Sectio 6, art. 5: UTRUM SPES SIT VIBTUS DISTINCTA

AB ALIIS VIRTUTIBUS THEOLOCICIS.

Status quxstionis. — Videtur quod non : 1° Quin habent idem "hjectum, scil. Deum. 2° Quia in professione fidei dicitur « exspecto rraurrectionem et vitam ceternam >,, ergo exspectare est actus fidei. 3* Per spem homo tendit in Deum, et hoc proprie ad caritatem pcrtinet.

Responsio tamen est: Sj>es est virtus distincta ab aliis virtutibus Iheologieis.

1° Probatur auctoritate 8, Pauli (I Cor., xni, 13) : « Nunc autem manent fides, spes, caritas, tria hsec, major autem liorum caritas ». lUi commnniter Patres et theologi, cf. S. Grbgor., I Moralvum, c. 16. Insuper declaratuin est quod spes potest esse sine caritate.

Item Conc. Trident., sess. 6, can. 12 (Dbnz., 822) : contra Luthei-anos qui confundcbant tres virtutes theologicas. Dicebant enim fidem solam justificare, hoc est confundere fidem cum caritete sine (pia uon habetur justificatio ; insuper dicebant: fidem per qnam ju- Ktilicamnr esse Cduciain uiisericordia;, peccata remittentis propter OhriBtnm, Hec autem fiducia est spes roborata. Item Tridentinum (798), agendo de pweparatione ad justificationem, distingnit actus lidei, spei et caritatis.

Item oontra Fenelon (Denz., 1337), distinguitur spes etiam per- 1'ecta a caritate quae vivificat eam ; damnatur h»c propositio : « In hoc statn (perfectionis) anima amittit omnem spem sui proprii interes6e, sed nunquam amittit in parte superiore, id est in suis actibuB directis et intimis spem perfectam, qum est desideriivm desintercssatum promissionum ».

2» Probatur ratione theologioa ex motivo formali, sic:

vel propter seipsum: caritas nos uniens Deo.

vel pront de Deo nobisi COgniti° veritatis: ^8provenit j nuxilium ad beatitndinem

( consequendam : spes.

Melius in forma dici potest: Virtutes distinguuntur secnndum objecta formalia prasertim secundum objectum formale quo. Atqui "bjectum formale spei distingnitur ab objecto formali et fidei et earitatLs. Ergo spes est virtus distincta a fide et a earitate. Probatnr minor: objectum formale quod fidei est Deus ut veritas prima in essendo. » » quo fidei est Deus ut Veritas prima in dicendo seu revelans.

Virtus theologica inha?ret Deo

DE SPE SBCUNDUM SE objectum formale quod caritatis est Deus infinite bonus.

» » quo caritatis est Deus propter se dilectus amore amicitke, abstrahendo etiam a qualibet bonitate creata vel gaudio creato. objectum formale quod spei est Deus speratus vel vossidendus. » » quo spei est Deus auxilians.

Ad S^": « Caritas proprie facit tendere in Deuni, uniendo affectum hominis Deo, ut scil. liomo non sibi vivat, sed Deo; dum spes tendit in Deum sicut in bonum adipiscendum ».

Cajetanus notat circa hanc responsionem ad 3"*" : « Caritas in hoc differt a spe sec. differentias objecti absolute, quod caritas fertur in ultimum finem propter seipsum, spes vero in finem ultimum ut nostrum ». Et jam apparet es hoc Buperioritas caritatis, quia verus linis ultimus est finis ultimus noster secundum seipsum (et non quia sic uonstitutus est a nobis ut in peccato mortali, qnando ponimus finem uitimum v.g. in voluptate) ; et insuper Deus, finis ultimus, est diligendus non propter nos, sed propter seipsum. Nullomodo subordinatur nobis, sed a converso; et perfecta subordinatio nostra Deo fit imperfecte per spem, perfecte per caritatem.

□ubium 1U"': Quomotto spes possit esse sine caritate: videtur quod sit contradictio, quia tunc sperans esset aversus a fine ultimo

(prout esset sine caritate) el converttu& a<3 titii-m uitimum.

Respondetur : Sperans spe informi non est conversus ad finem ultimum super omnia dilectum, semetipsum diligit super omnia, attamen exspectat beatitudinem non ex meritis jam habitis, sed ex meritis Clvristi et ex propriis habendis post conversionem.

□ublum 2um: Quomodo aetus spei differt a pio oredulitatis affectut

Pius credulitatis affectus est simplex complacentia in veracitate Dei et in securitate fidei, cum quodam appetitu boni credentibus repromissi, prout bwvum est credere Deo revehmti et promittenti beatitudinem wternam. Cf. De Veritate, q. 14, a. 1 in medio.

Sed spes etiam informis aliquid addit, scil. exspectationem firmam beatitudinis setera», innitendo Deo auxilianti.

Attamen juxta Joannem a S. Thoma, disp. 4, De Spe, a. 1, n. 22: dum dicit S. Thomas: « Spes pertinet ad amorem concupiscentue », hic amor superuaturalis, in fidelibns, qui caritate carent, procedit ab appetitu boni credentibus repromissi, quod est in fide.