IX. Sake ende waer omme dat Christus hem selven gaf bedect ende verborghen in den heylighen Sacramente, niet openbaer inder formen alsoe hi doe was op ertrike, ende nu is inden hemel

Nu sijn vele grove en̄ onverstandighe mensche, die vroedere willen sijn dan Christus, die die wijsheit Gods is. Dese mensche pensen en̄ vraghen wat die sake en̄ de waer omme¹ si dat hem Christus ghelaten heeft² inden heylighen Sacramente, verborghen en̄ bedect, en̄ niet hloot alsoe hi was, ende nu is inden hemel. Hier toe antwoert die heylighe Scrifture aldus: ‘Al dat God ghemaect heeft, dat is herde goet³. En̄ al dat van Gode is, dat is wel gheordent⁴.’ Nu sprect Ysayas die prophete: ‘Den volke dat wandelde in dat coninerike der seaduwen en̄ der doot, hem is gheboren een licht⁵.’ Dat licht is Christus, ‘ende dit licht, sprect Sinte Jan, licht in deemsternisse, en̄ die donkerheden en̄ constens niet begripen⁶.’ Want Sinte Pauwels sprect⁷ dat wi nu sien alse in enen spieghel en̄ in een ghelikenisse; maer inden ewighen levene selen wi sien, van aenschine te aenschine, die glorie ons Heren Jhesu Christi. En̄ wi selen hem claerlike bekinnen alse hi ons nu bekint. Maer hier moghen wine bekennen inden lichte ons gheloeſs ghelikerwijs dat die Apostelen daden, beide vore sijn doot en̄ oec na sine opverstandenisse. Si saghen enen mensche, en̄ si gheloefden dat hi God was, en̄ dat die godheit binnen den mensee verborghen was. Alsoe sien wi dat heylighe Sacrament met onsen untwendighen oghen, en̄ gheloven dat ons daer in verborghen is de lichame ons Heren. Want saghen wi onsen Here glorioes in sijnre claerheit⁸, alsoe hi inden hemel is, wi en mochtens niet ghedraghen. Want onse oghen sijn sterſlijc, en̄ wi⁹ souden onse sien verliesen, en̄ alle onse sinne souden ghebreken allene in die claerheit des lichamen ons Heren¹⁰. Nu merct dan die gheestelike claerheit sijnre sielen en̄ sijnre godheit, hoe onbegripelic groot dat si is. En̄ hier omme seldi weten dat onse Here Jhesus Christus en̄¹¹ alle sine gaven, daer onse gheestelike leven in gheleghen is, die sijn alle bedect en̄ bewonden inden Sacramenten¹², en̄ in uutwendighen sinliken teekenen, alse die heilighe Doepe¹³, die een ingane is ons ewichs levens, die wert volbracht in watere, en̄ met woerden die daer toe behoren. En̄ menichfuldighe ander gaven, die ons Christus gheeft inder heyligher Kerken, die sijn al bedect in sonderlingher wisen: dat is in crismen, in oliën, in woerden, in werken, in tekenen ende in Sacramenten, in rechter ordinancien na dats yeghewele behoeſt¹⁴. En̄ sonderlinghe die Here alre gaven, Jhesus Christus, die heeſt ons sijn vleysch ende sijn bloet metter eracht van sinen woerden bedect en̄ verborghen inden heylighen Sacramente, alsoe dat wi hier wandelen moeten in allen sinen gaven, met vasten ghelove, en̄ niet in claren gloriosen scouwene; want met gansen ghelove verdienen wi ewich scouwen¹⁵. En̄ hier omme sijn dat dore¹⁶ menschen, die ewich leven en̄ die glorie Gods willen bringhen in tijt, of tijt bringhen in ewicheit: want dat is beide ommogelyc. Want saghen wi onsen Here alsoe hi es in den hemel, soe waert ons ommoghelic en̄ oec ommenscelijc¹⁷ dat wi sinen lichaem souden eten en̄ sijn bloet drinken. Mer nu eten wi dat Sacrament met onsen tanden, en̄ inden Sacramente eten wi sijn vleysch en̄ drincken sijn bloet in onser sielen, overmits ghelove en̄ minne: en̄ alsoe werden wi in hem gheënicht, en̄ hi in ons. En̄ dese minnelike eninghe heeſt Christus die wijsheit Gods ghedicht¹⁸ in sinen gheeste, ende volbracht metten werken inden werke der waerheit, ghelikerwijs dat si te voren gheoeſent was in figuren en̄ in ghelikenissen van beghinne der werelt. En̄ hier omme seldi merken die minlike eninghe die Christus hebben wilt met ons allen. Want alle die hostien die vore den priester ligghen al ertrike dore, eermen consacreert soe sijn si alle een substancie des broets. En̄ inder consecracien, overmits die cracht Gods, verwandelt die substaneie des broets in die substancie des lichamen ons Heren, en̄ dat is die selve substancie en̄ die selve lichame die inden hemel is: en̄ dien ontfaen wi alle ghemeenlike inden Sacramente, na wise¹⁹ der substancien²⁰. En̄ inder substancien ontſaen wi alle dat met hare weselic een is, dat is lingde, breide en̄ groete, en̄ al dat den lichame toebehoirt, alsoe alst al metter substancien een is: ende dat ontſaen wi alle inden Sacramente. En̄ also, overmits dat Sacrament, soe is die lichame ons Heren in allen landen, en̄ in allen steden²¹, en̄ in allen kerken; en̄ alsoe moghen wine heffen en̄ legghen, houden en̄ draghen²² in bussen²³, en̄ in cyborien nemen, en̄ gheven en̄ ontſaen in menigher wijs. Maer alsoe als hi inden hemel sit, met handen en̄ met voeten, ende met allen sinen leden in een aenscouwen der inghele en̄ der heylighen, in volre glorien: alsoe en verwandelt hi die stat niet, maer hi blijſt hem altoes yeghenwoirdich. Ende alsoe, in diere wisen, en moghen wijs oec niet ontſaen, noch nu noch nemmermeer. Want naden lesten dach, als wi met onsen gloriosen lichamen inden hemel comen, soe selen wi alle met hem ende bi hem sijn, en̄ selen bescouwen sijn gloriose aenschijn mit onsen lijſliken oghen, en̄ wi selen horen sine minlike soete stemme met onsen uutwendighen oren, en̄ hier ave sal onse herte en̄ al onse sinne vervult werden met sijnre glorien; alsoe dat wi versmelten selen van minnen ende van bliscapen in hem, en̄ hi weder in ons. En̄ al is dit die minste glorie des hemels, omme dat si van buten comt en̄ sienlike is, nochtan en mochten wi, alsoe langhe als wi hier sijn, dat aenschijn ons Heren niet bescouwen in selker claerheit; want onse sinne en mochtens niet ghedraghen²⁴. Ende hier omme moeten wi nu wandelen in kerstenen ghelove, en̄ ontſaen dat heylighe Sacrament met devocien, in werdicheden en̄ in minnen, opdat wi na dit leven die ewighe salicheit smaken ende bevinden. Amen.