Sectio 6, art. 22: UTRUM SIT DE NECESSITATE CARITATIS

UT INIMICI DILICANTUR.

Status quajstionis. — Videtur quod non : 1" Quia diligere inimicos videtur ad perfcctionem caritatis pertinere, sine qua perfectioue, caritas esse potest. 2" Quia caritas non tollit naturam, et nalurale est odvre invmicos, sicut ovis lupum. 3" Imo videtur esse perversum quod aliquis diligat inimicos, sicut si odio habcret amicos.

Conclusio est : De necessitate varitatis est diligere inimivos non in quantum sunt inimici, sed in quantum sunt homines, dilectione oommuni, non speciali per se loquendo.

1° Probatur auctoritate Domini: (Matth., v, 44) : « Ditigite inimicos veslros », et ut probet Christus hoc esse prseceptum omnibus, addit: « ut sitis filii Palris vestri, qui in cfttlis estn. Est autem necessarium ad salutem esse filii Patris ccelestis. Item (Matth., vi, 12) in oratione dominica petitur: « Dimitte nobis peccata nostra, sicut et nos dimittimus debitorihiis nostris», et ihidem (vt, 14) dicitur: « Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis delicta vestra. Si autem non dimiseritis hominibus, nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra ». Plures alii sunt textus Veteris Testamenti et Novi Testamenti.

Insuper prsBceptum est ut diligamus proximum, atqul inimicus est proximus, quia factus est ad imaginem Dei et potest esse particeps aaternaj beatitudinis.

2° Probalur rationc theologica-, quas sic exprimi potest:

, in quantum sunt inimici est pervcrsum, quia est diligere mnlum alterius.

/eos diligendo in universali: est de i necessitate caritatis quia caritas non potcst excludere inimicos a i generali dilectione proximi, cum Diligere in quautum sunt I >m'n»"cus remaneat proximus. inimicos homines capaces ) »s diligendo in speciali, hoc non beatitudinis ece- est de neoessitate caritatis, nisi lestis , sec. preeparationem animi, si ne- cessitas occurreret; quia impos- Bibile est amare omnea homines singulariter. Sic diligere inimicos in tate, i Cf. SuppUmwntum, q. 98, a. 3: « Damnati possunt prteeUgere non csee, non qnldem sco. «e, sed prout non esse tolleret eornm mlserlam ».

DB OBJECTO CAHITATIS

Ad 2WU: Debet nobis displicere quod inimici sint nobis ininiiei; sic caritas non tollit naturam, sed perfieit eam.

Jnstantia: Caritas erat in veteri lege, atqui tunc non erat necessarium diligere inimicos, dicit enim Christus (Matth., v, 43) : « Audistis quia dictum est : Diliges proximum et odio liabebis wn'micum tuum ».

Respondetur: Hasc ultima verba non erant in lege antiqua, sed suut falsa deductio doctorum juebeorura, qui non eonsiderabant ut proximum nisi ipsa menibra populi electi : proverbiale crat odium jutueorum pro extraneis. Sed hoc nullo modo erat in Lege : in Levitico (xrx, 18) legitur : « Diliges amicum tuum sicut teipsum » ex quo male inferebunt « et odio habebis inimicum tuum » Revera ratio proximi invenitur in iuimico, ut est homo capax salutis.

Unde Septuagiuta interpretes reddnnt vocabulum « amicum » (Levitici, xix, 18) per proxvmum. Ita Christus (Matth., v, 13; Luc, x, 27).

Imo in Veteri Testam. pluries dicitur quod homo debet diligere inimicos : (Lcvit., xix, 18) : « Ne oderis fratrem tmim in corde tuo... non qu<pras ultionem nec memor eris injuriw owium tutrrum ». — (Exod., xxin, 4) : « Si oeeurreris bovi inimici tui, aut asino erranti, reduc eum, oiba illum ». Imo prseceptum dilectionis inimicorum est de lege natune, sicut illud : Quod. tibi non vis fieri, alteri ne feceris, nullus enim vult odio haberi. Cf. Platonem, Qorgias.

ART. IX. — UTRUM SITDE NECESSITATE SALUTIS QUOD ALIQUIS SICNA ET EFFECTUS DILECTIO- NIS INIMICO EXHIBERET.

Videtur quod ita est: 1° Dicitur euim (I Joan., m, 18): « Nou diligamus verbo neque lingua, sed opere et veritate». 2° (Matth., v, 44): « Benefacite his qui oderunt vos », et 3" S. Gregorius ait: amor Dei non potest esse otiosus.

Concluslo est: De neeessitate salutis vel caritatis est exhibere signa et opera comnmnia caritatis, ncn vero specialia.

1° Probatur wuctoritate Augustini : « Benefacere inimicis est cumulua perfectionis » ; ad hoc oportet quidem tendere ut ad caritatis perfectionem, sed non est de necessitate caritatis.

2° Probatur ratione theologioa, quia effectus et signa caritatis ex interiori dilectione procedunt. Atqui sola dilectio inimicorum in eommuni est i>er se de necessitate salutis. Ergo sola signa et opera communia caritatis erga inimicos sunt de necessitate salutis.

Signa vero specialia non sunt de necessitate salutis, nisi sec. preparationem auimi, jn casu necessitatis.

Qwenam smt signa commnnia caritatis qute per se sunt inimicis exhibendat Orare pro omnibrn fidelibus. et non excludere inimicos

AX INIMICI SINT DlLIGKNDI 445 a comin.uni. beneficio. Communia dicuntur qua? christiano exhibentur a quovis christiano, concivi a quovis concive, cognato a quovis cognato, v.g. peccat qui merces expositas vendere rec.usat inimico. Per se Iwec signa communia caritatis non sunt deneganda inimicis.

Per accidens tamen possunt denegari communia signa inimicis propter altins motivum caritatis aut justiti», v.g. si ita speratur iuimiei emendatio; item v.g. si pareutes ad correctionem filii, ob indigmim matrimonium contractum, denegant, absque interno odio. aspectum benignum et signa solita benevolenti».

K contra per accidens tenemur specialia caritatis signa inimicis exhibere quando inimieus veniam petit, et quando eius necessitas saltem gravis, vel corporalis vel spiritnalis, ita exigit.

Quoad intentionem, semper vitandum est odiiim person* inimici et voluntas illum affligendi, ut illi male sit.

1um Dubium: Vtrum offensus teneatur omnia condenare inimico reconeiliationem petentit

Respondetur: Tenetur deponere aversionem, indignationem et hoc manifestare ; sed potest exigere restitutionem pro damno, si fieri potest restitutio pro nocumento in bonis aninue. vitaj, famae aut forruuffi. Si offensus nou exigit restitutionem est perfectio, cuius at tia ni hoc casu non est peccatum veniale, sed minor perfectio.

2um Dublum: Quisuam sit sensus liujus sententiaj Christi (Matth., v, 23) : « Si offers rnunus tuum ad altare et ibi recordatus fueris quia fratcr tuus habet aliquid adversum te (scil. qnia in aliquo ipsum offendisti) relinque ibi mufws tuum ante altare et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuumn"!

Respondetur: Hoc sic intelligendum est sec. Augustinum, quo<l offendens debet sic ire ad se reconciliandum cum fratre suo, quando prudcntia, locus et tempus permittunt, alioquin sufflcit Iubc prasstare in praparatione animi et cordis affectu. Pro offendente sic est pra>ceptum, pro offenso est consilium. Et ex hoc ortus est usus dandi invicem osculum sanctum ante communioncm.