Sectio 6, art. 24: UTRUM HOMO EX CARITATE

MACIS DEBEAT DILICERE SEIPSUM QUAM PROXIMUM.

Status quxstionis. — Videtur quod non : 1° Quia quamioque proximus est melior nobis et magis Deo conjunctns. sic videtur quod liebeamus li. Mariam Virginem magis aniare non solum objective, sed appretiotive. quam nos, et a fortiori humanitatem Christi. 2° Quia laudatm- homo qni sustinet detrimentum pro proximo. 3° Quia « caritas non qua?rit qnai sua sunt » (I Vor., xni, 5).

Conclusio est : Bomo debet ex earitate magis se diligere secundum naturam spiritualem quam proximum.

1'robatur 1" auctoritate S. Scripturw: (Mattb., XXE(, 39): « Diliges proximum tuum sicut teipsum » ; prout proximus est alter ego, sed exempiar est potius quam exemplatum. Ergo. Item S. Augustinns ait 1. I De Civ. Dei, cap. 20: « Regnlam diligendi proximum a seipso dilector accipit ». Item damnatffi sunt Iub propositiones laxistarnm (Denz., 1212): « Proxima occasio peccandi non est fugienda, quando cansa aliqua utilis aut lionesta non fugiendi occurrit ». « Licitum est quairere directe occasionem proximam peccandi pro bono spiritnali vel temporaii nostro vel proximi ».

2° Probatur ratioiw thcologica.

Sic ut uuitas est potior unione. nostra particvpatio boni divini est potior quam consociatio in isto bono. Atqui homo ex caritate diligit seipsum ut participem illius boni, et proximum ut socinm in isto bono. Ergo homo debet cx caritatc magis se diligere qnam proximum.

Ma.jor et minor claras sunt ex supra diclis ; sic apparet quomodo irradiatio motivi fornialis <:aritatis descendit primo ad nosipsos, id est ad unumquemqne, et postea ad proximum snum ; pront participamns bonitati divina?, in qua soc.ietatem habemus cum proximo. Omnis coordinatio supponit subordinationem per respectum ad principium ordinis. Sensns conclusionis est quod debemus nos magis diligere appretiative quam proximum. Cf. ad 1"", quia si diceretur solnm plus intensive non esset sufficiens differentia cnm nostra obligatione erga Deum magis appretiative diligendum quam nos.

Confirmatur ex signo: Bomo non debet subire aliauod malum peccati, quod contrariatur participationi beatitudinis, ut proximum liberet a peccato. Item a<l 2UJn ubi dicitur : « Detrimenta corporalia dcbet homo sustinere propter amicum. et in hoc ipso seipsum magis diligit sec. spiritnalem mentem, quia boc pertinet ad perfectionem virtntis, qna3 cst bonum mentis ».

Solvuntur objectiones:

1" Objectio: Dum dicitur: « Diliges proximnm tuum sicut teipsum » (Matth., xxii, 39), sictit signifkat a?qualitatem. non simi-

DE 0RDINE CARITATIS litudinem. Nani August. in 1. I Soliloqu., c. 3, dicit: « sicut, non minus ita nec plus ». Ergo non debemus nos diligere plus quam proximum, sed lequaliter.

Respondetur: Commuuiter interpretes, cum S. Thoma. censeut « sicut » hic signincare similitudinem, et non aaqualitatem, ita iu multis locis, v.g. Matth., v, 48: « Estote perfecti sicut et Pater ve ster coalestis perfectus est ». — Joann.. xiii, 34: « Ut diligatis invicem sicut dilexi vos».

Et ad auctoritatem Augustini dicendum est: juxta ipsum ut se explicat in 1. De vera religione, c. 46, debet esse a:qualitas ex parte objecti. prout debemus velle proximo eadem bona «eterna ac nobis, seu debemus eum wqualiter diligere objective, non vero <r,qualiter appretiative , quia nobis magis quam proximo debemus desiderare beatitudinem aiteruam, a fortiori uon teuemur diligere proximum aqualiter intensivc. Nec est dubium de mente Augustini qui multis locis dicit hominem plus debere seipsnm diligere quam proximum. Of. Enchiridkm, <:. Tli; De Doctr. Christiana, c. 23, et 1. I Retract., c. 8 : « Magis, inquit. mihi me delieo, quam cceteris hominibus, quamvis Deo magis quara mihi ».

