Nn. 637–678

3° De jejunio. (a) In Jubil?eis extraordinariis pr?escribi solet jejunium trium dierum; quod abstinentiam a carne importat; imo etiam ab ovis et la6liciniis, si pro tempore Quadragesimae praecipitur. Quandoque, extra Quadragesimam, idem jejunium stri^iim (i. e. abstinentia non solum a carne, sed ab ovis et lafticiniis) imponitur, quoties videlicet in Bulla dicitur ''' esurialihiis cibis utentes"^

(b) Jejunium illud distind;um esse debet a jejunio jam ab Ecclesia statuto, nisi aliter in Bulla declaretur explicite vel implicite.

(c) Ssepe tria jejunia in eadem hebdomade peragenda injunguntur, feria quarta, sexta et sabbato; sed si nulla dies assignatur, quocumque tempore fieri possunt, extra dies jejunii de praecepto.

(d) Jejunium hujusmodi servari debet etiam ab iis qui alias a lege jejunii excusantur; sed si jejunare non valeant, confessarius hoc opus in aliud commutare potest^.

4° De eleemosyna. (a) Si praescribitur ^^ pro cujusque arbitrio vel devotione'\ qusehbet donatio satis erit, dummodo tam parva non sit ut pro nihilo reputetur; si vero '^ pro cujusque facultatibus'\ necesse est ut aliqua sit proportio iriter eleemosynam et personae fortunam; unde obolus sufficiet quidem pro paupere, sed non pro divite; imo pauperes commutationem eleemosynae in ahud opus obtinere possunt a confessario.

(b) Eleemosyna per alium fieri potest, v. g. per superiorem, si agitur de membris ahcujus communitatis, aut patremfamihas, si de uxore vel hberis quaestio est, aut divitem nomine pauperis; dummodo tamen ipsis scientibus eleemosyna erogetur.

III. De Facultatibus tempore Jubilaei concessis.

Christifidelibus, indulgentiam Jubilaei lucrari volentibus, specialia privilegia conceduntur 1° quoad eleHionem confessarii; 2° quoad facultates confessariis datas4.

= 5. PcBuitent., ap. Acl. S. Sedis, VIII, p. 554; t. XXXIV, p. 638; t. XXXV, p. 43.

"^ Cum in quibusdam regionibus valde difficile sit tale jejunium servare, Episcopi S. Sedem adire possunt, ut hoc mandatum emolliatur.

< Haec privilegia recensentur in Bulla Bened. XIV quas incipit Celebrationem^ i jan. 1751, et in Bulla cuilibet Jubilaeo propria, v. g. pro

1° De facultate eligcndi confessarimn.

(A) Moniales proprie diclce, vota solemnia edentes, earumque novitiae sibi eligere possunt, ad lucrandum Jubilaeum, confessarium inter eos qui pro monialibus, pro quolibet monasterio, approbati sunt tanquam ordinarii vel extraordinarii confessores. Moniales autem votorum simpliciuni sibi eligere possunt confessarium simpliciter approbatum^.

(B) Ceteri omnes utriusque sexus fideles, tam laici quam ecclesiastici, etiam Regulares cujuslibet Ordinis, ad eumdem effe(5lum sibi eligere possunt in confessarium quemcumque presbyterum tam Saecularem quam Regularem. etiam diversi Ordinis, ab Ordinario loci ad audiendas saecularium confessiones approbatum. Si vero Regulares confessarium proprii Ordinis eligere velint, hic unus esse debet ex approbatis a Praelato Regulari.

2° De specialibus privilegiis quibus confessarii gaudent.

His confessariis speciales facultates conceduntur, sed solummodo pro confessione Jubilaei.

(A) Facultas absolvendi ab onmibus peccatis ct censuris, sive. Episcopiss[ve_R.. Pontifici reservatis, dummodotamen injungantur pnenitentia salutaris aliaque de jure injungenda. — Excipiuntur tamen quidam casus in Const. Sacram. Picnitentice reservati : (a) absolutio proprii complicis; (b) absolutio absolventis complicem, si ter aut amplius hoc crimen per totam vitam admissum fuerit'; (c) absolutio eorum qui a R. Pontifice vel alio Praslato nominatim excommunicati, suspensi vel interdidli sunt, aut tanquam censuraligati///^//r<f denuntiati fuerunt, nisiintra tempus Jubil?ei satisfecerint.

Dicitur "" aliaqiie de jure ifiju?igcnda'\ imponendo videlicet illas conditiones quai a lege prsescribuntur; v. g. haeretici, qui publice hseresim docuerint, non absolvantur nisi abjurata h?eresi et scandalo reparato; qui bona ecclesiastica injuste acquisierint non absolvantur nisi iis restitutis, vel compositione fadla aut saltem sincere promissa.

ultimo Jubila^o in Bulld Leonis XIII, qucis incipit Temporis quidcm sacfi; quam lucide exposuit Aftii du Clerge, XXI II, 1901, 145-152.

' Quod expresse declaravit S. Pcefiitcnt., 11 jan. 1900, ap, AHa S. Sedis, XXXII, 508.

' Ila .S\ Pccfiitcfit., 5 jun. 1901, ap. Acla S. Sedis, XXXIV, p. 187. — Olim etiam excipiebatur falsa et juridica accusatio sollicitationis; sed in recenti Jubikeo 1900 haic restiidio servata non fuit.

(B) Facultas conimutayidi vota, etiam jurata et S. I^ontirici reseivata, non exceplo voto non petendi commutationem. Excipiuntur : (a) vota perpetu?e castitatis aut Religionem proprie didiam ingrediendi; (b) vota obligatoria qua^ a tertio acceptata fuerint, nisi hic juri suo renuntiavent; (c) vota p<jenalia; quae ad removendum peccati periculum emittuntur,nisi commutatio fiat In aliud opus quod non minus a peccatocommittendorefraenet quam prioris voti materia.

Ad commutanda vota non requiritur alia ratio quam ipsum Jubi- Iseum; sed commutatio fieri nequit m opus notabiliter inmm.

(C) Facultas dispe?isafidi ab irregularitate ob censurarum violationem dumtaxat contradta, dummodo sit occulta, nec ad forum ecclesiasticum dedudta aut facile deducenda; non autem ab aliis irregularitatibuG.

(D) Facultas dispensandi, pro foro conscientiae tantum, super qtiibusda?n ??iatri??io?iii i??ipedi??ientis : videlicet impedimento dirimente occulto affinitatis illicitae primi et secundi gradus, dummodo canonicae adsint causae, si agatur de matrimomo contrahendo; impedimento cognationis spirituaUs, itemque occulto impedimento criminis, neutro tamen machinante. — Pariter facultas restituendi jus ad petendu?n debitu??i in casu affinitatis incestuosse matrimonio supervenientis; vel dispensandi cum iUis qui voto simplici castitatis sunt obstridli, eos tamen monendo contra votum peccaturos, si extra usum matrimonialem dehnquant, ac eodem voto obstridtos manere, si proprio conjugi supervixerint.

