Skip to the text
Ember
PT

XXV. Vanden overwesene des levenden levens

Voirtmeer, in onsen ledighen sine1, daer wy een sijn met Gode in sijnre minnen, daer beghint een overweselic scouwen en̄ ghevoelen, dat hoechste dat men ghewoerden mach2: dat is stervende leven en̄ levende sterven uut onsen wesene, in onse overwesende3 salicheit; wanneer dat wi4, overmits gracie en̄ die hulpe Gods, ons selfs gheweldich sijn, alsoe dat wi ons ontbeelden moghen5 altoes alse wi willen, tote in onsen ledighen sine, daer wi met Gode een sijn in dat grondelose aſgront sijnre minnen, daer ons wel ghenoeghet: want wi hebben Gode in ons, en̄ sijn salich in onse wesen, overmits dat inwerken Gods, daer wi een mede sijn in minnen, niet in wesene noch in naturen. Maer wi sijn salich, en̄ salicheit in Gods wesen, daer hi sijns selfs ghebruuct ende ons alre, in sine hoghe nature6. Dat is der minnen keerne7, die ons verborghen is in deemsterheit, in niet wetene sonder gront8. Dit niet weten es een ontoeganclic licht, dat Gods wesen is, en̄ ons overweselie, en̄ heme allene weselic, want hi is sijns selfs salicheyt, en̄ ghebruyct sijns selfs in sijnre naturen9. En̄ in sijn ghebruken sijn wi ghestorven, en̄ ons selven ontsonken10 en̄ verloren, na wise ons ghebrukens, mer niet na wise ons wesens11. Want onse minne, en̄ sine minne, sijn altoes ghelijc en̄ een int ghebruken12, daer sijn gheest onse minne op ghesopen heeft en̄ in hem verzwolghen, in ghebrukene en̄ in eene salicheit13 met heme14. Ende waer ic sette dat wi een met Gode sijn15, dat is te verstane in minnen, niet in wesene noch in naturen. Want Gods wesen is onghescapen, ende onse wesen is ghescapen: ende dit is sonder mate omghelijc, God en̄ creature. En̄ hier omme, al maecht verenighen, en mach16 niet een werden. Ghinghe oec onse wesen te niete, soe en souden wi niet kennen noch minnen, noch salich sijn. Maer onse ghescapene wesen es ane te siene als een wilde woeste woestine, daer God in leeft die ons regheert; en̄ in dese woestine moeten wi dolen wiseloes ende sonder maniere, want wi en connen uut onsen wesene niet comen in onsen overwesene, anders dan mit minnen17. En̄ hier omme sijn wi salich in onsen wesene, eest dat wi leven in minnen; en̄ wi sijn salicheit in Gods wesen, eest dat wi in minnen ons selfs ghestorven sijn in sijn ghebrukene. Altoes leven wi in onse eyghen wesen overmits minne, en̄ altoes sterven wi in Gods wesen overmits ghebruken18: en̄ hier omme is dit ghenoemt een stervende leven, en̄ een levende sterven; want wi leven met Gode, en̄ wi sterven in Gode. Salich sijn die dode die aldus leven en̄ sterven, want si sijn gheërft in Gode en̄ in sijn rike19.

Nu bidt alle sere
Onsen lieven Here
In rechter minnen,
Die dit dichten ofte screven
Omme onse bekinnen20;
En̄ voir diet lesen oſte horen,
Dat si werden vercoren
Daer alle dat ghesinde
Ewelic, sonder inde,
Gode sal loven.
Dat wy dat vererighen,
En̄ alsoe hoghe verrisen,
Des helpe ons Jhesus die Gods Sone:
Soe dat wi met hem alle gader,
Moghen spannen crone.
Daer is ewich leven
En̄ altoes vrouden pleghen,
En̄ Gode hebben te lone.
En̄ edele stemmen clinken
Die gloriose toene21,
Daer selen wi ons verbliden,
In minnen overliden:
Daer in selen wi glorieren
En̄ altoes jubileren,
Wi sijn daer vri en̄ coene.
Met Gode selen wy regneren,
Yeghewelken in sinen trone.
Dan selen wy sijnre minnen pleghen,
Ende hi sal ons hem selven gheven,
Ende in hem selen wi wonen.
Soe selen wi sine ghenade vinden,
En̄ sijns werden ghewone22.
Nu laet ons houden sijn ghebod,
Want hi is een ghewarich God
In drieheit der Persone.
Met rechte selen wine minnen
Ende almachtich in sinen doene.
Hi is ewichs loves23 weert,
Salich is hi die sijns begheert.
Utinam adveniat
Wi ons hongherich sat bekinnen,
En̄ altoes in ghebrukene vinden24.
Sprect Amen. Fiat, fiat. Amen, amen25. En̄ ic bidde alle den ghenen die dit uutscriven, oft doen scriven, dat sijt scarpelijc corrigeren om Gods willen, oft daer mochte grote onghelove uutcomen.’ In het Hs. M. door Arnswaldt uitgegeven, volgt hier op het einde: ‘Int jaer ons Heren M.CCC.LIX waert dit ghedicht van her Johan Rusebroec, Prior van den Reguleer toe Groenendale in Brabant bi Brusel, ende sendet eenre Nonnen van Sinte Claren, die hem langhe daerom ghebeden hadde.’