Instantia: Sed 8. Paulus dicit (ad Rom., ix, 3) : « Optabam enim ego ipse anathemn esse a- Christo pro fratribus rneis ». Item Moyses (in 1. Exod., xxxn, 31), sic pro populo orat: « Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis. dele me de libro tuo quem scripsisti ».

Respondetur: Est duplex responsio: 1' qua: minus probabilis est et videtur ad theoriam quictistarum de amore puro accedere, sed ab ea distinguitur : licitum est pro salute aliorum velle carere gratia Dei et gloria, modo ha:c carentia non proveniat ex peccato, quia tunc est solum pccna ct quia majus bonum est salus plurium atque major Dei gloria inde resultal, quam salus partinularis unius. Hoc non est omiiino improbabile. nec contradicit directe conclusio uem nostram.

S. Thomas aliquid simile ait, sed niagis verosiniile: iufra, q. 27, a. 8, ad llu: S. Paulus « volebat ad tempus privari frviUone divina, quod pertinet ad dilectionem sui, ad hoc quod liouor Dei procuraretur in proximis, quod pertinet ad dilectionem Dei » '. Sic semper servatur conclusio nostra. Sic est sacriticiuni non absolutum, sed liypotheticum fruitionis spiritualis ad tempus.

2* Responsio, quw probabilior est, ait: Est contra naturam ca~ ritatis et inordinatum quod aliquis sibi optet privationem (ffiternani) gratkv et glorite pro salutc atiorum, quia proprium caritatis est perficere primo et per se subjectum in quo est, ipsum Deo uniendo: Ideoquc in verbis Moysi et S. Pauli est hyperbole mystica. ad significandum excessum eorum amoris erga populum a Deo elcctum, sicut pluribus aliis locis est hyperbole legitima in Sacra Scriptura ad exprimendum aliquid ineffabile, v.g. « substantia mea quasi nihilum i Ita plures saiicti obtulerunt Deo pro salute allorura privationein, ln vta. oninls eonsolationis non soluni sensibilts sed splritualis.

DB ORDINK OARITAS INTER PROXIMCM ET NOS ante te ». (Ps. xxxvm, 6; Job., XXX, 15; : « Redactus sum iu uiliilum ».

Vel dici potest: hiec verba sunt disjnnctim . scii. ac si dice retur: « Domine, parce populo tuo, attt dele me de libro vlta; sed certns sum quod me non delebis nani in te, Domine, speravi, non confundar in leternum : restat ergo ut populo parces ». 8ir esset expressio maxiinse fidueia? in Deo, sicut S. Theresia ait : « Domine, da mihi hanc gratiacu summa> tiducia in te antequam a cella mea discedani, non egrediar priusquam lianc gratiam milii concedas ».

Difficilior objectio est quse ponitur ut 1" a S. Tlioma, scil. : Priu cipale objectum caritatis est Deus. Atqui quandoque homo habet pro ximiim magis Deo conjunctum, qtiia meliorem quam ipse sit; ergo debet magis diligere hunc proximum perfectiorem, quam seipsum.

Respoiuiio est: Dist. plus objective, concedo; appretiative , nego. Legere resp. nd V"" quas dat fundamentum divisionis inter objective et appretiative. Licct proximus melior sit Deo propinquior. tamen non est ita nobis propinquus sicut ipsi nos. Ergo non sequitur nuod delieamiis eum magis diligere quam nos ipsos. Caritas enim nou so lum mensuratur ex parte objecti, 8cil. Dei, sed etiam ex parte dili gentis et proximitatis ad ipsum.

Ad hoc intelligendum notandum est, quod id quod est sec. se melius non est semper nobis melius, v.g. vu-ginitas see. se melior est qnam matrimonium, sed pro aliquo melius est matrimonium inire; item quamvis parva summa pecunia; regionis mes sit sec. se minor <|uam magna summa pecunia; regionis aliense, melius cst pro me eam habere, quam alteram quas non potest faciliter coinmutari. Item qnamris mea caritus ad duo sit sec. se niinor quam earitas alterins ad octo, attamen earitas mea, quse me unit Deo, mihi melior est quam caritas aliena, qua? me non nnit Deo. Ideoque debeo plus •rsthmre caritatem meam minorem, quam majorem alienam, proinde (lebeo salutem meam plus diligere appretiative quam salutem proximi. Ita puer magis diligit matrem suam etiani pauperem et imperfectam, quam matreni alterius etiam sauctani.

