Caput X. Recidivum sub Machabœis imperium peculiari Dei instinctu à Mathathia inchoatum, à filiis stabilitum, Romani ac Cæsares eodem jure, Christo approbante, regnarunt

Recidivum sub Machabœis imperium peculiari Dei instinctu à Mathathia inchoatum, à filiis stabilitum, Romani ac Cæsares eodem jure, Christo approbante, regnarunt.

At enim, inquiunt, ad extremum sub Antiocho Epiphane arma ceperunt, auctore Mathathià sacerdote. Hoc argumentum quidam supra modum efferunt : sed frustra. Et quidem illud exemplum Bellarminus merito prætermisit ; neque enim Mathathias summus Pontifex fuit, qui de his pro potestate decrevisse fingatur, neque sacerdotali potestate quidquam egit, sed instinctu divino, quemadmodum Phinees zelo Dei commotus . Sic enim scriptum est in Machabæorum libris : « Accessit quidam Iudæus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin, secundum jussum regis ; et vidit Mathathias, et doluit, et contremuerunt renes ejus, et accensus est furor ejus judicium legis, et insiliens trucidavit eum super aram : sed et virum, quem rex Antiochus miserat, qui cogebat immolare, occidit in ipso tempore, et aram destruxit ; et zelatus est legem, sicut fecit Phinees Jamri, filio Salomi ; et exclamavit Mathathias voce magna in civitate, dicens : Omnis qui zelum habet legis, statuens testamentum, exeat post me. » Hoc ergo egit eo instinctu, quo actus est Phinees, hoc est, peculiari ac plane divino, quod doctores omnes summa consensione tradunt ; quo instinctu Aod Eglonem ; quo instinctu ipse Moses Ægyptium interfecit : « Existimabat enim intelligere fratres, quoniam Deus per manus ipsius daret salutem illis : » ut est à sancto Stephano in Actis proditum ; quo instinctu tam multa extraordinaria, neque in exemplum trahentia, facta esse legimus. Neque vero, si fanatici homines instinctum Dei mentiuntur, ideo mendacii coarguere debemus ea, quæ Deus ipse à se instigata testatur ; at Deus instinctum Mathathiæ multis miraculis, et è cœlo factis illuminationibus , confirmavit ; tale est in Machabæorum libris traditum : « Cum vehemens pugna esset, apparuerunt adversariis de cœlo viri quinque... ducatum Judæis præstantes ; ex quibus duo Machabæum medium habentes, armis suis circum septum incolumem conservabant : in adversarios autem tela et fulmina jaciebant, ex quo et cæcitate confusi, et repleti perturbatione cadebant : » ut omittam quot victorias, tot fuisse miracula. Quin eliam per divinum ac fide dignum somnium, scimus « extendisse Jeremiam dextram, et dedisse Judæ gladium aureum, dicentem : Accipe sanctum gladium, munus à Deo, quo dejicies adversarios populi mei Israel : » quæ vere divina fuisse, secutæ victoriæ demonstrarunt.

Huc etiam facit de Antiocho, Judæorum persecutore sævissimo, manifesta Dei ultione sumptum supplicium ; qua ultione perterritus, et ipse confessus est Deum aperte favere Judæis, ut non tantum Judæi, sed etiam hostes, in tot mirificis gestis, ultricem Dei manum ac divinam potestatem agnoscerent. Constat ergo Judæos adversus saevientem regem, non antea arma cepisse, quam instinctu peculiari, totque divinis testificationibus ad id incitati sunt : quare male ea referri ad ordinariam potestatem luce clarius est.

