica Ecclesia aptissime transsubstantiationem appellat ; A. S.

Can.y Si quis negaverit, in venerabili Sacramento Eucharistiae sub unaquaque specie, et sub singulis cujusque speciei partibus, separatione facla, totum Christum contineri; A. S.

Can. 4. Si quis dixerit, peracta consecratione, in admirabili Eucharistiaesacramento non esse corpus et sanguinem Domini nostri Jesu Christi, sed tantum in usu, dum sumitur, non autem ante vel post; et in hostiis seu particulis consecratis, quae post communionem reservantur vel supersunt, non remanere verum corpus Domini; A. S.

Can. 5. Si quis dixerit, vel praecipuum fructum sanctissimae Eucharistiae esse remissionem peccatorum, vel exea nonalios erTectus provenire ; A. S.

Can. 6. Si quis dixerit, in sancto Eucharistiae sacramento Chris- ,tum, unigenitum Dei Filium, non esse cultu latriae, etiam externo, adorandum ; atque ideo nec festiva peculiai i celebritate venerandum ; neque in processionibus, secundum laudabilem et universa-

DE SS. EUGHARISTIA. 339 lem Ecclesiae sanclae ritum et consuetudinem, sollemniter circumgestandum, vel non publice, ut adoretur, populo proponendum, et ejus adoratores esse idololatras ; A. S.

Can. y. Si quis dixerit, non licere sacram Eucharistiam in sacrario reservari, sed statim post consecrationem astantibus necessario distribuendam; aut non licere, ut illa ad infirmos honorifice deferatur; A. S.

Can. 8. Si quis dixerit, Christum in Eucharistia exhibitum, spiritualiter tantum manducari, et non etiam sacramentaliter ac realiter; A. S.

Can. 9. Si quis negaverit, omnes et singulos Christi fideles utriusque sexus, cum ad annos discretionis pervenerint, teneri singulis annis, saltem in Paschate, ad communicandum juxta praeceptum sanctae matris Ecclesiae ; A. S.

Can. 10. Si quis dixerit, non licere sacerdoti celebranti seipsum communicare ; A. S.

Can. 11. Si quis dixerit, solam fidem esse sufficientem prseparationem ad sumendum sanclissimae Eucharistiae sacramentum ; A. S. Et, ne tantum Sacramentum indigne, atque ideo in mortem et condemnationem sumatur, statuit, atque declarat ipsa sancla Synodus, illis, quos conscientia peccati mortalis gravat, quantumcumque etiam se contritos existiment, habitit copia confessoris, necessario praemittendam esse confessionem sacramentalem. Si quis autem contrarium docere, prsedicare, vel pertinaciter asserere, seu etiam publice disputando, defendere praesumpserit, eo ipso excommunicatus existat.

Doctrina de Communione sub utraque specie, et parvulorum \

GAP. 1. Laicos, et clericos non conficientes, non astringi jure divino ad communionem sub utraque specie.

Itaque sancta ipsa Synodus, a Spiritu San6to, qui Spiritus est sapientiae et intelleclus, Spiritus consilii et pietatis, edocla, atque ipsius Ecclesiae judicium et consuetudinem secuta, declarat ac docet, nullo divino praecepto laicos, et clericos non conficientes, obligari ad Eucharistiae sacramentum sub utraque specie sumendum, neque ullo pacto, salva fide, dubitari posse, quin illis alterius speciei communio ad salutem sufficiat. Nam, etsi Christus Dominus in ultima Ccena venerabile hoc Sacramentum in panis et vini spe-

ciebus instituit, et Apostolis tradidit; non tamen illa institutio et traditio eo tendunt, ut omnes Christi fideles statuto Domini ad utramque speciem accipiendam astringantur. Sed neque ex sermone illo, apud Joannem sexto, recte colligitur, utriusque speciei communionem a Domino praeceptam esse, utcunque juxta varias sanctorum Patrum, et Doctorum interpretationes intelligitur. Namque, qui dixit : " Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam m vobis " x ; dixit quoque : " Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum " 2. Et qui dixit : " Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam"3; dixit etiarn : "Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita"l Et denique, qui dixit : " Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in illo"5; dixit nihilominus : "Qui manducat hunc panem vivet in 3eternum " 6.

CAP. 2. Ecclesiae potestas circa dispensationem sacramenti Eucharistiae.