Concedeuiliiiii est tamen quod ilebeo pha diligere objective proxinuim meliorem, quia debeo illi velle majora bona quaj meruit, quam milii, qui minus merui.

fnstantia: « Caritas non qua?rit qutB sua sunt » (I Cor.. xm, 5). ErgO,

Rcsp. ad b""": Sec. Augustinum hoc sic iutelligitur quod « comniunia propriis unteponit », quia boniim commune est magis amabilc unicuique quain proprium bonwn. Sed lioc. intelligi debet solum de '»»»0 proprio eiusdem ordinis ae bomim commune, non de boru, rir tutis,- nam unusquisque debet sibi plus velle bonum virtutis quoin communitati, quia bonum nrtutis connectitur cum bono supremo separato quod superat bonum com-mune, v.g. non licet peccatiim fa cere ad salvandam patriam. Cf. de virginitate ut est melior matrimonio (II*-II", q. 152, a. 4).

Mendacium non dicendum est etiam ad salvandam patriam ; :lc facto sancti hoc non fecerunt, sed quia habitualiter erant doriles

I>E 0RUINE CARITATIS

Spiriiui Sanclo ab eo generaliter acceperunt specialem inspiratinnem ;u\ vitandum mendacium etiam veniale in difficilibns circumstantiie in quibus prudentia ex se sola nesciret bonam responsioDem invenire. In lioc apparet necessitas donornm Spiritus Sancti.

Dubium: An debeamus plns diligere Christum et B. Mariaiu V. Cjuam nosipsos.

Uespond-etur : Debemus Christum plus diligere objective et ap pretiatwe quam nosipsos, non solum in qiiantnm Cliristus est Deus, sed etiam in quantum cst honio. quia, etiam nt honio est salutis auctor, prima causa meritoria gratise. TJnde Cbristns est plus quain proximus, est Deus ipse. Cf. III*, q. 10, a. 8, non concedcnda est luec: «Christus est creatura ». Et ut membra corporis eius mystici, suinus quasi eius partes.

Quantuni ad B. V. Mariam Billuart ait: « Debemus illam amare plus quam nos objective, quia debemus velle illi majora bona propter dignitatem Matris Dei qua snper omnes creaturas est exaltata, non tamen debemus illam magis appretiative amare quam nos ». Scil. non debemus testiinare eius caritatem esse nobis pretiosiorem quam nostra minor caritas, qua? nos unit Deo. In memoriam tanien liabendnin est B. Mariam Virginem esse coredemptricem, mediatricem omnium gratiarum, Matrem Dei et omnium hominum, Matrem gratise, revera B. Maria Virgo meruit de congruo libcrutionem totius ge neris bumani. TJnde Billuart forte non satis dicit.

11"" Corollarium : Nunquam licitum est etiam pro salute tolius mundi peccare sive mortalitvr sive venialiter. Peccatum enim etiam veniale aiiquomodo contrariatur participationi beatitudinis; et insnper implicat aliquid esse licitnm et esse peccatum ; non suut fa cienda mala nt evcniant bona, ut habetur ex Ep. ad Ttom., m.

2um Corollarium : Illicitum est se exponere periculo proxinw peccandi pro salutv proximi; quia hoc ipsum est peccare; secns de periculo remoto. quod potest coutemni propter proportionatam rationem.

3um Corollarium: Opera supererogationis, iino quandoque pr<ccepta Eceleskc possunt et debent omitti pro salute non solum spirituali sed etiam corporali proximi. V.g. aliquis potest et debet omittere auditionem missse die dominica, ut iofantem periclitantem baptizet, ve) ut. snccurrat extreme a^grotanti.

Abt. V. — UTRUM HOMO MACIS DEBEAT DILICEBE PROXIMUM QUAM CORPUS SUUM.

Status quasstionis. — Scil. an debeat magis diligere proximum quantum ad animam. qua? est potior pars eius. Videtur quod non, nain homo non tenetur exponere corpus snum pro salute proximi, sed hoc est perfectorum sec. illud Joan. (xv, 13): « Majorem liac dilectionem nemo habet ut animam snam ponat quis pro amicis suis ».