(E) Facultas co??i??iutandi opera pro Jubilaeo praescripta in alia opera ejusdem fere valoris, dummodo justa adsit causa, i. e. impotentia physica vel morahs. Generatim confessio et communio in aha opera commutari nequeunt; pueris tamen, qui nondum ad sacram communionem admissi sunt, aliud opus pro communione praescribi potest; et idem probabihter dicitur de iis qui, propter chronicum morbum, communionem accipere non valent.

3° De usu harum facultaiuui.

(a) Confessarii his facultatibus uti nequeunt extra a6lum sacramentalis confessionis; et solum erga eos qui confitentur animo sincero Jubilaei lucrandi, ita tamen ut absolutio a censuris, commutationes votorum et dispensationes in suo vigore permaneant, etiamsi contigerit eum qui jam illas obtinuerat, mutato consilio, reliqua opera non adimplere. Sed per sacrilegam confessionem censurae et reservationes non auferuntur, cum desit dispositio ad lucrandum Jubilaeum necessaria.

(b) Sei?iel tantum his privilegiis uti possunt quoad eumdei?i p3enitentem,quamvis indulgentia Jubilaei pluries acquiri possit, quando hic jam omnia opera Jubila^i adimplevit'; cxceptio datur pro commutatione operum, quae fieri potest quoties quis indulgentiam lucratur^. — Neccsse tamen non est ut omnes facultates in eadem confessione et ab eodem confessario applicentur. Ita qui, in confessione Jubilaei, peccatum reservatum confiteri vel commutationem votorum petere oblitus est, postea absolutionem vel commutationem a quovis confessario obtinere potest. Pariter qui prima vice, qua Jubilaeum lucratus est, his facultatibus non indigebat, sed postea in censuram reservatam incidit vel aHqu^ dispensatione indiget, potest in secunda Jubilaei acquisitione, quando permittitur, absokitionem, vel dispensationem obtinere.

IV. De suspensione gratiarum tempore Jubilaei.

Ha:c suspensio non obtinet nisi durante afino sancto, quando Jubilaeum Romae celebratur, non autem anno sequenti quando ad totum orbem extenditur; neque afficit ipsam Romam Urbem, sed ceteras orbis catholici partes. Revera ideo alibi suspenduntur qua^dam privilegia ut fideles ad Urbem alliciantur ibique Jubilaeum kicrentur^.

10 Onines indnlgentice tum plenariae, tum partiales a R. Pontifice concesscB, — non autem a Praelato inferiore, — suspenduntiir, exceptis sequentibus :

(a) indulgentiis pro defim^isj imo omnes alioe indulgentise, quse aliis temporibus a vivis tantum acquiri possunt, annosan(5lo defunctis sunt applicabiles et pro eis acquiri valent;

(b) indulgentia in articulo mortis;

(d) indulgentia decem annorum totidemque quadragcnarum pro visitatione SS. Sacramenti per quadraginta horas expositi;

' Pluries autem his facultatibus uti potest confessarius erga euuidem paenitentem qui nondum omnia opera injun(^la implevit, ex responso S. Pcenitoit.y 25 jan. 1901, et 5 jun. 1901.

' \i?iS.Pa'nitent.^ 2 jul. 1881. Sed in Jubilaco i^cxd contrariuni declaratum est a S. Pcenit.^ 20 febr. 1900, ap. Acta S. .SiWis, XXXII, 637 : postea vero, lomaii 1900, dictuni cst pajnitentem pluries nihilominus lucrari posse Jubila^um, ilerando opera injuncta in prima commutationc.

3 Cfr. Bcncdict. XIV, Bulla Cuni nos nuper; Lco XIII, Ikilla Quod Pontificuni, ap. Acta S. Scdis, XXXII, p. 257-259.

(e) indulgcntiis concessis eis qui SS. Sacramentum comitantur, cuni ad regrotos defertur, vel cereum aut facem per alios deferendam ea occasione mittunt;

(f) indulgentia Portiunculae Assisii lucranda; extra Assisium nonnisi pro defundiis acquiri potest.

2° Facultates a S. Sede, iion autcm ab Episcopis, concessae suspenduntui\ videlicet : —

(a) Facultas absolvendi a casibus et censuris Papce reservatis; (b) facultas commutandi vota; (c) facultas dispensandi super irregularitatibus et impedime?itis{q\io nomine quidam intelligunt matrimonialia impedimenta, aliis tamen contradicentibus). — Sed. pro Jubiiaeo 1900 S. Pcenitentiaria declaravit, 21 dec. 1899, suspensionem facultatum " non extendi ad paenitentes illos, qui tempore confessionis, judicio Ordinarii vel confessarii, sine gravi incommodo hic et nunc ad Urbem accedere nequeunt"'; porro talis est casus plerorumque fidelium. Insuper declaravit, 26 dec. 1899, hanc suspensionem non extendi ad facultates Ordinariis concessas pro foro externo^- proindeque ad facultatem dispensandi super impedimentis matrimonii in foro externo. Et merito; secus enim Episcopi non possent, vertente anno san6to, fidehum necessitatibus providere, et Jubilaei concessio esset potius ad ruinam quam ad aedificationem.

Non autem suspenduntur, sed ratse firmaeque manent : —

(a) Facultates dispensandi in jejunio et abstinentia, benedicendi rosaria, numismata, cruces, eisdemque papales indulgentias adnectendi; facultas dandi benedidtionem papalem; ahaeque non superius recensitae; (h) facuhates Episcopis concessae a Tridentino (cap. Z/V^rt/)quoad casus occuUos, vel a jure communi, vel ab Apostohca Sede pro certis personis et casibus^; (c) facultates Proelatis in Regulares sibi subjeaos ab Apostohca Sede tributae; (d) tandem facultates viissionariis a S. Fcenitentiarid vel S. Cong. de Fropag. Fide concessae, in locis Missionum earumque occasione exercendae.; jamvero hoc certo intehigi potest de missionariis qui in regionibus infidehum aut haereticorum laborarit (proindeque in Statibus Americae Foederatis); sed dubitatur utrum etiam intehigi possit de missionariis qui in cathohcis regionibus pr^edicant.

' Aaa S. Sedis, XXXII, p. 320. ' Aaa S. Sedis, XXXII, p. 335. 3 Aaa S. Sedis, XXXII, p. 507.

Art. III. De Indulgentiis in specie.

Cum omnes indulgentias hic recensere impossibile sit, regulas trademus ad dignoscendas veras indulgentias ab apocryphis, et quasdam e praecipuis indulgentiis breviter exponemus, pro ceteris ad probatos au6lores remittendo.

I. De Regulis ad dignoscendas veras Indulgentias ab apocryphis^

Hujusmodi regulae, a 5. C. hidulgentianun confectae, 3 aug. 1899, ^ Leone XIII, 10 aug. 1899, approbatae sunt ac vim generah's legis obtinent.