Praeterea declarat, hanc potestatem perpetuo in Ecclesia fuisse, ut in sacramentorum dispensatione, salva illorum substantia, ea statueret vel mutaret, quae suscipientium utilitati, seu ipsorum sacramentorum venerationi, pro rerum, temporum et locorum varietate, magis expedire judicaret. ld autem Apostolus non obscure visus est innuisse, cum ait : " Sic nos existimet homo, ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei " ? • atque ipsum quidem hac potestate usum esse, satis constat, cum in multis aliis, tum in hoc ipso Sacramento, cum ordinatis nonnullis circa ejus usum, " cetera, inquit, cum venero. disponam " 8. Quare agnoscens sancta Mater Ecclesia hanc suam in administratione sacramentorum auctoritatem, Iicet ab initio christianae Religionis non infrequens utriusque speciei usus fuisset, tamen progressu temporis latissime jam immutata illa. consuetudine, gravibus et justis causis adducta, hanc consuetudinem sub altera specie communicandi approbavit, et pro lege habendam decrevit : quam reprobare, aut sine ipsius Ecclesiae auctoritate pro libitu mutare, non licet.

CAP. 3. Totum et integrum Christum, ac verum Sacramentum sub qualibet specie sumi.

Insuper declarat, quamvis Redemptor noster, ut antea dictum est, in suprema illa Coena hoc Sacramentum in duabus speciebus instituerit, et Apostolis tradiderit, tamen fatendum esse, etiam sub altera tantum specie totum atque integrum Christum, verumque

\jia.% VI, 54, — *Joa., VI, 52. — *Joa., VI, 55. — *Joa., VI, 52. - sjoa., VI, 57. - 6j™>, VI, 59. - 7 / Cor., IV, 1. - 8 / Cor., XI, 34-

Sacramentum sumi; ac propterea, quod ad fructum attinet, nulla gratia, necessaria ad salutem, eos defraudari, qui unam speciem solum accipiunt.

CAP. 4. Parvulos non obligari ad communionem sacramentalem.

Denique eadem sancta Synodus docet, parvulos usu rationis carentes, nulla obligari necessitate ad sacramentalem Eucharistice communionem : siquidem per Baptismi lavacrum regenerati, et Christo incorporati, adeptam jam filiorum Dei gratiam in illa aetate amittere non possunt. Neque ideo tamen damnanda est antiquitas, si eum morem in quibusdam locis aliquando servavit. Ut enim sanctissimi illi Patres sui facti probabilem causam pro illius temporis ratione habuerunt; ita certe eos nulla salutis necessitate id fecisse, sine controversia credendum est.

CANONES.

Can. i. Si quis dixerit, ex Dei praecepto vel necessitate salutis, omnes et singulos Christi fideies utramque speciem sanctissimi Eucharistiae sacramenti sumere debere; A. S.

Can. 2. Si quis dixerit, Sanctam Ecclesiam Catholicam non justis causis et rationibus adductam fuisse, ut laicos, atque etiam clericos non conficientes, sub panis tantummodo specie communicaret, aut in eo errasse; A. S.

Can. 3. Si quis negaverit, totum et integrum Christum omnium gratiarum fontem et auctorem, sub una panis specie sumi, quia, ut quidam falso asserunt, non secundum ipsius Christi institutionem sub utraque specie sumatur; A. S.

Can. 4. Si quis dixerit, parvulis, antequam ad annos discretionis pervenerint, necessariam esse Eucharistke communionem ; A. S.

Conc. Tridentini decreta et canones de sacriflcio Missae1.

CAP. 1. De institutione sacrosancti Missae sacrificii.

Quoniam sub priori Testamento, teste Apostolo Paulo, propter Levitici sacerdotii imbecillitatem consummatio non erat; oportuit, Deo Patre misericordiarum ita ordinante, sacerdotem alium secundum ordinem MelchisQdech surgere, Dominum nostrum Jesum

Christum, qui posset omnes quotquot sanctificandi essent, consummare, et ad perfeclum adducere. Is igitur Deus et Dominus noster, etsi semel seipsum in ara crucis, morte intercedente, Deo Patri oblaturus erat, ut aeternam illic redemptionem operaretur : quia tamen per mortem sacerdotium ejus exstinguendum non.erat, in ccena novissima, qua nocle tradebatur, ut dileclae sponsse suae Ecclesiae visibile, sicut hominum natura exigit, relinqueret sacrificium, quo cruentum illud semel in cruce peragendum repraesentaretur, ejusque memoria in finem usque saeculi permaneret, atque illius salutaris virtus in remissionem eorum, quae a nobis quotidie committuntur, peccatorum applicaretur; Sacerdotem secundum ordinem Melchisedech se in aeternum constitutum declarans, corpus et sanguinem suum sub speciebus panis et vini Deo Patri obtulit ; ac sub earumdem rerum symbolis Apostolis, quos tunc novi Testamenti sacerdotes constjtuebat, ut sumerent, tradidit; et eisdem, eorumque in sacerdotio successoribus, ut ofTerrent, praecepit per haec verba : "Hoc facite in meam commemorationem " ", uti semper Catholica Ecclesia intellexit, et docuit Nam, celebrato veteri Pascha, quod in memoriam exitus de ^Egypto multitudo filiorum Israel immolabat, novum instituit Pascha, seipsum ab Ecclesia per sacerdotes sub signis visibilibus immolandum in memoriam transitus sui ex hoc mundo ad Patrem, quando per sui sanguinis effusionem nos redemit eripuitque de potestate tenebrarum. et in regntim suum transtulit.