OE ORDINE C.VKITATSS INTUR NOS CT PROXIMIJM 461

Concluslo tamen est : Proximum quantum ail salutem ammw magis debemus diligere quam proprium corpus.

l°Probatur auctorilate H. Augustini iu 1. De Doctrina chrisl., I. c. 27 : « Plus debemus diligere proximum quam corpus proprium ». Item (r Joan., iii, 16, 17): « Nos debemus pro fratribus nostris ani mas ponere (scil. saltem in extrenm necessitatej. Qui habuerit substantiam hujus mundi et viderit fratrem suum necessitatem liabeie et ciauserit viscera sua ad eo, qnoniodo caritas Dei manet in eo? ».

2° Probatur rationc theologica pulcherrima ex motivo formali caritatis, scil. quia consociatio in plena participatione beatitudinis , qua est ratio diligendi proximum quantum a<l animam. est major ratio diligendi quam participatio beatitudinis per redundantiam , qufe est ratio diligendi proprium corpus. Ergo. (cf. ad 2ma. legere). In hoc caritas infusa valde superat umorem naturnlem quem habe mus pro corpore nostro. Plus ergo debemus diligeie salutem a?teinain [iroximi quam proprium corpus mortale.

Itestat tamen difjwultas, scil. videtur ad peifectionem et uou ad necessitatem caritatis pertiuere qnod aliquis ponat vitam suam pro proximo suo.

Respondetur ad 3"™.- Ad hoc non tenemur nisi in casu necessitatis (legere). Ad intelligentiam hujusce responsionis theologi disttnguunt triplicem necessitatem : /n necessitate cxtrema (in qua impossibile est pro proximo sulvari sine adjutorio nostro, ut si in fans sine baptismo sit moriturus), quilibet tenetur exponere propriam vitam pro salute seterna proximi, si sit spes quod juvari potest. Tn necessitate gravi (in qua valde difhcile est salvari sine adjutorio nostro), lenentur solum ii quibus incumbit ex officio cura animarum. ln necessilate communi (in qua versantur peccatores qui communes [>ec:candi occasiones incurrust), nemo tenetur, quia ipse peccator imtest ab ea se expedire.

Ratio est quia pr«ceptum diligendi proximum, exponendo proprium corpus pro salute spirituali, est afurmativum, et ideo obligat semper sed non pro semper, scil. in certis casibus uecessitatis, in quibus imminet nobis cura de salute proximi.

1um Corollarium notatum a Billuart: « Si periclitaretur salus totius populi, ut si hajieticns falsa doctrina perverteret totam com munitatem, tenetur privatus cum periculo vitas impedire, si posset ». Sic mnlier christiana. cum furca ferrea rejecit Calvinum <|ui volebat suam ha>resim spargere in aliqua regione Galliaj. Diberales diccrent : « EUec. mulier caruit mansuetudine ».

2"m Corollarium: Pastores teneutur cum [lericulo vit«, tempore pestis, administrare sacramentum painitentia' suis parochianis, quia isti sunt in gravi necessitate.

Dubium: Utrum homo possit exponere propriam vitam corporalem pro vita corporali proximi? Hoc videtnr illicitura, quia est diligere proximum plus quam seipsmn.

DK ORDINB CARITATIS

Certum est quod hoe licitum est, inio obligatorium, si salvanda nit vita alicuius personse qua; sit bono ooiuiuuni prorsus necessaria. Sed difficultas est si agitur de salvanda vita alterius cequalis. Ke spondetur : Probabiliter lioc lieitum est facere ex motwo virtutis vhristiamv. non vero liceret si spectaretnr solum vita a;qiialis valoris. Jta S. Thomas, Bannez, Victoria, Soto, Billuart, etc.

Katio est quia licitum est praferre bomim virtutis bono corporis ubi iieeessitan ita exigit. Ita S. Thomas, III, d. 29, a. 5, ad 3ro : tune liomo « non plus amicum quam seipsum diligit, sed in se plus diligit bonuni virtutis quam bonum corporale ». Sic laudutur Sanctus Dominicus, qni mulieri fratris captivitatem deileuti, se pro illius redemptione vendendum obtulit. Et aliunde certum est esse actum vir tutis conservare vitani proximi.

Nnnc transeundum est ad ordinem servandum in dileetione proximi :

Aur. VI. — UTRUM UNUS PROXIMUS SIT MACIS DILICENDUS QUAM ALIUS.

