Sectio 2, art. 9: UTRUM CRATIA UNIONIS

FUERIT HOMINI CHRISTO NATURALIS

Id est, ut uotat Cajetanus, quaestio est de Christo, non secundum quod est Deus, sed secundum quod est homo : an gratia uuionis sit illi naturalis.

Responsio: Gratia unionis non est homini Christo naturalis, lioc sensu quod sit causata ex principiis naturae humanae; sed prout illi collata, est ab initio conceptionis cum ipsa natura, et insuper prout provenit ex natura divina Christi. Idem dici potest de gratia habituali infusa animae Christi.

Ratio est quia utraque gratia est supernaturalis quoad substantiam, sed data est in instanti conceptionis Christi.

Oubium: An B. Maria Virgo fuerit oausa instrumentalis co- •ijunctionis humanitatte cum Verbo, in hoc instanti conceptionis < 'hristi?

Respondetur : Certo certius nulla creatura fuit aut esse potuit « iiusa principalis efficiens Incarnationis, nam Incarnatio non solum cst opus proprium Dei, ut creatio, sed maximum ejus opus; est enim miiaculum primi ordinis superans quoad substantiam omnes vires creatae et creabiles et omnes exigentias cujuslibet naturae creatae, et Imul est mysterium superans mysteria gratiae et constituens spei lalem ordiuem scil. hypostaticum.

Tota Trinitas Incarnationem operata est, per omnipotentiam l 'iiiiinunem tribus personis. Sic, ut diximus, Pater et Spiritus Sanctus fiierunt unieutes, quamvis solus Filius assumens, seu sumens ad se.

Sed dubium est : an B. Maria Virgo fuerit causa instrumentalis huuirnationis?

Disputatur; sed responsio sancti Thomae est negativa, cf. infra q. 31. a. 5, et q. 32, a. 4, c. ubi ait: « In ipsa conceptione Christi II, Virgo nihil active operata est, sed solum materiam ministravitv. Alqui causa instrumentalis active operatur in virtute principalis ujfeiitis.

Ilcm sanctus Thomas tenet quod non datur instrumentum ad Creationem. I», q. 45, a. 5, nequidem ad creationem quotidianam Milmnnim parvulorum. ad quam parentes disponunt nqn effteienter, m>t! Holum praebendo materiam, seu corpus dispositum; a fortiori BUn clatur instrumeutum nil Tncurnationem.

DB IPSA UNIONE HYPOSTATICA

Iloc argumentum a fortiori in hoc fundatur : instrumentum debet disponere subjectum ad effectum principalis agentis. Atqui, sicut in creatione~non est subjectum ex quo producitur id quod ex nihilo creatur; ita in incarnatione non pra;existit subjectum disponendum, nam incarnatio est communicatio personalitatis Verbi bumanitati Ohristi. Verbum autem non potest attingi ab actione creata, nec esse subjectum in quod operatur actio creata. Nec potest disponi materia ad aliquid increatum, scil. ad Verbum assumens".

Unde si B. Maria Virgo dicitur quandoque « instrumentum creationis animse Christi et etiam Incarnationis » hoc est intelligendum de instrumento late diclo prout subministravit materiam qua? a Spiritu Saneto efformata est in humanitatem et juncta fuit Verbo.

2» Cf. Oict. tMol. cath., art. « lneamation », coL 1509 ss., et art. « Marie »,. ■col. 2S02; cf. JOannem a S. Th., Salmant., Gonet. Contenson.

QTJ^STIO III

DE MODO UNIONIS EX PARTE ASSUMENTIS

Post considerationem unionis hypostaticaj in se, agendum est de uuione ex parte persona? assumentis.

Ut notat Joannes a S. Thoma initio hujusce quffist., in hac qusestione tertia. S. Thomas de duobus tractat : 1° De persona assumente in quinque primis articulis; 2° De modo assumendi in aliis.

AUT. I. — UTRUM PERSON/E DIVINAE CONVENIAT ASSUMERE NATURAM CREATAM

Sensus tituli, ut ait Cajetanus, ostendit qnod agitur de persona divina ut sic, prout ratione distinguitur a natura divina.

Status qusestionis apparet ex duabus prioribus difficultatibus potis initio articuli, scil. Personffi divinas non potest fieri additio, quia est in se infinite perfecta; et de ratione persona? est quod sit iik ommunicabilis.