'•'• Regida I. Authenticae sunt omnes indulgenti?e, quse in novissima Colledlione a S. Indulg. Congreg. edita continentur^

Reg. II. Indulgentiae generales, quae in supradi6ta Colle^tione non exhibentur, vel quae concessae feruntur, tunc solummodo habendae erunt ut authenticae, cum earum concessionis autographum monumentum recognitum fuerit a S. Indulg. Co7igregatione, cui, sub nuUitatis poena, exhibendum erit antequam publicentur.

Reg. III. Authenticae habeantur indulgentiae concessae Ordinibus et Congregationibus religiosis, Archiconfraternitatibus, Confraternitatibus, Archisodahtiis, Sodalitiis, piis Unionibus, piis Societatibus, nonnullis Ecclesiis celebrioribus, Locis piis et Objeitis devotionis, quae continentur in Summariis recognitis et approbatis a S, Cong. Indulgentiar-um, ejusque auftoritate vel venia typis editis^.

Reg. IV. Non habeantur ut authenticae indulgentiae sive generales, sive particulares, quae continentur in hbris, in libeUis, in summariis, in fohis, in chartuhs, sive etiam in imaginibus, impressis sine approbatione au(5toritatis competentis; quae approbatio conce-

' Hnsc Collecflio est Raccolta di Orazioiii e pie Operc... Ro/na, iSqS, in cujusinitio legitur: " PorrohujusmodiColIecflionem... Leo PapaXIII sua apostolica au(floritate approbavit ; eaque proinde uti genuina el authentica Sylloge Indulgentiarum hacHenus pro universis Christifide- Ilbus et pro quibusdani corum coctibus ibidem designatis concessarum ab omnibus est retinenda ".

3 Proecipuum opus, in quo ha^c authentica summaria continentur, edidit/. Schneider, S. J., sub hoc titulo Rescripta authentica S. Cong, Indulg. ... ii€cno7i Sunimaria Indutgentiarum, Ratisl)ona?, 1885; tanquam authcnticum a S. Congregatione recognitum fuit 16 dec. 1S82. ta ut omnes indul^j^entix ibi recensita: Jienuina: sint.

390 DE PvENlTENTIA.

denda erit post diiigentem recognitionem et distin^le exprimenda '.

Rcg. V. Apocryphre, vel nunc prorsus revocatoe, sunt omnes indulgentire mille vel plurium millium annorum quocumque tempore concessae dicantur^

J^eg. VI. Suspedae habeantur indulgenti?e plenari.ie quai asseruntur concessos recitantibus pauca dumtaxat verba, exceptis indulgentiis in articulo mortis.

Reg. VII, Rejiciendae sunt ut apocryphse indulgentiae, quce circumferuntur in Hbellis, foHis seu chartuh"s impressis vel manuscriptis, in quibus ex levibus aut etiam superstitiosis causis et incertis revelationibus, vel sub illusoriis conditionibus promittuntur indulgentiie et gratice usum et modum excedentes ^,

Reg. VIII Ut commentitia rejicienda sunt foHa, et hbeUi, in quibus promittitur fidehbus unam alteramve precem recitantibus h"beratio unius vel plurium animarum a Purgatorio : et indulgentise quae didlae promissioni adjici solent ut apocryphae habendae sunt *.

Reg. IX. Apocryphae, vel saltem ut graviter suspe6l3e habeantur

Aucloritas competens in hac materia est ipsa Sedcs ApostoUca. exceptis tamen casibus sequentibus, in quibus approbatio Ordinarii loci sufficit : (a) concessione indulgentiae particularis, vel Summario iudulgentiarum, quod ex uno tantum Rescripto desumendum est, (b) Summario ex audloritate S. Congregationis jam vulgato, exceptis tamen elencho indulgentiarum Apostohcarum et versione integrae Collevftionis Raccolia; (c) Summariis illarum Confraternitatum, quos ex concessione S. Sedisab Institutis Rehgiosis eriguntur vel ab Archiconfraternitatibus aggregantur : pro his enim sufficit approbatio Episcopi ilhus loci ubi haec Instituta vel Archiconfraternitates sedem principalem habent {Decret. authe7tt., n. 388). — Approbatio distin^le exprimenda est, i. e. cum nomine approbantis, necnon loco et tempore approbationis.

'Jam decreto 26 maii 1898 omnes illae indulgentiae, si qua^ unquam fuere concessas, revocatas fuerant. Ap. A6la S. Sedis, XXXI, 127.

3 Ratio est quia S. Sedes indulgentias concedere non solet nisi ex piis et rationabihbus causis; si igitur ridicula vel superstitiosa inveniantur in hbelhs aut foliis, in quibus indulgentise recensentur, hae tanquam apocryphae haberi debent. Nonnulla ex iUis foHoHs jam reprobaverat S. Cong. Indulg. 26 maii 1898, ap. A6la S. Sedis., XXXI, p. 727-744; aha jam praeviis decretis damnata vide ap. Aini du Clerge\ XXII, p. 296-297.

Prasteritis saecuHs nonnulli Pontifices ea formula usi fuerant in indulgentiis concedendis, ut significarent his verbis dari indulgentiam plenariam defun(5lis applicabilem : sed hodie hic loquendi modus non amplius usurpatur, ne fideles decipiantur ; nam, ut diximus supra (n. 559), nullus scit qua mensura indulgenti<e defuncftis applicentur.

indulgenti?e recentioris assertas concessionis, si ad inusitatum numerum annorum vel dierum producuntur " '.

Curent igitur Episcopi et pastores ne fideles, praesertim pii, in hac materia decipiantur et in superstitionem incidant, officia status negligendo, spe lucrandi extraordinaria privilegia, quae revera numquam concessa fuere.

II. De Indulgentia seu Benedictione in articulo mortis.

i^ Natura. Hoc nomine venit indulgentia plenaria quam R. Pontifex vel per se vel per delegatum moribundis impertitur; vocatur etiam Benedi^io Papalis, quia sub forma benedi6lionis conceditur, nomine S. Pontificis. Omnino distinguitur ab indulgentia plenaria quam lucrari possunt in articulo mortis, absque ulld benedi6lioiie, ii omnes qui aliquod obje6lum detinent cui adnexae sunt indulgentiae Apostolicae, vel membra sunt Confraternitatis cui tale privilegium concessum est. — Hic agimus tantum de illa indulgentia,quae adne6litur Benedi6lioni Papali in articulo mortis.

Haec acquiri potest in vero^ non in praesumpto mortis articulo ^; jamvero verus articulus mortis ille est quem revera sequitur mors, dum proesuviptus verificatur cum infirmus peritorum judicio brevi moriturus creditur. Quamvis autem indulgentia non acquiratur nisi vero mortis articulo, concedi potest fidelibus in gravi mortis periculo constitutiss, iis videlicet quibus viaticum dari potest; sed indulgentia stispensa manet usquedum in vero mortis articulo versentur, cum a R. Pontificibus eo fine concessa fuerit ut provideatur fidelibus eo praecise momento quo coram Supremo Judici comparituri sint.