Huc accedit Ecclesiæ et Synagogæ diversa conditio, diversus spiritus : ut ab altera ad alteram consecutio non valeat. Non enim si divino impulsu Elias è cœlo ultricem flammam elicuit, ideo hæc Novo Testamento congruunt, dicente Domino ad apostolos Eliæ similia cogitantes : Nescitis cujus spiritus estis ; tum veteris Synagogæ tempore statutum erat, electum populum ex eodem tantum Abrahami genere propagari ; sacrique fœderis ac religionis pars erat vel maxima, ut terram Chananaeam patribus jurejurando promissam incolerent ; cultus quoque religionis affixus erat ei loco, quem elegerat Dominus, extra quem locum non vota, non festa solemnia, non ipsa sacrificia ac sacra reliqua, sancta rataque essent. Quare cum Dominus transmigrari ad Babylonem voluit, misso Ieremia propheta, ac peculiari jussu indicta migratio est : simul datum promissum, ne ultra septuaginta annos esset duratura, neve postea unquam, stante certe fœdere, à locis religioni addictis moverentur : quæ nunc omnia vacant. At ea omnia, quibus antiquum fœdus constaret, Antiochus evertebat : hæc enim Mathathias lamentatur : « Væ mihi ! ut quid natus sum, videre contritionem populi mei et contritionem civitatis sanctæ, et sedere illic, cum datur in manus inimicorum, sancta in manus extraneorum facta sunt : templum ejus sicut homo ignobilis ? » quæque alia vir sanctus deploravit. Ac postea magis magisque mala increvere, cum scilicet Lysiæ mandavit Antiochus, ut mitteret exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israel, et reliquias Jerusalem, et auferendam memoriam eorum de loco, et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum, et sorte distribuer et terram eorum... Et audierunt mercatores regionum, et acceperunt argentum et aurum multum valde, et venerunt in castra ut acciperent filios Israel in servos : » mittebatque Antiochus tota Judæa, qui « omnes perfectæ ætatis interficerent, mulieres ac juvenes venderent extraneis. » Quibus perpetratis terraque Chanaan alienigenis tradita, nec fœdus, nec religio stare posset, templumque ipsum, cui Domini jussu affixa religio, titulo Domini in æternum abolito, non alio deinceps quam Jovis olympii titulo cognominaretur.

Quo loco cum res essent, non tamen aliter nisi peculiari instinctu arma sumpserunt : et Deus ad hæc omnia, quæ memoravimus à Juda et à fratribus, suo suscepta numine, regum quoque Syriorum consensionem accedere voluit : Jonathasque et Simon non modo purpura, principatu, consessu regio, verum etiam iis omnibus, queis regiæ potestatis vis constat, cudendæ pecuniæ, muniendarum arcium, armandi exercitus jure ; Judæi quoque immunitate et libertate donati sunt. Sic ad novum principatum stabiliendum, divina et humana jura cumulantur, atque extraordinaria in ordinariam potestatem desinunt ; ac demum supremum apud Judæos imperium ab universo populo, annuentibus regibus, in Simonem est collatum, postquam eo maxime auctore, ablatum est jugum gentium ab Israel.

Neque Simon, pontifex licet, principatus honorem ac vim, sacerdotii sui jure sibi vindicavit, sed « in conventu magno sacerdotum, et populi, et principum gentis et seniorum regionis ; » totius gentis decreto ac veluti lege regia, in se collatum accepit : qua una consensione cum sacerdotali officio regium conjunctum imperium est.

Post centum et quinquaginta annos, in Judæa Romani regnarunt, datis etiam regibus Herode et ejus liberis, sub quibus Caesares partem regni ipsamque Jerosolymam, regni ac gentis caput, Romano imperio vindicarunt : certe nusquam obnoxii Pontifici Judæorum, qui eorum imperia solveret. Nemo enim id his temporibus, vel per somnium cogitabat : quod quidem imperii jus ipse Dominus confirmavit, dicens ; « Reddite quæ sunt Cæsaris Cæsari, et quæ sunt Dei, Deo : » nihil interpellata scilicet Cæsarum potestate, ac tantum decreto edito, ut Deo ac religioni debita obsequia servarentur.

Quare regnum et sacerdotium distinctas potestates, in suo quamque ordine supremas esse, non autem sacerdotali regiam obnoxiam, ab ipsa sacerdotii legalis origine, usque ad Christum Dominum, et excidium gentis, omnes Hebræorum historiæ, omnia monumenta clamant ; neque ullum Dei præceptum, ullam populi Judaici traditionem, ullum exemplum, quod huic doctrinæ adversaretur Baronius et Bellarminus aut alii protulere.