XI. Vander ander partien van menschen

Hier na volghet die ander partye van menschen die hoghere is dan dese, en̄ dat sijn menschen die subtijl en̄ verstandich sijn van geeste, en̄ daertoe neychlic en̄ oncuysch van naturen. Alse dese menschen die gracie Gods ontſaen en̄ daer in bliven, soe moeten si diewile striden; want dat vleysch is contrarie den gheeste. Ende hier omme verkiesen si een inghekeert leven, en̄ oefeninghe in den gheeste voir dat aenschijn ons Heren. En̄ hier omme ontvlien si allen becoringhen, allen mocien ende opstane in vleesche en̄ in bloede. Eest dan alsoe dat si meer gheloven, hopen en̄ betruwen in Gode, dan in hare oefeninghe ofte in allen haren werken, soe werden si verhaven boven haren redeliken verstaen in godliken lichte. Voirtmeer, eest dat si daer bliven in godliken lichte verhaven, ende meer meinen en̄ begheren dat boven redene is ende onbegripelic, dan al dat si met redene bevinden en̄ verstaen moghen, soe is haer ghelove volmaect en̄ minne ghefondeert in haren rechten gronde: en̄ si sijn vri en̄ bekennen Gode, en̄ waerheit, en̄ wortele alre doechden. Nochtan blijft levende die natuer in vleysee en̄ in bloede, in loste, in zwaerheit, in traecheit ende in allen ongheordenden neyghinghen die sy te voren hadden. En̄ als dese menschen dit in hem ghevoelen en̄ merken, soe laten si en̄ versmaden in hem selven al dat Gode contrarie is ende haren gheeste, en̄ dat hem hindert en̄ let hare beste te vervolghene. En̄ dan laten si die sinlicheit, ende vlien inwaert inden gheeste voir dat anscijn ons Heren met ghelove, ende met devocien, en̄ met oetmoedighen gebede, ghelikerwijs dat sinte Pauwels dede, doen hi becoert was inden vleysee. Want daer antwoert die geest ons Heren den oetmoedighen ghebede, dat die gracie Gods stere ghenocch is allen beeoringhen te wederstane: want in crancheden wert die duecht volbracht¹, in alle die ghene die striden, en̄ met ghebeden vlien in haren gheeste voir die jeghenwoirdicheit Gods. Dese menschen gheliken wel enen man die hiet Centurio², die was ghelovich inden gheeste, mer hi was heyden en̄ onbesneden inder naturen. Hi hadde onder hem ghewapende manne hondert, die hem dienden en̄ ghehoirsam waren in alre tijt. Mer hi hadde enen knecht, die lach in sinen huse onmachtich, en̄ qualic ghequelt van den fledereine³: en̄ daer voren bat hi onsen Here dat hi dien ghesont maecte. En̄ onse Here antwoerde: ‘Ic sal comen, ende salne ghenesen⁴.’ Doen antwoerde Centurio: ‘Here, ic en bin niet waerdich dat ghi comt onder mijn dack; maer segt met enen woerde, en̄ mijn knecht sal ghesont sijn⁵.’ Doe beloevede hem onse Here van dies mans ghelove⁶: en̄ inder selver uren wart sijn knecht ghesont⁷. Alsoe ghelikerwijs, alsoe langhe alse dese menschen ghevoelen inder naturen oncuysche neyghinghe ende lost toten sonden, alsoe langhe wert vermiddelt⁸ en̄ geheindert lost en̄ liefde toter menscheyt ons Heren⁹. En̄ alsoe langhe is haer knecht, dat is die lijſlike nature, Gode en̄ haren geeste contrarie, en̄ wert ghequelt vanden viant; want si en wil den gheeste niet volghen met loste en̄ met lieſden inden dienste ons Heren. Siet, dese menschen en hebben ghenen begheerliken lost tote den heylighen Sacramente, alsoe langhe als si aldus striden; mer si spreken met oetmoedigher herten: ‘Here ic bin onreine; ic en bin niet weerdich uwes heylichs lichaems inden Sacramente, dat hi¹⁰ come onder dat dac mijns onreins lichaems. Here, ic bin oec onweerdich alre eren, alles goets, en̄ alles troests, die alle goede menschen hebben van u. En̄ hier omme moetic altoes wenen en̄ elaghen, en̄ met vasten ghelove wandelen voir uwe anscijn. En̄ al bem ic aerm en̄ ghelaten, ic en sal u niet laten; maer ic sal roepen en̄ bidden sonder ophouden, tote diere tijt dat uwe gracie ende mijn ghelove minen knecht ghesont maken. En̄ dan sal ic u loven en̄ dienen met siele en̄ mit live, en̄ met gheheelheit mijns selſs ende alle mijnre crachte.’ Siet, aldus leeft die andere partye van gheesteliken menschen, die Gode noch bat behaghen dan die ierste. Want al sijn si crane ende becoert inder naturen, sonder troest ende soeticheit van Gode, si sijn nochtan in haren gheeste vol gheloefs, devocien en̄ godliker minnen. En̄ si moeten dicwijl striden jeghen den duvel, die werelt en̄ haer eyghen vleysch. En̄ hieromme behoeven si inden gheeste sterke spise, daer sijt al mede verwinnen moghen: en̄ dat is die lichaem ons Heren in den Sacramente. Dien selen si altoes faen als sijt van ordinen hebben, oſte van ambachten, oſte van goeder ghewoentheden anderre gheesteliker menscen daer si bi sijn¹¹.