Hinc iterari non debet in eadem infirmitate, quantumvis diuturna, cum id prorsus inutile esset; sed solum si infirmus convaluerit et postea in novum periculum mortis inciderit <. Nec licet

Ecclesia indulgentias partiales certis quibusdam formulis concedere solet, V. g. 50, 100,200 vel 300 dierum,aut unius anni, vel 3, 5, 7 annorum et totidem quadragenarum; si igitur formuliE inveniantur ab usitatis omnino alieni?, v. g. indulgentias 1080 dierum, ut apociypluu rejici debent.

392 DE P^NITENTfA.

cam itemre, etiamsi infirmus in statu peccati mortalis eam acceperit, vel, ea accepta, in peccatum veniale aut mortale relapsus sit ' ; eam tamen lucrabitur aigrotus, si in statu gratii^ moriatur; neque eam pluries dare licet ex plurihus titulis ".

2° Conditiones ad eam acquirendam. (A) Ex partc cojiccdoitis. Ex Codicc, c. 468, § 2, '* parocho ahive sacerdoti qui infirmis assistat, facultas est eis concedendi benedictionem ApostoHcam cum indulgentia plenaria in articulo mortis, secundum formam a probatis hturgicis hbris traditam, quam benedictionem impertiri ne omittat ". Ita deinceps non erit opus Indulto nec delegatione ad hanc benedictionem impertiendam.
{'BfEx partc infij^ini : (a) ut non sit excommunicatus aut manifesto impaenitens; concedi tamen potest iis qui etiam culpabihter non receperunt sacramenta, si subito in periculum mortis incidunt, uno verbo iis omnibus, etiam sensibus destitutis, quibus absolutio sacramentahs dari potest; etiam pueris, qui peccare potuerunt; probabihter etiam iis qui versantur in periculo mortis ex aha causa quam ex morbo, v. g. morte damnatis.

(b) Ut, si possit, sacramenta Psenitentiae et Eucharistiae susceperit; si nequeat, sufficit status gratiae, dum supremum edit suspirium.

(c) Ut sese paratum offerat ad acceptandum quidquid Deo placuerit, et mortem ipsam patienter obeundam in satisfactionem pcenarum, quas peccando ipse promuerit; ita exphcite in Buha Pia Mater.

(d) Ut invocet, saltem corde, SS. Nomen Jesu, quando mentis est compos; et actum doloris ac caritatis ehciat.

3° Ritus ad impertiendam hanc benedictionem 3. (a) Sacerdos superpelliceo et stola violacea indutus, ingrediendo cubiculum

^ Decret. authent., n. 362, 12 mart. 1855. — Qu^e varia decreta invenies ap. Beri?tger^ op. cit., t. I, p. 518-519.

3 Cfr. Rit. Rom., Tit. V, c. 6, Ritus Benedictionis apostoL; Excerpta ex Rit. Rom., Baltimorje, 1884, p. 248-251, ubi tamen non declarantur omnes conditiones ad hanc indulgentiam consequendam necessaricx; adeatur ergo ipsum Rit. Romanum, tit. V, c. 6.

infirmi, dicat : Pax huic domui, etc; deinde segrotum, cubiculum et circumstantes aspergat aqua benedicta, dicendo Asperges me, etc, sine Psalmo Miserere. — Si benedictio statim post Viaticum et Ex Unctionem datur, valde probabiliter verba Pax huic domui omitti possunt, quia jam ab initio dicta sunt; securius tamen praemittuntur, cum in formula a Benedicto XIV praescripta habeantur. Certum est autem Confiteor ante applicationem indulgentiae repetendum esse, nisi mors instet ^

Tolerari potest praxis dandi benedictionem pluribus moribundis simul, recitando in plurali monita prsevia et preces, ipsam vero benedictionis formulam " Dominus noster Jesus Christus " usque ad verba " Spiritus S. Amen ", singulariter super singulis pronuntiando ^.

(b) Si aegrotus voluerit confiteri, illum audiat et absolvat sacerdos; si confessionem non petat, excitet illum ad actum contritionis; de hujus benedictionis efficacia eum admoneat, atque hortetur ut quidquid Deo placuerit Hbenter acceptare paratus sit, ac mortem ipsam patienter obire in satisfactionem poenarum quas peccando promeruit. Quod tamen prudenter et suaviter proponere debet, ne cognatorum et amicorum indignationem incurrat; quare si difficultates praevideantur, haec exhortatio privatim fiat, v. g. in ipsa confessione.

(c) Deinde infirmum piis verbis consoletur, eumque in spem erigat, quo abundantius poenarum remissionem obtineat. Tandem verba proferat in Rituali descripta : " Adjutorium... Clementissime Deus... Dominus noster... Per sacrosancta... Benedicat te... "

(d) Si vero infirmus sit adeo morti proximus ut omnium precum recitandarum tempus non suppetat, sufficit dicere : " Indulgentiam plenariam et remissionem omnium peccatorum tibi concedo in nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen " 3.

III. De Indulgentia altaris privilegiati.

1° Notio et species. (A) Hoc nomine intenigitur indulgentia plcnaria solis defiinctis applicanda; qucC, '' si

Ex concessione Pii P. A",. 9 niart. 1904, quilihct chrislianus, positis ponendis, potest sibi lucrari indulgentiam plcnariani pro instanti su;: mortis, dummodo actum emittat, ciua mortem cuni oninil)us suis angoribus .lequo -ac libenti animo suscipit. {Anii du Clcrgi\ t. XX'I. 1904, p. 631.)

speclctiir mcns concedcntis ct usus claviuni potcstatis, aniniani statim liberct ab oninibus Purgatorii poenis; si vcro spcctctur applicationis effectus, intelligenda est indulgentia, cujus mensura divina? misericordire beneplacito et acceptationi respondet " ^

(B) Altare privilegiatum est locale^ personale vel mixtuDi : locale determinato altari adnectitur, ita ut omnes in eo celebrantcs hoc privilegio frui possint; persoriale ipsi sacerdoti conceditur, in quocumque altari celebranti; mixtum altari determinato adnectitur, ita tamen ut nonnisi determinati sacerdotes hoc privilegio ud possint, V. g. illi tantum qui talis Confraternitatis membra sunt. Die 2^ Nov. omnia altaria gaudent hoc privilegio, pro omnibus celebrantibus.

Jam non conceditur altare privilegiatum ad instar altaris S. Gre- ^orii, seu Gregoria^tmn ad instar ^.

2° Conditiones ad lucrandam indulgentiam. (A) Ge?terales : a) Missa " Requie7n " non requiritur etiam quando eam permittunt Rubricae 3.

(b) Indulgentia applicari debet ei pro quo missa celebratur, quia, quamvis per se non repugnet missam uni et indulgentiam alteri applicari, de facto R. Pontifex vult eam non sufifragari nisi animae pro qua missa offertur 4,

(c) Si missa pluribus applicatur, privilegium Altaris uni tantum ex eis tribui potest. Ita v. g. in die Commemorationis omnium defunctorum, qua omnia altaria sunt privilegiata, sacerdos missam pro uno vel pluribus defunctis celebrare potest, sed uni tantum ex illis indulgentiam applicare.

