Articulus 19

De quorumdam Sanctorum contemplatione, raptu et ecstasi.

DOMINO nostro Jesu Christo, Dei unigenito, quo Sancti propinquiores, eo et similiores fuerunt. Quum itaque ipse ab incarnationis suæ exordio perfectus Divinitatis fuerit contemplator secundum naturam assumptam, non solum per excellentissimam hujus vitæ statui possibilem contemplationis speciem, scilicet mysticam theologiam, sed per claram, immediatam ac beatificam visionem; hinc suis electis tanto præclariorem in vita hac præstitit contemplationis ornatum, quo sibi cariores et ab ipso electiores exstiterant. Unde non dubitatur beatissimæ suæ virgineæ Genitrici præ cunctis hominibus splendidiores contemplationum excessus communicasse; deinde Apostolis, præsertim Joanni, et Paulo, qui sibi ipsi testimonium perhibet, instigante Spiritu Sancto, quod raptus sit usque ad tertium cœlum, audivitque arcana verba, quæ non licet homini loqui.¹ Unde sancti Patres concorditer adstruunt, quod in raptu illo contemplatus sit Deum per speciem, ita quod contemplatio illa contemplationum huic vitæ possibilium species, modum atque naturam excessit.

Præterea, quam sublimis, imo altissima exstitit contemplatrix beatissima Maria Magdalene, quæ in eremo quotidie septies ab angelis sanctis elevabatur in aere, corporeis auribus cœlestium canticorum audiens symphoniam, verax ipsius testatur historia. Sed et divino protestante Dionysio quarto capitulo de Divinis nominibus, scimus S. Hierotheum profundissimum utique contemplatorem fuisse. Ipsum quoque deificatum virum, magnificum Dionysium, exstitisse in contemplationis gratia præfulgentem, universi libri ejus sapientiales, altissimi, evidenter demonstrant.

Deinde anachoretæ tanto in divinorum theoricis speculationibus perfectiores fuisse noscuntur, quo hominum adspectus carnisque blandimenta eminentius evitabant. Hinc S. Antonius totis frequenter noctibus stans mente, vultu ac manibus in cœlum erectis, Deum deprecans et contemplans, tam exuberantissima divinæ claritatis atque dulcedinis luce et consolatione ineffabiliter perfundebatur in mente, ut sole jam orto mane, quasi ex divinorum saporibus atque splendoribus inebriatus, de corporei luminis perceptione internæ lucis visionem impediente mœstus ac conquerens: Quid, inquit, o sol, a veri luminis contemplatione me impedis? Sed et magnus ille Arsenius nonne a Fratre ipsum visitante inventus ac visus est totus quasi ignis? Quomodo ergo fulsit arsitque intus, qui foris tam clarus ac igneus apparebat?

Præterea, abbati Sisoi id consuetudinarium fuit, ut dum in oratione manus extenderet, protinus mente raperetur in Deum. Quis autem sanctissimi Bessarionis abbatis contemplativam eminentiam digne describat, qui interdum quatuordecim diebus ac noctibus stetit indesinenter manibus elevatis deprecans Deum? Ipse est ad cujus brevissimam precem sol stetit in cœlo; qui et quadraginta noctibus stetit inter spinas, nil dormiens. Denique, sanctus pater Silvanus, dum post deificos contemplationum suarum rutilantissimos raptus ad se ipsum rediret, si quando foras quid acturus exiret, vultum operuit: Quid, inquiens, necesse est hujus mundi lucem videre, in quo nihil est utile? At vero quam copiosissima atque dulcissima contemplationis gratia sacratissimo Hilarioni abbati divinitus fuerat præstita, abscessus ejus a populo in eremumque secessus ostendunt.