Conclusio est : Projiriissime competit personw assumere naturam. V Probatur auctoritate Aug. seu potius Fulgentii, qui dicit: « Formam, id est, naturam servi in suam accepit Deus ille (scil. Uni- Honitus) personam ».

2° Probatur ratione: Verbum assumere, quasi ad se sumere, importat simul principtum et terminum actionis.

Atqui sola persona potest esse simul principium et terminus lctioDis.

Krgo. — In art. seq. explicabitur melius adverbium « propriis Hline».

1'rob. minor, quia personae competit agere, actiones sunt supponllorum, persona est id quod per se separatim existit et operatur. Et lnmipcr persona est terminus hujusce assumptionis, quia unio facta <ml in persona et non in natura.

Assumptio enim proprie est actio qua natura humana trahitur ml «ulisiKtentiam Filii. ut per eam subsistat. Unde ha?c actio non ■oliiin producit in humanitate Christi relationem dependentiffi a vitrbo, B6d ei communicat iiersonalitatem yerbi.

Iii OAiiiiiiiDti-I.Aiiiunot iie Chrtsto Stilvtiiort

14« l)E MODO UNIONIS EX PARTE ASSUMBNTIS

Ad lnu'. Personae divinae quaa est infinita, non fit additio ; sed illud quod divinum est apponitur homini ; unde non Deus, sed homo perficitur.

Ad « Persona dicitur incommunicabilis, in quantum non potest de pluribus suppositis praedicari, nihil tamen prohibet plura de persona praedicari... ». « Hoc est proprium diviuse personse propter ejus infinitatem, ut fiat in ea concursus naturarum, secundum subsi stentiam ».

Dubium: Utrum terminare naturam alienam, ita sit propriuin PersontE divinse, ut repugnet omni personalitati creatae vel creabili. V.g. an angelus vel dannon possit assumere naturam humanam. Quidam putaverunt Joannem Baptistam fuisse angelum incarnatum, et Autechristum fore diabolum incarnatum.

Respondetur communiter quod aliqua persona creata nou potest naturam assumere in unitate suppositi. Ita Cajet., Soto, Alvarez, Medina, Suarez, Vasquez, Billuart. Ratio est quia personalita-s finita habet suam limitationem et speciem a natura cujus est complementum et terminus. Cum enim subsistentia sit modus et terminus naturav non dat speciem naturaj, sed ab ipsa specificatur. Sic dicitur perso nalitas humaua, vel persoualitas angelica; proinde implicat quod eadem manens terminet aliain naturam. — E contrario personalitas divina ratione infinitatis suffi, ut dicit S. Thomas, nullo genere et nulla specie clauditur ac continet formaliter eminenter virtutem; omnium personalitatum possibilium.

Abt. II. — UTRUM DIVIN/E NATURAE CONVENIAT ASSUMERE

Status tjiiaastionis. — Sensus tituli est, tit notat Cajetanus, au de facto verum sit quod Deitas, seu potins Deus, hic Deus, assumpserit naturam humanam ; cf. ad 3""'.

Videtur quod non, quia unio non facta est in natura, sed in persona; et quia sic assumere diceretur de tribus personis.

Attamen Augustinus seu potius Fulgentius, citatus in arg. sed contra, dicit quod natura divina nostram naturam suscepit.

Conclusio est: Propriissime persona dicitur assumere, proul sl mul est principium et terminus assumptionis, sed secundario potest dici quod Deitas seu Deus assumpsit humanitatem, prout Deitas fuii principium actionis assumptionis, non vero terminus. Legendus enj articulus. Lege ad l», ad 2"> et ad 3".

Omnes articuli sequentes, supposita reali possibilitate iiuo exi stentia Incarnationis Verbi, examinant quid aliud fuisset possiblM aut impossibile. Dico: «supposita reali possibilitate Incarnation! Verbi», qtiaj, ut supra dictum est, non demonstratur ex sola ratiOM uec improbari potest, eed suadetur, defenditur contra uegantea; flde liruiiter tenctur.

IJB PERSONA ASSUMENTE

Art. III. _ UTRUM ABSTRACTA PERSON ALITATE PER I NTELLECTU M, NATURA DIVINA POSSIT ASSUMERE

Status quffistionis. — Sensus tituli est: Natura divina, si intel ligeretur esse sine relationibus personalibus et sine personis quas nguoscit fides catholica (eo modo quo ethnici et judaji imaginantur Deum existere), an posset assumere naturam alienam.