Status quaBStionis. — In hoc articulo sicut in sequentibus S. Thomas optime ostendit quomodo gratia perficit naturani et eam non destruU, et Bannez notat : hoc attente consideiandum est adveraus cos qui, sub prartextu spiritualis perfectionis, videntur ajstimare legitimas affectiones ordinis naturalis esse potius destruendas quam iierficicndas per caritatem. Ita S. Augustinus in 1. 1 Retraet., c. 13; quia prius contrarium dixerat 1. De vera religione, cap. 26.

Conclusio est: Non solum sec. exteriora beneficia, sed sec. affectum oportet mags unum proximum quam alium diligere.

1° Probatur auctoritatc S. Scriptura: qna> specialiter commendat amorem erga parentes: (Levit., xx, 9): « Qni malfidixerit patri suo ant matri, morte moriatur ».

2° Probatur ratione theologica: Ordo attenditur sec. compara tionem ad piineipium. Atqui principinm dilectionis caritatis est ipse Deus et ipse diligens. Ergo inter proximos magis diligendi snnt propinquiores Deo, et qni sunt propinquiores nobis.

Ad J~am: Attamen objectwe aeque debcmus omnes amare iu hoc seusu quod omnibus debemus vclle beatitudiuem asternam sec. pro portionem ad eorum merita; sed non possumus omues wqualiter intensive diligere, nec omuibus ajqualiter benefacere.

Akt. VII. — UTRUM MACIS DEBEAMUS DILICERE MELIORES QUAM NOBIS CONJUNCTIORES.

Status uusstionis. — Videtur qnod sic, prassertim quia Dens semper diligit meliores et debemus per caritatem Deo assimilari. Ex altera parte specialiter in S. Scriptura eommendatur canta»

A.N MELIORBS SINT MAGIS niLIOENDI eiga parentes ct consanguiiieos. Hie aiticulus est valde complexus et attente eonsiderandus.

Principalis conclusio est: Ueiiores stint mttgis oisjkctivb diligendi, sed nobis seeundum carnem conjunctiores sunt per se loqueudo magis lNTENsivB diligendi quam meliores extranei. Ex eodem principio solvi potest (|ii*stio de dilectioue patria; seu populi nostri et aliorum populornm.

Sunt enim manifeste duo extrema ad iuvicem opposita et vitanda, scil. internationalismus negans Iegitimum omorein patria, qui est viitus pietatis lilialis erga patriain, et per oppositum est iinmoderatus nationalismus uimis extollens propriam patriam super alias gente.s ac non satis agnoseens legitimam, imo obligatoriam caritatem erga onines alios populos praisertim christianos.

Videamus quomodo S. Thomas ex priucipiis hnjusce articuli solveret quajstionem istam, qua; similis est omniuo quaestioni nostrae. Ut videbimus, solutio eius esset justum medium et simul culmen inter ac supra internationalismnm et nationalismum immoderatum. Evidenter non suDicit solutio opportunismi, per accidens regulati a inutabilibus circumstantiis ut in politica quai vocatur « politique au jour le jour » et qua; inclinat quandoque ad sinistram, quandoque ad dexteram, ad asquilibrium aliqualiter servandum, sed quasrenda est solutio quas sit justum medium ct culmen secundum regulationem prinoipiorum immutabilium, qute fundant varias obligationes nostras subordinatas et coordinatas, considerando prioritatem subordinatiomis relate ad coordinationem: duo enim milites, dicit S. Thomas (I*-1I". q. 100, a. 6), non coordinantur inter se, nisi prius subordineutur duci et lini exercitus. Legere prajsentem articulum, tres primas pii ragraphos.

Prob. 7" Pars, scil. : Meliores sunt magis orjkctive diligendi quam nobix conjunctiores minus boni, quia sec. eorum prasentem statnm justitias, debemus illis velle majorem beatitudinis participationem, (|iiam meruerunt. — Item servanda snnt jura jnstiti» inter nationes, imo jura caritatis, sic deberet esse protestatio nationuni catholicariim coutra impias pcrsecntiones politieas iu alio popnlo. Sajpe est conspiratio silentii.

Prob. 2* Pars, scil. : Xobis sec. carnem conjunctiores sunt per se loquendo magis inten&ive diligendi quam meliores extranei, imo magis appretiative quoad nos, scil. eorum amicitiam ajstimando, ita Sylvius. Quia intensio, v.g. velocitas motns pendet a virtute agentis, quod vehementius influit in propinquiora quam in remotiora.