Quid demum de glorioso ac justo Hieronymo dicam? Ipse de se testatur: Ego homunculus sic abjectus, sic vilis, adhuc vivens in corpore, angelorum choris sæpe interfui, nihil de corporeis per hebdomadas sentiens; et divinæ visionis intuitu, post multorum forte dierum spatia, præscius futurorum, corpori redditus flebam. Quid ibi manens felicitatis habebam, quid inenarrabilis delectationis sentiebam, testis est Trinitas quam cernebam, testes sunt et ipsi beati spiritus qui aderant, testis est et conscientia mea, qui tantis bonis ipse fruebar, quot et qualia nescit proferre mollities carnis.

Sed et vir apostolicæ perfectionis Gregorius Papa: Infelix, inquit, animus meus pulsatus occupationis suæ vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei cuncta labentia subter erant, quantum rebus omnibus quæ volvuntur eminebat; quod nulla nisi cœlestia cogitare consueverat, retentusque corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transcendebat; quod mortem quoque, quæ pene cunctis pœna est, ut vitæ ingressum et laboris sui præmium diligebat.

Adhuc autem et S. Bernardo nonne præfulgida contemplandi collata est gratia, qui interdum corpore longe absens a claustro, et interdum lecto æger decumbens, in spiritu tamen omnes Fratrum officinas perlustrans, in choro quoque nonnunquam visus est transire, cui et tot occulta atque futura Deus ostendit?

Insuper, quantum contemplationis profundissimæ culmen omnipotens clementissimus Deus S. Thomæ de Aquino infudit, frequens elevatio corporis sui in aere, stella quoque ad eum ingrediens et super ipsius caput stans, itemque consuetudinarius raptus ejus, non solum in choro et cella, sed nonnunquam et in mensa, demonstrant.

Nunc ad gloriosissimum Sanctum, B. Franciscum, descendam: cujus corpus et anima tanto sublimius rapiebantur ad Deum et elevabantur in aere, quanto universa temporalia, terrena atque carnalia cordialius vilipendebat. Hinc aliquando ad mensuram longitudinis hominis, quandoque usque ad arborum vertices, interdum vero tam alte quod videri vix potuit, elevabatur. In monte quoque Alvernæ in specie Seraph alati Christus ipsi apparuit, vulnerumque suorum stigmata sancta impressit. Alias etiam cum Matre virginea et multitudine angelorum ipsi apparere dignatus est. Verum et hoc præclarissimum exstitit, quod quum B. Franciscus ac ejus Fratres cum S. Clara in ecclesia ad manducandum sedissent, ipsa ecclesia videbatur tota incensa et igne operta: unde perterriti cives accurrebant; ingressi vero ecclesiam, invenerunt omnes beatissimos illos a sensibus cunctis abstractos et raptos. O qualiter intus ardebant, quorum mentalem puræ dilectionis fervorem Deus foris tam mirabiliter declaravit!

Amplius autem, devotissima virgo Elisabeth de Spalbeec, compatriota mea, quia

A Spalbeec villa est non longe a villa ortus mei Rickel, quotidie septies rapiebatur ad Deum, semper quoque communione sacra accepta, ita quod omnium usu sensuum privabatur. Sanctissima etiam virgo Catharina de Senis, quæ ante pauca tempora vixit, semper communione benedicta accepta, et alias sæpe, tam eminenter ac fortiter rapiebatur mente ad Deum, ut etiam si manus et pedes ei tunc abscisi fuissent, nequaquam sensisset, sed ad se rediens gravissimos habuisset dolores: quod et aliquando circa eam fuit expertum.

Postremo, devoto Joanne Ruysbroeck interdum in silva invento sub arbore, visa est arbor ipsa ardere: quo suæ contemplationis fulgor monstrabatur ac ardor.

Hæc gratia exempli de multis, imo de innumerabilibus pauca inserui, ut ad contemplationis amorem intime succendamur, fiduciamque proficiendi in ea concipiamus: quia et Sancti isti, quorum nunc facta est mentio, similes nobis mortales fuerunt, et tamen per gratiam Dei non sine grandi suo labore ad tantam perfectionem deducti sunt.

Footnotes

1. II Cor. xii, 2, 4. ↩