Videtur quod non; quia, ut dictum est, naturae convenit assu inere ratione personai, et quia unio non potest fieri in natura, sed nolum in persona.

Responsio est tamen affirmativa.

Probatur in arg. sed c, in corp. et ad 2m : quia in hac hypo (hesi remaneret Dei omnipotentia per quam facta est Incarnatio, et remaneret etiarn (ut dicitur ad 2um) una personalitas Dei ut Judai intelligunt, ad quam posset terminari assumptio.

In Deo enim Deitas et Deus sunt idem, seu in divinis idem est ijuo est et quod est; nam Dei essentia est ipsum esse per se existens; cf. I», q. 3, a. 3.

1um Dubium: Per quid immediate terminatur humanitas Christif Utrum per aliquid absolutum, an per aliquid relativumf

Respondetur ex art. 2 e 4. Dumanitas Christi terminatur forma liter et proxime per aliquid relativum, scil. per personalitatem Verbi, <|iiai constituitur per subsistentiam relativam, seu per relationem itubsistentem filiationis, ut exponitur in tr. de Trinitate : Kelationes divinse sunt subsistentes, prout earum esse in est substantiale, et non accidentale ut in relationibus prajdicamentalibus creatis, v.g. in pa ternitate creata et filiatione creata.

Probatur: 1° Couc. Tolet. IX, in confessione fidei (Denz., 285) dicit: «Nec Spiritus Sanctus, nec Deus Pater, sed sola Filii persona Miiscepit carnem ». — Si autem Verbum terminaret naturam huma nam formaliter et proxime per subsistentiam communem et absolu t»m, Pater et Spiritus Sanctus forent incarnati non minus quam Filius.

2um Dubium: An Deus trinus posset assumere humanitatem rotione subsistentice absolutw primario, et solum secundario ratione Miibsistentiarum relativarum.

/tespondetur affirmative. Quia hasc subsistentia absoluta posset hmho principium et termintis assumptionis, ut dixit S. Thomas, a. 3. ixl l»> et ad 2m. Etenim id quod est Deo ratio subsistendi in natura |»ropria, potest esse illi ratio subsistendi in natura aliena. Subsi Ni.-niiji autem absoluta ct comiauois est Hco ratio BubslsteiidJ in prb pi In natura. Ergo.

3um Dubium: In quo differt incommunicabilitas subsistentiaj HliNoluta>. ab incomiiitiniciibilitate Kubsisteiitius relativae.

DE M0D0 UNIONIS EX PARTE ASSUMBNTIS

Respondetur: Prima non est ad intra, sed solum ad extra. Se- ■cuvda est simul ad intra et ad extra. Subsistentia comnumis et absoluta formaliter non tribuit Deitati incornmunicabilitatem ad mtra, nam Deitas communicatur Filio et Spiritui Sancto. Dum e contrano personalitas Patris non communicatur Filio. Sed Deus ratione subsistentias communis et absolutiB est incommunicabilis ad extra, 111 lioc seusu quod est quid per se separatim existens, re et essentia <li stinctum a mundo. Et ut dictum est, a. 1, ad 2m : « Persona dicitur incommunicabilis, in quantum non potest de pluribus suppositis pradicari».

Dum Philosophus dicit: Deus est personahs, vult dicere: est Ens per se separatim existens distinctum ab omni creatura, ac intelligens et liberum, sic est incommunicabilitas ad extra. — Dura theologi loquuntur de tribus personis divinis, agitur insuper de mcommunicabilitate ad intra; v.g. Pater communicat Filio totam naturam divinam, non vero personalitatem suam, quaj est relatio subsistens paternitatis opposita filiationi1.

Objectio: Patres et Concilia nunquam locuti. sunt de hanc subsistentia absoluta, et videtur esse inventa a Cajetano.

Respondetur: De ea non locuti sunt, quia nulla erat occasio de ea loquendi ad confutandos errores oppositos Nestorianorum e monophysismi. Sufficiebat excludere unionem in natura. et affirmare unionem in persona Verbi, de qua loquitur Revelatio. — Subsistentia absoluta non est inventa a Cajetano, de ea satis explicite loquitur S. Thomas in praisenti articulo.