Skip to the text

XXIII. Vander oefeninghen des levenden levens

Hier na volghet dat ander punt dat sal sijn vander oefeninghen in dat levende leven tusschen ons en̄ Gode. Nu ver- staet, en̄ verheſt uwe ynnighe oghen in uwe hogheste, daer ghi enich met Gode sijt1: want enich mit Gode sijn, dat is onse levende staet die ewich is2, daer woent God in ons ende wi in hem. Die eninghe is levende en̄ vruchtbaer, en̄ si en mach niet ledich sijn3; want si vernuwet altoes in minnen, en̄ in nuwer visentacien4, overmits die onderlinghe inwoninghe diemen niet sceeden en mach: daer is trecken en̄ volghen, gheven en̄ nemen, gherinen en̄ gherenen werden5. Want onse hemelsce Vader woent in ons, ende hi visenteert6 ons met hem selven, en̄ verheft ons boven redene en̄ ghemerc7. Hi maect ons bloet van allen beelden, en̄ trect ons in ons beghin: daer en vinden wi anders niet dan wilde, woeste, onghebeelde bloetheit, die altoes antwoert der ewicheit. Daer gheeft ons die Vader sinen Sone, en̄ die Sone visenteert onse onghebeelde ghesichte metter grondeloser claerheit die hi selve is, en̄ eyschet ons en̄ leert ons dat wi staren en̄ scouwen die elaerheit mit haer selven8. En̄ daer vinden wi die claerheit Gods in ons, en̄ ons in haer en̄ ons daer mede gheenicht. En̄ al heeft si ons begrepen, wi en connen haer niet begripen, want onse begripen es creature en̄ si is God. En̄ hier omme laten wi onse ghesichte met hare lopen en̄ navolghen oneindelic lanc en̄ breet, hoghe en̄ diep, wiseloes al sonder maniere9. Ende al sijn wi enich met hare eenvoldigher wijs, wine moghen niet herhalen10 noch hervolghen dat ons onbegripelic is11. Hier sien wi den Vader inden Sone, en̄ den Sone inden Vader, want si sijn een inder naturen; en̄ alsoe leven si in ons, en̄ gheven den heylighen Gheest, haerre beider minne, die een natuer en̄ een God met hem beyden is, en̄ in ons met hem beiden woent, want God is in hem selven onghedeylt. En̄ die heylighe Gheest geeft hem selven, en̄ visenteert ons, en̄ gherijnt die bernende vonke onser sielen: ende dit is beghin en̄ oirsprone ewiger minnen tusschen ons en̄ Gode. Oefeninghe der minnen is vri, en̄ en scaemt haer niet; haer natuer es ghierich en̄ milde; si wilt altoes eyschen en̄ bieden, gheven ende nemen12. Gods minne is ghierich, si eyscht der sielen al dat si is, en̄ al dat si vermach. En̄ die siele is rike ende milde, en̄ wilt al gheven der ghierigher minnen dat si eyscht en̄ begheert; maer si en maechs niet volbringhen, want hare ghescapenheit moet ewich bliven; si en mach haer niet ontvlien, noch en can die niet ghelaten13. En̄ hier omme, wat minne verslynt, teert14 en̄ verberrent en̄ eyscht der sielen dat haer ommoghelie is; en̄ al begheert oec die siele versmelten15 en̄ vernieuten in minnen: si moet nochtan ewich bliven en̄ niet vergaen16. Voirtmeer die minne Gods is oec grondeloes milde; si biet en̄ toent der sielen al dat si is, en̄ dat wilt si haer al vrilic gheven. Nu is die minnende siele sonderlinghe gulsich, en̄ ghierich, en̄ gaept wide, en̄ wilt al hebben dat haer vertoent is. Maer si is creature, en̄ en mach die alheit Gods niet begripen noch begapen; ende hier omme moet si ghieren17 en̄ gapen, dorstich en̄ hongherich ewich bliven. En̄ soe si meer ghiert en̄ crijcht, soe si bet ghevoelt dat haer die rijcheit Gods ontblijft: en̄ dit heet crighen in ontbliven18. Siet aldus can minne geven en̄ nemen; en̄ dit is oefeninghe der minnen in onsen levenden levene. Ende dat dit waer is, dat moghen si sien en̄ ghevoelen die deser minnen pleghen.

Footnotes

  1. Sur. Quae ut intelligatis, oculos internos in supremum vestri ſastigium, ubi unum estis cum Dco, attollite. ↩

  2. Sur. vitalis noster idemque perennis status est. ↩

  3. Sur. nec potest esse ociosa. ↩

  4. A, G, I, L, N. visitaciën. H, M. vandingen. Dit woord is synoniem van het andere, doch behoorende tot den Gelderschen dialekt. Zie Vanden by Kiliaen. ↩

  5. Sur. illicque est trahere et trahi, accipere et dare, tangere et tangi. ↩

  6. A, G, I. visiteert. L, N. visitiert. H. hi vant. M. vandet. ↩

  7. Sur. et supra rationem considerationemque nos evehit. ↩

  8. Sur. ut eam claritudinem per seipsam intenta acie contemplemur. ↩

  9. Sur. Itaque sinimus aspectum nostrum cum ea currere, eamque insequi per infinitam ac modinesciam longitudinem, latitudinem, celsitudinem ac proſunditatem. ↩

  10. H, L, M. verhalen. N. halen. ↩

  11. Sur. verùm quamvis simplici quodam modo unum cum ea simus, non tamen persequi nec assequi valemus quod nobis incompraehensibile est. ↩

  12. Sur. ejusque natura et avara et larga est; semper exigit et offert, largitur et accipit. ↩

  13. Sur. quippe cum in omnem aeternitatem illius ereatam essentiam manere necesse sit. Non enim potest hanc deserere aut effugere. ↩

  14. M. kwalyk, trect. ↩

  15. M. alleen, te versmelten. - By sommige verba als schynen, vinden, weten, en hier begeeren, lieten de Ouden veelal de prepositie te weg voor den volgenden infinitivus. Zie Bormans aenteekk. op Christina, bl. 322-23. ↩

  16. Sur. Quanvis igitur charitas absorbeat, voret, consumat, exural, postuletque animam etiam impossibilia; ipsaque anima prorsus in amere colliquescere ac veluti in nihilum redire appetat, attamen non poterit interire unquàm, sed in aevum omne durabit. ↩

  17. Kiliaen vertaelt het woord door avidè petere, inhiare. ↩

  18. Sur. Et id dicitur contendcre sive avidè inhiare in id, quod nunquam tamen plenè compraehendere potest. ↩

Chapter 24 of 26