Confirmatur. qnia magis intensive et appretiative qnoad nos diligimus nos ipsos quam alios meliores, ergo et nobis magis conjun ctos. Sic explicatnr qnare S. Scriptura nobis dilectionem conjiinctorum. Cf. Sylvium citai omnia sunt vera pcr se.

Sed per aecuiens, sc.il. cteteris non paribus, meliores sunt inugis diligeudi etiam appretiative et intensive quam coujnnctiores sec. car- m

CiE ORDINE CARITATIS nem : v.g. si melior sit persona salvanda nt absolute uecessaria bono communi; vel si iuter spiritualiter conjunctos sit arctissima neces situdo vel intimitas, et vix ulla inter remotos consanguineos.

1""' Corollarium ^in art.) : Possum ex ca-ritale velle quod mihi conjunctus fiat melhr aitcro mihi non conjunclo; quia bonitas virtutis potest augeri in illis.

21™ Corollarium : l'lurtbus titulis possumus dilkjere conjunctos, scil. non solum ut suut lilii Dei, sed ut sunt vel parentes nostri, aut fratres, aut concives, ad quos habetur honesta amicitia naturalis, qu» potest iniperari a caritate.

AA ium explicatur verbum Domiui (Luc, xrv, 26) : « Si quis venit ad me, et non odit palrem suum et matrem non potest meus esse discipulus », scil. et non odit patrem, nou quidem ut patrem, sed ut Deo coutrarium, impedientem Dei servitium.

Instantia: Sed Deus seiuper diligit mcliores; et per caritatem debemus Deo assimilari. Ergo.

Itesp. ad 2am: Debemus Deo assimilari, proportionaliter , nou absotute; ita ut homo se habeat ad id quod suum est, sicut Deus ad suum. Nec requiritur couformitas voluntatis ad voluntatem divinam, in volito mttteriali, sutfieit in volito formali (1*11"", q. 19, a. 10) : sic volumus non semper id quod Deus vult, sed id quod Deus vult nos velle. V.g. Deus uon sempcr vult gloriam seu saltem asternam pro conjunctis nostris, voluntate efficaci, sed vult nos velle hauc gloriam pro conjunctis nostris.

Ratio est quia voluntas nostra UOU rcgulatui- immediate sicut voluntas Provisoris universalis, sed a consideratione inferiori. Ita mnlier latrouis qu» considerat necessitates faniiliai suae. non tenetur velle pcenaiu pro marito suo, sed ipse judex hanc pwnam vult, considerando necessitatem boni communis civitatis.

Instantia: In patria coslesti meliores magis diligeiuus quam coujunctiores. Ergo pariter hoc faciendum est in via.

Respondetur hic art. 13: Disparitas est, quia iu «elo oessabil provisio sec. quam nunc debemus magis providere nobis conjuueto quam alieno; sed non ccssabunt honesKe causa! dilectionis inter parentes et amicos.

Corollarium uliimum: Conciusioues Saucti Thomai transferri possunt ct debent ad amorem patriaj et ad amorem aliorum populorum praisertim christianorum. Patriam enim nostram debemus magis appretiative quam uos diligere in ordine rerum temporalium, et sic debemus dare vitam, si necesse est ad salvandam patriain. Item debemus omues alios populos objective diligere, desiderando lllis ea ad qu» verum jus habent. Item si sumus in aliquo ordiue rehgioso debemus alios ordines diligeie ut sit vera concordia inter eos.

DE ORDl.NE CAIHTATIS INTER CONJUNCTOS

AliT. VIII. — UTRUM INTER VARIE CONJUNCTOS MACIS Dl- LICENDUS SIT ILLE QUI NOBIS EST MACIS CONJUNCTUS SEC. CARNEM, quam llll qul SEC. AMICITIAM aut SEC. FILIA- TlONEM SPI R ITUALEM seu vocatlonem in eodem ordlne.

Status quastionis. — Videtur quod non quia 1° in 1. Prov. (xvm, 24) dicitur: « Vir amabilis ad societatem magis amicus erit quann jrater ». 2° S. Auibrosius ait : « Non vehementior est natura ad diligendum quam gratia ». 3° Quia magis est obediendum, in exercitu, duci, quam patri. Sed ex altera parte in 1. Exodi (xx, 12) specialiter eommendatur caritas erga parentes. Quomodo lnec sint concilianda? Sic duabus conclnsionibus.

1» Conclusio: In his quw pertinent ad naturam, plus debemus diligere consanguineos, et eorum amicitia est stabilior.