(B) Speciales : (a) pro privilegio Altaris locali; altare debet esse fixum, sed ad hoc sufficit '' ut in medio altaris stabilis et inamovibilis, licet non consecrad, lapis consecratus edam araovibilis pona^ tur"5- privilegium tamen altari conceditur, non lapidi, ita ut hic mutari possit. — Ecclesia vel oratorium publicum, in quo extat altare, saltem benedictum esse debet. — In antiquioribus concessionibus limitabatur privilegium ad dies quibus dici poterat missa defunctorum; sed haec restrictio sublata est.

^ S. C. Indulg.., Decret. authent., n. 283, 28 jul. 1840. Cf. Codcx., c. 916. == S. a, 12 dec. 191 2, A. A. S., V, ^2>- ^ S. a, 2ofeb. 19 13.

■* Intentio etiam virtualis nec in Sacerdote nec in offerente stipendinra re(|uiritur ad lucrandum hanc indulgentiam. (C 5. a, 17 jun. 1915.) s S. C. Ind.y 26 mart. 1867.

(b) Yxo prwilegio Altaris persottali ; qui illud obtinuit non tenetur idem exhibere Ordinario, nisi aliter in ipsa concessione declaratum sit. — Qui hoc utitur privilegio satisfacit oneri suscepto celebrandi in altari privilegiato.

N. B. " Episcopi, Abbates vel Pr?elati ?iulliics, Vicarii ac Vvx,fecti Apostolici et Superiores majores religionis clericalis exempt?e, possunt designare et declarare unum altare privilegiatum quotidianum perpetuum, dummodo aliud non habeatur, in suis ecclesiis cathedralibus, abbatialibus, collegiatis, conventualibus, paroecialibus, quasi-paroecialibus..." ^

IV. De Indulgentiis Viae Crucis^

1° Notio. Via crucis est pium exercitium quo contemplanda proponitur Dominica Passio in variis stationibus quae percurruntur, eo modo quo peregrini invisunt stationes Viae Crucis in Jerusalem. Indulgentiae hoc exercitio acquisitae eaedem sunt quas quis lucraretur visitando Hierosolymitanas stationes; quae quidem multae sunt tum plenarice tum partiales ; sed, ad vitandos abusus, prohibitum est ne recenserentur in pulpitis aut scriberentur in aedicuHs. Omnes sunt animabus Purgatorii applicabiles. — Ex documentis non constat indulgentias, huic exercitio adnexas, posse acquiri toties quoties iteraturs.
2° Conditiones ad lucrandas indulgentias. Aliae ad canonicam stationum erectionem^ ah'ae ad modiim Jioc exercitium peragendi requiruntur.

(A) Ad canoiiicam erectionem requiruntur : (a) aiictoritas in erigente; quae ordifiaria et suprema in R. Pontifice residet; ordinar.a et subordinata in Superioribus Ordinis Franciscani; delegata in iis qui a R. Pontifice vel ab Ordine S. Francisci deputantur ^*. Dele

■' Cfr. Insii-uctio de Stationibus S. Vice Crw^/j erigendis visitandisque, Quaracchi, 1888; Putzer^ Comment. in Fac. Apostol., n. 205-210.

In Statibus Aine7'iccp Fa'de7'atis., Episcopi facultatem habcnt erigendi Viit: Crucis stationes in locis suc^ dictccsis, in quibus non adsint Franciscani, ct hanc pOtestatcni delegandi prcsbyteris sacro niinistcrio fungentil)us.

gatio haberi debet in scriptis, sub poena nullitatis, et, ante ejus usum, exhiberi debet Ordinario, si eredlio fiat in loco ab ejus jurisdidlione non exempto.

(b) Coiisensus Ordinarii loci, in quo erigenda e.st Via Crucis, pro quahbet ere(5tione in scriptis datus, sub poena nulHtalis; pariter scriptus consensus parocJii vel Superiorum loci in quo erigenda est Via Crucis, si erigatur extra ambitum conventuum S. Francisci'.

(c) Locus aptus, id est decens et irreverentiis non obnoxius; quo nomine veniunt ecclesiae, oratoria publica et privata, cellae domesticae qu?e profanis usibus non sint destinatae, coemeteria, etiam loca sub dio, modo lediculae pro singulis stationibus ere6t?e cancellis protegantur, ne animaha Hbere ibi ingrediantur, etc. — Cruces affigi possunt non solum parietibus, sed etiam scamnis, dummodo hrec sint inamovibilia et satis ere(5la^

(d) Benedi^io cruciuni. Quatuordecim cruces requiruntur, qu?e sint lignece et adstantibus visidiks, absque imagine Crucifixi; tegi non debent ferreis crucibus^, sed inaurari, deargentari aut variis coloribus ornari possunt. Imagines, vel tabulae pi6tae, quse passionem Christi repraesentant, utiles sunt quidem ad devotionem fovendam, sed non necessariae; a crucibus sejungi possunt.

Cruces benedicuntur, juxta formulam in Appendice ad Rit. Romanum contentam, per sacerdotem propriis facultatibus gaudentem, et in loco eredtionis moraliter praesentem. Affixio autem crucium fieri potest a quocumque aho, ita tamen ut qusedam distantia sit inter unam stationem et alteram, nec iter paucis tantum passibus absolvatur^

(e) Post ere(5tionem, insirunientuni conficiendum est, ab erigente subscriptum, in quo describantur postulatio et concessio erecStionis, necnon consensus Superiorum, uno verbo omnia essentialia quae peracita sunt; duo exemplaria conficiantur, quorum unum in archiviis concessionarii, alterum in Curia episcopali servetur, ad perpetuam rei memoriam.

(f) Nova erecStio non requiritur ob accidentaleni niutationem in crucibus, V. g. si ad tempus remotae eidem loco restituantur, aut in eadem ecclesia mehus disponantur, vel si, veteri ecclesia destrucSta, nova aedificetur sub eodem titulo et in eodem fere loco; aut si veteribus crucibus novae, in minori tamen parte, substituantur; aut renoventur, salva earum substantia^ — Secus, si cruces essentiahter destruerentur vel in majori aut dimidia parte mutarentur^ Ad novam ere6tionem in eodem loco praesumi potest consensus eorum quorum interest.

6SS- (B) De modo qno exenituim Vice Crucis peragi debet. (a) SingnlcE stationes visitari debent, localiter movendo de una ad aliam, quantum sinit multitudo populi et angustia loci, etiam in publico exercitio, si perturbatio non timetur'. Si vero in publico exercitio motus iste localis moraliter sit impossibilis, sufficit ut sacerdos cum duobus clericis vel cantoribus circumeat, et, in qualibet statione sistens, ibi consuetas preces recitet, ceteris in suo loco respondentibus'. Posset etiam unus sacerdos preces in pulpito recitare, dummodo alius stationes visitet. Suadetur tamen ut fideles ad singulas stationes surgant et cum sacerdote genufle6tant.