Et hsec quidem illa munda oblatio est, quae nulla indignitate, aut malitia. offerentium inquinari potest : quam Dominus per Malachiam2 " nomini suo, quod magnum futurum esset in gentibus, in omni loco mundam offerendam" praedixit : et quam non obscure innuit Apostolus Paulus, Corinthiis scribens3, cum dicit " non posse eos, qui participatione mensae daemoniorum polluti sunt, mensae Domini participes fieri " : per mensam altare utrobique intelligens. Haec denique illa est, quae per varias sacrificiorum, naturae et legis tempore, similitudines figurabatur; utpote quae bona omnia, per illa significata, veluti illorum omnium consummatio et perfectio compleclitur.

CAP. 2. Sacrificium visibile esse propitiatorium pro vivis et defunctis.

Et quoniam in divino hoc sacrificio, quod in Missa peragitur, idem ille Christus continetur, et incruente immolatur, qui in ara crucis semel seipsum cruente obtulit, docet sancla Synodus, sacrificium istud vere propitiatorium esse, per ipsumque fieri, ut, si cum vero corde^ et recla fide, cum metu et reverentia, contriti ac panitentes ad Deum accedamus, misericordiam consequamur, et gra-

tiam inveniamus in auxjlio opportuno. Hujus quippe oblatione placatus Doininus, gratiam et donum pcenitentia concedens, crimina et peccata, etiam ingentia dimittit. Una enim eademque est hostia, idem nunc offerens Sacerdotum ministerio, qui seipsum tunc in cruce obtulit, sola offerendi ratione diversa. Cujus equidem oblationis cruentae, inquani, fruclus per hanc uberrime percipiuntur : tantum abest, ut illi per hanc quovis modo derogetur. Quare non solum pro fldelium vivorum peccatis, poenis, satisfactionibus, et aliis necessitatibus, sed et pro defunctis in Christo nondum ad plenum purgatis, rite, juxta Apostolorum traditionem, offertur.

CAP. 3. De Missis in honorem Sanctorum.

Et quamvis in honorem et memoriam Sanclorum nonnullas interdum Missas Ecclesia celebrare consueverit ; non tamen illis sacrificium offerri docet, sed Deo soli, qui illos coronavit : unde nec Sacerdos dicere solet : " Offerro tibi sacriflcium, Petre, vel Paule" sed Deo de illorum victoriis gratias agens, eorum patrocinia implorat; ut ipsi pro nobis intercedere dignentur in caelis, quorum ' memoriam facimus in terris.

GAP. 4. De Ganone Missse.

Et cum sancta sancte administrari conveniat, sicque hoc omnium sanclissimum sacrificium, Ecclesia Catholica, ut digne reverenterque offerretur, ac perciperetur, sacrum Canonem multis ante saeculis instituit, ita ab omni errore purum, ut nihil in eo contineatur, quod non maxime sanctitatem ac pietatem quamdam redoleat, mentesque offerentium in Deum erigat ; id enim constat tum ex ipsis Domini verbis, tum ex Apostolorum traditionibus, ac sanctorum quoque Pontificum piis institutionibus.

CAP. 5. De sollemnibus Missae sacrificii ceremoniis.

Cumque natura hominum ea sit, ut non facile queat sine adminiculis exterioribus ad rerum divinarum meditationem sustolli; pro. pterea pia Mater Ecclesia ritus quosdam, ut scilicet quaedam submissa voce, alia vero elatiore, in Missa pronuntiarentur, instituit. Ceremonias item adhibuit, ut mysticas benedictiones, lumina, thymiamata, vestes, aliaque id genus multa, ex Apostolica disciplina et traditione, quo et majestas tanti sacrificii commendaretur, et mentes Melium per haec visibilia religionis et pietatis signa ad rerum altissimarum, quae in hoc sacrificio latent, contemplationem excitarentur.

GAP, 6. De Missa, in qua solus Sacerdos communicat.