1" Conclusio : Hed aliai amicitkv (v.g. civilis, aut spirituahs) possunt esse potiores sec. illud quod est proprium unicuique amicitkv.

Itatio primtv conclusionis est quia intensio dilectionis est ex conjunctione dilecti ad diligentem : nlqui conjunetio naturalis originis est prior et immobilior (alias sunt supervenientes et removeri possunt) et unusqtiisque diligilur magis in eo quod pertinet ad illam conjunctionem sec. quam diligitur.

Sic plus debemus diligere cousanguineos iu rebus ad naturam pertinentibus, scil. subvenire necessitati parentum, ct eos specialiter honorare. Imo miles debet militiam deserere ut subveniat necessitati parentum, item filius non potest religionem ingredi si sit necessaiius parentibus sustentandis. Sic simpliciter loquendo carnaliter conjuncti sunt magis diligendi quam aliter conjuncti. Cf. ad i,an.

Attamen ut ait 2* conclusio : Aluc amicitkr, possunt esse potiores sec. illud quod proprium est unicuique amicitke, v.g. loquor cum matre mea de rebus familias, cum amico philosopho de philosophia, cum amico poeta de poesi, cum umico politico de politica, cnm amico spirituali de spiritualifcite. Katio indicatur ad lm" quia alias amicitije eontralinntur proprUi electkme prout in%is consentimus cum amicis in agendis; et sic in agendis talis vel talis ordinis prrepoiiderant lue amicitiie dilectioni consanguineorum. Unde dicitur ad 2""1 : « In instructione spirituaH, homo magis debet subvenire fiiiis spiritualibus quam filiis corporalilms, quibns tenetur magis providere in corporalibus snbsidiis >\

Corollaria:

1um Corollarium: /»' gravi vel extrema nccessitate corporali per se loquendo magis est succurrendum parentibus, filiis, u&ori et probabilius etiam fratribus et sororibus, quam cuivis benefactori iiisigni{\xa& arctior cst conjunctio inter illos quam inter quosvis alios; filii enim suut aliquid parentum et uxor aliqnid riri.

:» — G»amcou-LAORANGE • De vlrluttbuj iheolonlcls.

DE 0RDINE CABITATIS

Wm Corollarlum : ln pari necessitate spirituali probabilius parentes et filU carnales sunt pratferendi parentibus et fiiiis spiritualibus; quia sunt simpliciter magis diligendi ex caritate, quas fundatnr in communicatione bonorum spiritualium communium.

Objectio: Generatio spiritualis est majus beneficium quam carualis. Ergo plus debemus parentibus spiritualibus quam carnalibus.

Respondetur: Ncgo conseq. : quia sacerdos est solum causa instrumentalis nostrai regenerationis spiritualis, dum parentes sunt causa principalis nostras generationis carnalis, quai insuper praesup ponitur ad aliam.

lnstantia: Sed S. Tliomas dicit iu corp. art. : « Unusquisque magis diligatur in eo quod pertinet ad illam conjunctionem sec. quain diligitur », et ad « In spiritualibus magis debet homo subvcnire liliis spiritualibus, quam carnalibus ».

Itespondetur : Hsec verba S. Tlioma? intelligeuda sunt de officiis propriis cuilibet r.onjnnctioui extra necessitatem parentum et cognatorum, sic frater spiritualis plus debet fratri aut patri spirituali in his qua> sunt propria societati religiosas quam parentibus.

Ilcm non dubium est quin pastor magis debeat invigilaro saluti suorum parochianorum quam parentum ant fratrum, qui sunt alterius parochiai et a suo pastore sufficienter curari possunt.

Recapitulatio pr*dief.orum, relate ad sequentia :

Deum magi-s objective et appretiative quam nos ipsos et proximum.

nos ipsos magis appretiative et intensive qnam proximum, sed minus objective quam nobis sanctiores.

prowimum magis qnam proprium corpus, exponendum in extrema necessitate pro salute arterna proximi.

meliores ynagis objcctive quam nobis quamvi-s hos magis meliores extraneos.

conjunctiores sec. oamem, in his quas pertinet ad naturam magis quam conjunctos sec. amicitiam, vel vocationem.

patrem plus objective quam filium, quem tamen plus intensive diligimus.

patrem plus quam matrem et uxorem, quam tamen plus intenswe diligit vir quam pa inter omnes inter proximos in commuui in

OE ORDINE CARITATIS INTER CONJLWCTOS