Sectio 6, art. 19: UTRUM CARITAS SIT EX CARITATE DILICENDA

Hoc est ad explicandum verbum Augustini citatum in arg. « sed c. » : « Qui diligit proximum, consequens est ut etiam ipsam dilectionem diligat ».

Resp.: Ipsa caritas diligenda est non sicut persona ad quam habeinus amicitiam, sed sicut bomim quod amico volumus; scil. ut in caritate maneat, et in ca crescat. Et hoc. est possibile, quia sicut iutellectus supra seipsum reflcctitur, ita pariter voluntas et amor.

ART. III. — UTRUM CREATUR^E IRRATIONALES SINT EX CARITATE DILICEND/E.

Resp.: Possunt diligi, non sicut personaa ad quas habemus amifdtiam, sed sicut bona qu<c aliis volumus. Unde nomine proximi non potest intclligi creatura irralioualis quia uon potest cominunicare cum homine nec in vita humana, nec in vita divina.

In hoc est depravatio amoris amicitiai. si vetula diligit catellum vel caninum ut personam. Per oppositum S. Franciscus Assisii diligebat aves, agnos, i>isces, prout suo modo enarraut gloriani Dei, ut dicitur in Cantico : Benedicite omnia opera Domini Domino.

ART. IV. — UTRUM HOMO DEBEAT SEIPSUM EX CARITATE DILICERE.

Slatus quastionis. — Videtur quod non : 1° Quia ut ait S. Gregorius caritas miuus quam inter duos haberi non potest. 2° Quia caritas ut amicitia importat redamationem, seu mutuam benevolentiam. 3" Quia amare seipsum est vituperabile et nullue actus caritatis vituperabilis est.

Concluslo tamen est: Bomo ctebct scipsum ex caritate diliyere, non secundum rationem amicitiw aii seipsum, sed secundum rationem amicitiw ad Deum, amore theologali.

Probaturl' auctoritate 8. Soriptww: (Levit., xix, 18) : « Diliges amicum tuum sicut teipsum »; et (Matth., xix, 19) : « Diliges proxi

AN IIOMO UBBEAT BX CARITATE SE DILIQF.IIH raum tuuni sicut teipsum ». Atqui debemus diligere proximnm ex caritate, ergo et nos etiam ex caritate.

Probatur 2° ratione theologica quoad partem primam : Homo dcbet seipsum ex caritate diligere, non sec. rationem amicitiat ad seipsum, quia amicitia proprie non habetur ad seipsum ; sed est aliquid majus quam amicitia, sicut unitas vel identitas cum seipso est potior quam onlo cum alio. Ita amor quo quis recte diligit seipsum est radix amteitUe qno diligit alterum sicut seipsum, sic amicus est « alter ego ».

2* Pars conclugionis est: Homo debet seipsum diligere ex caricute « prout estamicitia ad Deum priiicipaliter, et consequcnter ad ea qwp Dei sunt, inter quaj est ipse homo qui caritatem habet ». Ut ait Cajetanus : « DUijfit ergo se quis ex propria caritatis ratione ut amicum Dei ». Aliis verbis, liomo qui primario diiigit supernaturaliter Deum ut amicum, debet ex caritate se diligere, non pront est liomo, sed prout est fUius et amicus Dei, a Deo dilectus, prout est « quid Dei », et prout ordinatur ad eamdem beatitudinem vitaa asternte ac Deus ipse, et ad Deum glorificandum. Sic motivum formale increatum caritatis sese extcndit ad nos ipsos, nos illuminat, ut lux illuminans corpora facit colores esse visibiles in actu. Hic actus secuudarius caritatis sic sequitur ex principio: 1° diligo Deum intinite boimm propter seipsum et volo ut ab omnibus aiuore amicitife diligatur; 2° consequenter volo mihi propter Deum iiunc amorem caritatis, et hoc est me diligere ex caritate ut Dei amicum. Unde, ut iiit Bannez : « Homo seipsum ex caritate diligit tanquam amicnm Dei, proximum vero ut amicum Dei et sunm ». Sic solvuntur dnaj primas objectiones articuli : scll. non est amicitia ad nosipsos, sed amicitia ad Deum et nos diligimus ex caritate ut Dei amicos.

Objectio: Sed amare seipsum est quid vituperabile.

Respondelvr: Ad Sam: Distinguo : amare seipsnm sec. naturam sensibilem, non subordinate ad rationem et ad Deum, concedo; sed amare seipsum non est ritnperabile, si quis sibi velit bona qu» perfinent ad perfcctionem rationis in ordine naturali et in ordine supernatnrali.

Imo caritas erga nosipsos ita opponitur egoismo, quod sit prinoipale remedium huic vitio. Egoista enim sese diligit super omnia, dum e contra qui sese diligit ex caritate, diligit Deum super omnia et semetipsum propter Deum glorificandum ; et sic justus non solum melius se diligit quam egoista, sed in aliquo sensu plus se diligit quam egoista., quia sibi desiderat bona infinite altiora.

Sic confutatur Kantius dicens: ut vera sit moralitas nostra, non debemus velle virtutem propter beatitudinem wternam, esset qufedam servilitas.

Respondetur : Volendo nobis beatitndinem «ternam eam volumus t-anquam supremam perfectionem- vitw moralis, ad Deum glorificandum in wternum. Hoc autem est diligere super omnia ipsum supreinum fundameutum omnium virtutum, et omnis moralitatis. Alio-

DB OBJECTO CARITATIS

■quiu homo clauderetur in seipso, si suam creatam diguitatem moralem super omnia diligeret; imo esset maxima inordinatio qnia plus diligeret haoc creatam dignitatem (v.g. konesti medici aut profesiioris) quam increatam dignitatem Dei, cui participamus per gratiatn.

Per oppositum supernaturalis caritae nostra erga uosipsos est participatio increa-tie caritatis super omnia diligendas, caritatis nempe qua Deus sese diligit super omnia.

Secundum ac maximum errorem commisit Kantius dicens: si Deus semetipsum diligit super omnia, iu eo est egoismus transcendentalis. Quare non dicere: superbia transcendentalis, vana gloria transcendentolis? Kantius debuisset videre quod egoista sesc diligit plus quam Summum bonum; Deus autem non potest sese diligere plus quam Summum bonum, quod est idem cum ipso ; sed Deus diligendo se super omnia, diligit Summnm Bouum super omnia, et si seipsum non ita se diligeret, essel peccatum mortale in Deo. Unde iiic divinus amor suiipsins nullo modo est egoismus, sed summa sanctitas per se subsistens, seu amor asternus Summi Boni. Caritas erga nosipsos est quasdam participatio eius, ergo sancta est.

lnstantia : Sed tunc hic actus caritatis crga nosipsos identificatur cum actu spei, quo desideramus Deum nobis, propter Deum.

Respondetur : Per actum spei desideramus Deum nobis propter Deum scil. propter fi-naliter, in quantiim act.us spei sicut actus cuiuslibet virtutis ordinatur ad Deum, ut ad finem ultimum ; dum per actum caritatis erga nos desideramus Deum nobis propter Deum . scil. propter formaliter. Aliis verbis quoad spem verba « proptrr Deum » siguifieant finem ultimum actus spei imperati a caritate, dum quoad caritatem erga nos, verba « propter Deum » significant motivum formale, seil. propter Denm gloriflcaiidum amore nostro •caritatis.

Unde spes ut sic pcrtinet ad amorem concupiscentise nondum nobilitatum per motivum formale caritatis, dum e contra caritas erga nos 6ic nobilitatur etiam intrinsece.