XIII. Vander vierder partyen van menscen
Hier na volghet die vierde pertye van gheesteliken menscen die ten Sacramente selen gaen. Ende dat sijn goetwillighe menscen, die ongheveinsdelic die ere Gods meynen en̄ haers selſs salicheit; die hem pinen te houdene hare ordine, hare regule en̄ alle die goede usaghen1 die si ghehoirt hebben en̄ bescreven vinden vanden ouderen die voren gheweest sijn, en̄ ordinen ghesticht hebben met woerden ende met werken: dat is, hoe dat si hem hebben selen inden choer, in capittele, inden reftere, ende opten dormtere, ende in dat siechuus; in zwighene, in sprekene, in vastene en̄ in etene; in discipline2, siec ende ghesont, altoes na die regule en̄ na vermoghene der naturen in rechter besceydenheit; al eyghens willen vertyen in oetmoedigher ghehoirsamheit; altoes yet goets oeſenende in gesonden, ende alsmen siec is, saechtmoedich en̄ verduldich; en̄ altoes striden ende verwinnen vleesch en̄ bloet en̄ alle waerlike dinghen3. Siet, dit is die gemeyne regule alre4 goeder monken en̄ nonnen. Mer5 alsi hem versumen in doene oſte in latene, in onordinen6, in te velc oſte in te luttel, in welker wijs dat die consciencie tughet ende wroecht dat sonde is7: dat selen si octmoedelic claghen en̄ beliën, met rouwen van herten, voir den priester, en̄ penitencie doen na sinen wille, en̄ Gode wel betruwen. En̄ alsoe selen si ten Sacramente gaen vrilic, op die genade Gods, altoes alse sijt ghemeenlic van oerdinen hebben, ofte oec van goeder ghewoenten pleghen8. Andere gheestelike menschen die, buten ordinen, sijn in goeder oeſeninghen, onderdanich Gode ende der heyligher Kerken ende haren oversten, in vastene, in vierne9, en̄ in alle die ordonnancie goeder kerstenre menscen, na macht en̄ besceydenheit, die sclen oec ten Sacramente gaen bi rade haers priesters, also men daer pleecht daer si wonachtich sijn.
Footnotes
-
A, G. usaedgen. I, N. usagien. H, L, M. ghewoente. - De schryver van D. voegt, tot verklaring van het woord usaghen, op den kant by: wisen of gewoente. ↩
-
in accipiendis, ut vocant, disciplinis, zegt Surius. ↩
-
Sur. et quicquid mundi est. ↩
-
D. alleen, alder. ↩
-
D. alleen, En̄. ↩
-
I. in oerdenen. H. overmoeden. M. overmoede. - Dit woord schynt hier niet te pas te komen, en staet niet in N. Uit de vertaling van Surius is niet te zien hoe hy gelezen heeft. ↩
-
Sur. quicquid conscientia peccatum esse testabitur et accusabit. De eerste heteekenis van wroegen is inderdaed beschuldigen of aenklagen, ofschoon het thans alleen gezegd wordt van de zelfbeschuldiging des gewetens. ↩
-
Sur. quotiès ex ordine datur, aut ex bona consuetudine id percipere solent. ↩
-
in...festorum celebrationibus, zegt Surius. ↩
Chapter 14 of 26