Footnotes

  1. H, M. in onsen ledich sijn. - Sur. in ipsa ociosa essentia nostra. ↩

  2. Versta, met woorden uitdrukken kan. - Sur. quod est excellentissimum quod verbis exprimi possit. ↩

  3. D, H, M. in onsen overwesene. - Sur. in superessentialem beatitudinem nostram. ↩

  4. Quod tum fit, zegt Surius. ↩

  5. Sur. cunctis nos nudare imaginibus queamus. ↩

  6. Sur. Beati verò sumus atque etiam beatitudo in Dei essentia, ubi is seipso et nobis omnibus fruitur in celsissima natura sua. ↩

  7. M. alleen heeft corne, een metathesis van coren. L. kelre. N. corle. ↩

  8. Sur. quae est amoris nucleus, occultus et abditus nobis in caligine et in ignorantia quadam prorsus immensa. ↩

  9. Sur. Haec verò ignorantia, lux est inaccessibilis, quac Dei essentia est, nobis quidem superessentialis, ipsi autem soli essentialis, cùm sit ipse sua ipsius beatitudo, fruaturque seipso in natura sua. ↩

  10. D, L, N. kwalyk, oversonken. Surius vertaelt: In ejus autem fruitione nos mortui sumus atque absorpti, nosipsosque amisimus. ↩

  11. Sur. non quidem secundum essentiam, sed secundum fruitionem nostram. M. alleen heeft kwalyk, ons levens. ↩

  12. M. kwalyk, mit ghebruken. ↩

  13. H, M. kwalyk, en̄ in salicheit. ↩

  14. Sur. Ejus nanque et noster amor semper similes sunt fruendo, ubi videlicet illius spiritus amorem nostrum in unam secum fruitionem ac beatitudinem absorpsit et ebibit. ↩

  15. Hier ter plaetse heeft, in het Hs. D., eene andere en jongere hand op zyde bygeschreven: Nota diligenter. En eene derde hand heeft er van boven toegevoegd: Quod hîc subscribitur rectificat et excusat auctorem praesentis libri in alio quodam operis sui passu reprobato à Cancellario Parisiensi non satis informato de recta intentione illuminatissimi patris scriptoris hujus voluminis. Zie onze Voorrede op het Tabernakel, bl. xii, vlg. ↩

  16. L, M, N. ten mach niet. ↩

  17. Sur. Est autem creata essentia nostra, velut vasta quaedam ae deserta solitudo, in qua vivit Deus, nostrî moderator et rector; et in hac solitudine absque modo errare compellimur, eo quòd extra nostram essentiam in superessentiam nostram, quae est Dei essentia, non nisi amando pertingere queamus. Wat Surius verklarender wyze byvoegt, quae est Dei essentia, komt in geen onzer Hss. voor. ↩

  18. Sur. Atque ita semper vivimus per amorem in propria essentia nostra, semper etiam in Dei essentia morimur per fruitionem. ↩

  19. Sur. siquidem Dei et regni illius haeredes sunt. ↩

  20. Sur. pro illis omnibus, qui hacc pro nostrî institutione vel scripsere, vel composuere. ↩

  21. Sur. et praeclarae voces sonos edunt eximios. ↩

  22. Sur. ejusque consuetudine et familiaritate perfruemur. ↩

  23. D. kwalyk, loens. ↩

  24. Sur. Utinam adveniat illa dies, qua tantoperè eum amemus, ut esurientes nos exsatiatos sentiamus, semperque fruitione gaudeamus. ↩

  25. Hieronder is in het Hs. D. het volgende met rooden inkt bygeschreven: ‘Hier eindt die Spieghet der ewigher Salicheit, als vanden heylighen Sacramente, dat her Jan Ruusbroec heeft ghemaect, ende is te male wel ghecorrigeertVersta, van voor tot achter nauwkeurig afgeschreven. ↩

Chapter 26 of 26