(b) Omnes stationes uno tranu, sine notabili interruptione, visitari debent; attamen sat diuturna interruptio per a(5tionem religiosam, V. g. ad audiendam missam, aut confessionem peragendam, lucrandis indulgentiis non obest^; secus dicendum de profana adtione.

(c) Ad quamlibet stationem necesse est mediiari, quantumvis Dreviter, partem illam Passionis, quae cuilibet stationi respondeat, aut saltem quamlibet phasim Passionis, non ver6 Passionem in genere. Nullie orationes vocales requiruntur; consulitur tamen pia praxis ad singulas stationes brevem contritionis actum eliciendi et Pater et Ave recitandi.

3° De Crucifixis Viae Crucis. ■ Quo nomine intelliguntur cruces cum imagine divini Redemptoris, quibus applicantur lucrandae indulgentiae Viae Crucis. Hoc privilegium, postulantibus Franciscanis, a Clemente XIV benigne concessum est, ut infirmi vel alias impediti indulgentias Viae Crucis lucrari possent. Ad fruendum hoc privilegio, requiritur : —

(a) Ut super crucem sit imago Redemptoris, prominens, et ex materid solidaj atque hsec benedicatur ab uno e Franciscanis stridtioris observantiae, vel ab aho regulariter a Superioribus Ordinis delegato.

(b) Ut adsit infirmitas, vel aliud legitimum impedimentum peragendi exercitium Viae Crucis, v. g. nimia distantia ab ecclesia, vel difficuhas ecclesiam adeundi.

(c) Ut recitentur corde contrito, uno tradtu, Crucifixum benedictum manu tenendo, viginti Fater, Ave et Gloria, scihcet quatuordecim pro stationibus, quinque in honorem Vulnerum Christi, ct unuin ad intentioncm R. Pontificis. Ex dccreto 14 dec. 191 7, re(|uiritur ctiam passionis dominicns meditatio vel sakeni [)ia cjusdem recordatio. — Si phu-cs in communi hoc cxercitiuni pcragant, satis est ut Crucifixus tcneatur a (luohl)ct cx

~ Decret. aut/ient.., n. 210, 6 au^-. 1757. In coninuinitatibus rclii^iosis fratrum et sororum, loco saccrdotis cuni duobus clcricis, unus taiUun\ e fratribus aut una e sororibus ])0tcst circumire ac sistere in quahbct statione suetasque prcccs rccitarc, A^ C. Indulg.., 27 fcbr. 1901 ct 7 maii 1902. {Acta, t. XXXV, p. 254-255.)

coninuinitate, cui alii se devote conjungaiU. — Si quis, ot) gravein infirmitatem, impar sit ad has preces recitandas, indulgentias lucrari potest semel recitando actum contritionis, vel invocationem : " Te ergo quaesumus, tuis famulis subveni quos pretioso sanguine redemisti"; dummodo mente saltem sequatur recitationem, ab alio adstante factam, trium Pater^ Avc et Gloria.

Recenter, i6 aug. 1901, institutce sunt sodalitates vUe crucis viventis eodem privilegio gaudentes ^

Y. De Corona seu Rosario B. Mariae Virginis .

657« 1° Notio et species. Rosarium est certa precandi formula quae constat quindecim Angelicarum salutationum decadibus, interjectis oratione dominic^ initio, et Gloria Patri in fine cujusque decadis. Tertia pars Rosarii, quinque constans decadibus, vocatur corona.

Plures sunt coronai^uni species, quarum praecipuae sunt Rosarium S. Doniinici, Corona S. Birgittce^ et Corona a Crucigeris benedicta.

(A) Rosariiwi S. Doffiinici^, ita nuncupatum quia S. Dominicus in ejus institutione et propagatione praecipuas partes habuit, benedici debet a Religiosis Ordinis Praedicatorum, vel ab iis qui delegantur a S. Sede vel a Generali dicti Ordinis, adhibita speciali formula quae in Appendice ad Rit. Romanum invenitur. — (a) Constare debet quinque, decem aut quindecim, non autem sex decadibus; inter orandum manu teneri ac volvi debet; sed, quando in communi recitatur, sufificit ut unus coronam in manu teneat ac volvat, dummodo ceteri, curis semotis quae attentionem impediunt, ei devote uniantur in recitatione rosarii.

(b) Quinque saltem decades uno tractu moraliter recitari olim debebant. Hodie vero, vi decreti S. Cong. Indulg., 8 jul. 1908, singulae decades rosarii separatim recitari possunt, intra tamen unius ejusdemque diei spatium, quin indulgentise amittantur ^.

(c) Recitationem rosarii comitari debet meditatio mysteriorum vitae, passionis et resurrectionis Jesu Christi; ab ea tamen excusantur rudiores et meditationi minus idonei.

3 Aiidre Pradet, O. P., Manuel du T. S. Rosaire, Mazeres (Ariege), Chery, O. P,, Histoire generale du Rosaire, 1869, Paris ; Leikes, O. P., Rosa aurea de sacratissimo B. M. V. Rosario... Diilmen, 1886.

(d) Proecipuai indulgentice huic rosario annexae hse sunt : indulgentia centum dierum pro quohbet Fater et Ave, dummodo tertia pars saltem rosarii recitetur; indulgentia quinque annorum et totidem quadragenarum, quoties tertiam partem rosarii recitant; pro recitatione in communi fa6la : indulgentia decem annorum et totidem quadragenarum semel in die lucranda; indulgentia plenaria semel in anno recitantibus saltem tertiam partem rosarii singulis diebus.

Recitantibus tertiam partem rosarii die festo SS. Rosarii et singuHs per o6tavam diebus indulgentia plenaria ^ Leo^ie XIII cowcessa est; pariter indulgentia plenaria, si post Odavam SS. Rosarii saltem decies infra mensem 061;obris tertiam partem rosarii recitant.

Confratribus Sodalitatis SS. Rosarii multDe alise indulgentice conceduntur, v. g. indulgentia quincjue annorum et totidem quadragenarum quoties, recitando rosarium, in salutatione angelica, nomen Jesu devote proferunt; indulgentia decem annorum et totidem quadragenarum, si ter in hebdomada rosarium recitant, pro quahbet vice; indulgentia plenaria in festo Annuntiationis si confessi et communione refedli rosarium recitant, multaeque aliae plenarice indulgentiae iis qui visitant capellam vel ecclesiam confraternitatis certis diebus'.

(B) Corona S. Birgitice^, ita nuncupata ab ejus institutrice, (a) constat sex decadibus, quarum singulae continent i Pater^ 10 Ave, I Credo et i Pater in fine, cum 3 aliis Ave. Benedici debet ab Ordine SS. Salvatoris Lateranensis, vel ab iis qui delegantur ab Abbate Generali hujus Ordinis aut a S. Sede. Non requiritur speciahs forma benedictionis.