; Optaret quidem sacrosancla Synodus, ut in singulis Missis fideles astantes, non solum spirituali affeclu, sed sacramentali etiam

Eucharistiae perceptione communicarent, quo ad eos sanctissimi hujus sacrificii fructus uberior proveniret : nec tamen, si id non semper fiat, propterea Missas illas, in quibus solus Sacerdos sacramentaliter communicat, ut privatas et illicitas damnat, sed probat, atque adeo commendat; siquidem illae quoque Missae vere communes censeri debent, partim quod in eis populus spiritualiter communicet, partim vero quod a publico Ecclesise ministro non pro se tantum, sed pro omnibus fidelibus, qui ad Corpus Christi pertinent, celebrentur.

CAP. 7. De aqua, in calice offerendo, vino miscenda.

Monet deinde sancta Synodus, praeceptum esse ab Ecclesia sacerdotibus, ut aquam vino in calice offerendo miscerent; tum quod Christum Dominum ita fecisse credatur, tum etiam quia e latere ejus aqua simul cum sanguine exierit, quod Sacramentum hac mixtione recolitur; et cum aquae in Apccalypsi beati Joannis populi dicantur, ipsius populi fidelis cum capite Christo unio repraesentatur.

CAP. 8. De Missa vulgari lingua passim non celebranda, et mysteriis ejus populo explicandis.

Etsi Missa magnam contineat populi fidelis eruditionem, non tamen expedire visum est Patribus, ut vulgari passim lingua celebraretur. Quamobrem retento ubique cujusque Ecclesiae antiquo, et a Sancta Romana Ecclesia, omnium Ecclesiarum matre et magistra, probato ritu, ne oves Christi esuriant, neve parvuli panem petant, et non sit qui frangat eis, mandat sancta Synodus Pastoribus, et singulis curam animarum gerentibus, ut frequenter inter Missarum celebrationem vel per se, vel per alios, ex iis quae in Missa leguntur aliquid exponant; atque inter cetera sanctissimi hujus Sacrificii mysterium aliquod declarent diebus praesertim Dominicis et festis.

CAP. 9. Prolegomenon canonum sequentium.

Quia vero adversus veterem hanc, in sacrosancto Evangelio, Apostolorum traditionibus, sanctorumque Patrum doctrina fundatam fidem, hoc tempore multi disseminati sunt errores, multaque a multis docentur, atque disputantur; sacrosanCta Synodus, post multos gravesque his de rebus mature habitos tractatus, unanimi Patrum omnium consensu, quae huic purissimae fidei, sacraeque doctrinae adversantur, damnare, et a sancta Ecclesia eliminare, per subjectos hos canones, constituit.

Can. i. Si quis dixerit, in Missa non offerri Deo verum et proprium sacrificium, aut quod offerri non sit aliud, quam nobis Christum ad manducandum dari : A. S

Can. 2. Si quis dixerit, illis verbis : " Hoc facite in meam commemorationem ", Christum non instituisse Apostolos sacerdotes; aut non ordinasse, ut ipsi, aliique sacerdotes orTerrent corpus et sanguinem suum : A. S.

Can. 3. Si quis dixerit, Missae sacrificium tantum esse laudis, et gratiarum actionis, aut nudam commemorationem sacrificii in cruce peracti, non autem propitiatorium ; vel soli prodesse sumenti, neque pro vivis et defunctis, pro peccatis, pcenis, satisfactionibus, et aliis necessitatibus oiiferri debere : A. S.

Can. 4. Si quis dixerit, blasphemiam irrogari sanctissimo Christi sacrificio, in cruce peracto, per Missae sacrificium, aut illi per hoc derogari : A. S.

Can. 5. Si quis dixerit, imposturam esse, Missas celebrare in honorem Sanctorum, et pro illorum intercessione apud Deum obtinenda, sicut Ecclesia intendit : A. S.

Can. 6. Si quis dixerit, Canonem Missse errores continere, ideoque abrogandum esse : A. S.

Can. 7. Si quis dixerit, ceremonias, vestes et externa signa, quibus in Missarum celebratione Ecclesia Catholica utitur, irritabula impietatis esse magis quam officia pietatis : A. S.

Can. 8. Si quis dixerit, Missas, in quibus solus sacerdos sacramentaliter communicat, illicitas esse, ideoque abrogandas : A. S.

Can. 9. Si quis dixerit, Ecclesiae Romanae ritum, quo submissa voce pars Canonis, et verba Consecrationis proferuntur damnandum esse; aut lingua tantum vulgari Missam celebrari debere; aut aquam non miscendam esse vino in calice offerendo, eo quod sit contra Christi institutionem : A. S.

1° Objectum et utilitas Tractatus.