XIV. Vander vijfter partien van menschen
Hier na volghet die vijfte pertie die ten heylighen Sacramente gaen. Dat sijn curiose menscen die hem selven behaghen, in dien dat hem dunct datsi gherecht en̄ gheheylicht sijn, subtijl en̄ wijs in doene ende in latene boven andere menschen. Si sijn onverlicht van Gode; en̄ hier omme achten si hem selven groet en̄ hare werke. Si hebben al meest ghetoende1 wise2, want si willen heylich schinen, en̄ datmense oec voir heylich houde. Si willen altoes vordeel hebben boven andere menschen, in biechtene en̄ in dat Sacrament te ontſanc; en̄ alsmen yemene meer is3 dan hem4, soe belghen sy hem en̄ werden bedroeſt, want hem dunct datmen hem onrecht doet dat yemant voir hem gaen soude, want sy sijn swaermoedich5, en ongherijnlijc6, en̄ gherne gheloeft en̄ gheëert, ende node ghenedert ende ghedruct. Heyligen-name, prijs en̄ gherief der naturen nemen sy gherne7. Van ghenen dinghen en willen si ghewijst, noch gheleert, noch berispt sijn; maer si willen selve wisen, leren en̄ berispen yeghewelken die hem ghenaect. En̄ al eest dat si in die kerke oefenachtich sijn in lesene, in bedene, in knielene, in scoenen wisen: als si thuus comen, soe sijn si scale en̄ wreet8, knitsende en̄ sceldende9, en̄ onvredelijc bi te sine10 haren boden en̄ allen den ghenen die bi hem sijn. Nochtan sijn si stout en̄ coene dicwile ten Sacramente te gane; want al dat si doen, dat dunct hem recht en̄ wel ghedaen, ofte clein ghebrec, ofte anderre menschen scout die by hem sijn. En̄ hier omme, alsoe langhe als die mensche hem selve yet behaghet, soe is hi noch hoverdich in sinen gheeste; en̄ die ghebreke die ute dierre wortelen comen en can hi niet wel bekennen: want hem dunct dat hi alles weerdich is, en̄ altoes recht heeft in allen dinghen. En̄ al moghen dese dinghen onsculdicht werden van dootsonden, overmits onbekennissen deser menschen en̄ die menichſuldighe biechte die sy doen, haer leven is nochtan herde sorghelic11. Men moetse inder biechten dicwijl weder- staen, scelden12 en̄ castien van hoverden, ende spreken hem metter waerheit aldus toe: ‘Met vresen, op13 die ghenade ons Heren14, soe machmen u gheven dat heylighe Sacrament te hoechtiden15, op dat ghi niet onthopen en sult noch onverduldich werden. Mer waerdi saechtmoedich en̄ oetmoedich, soe mochti altoes Christum eten en̄ in hem wassen, en̄ toenemen in allen doechden.’
Footnotes
-
Versta, uitwendige, ten toon gespreide. ↩
-
A, G, L. wisen. - Sur. Ut plurimiem autem forìs apparentia propriae voluntatis sectantur instituta. ↩
-
M. alleen, meer doet. ↩
-
Sur. Et si cui plus ſiat quàm ipsis. ↩
-
D. kwalyk, sachtmoedich. ↩
-
Versta, niet aen te roeren. Surius vertaelt: nec se altingi patiuntur. Zie gherinen in het Glossarium op het Tabernakel. ↩
-
Sur. Perquàm gratum est eis, vocari sanctos, et honore ac naturae commodis affici. ↩
-
Sur. ncquam sunt et asperi. ↩
-
H. knitsen en̄ schelden. M. alleen, cuten ende schelden. Het werkwoord knitsen is ons onbekend. Het staet by Wachter, met de beteekenis van terere, doch welke hier moeijelyk zou toe te passen zyn. Wy houden het voor eensluidend met het heden nog gebruikelyke kniezen, gezegd van een zwartgallig mensch, een grompot. Ons Hs. G. heeft knisende. Surius vertaelt: rixisque et jurgiis dediti. ↩
-
M. alleen, ende sijn onvredelije mede om te gaen. ↩
-
Dat is gevaerlyk. Zie Kiliaen. ↩
-
Zie het woord verklaerd in het Tabernakel, II, bl. 178, aenteck. 6. ↩
-
H, M. en̄ op. ↩
-
Sur. Cum timore super divina miscricordia. ↩
-
Versta, op de groote fcestdagen. ↩
Chapter 15 of 26