(b) Saepe a S. Sede conceditur facultas applicandi rosariis quinque, decem aut quindecim decadum, indulgentias S. Birgittae; — tunc necesse non est adjicere i Pater et 3 Ave in fine, sed Credo dici debet in fine cujusUbet decadis; et quinque decades sufficiunt. — In neutro casu requiritur meditatio mysteriorum.

(c) Praecipuae indulgentiae sunt : 100 dierum indulgentia pro quo- \ht.. Pater^ Ave, Credo, dummodo sex vel quinque decades recitentur; plenaria indulgentia in articulo mortis iis qui semel in hebdomade hanc coronam recitare consueverunt^.

' Haec omnia invenies in novo Summario indulgentiarum SS. Rosarii, jussu Leonis XII L 30 aug. 1899, edito et tanquam authentico recognito, ap. A^a S. Sedis^ XXXII, p. 226-241.

' Faculias benedicenai coronas cum appUcatione indulgent. S. Brigittai, Romic, 1878; Hcringcr, I, p. 360-366; Raccoita^ p. 206.

3 Summaiium aulhenticuin omnium indulgentiarum coronis S. Birgittae concessarum invenics ap. Rescripta nuthcnt., p. 352-356.

TuicoL. iMou. I. — 13 non potest aliis delegari) adnexam habent iiidulgentiam (]uingentorum dierum quoties Paier vel Ave^ cum eis recitatur, (juin oporteat integrum rosarium recitare, aut alic|ua meditatio recjuiratur '.

2° Generales regulae pro omnibus coronis. (a) Uni eidemque coronati plures indulgentise adnecti possunt, v. g. indulgentiae Rosarii et S. Birgittae, et, ad singulas lucrandas, iterari non debet precum recitatio, sed cumulari possunt indulgentias, ex concessione 12 junii 1907.

(b) Coronse indulgentiis ^xX.sX-i:^ gratis omnino tradi debent ; secus indulgentiai amittuntur; quai tamen p^xna non afficit eos qui coronas emunt, ipsi venditori curam committendo bsnedictionem obtinendi, solvuntque pretium et transmissionis expensas tempore quo res ilke jam benedictae traduntur^. Pariter indulgentiae non amittuntur, quando rosaria jam benedicta ab una in aliam aut tertiam, etc. personam donatione transeunt, neque si alteri commodantur. {Codex, can. 924, § 2).

VI. De Scapularibus*,

1° Notio et species. Scapularc parvum, de quo hic agitur, est insigiie quoddam, duobus panniculis constans per funiculos simul jun6lis, quod defertur ad similitudinem scapularium quae quibusdam Ordinibus propria sunt. In sud origine nihil aliud erant nisi scapularia Religiosis propria ad parvam formam reda6la, pro majori fidelium commoditateS; successu tamen temporis quaedam inve6la fuere, quae nihil aliud sunt nisi signum quoddam devotionis erga Christum, B. Virginem aut San6los.

Ad triplicem classem referuntur : (a) quaedam ita sunt insignia alicujus Confraternitatis, ut, nisi imponantur tempore adscriptionis et postea deferantur, indulgentiae acquiri non valeant; ita v. g. sca-

' lia S. C. Ind., 15 mart. 1884, ap. A^a S. Sedis^ XVI, 404; cir. Beringer^ I, p. 366-369.

^ Ita S. C. Ind., 10 jul. 1896, ap. Afla S. Sedis, XXIX, 320. 3 Regulce hic traditas crucifixis vel aliis objecflis benedicflis applicantur.

Uirich, Tresor spirituel ou Indulgences attachdes aux scapulaires ^^'S^'- et autres objets de pi(5t^, Paris; Melata^ p. 103-109; Beringer. I, ^y p. 390-414- 2 ( ST. 5 Decret. authent.^ 18 aug. 1868 pulare B. M. V. de Monte Carmelo; (b) alia ita siint insignia Confraternitatis ut liberum sit ea deferre vel non ad indulgentias lucrandas; ita scapulare piae Unionis Immac. Conceptionis, Romae in ecclesia Aracceli ere(?t?e; (c) alia tandem, qu?e non sunt insignia alicujus Confraternitatis, sed imponi ac deferri debent. ad lucrandas indulgentias eisdem annexas, ut v. g. scapulare caeruleum Imm. Conceptionis.

Prnecipua scapularia sunt : scapulare de Monte Carmelo; scapulare cjeruleum Immac. Conceptionis; scapulare rubrum Passionis D. N. Jesu Christi; scapulare SS. Trinitatis.

2° Regulae generales. (A) Qiwad ipS7im scapulare : (a) Confici debet exclusive ex lana, et quidem textura simplici, non autem acu pi6ta; permittitur tamen ut scapularia intexta habeant vel acu pi6ta ornamenta ex aha materia, dummodo color praescriptus praevaleat'. (b) CoIorX^in^ varius est pro variis scapularibus : ta?ineus vel niger pro scapulari B. M. V. de Monte Carmelo'; cceruleus pro scapulari Immac. Conceptionis; rubeus pro Scapulari Passionis; albus pro scapulari SS. Trinitatis; niger pro scapulari B. M. V. Septem Dolorum, etc. Quod tamen necessarium non est pro funicuHs, excepto scapulari Passionis, cujus funicuH lanei ac rubri esse debent. (c) Forma pannicuH oblonga vel quadrata sit, non rotunda vel ovahs.

(B) Quoad benedinione)n et inipositioneni : (a) Benedici debet a sacerdote facultatem habente vel a S. Sede vel a Superiore Ordinis, cui facultas benedicendi concessa est; imponi debet ab eodem sacerdote qui iUud benedicit^; quando adest multitudo, nec sunt scapularia in sufficienti numero idem unumque scapulare setnel binedi^uin vaHde potest pluribus successive imponi, repetita solum' modo receptionis formula ita tamen ut primum scapulare, quod deinceps adscriptus induet, benedi(51:um fuerif*. Quando autem scapulari prius recepto substituitur aHud, necesse non est ut sit benedi(5lum; quod hodie valet etiam de scapulari SS. Trinitatis^, quod olim a regula generah excipiebatur. (b) PHira scapularia simul imponi possunt ab iis qui hanc facultatem acceperunt; sed exceptio datur quoad scapulare B. M. V. de Monte Carmelo, quod primo loco et separatim ab ah'is est benedicendum et imponendum^ (c) Ecnedici et imponi debet, servata formula prrescripta, saUem in substantiaHbus. (d) Quando pHires sunt habitu induendi, omnia scapularia unica formuldin pHu-aH benedici possunt; deinde imponi

possunt siicccssive et sine interruptionc omnihus prresentibus, dicendo : "" Accipite.fratres vcl sorores, etc." tandeni omnes simul in confratcrnitatcm recipiuntur, utcndo plinali numero ^'' Recipio voi, ad Confraternitateni, " etc. '.

(C) Ex parte suscipientis : (a) pncsens esse lebet ut ipse de manu sacerdotis scapulare accipiat. (b) Qui habet facultatem iml")onendi scapulare generalem, non autcm ad ahquam communitatem restriOini, sibimet illud imponere potcst^ (c) Parvulis usum rationis nondum adeptis vahde imponitur; lii autem indulgentiis frui nequeunt nisi rationis usu adepto^. (d) Qui suscii)it scapulare adscribi debet Confraternitati, si agitur de scapulari quod est insigne ahcujus Confraternitatis; quod hodie verum est etiam de scapulari 13. ]\I. V. de iMonte Carmelo \

{'D) Ex parte gestationis : (a) Ad lucrandas indulgentias, requiritur ut scapulare semper deferatur e coho pendens, non transversim, sed ita ut una pars pe6lus, altera humeros tegat ^; si tamen ad breve tempus exuitur, v. g. ad se lavandum, indulgentiae perseverant; si ad longum tempus^ suspenduntur usquedum de novo in duatur; quo casu non requiritur nova sacri habitus impositio^ (b) Necesse non est ut scapulare immediate super corpus deferatur, sed super vestes retineri potest^. (c) Si plura simul scapularia gestantur, satis est ut varii panniculi, alii ahis superpositi, duobus tantum funiculis suspendantur (qui tamen lanei et rubri coloris esse debent, si inter ea sit scapulare Passionis); sed expresse prohibetur ut pannicuh unum tantum scapulare efficiant^

Hodie, loco scapularium a S. Sede probatorum (exceptis tamer iis quse Tertiorum Ordinum sunt propria) licet unicum numisma, a sacerdote debita facultate pohente benedi6lum, decenter deferre, et ita lucrari favores spirituales scapularibus adnexos, sabbatino privilegio non excepto. Hujus numismatis pars re6ta referre debei effigiem D. N. Jesu Christi suum sacratissimum cor ostendentis, pars aversa effigiem B. Marias Virginis. Numisma autem tot distinctis benedi6tionibus benedici debet quot sunt scapularia regulariter imposita quibus substituitur ; singu]?e autem benedi6tiones unico crucis signo impertiri possunt ^.

Summaria indulgentiarum variis scapiilaribus concessarum invenies ap. Schneider, Rescripta authentica,

Decret. authe^it., n. 421, 18 aug. 1869; S. C. Ind. 27 apr. 1887, ap. A^a S. Sedis. XIX, p. 556. — ^ Decret. authent., n. 277, 12 febr. 1840

" Decret. authent., n. 423, 18 aug. 1868; S. C. Ind., 27 apr. 1887, ap. Ana S. Sedis, XIX, 557. —'^. Ofic, 16 dec. 1910, A. A. S., III; 22.

Inter privilegia scapulari B. M. V. de Monte Carmelo concessa eminet illud quod Sabbatimim dicitur, a variis Pontificibus approbatum et confirmatum, et a S. Officio 20 jan. 1613 his verbis recognitum': " Patribus Carmelitanis permittitur praedicare, quod populus christianus possit pie credere de adjutorio animarum fratrum et confratrum Sodahtatis B. V. de Monte Carmelo, videhcet Beatissimam Virginem animas fratrum et confratrum in caritate decedentium, qui in vita habitum gestaverint et castitatem pro suo statu coluerint, Officiumque parvum recitaverint; vel, sirecitare nesciant, Ecclesiae jejunia observaverint, et feria quarta et Sabbato a carnibus abstinuerint^* (nisi in iis diebus Nativitatis Domini festum inciderit), suis intercessionibus continuis, piisque suffragiis et meritis ac speciah prote6lione, post eorum transitum, praecipue in die Sabbati, qui dies ab Ecclesia eidem Beatissimae Virgini dicatus est, adjuturam "^.

VII. De actu heroico caritatis^.

1° Notio. Hic a6lus in eo consistit quod Christifidelis, sive aliqua formula adhibita, sive mente tantum, Deo offert pro animabus Purgatorii omnia opera satisfaBoria quae ipse per vitam peraget, et omnia suffragia. quae posl mortem ei obvenire poterunt. — Laudabiliter haec oblatio fit per manus B. Virginis, ita ut satisfa6liones et indulgentiae, prout ipsi placuerit, defun6lis distribuantur; sed haec non est pars integralis ct necessaria a6lus heroici 5.

Ejusmodi oblatione non ceduntur merita, qu?e omnino personah'a sunt; neque etiam impetrationes, quae pro nobis et aliis offerri valent, etiam post elicitum a6tum hujusmodi; sed tantum satisfactiones et indulgentiae; quoad missam, nil aliud ceditur quam fructus speciahs sacerdoti proprius, proindeque sacerdos, qui hunc a6tum ehcuit, non prohibetur sacrificium missae offerre pro iis qui eleemosynam obtulerunt. — Talis a6lus, quamvis ahquando sub nornine voti designetur, non obhgat sub peccato et revocari potest.

Ob justam tamen causam confessarius, specialem habens facultatem, abstinentiam in aliud pium opus commutare potest.

3 Ex dccrcto 5. Officii 16 dcc. 1910, dcfcrcntibus numisina conceduntur omncs favores spirituales Scapularibus adncxi, " Sabbatino privilegio non excepto ".

^ Atto eroico di ca?'ita^ Romiu, 1853; iuicco/ta, p. 530-531; Mcir/^T, p. 110-114; Berinocr^ I, q. 320-324.

2° Privilegia actui heroico concessa '. (a) Sacerdotes^indulto altaris jmvilegiati personalis gaudent singulis diebus; (b) fideles indulgentiam plenariam defundlis tantum applicabilem lucrari valent quoties sacram communionem accipiunt, aut feria secunda missam in suffragium defund^orum audiunt, dummodo aliquam ecclesiam visitaverint, ibique ad mentem S. Pontificis oraverint; (c) omnes et singulee indulgentiae, quas lucrantur sacerdotes aut fideles, sunt defundlis applicabiles.

Praecipuus autem valor hujus a6t(is est magnum caritatis incrementum, necnon multorum meritorum acquisitio, cum cessio indulgentiarum et satisfa(5lionum defun6tis fada maxime meritoria sit. Et sane pluris sestimandum est minimum meriti augmentum quam liberatio a maxima poena Purgatorii : haec enim poena brevi finietur, dum augmentum meriti beatiores nos efficit per totam seternitatem. — Nec sane timendum est ne propterea a(5lum heroicum elicientes per longum tempus in Purgatorio maneant : qui enim caritatem quotidie in defundtos exercent, in divinam misericordiam jure meritoque confidere possunt : " Date, et dabitur vobis : mensuram bonam et confertam, et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vobis " '.

Gratias igitur Christo, qui pretioso sanguine suo, non solum peccata nostra abstergit, sed etiam medium poenas peccato debitas expiandi benigne largitus est!

^o^jbgfepfeg?^^

De ffiatrtmottto

PRJiNOTANDA.

Sacramentum Matrimonii, sicut sacramentum Ordinis, ad bonum non solum individui.sed etiam societatis maxime confert. Sicut enim Ordine propagantur ministri Dei, qui spiritualem societatem regunt, ita Matrimonio san6lificatur anio viri et feminae, ex qu^ gignuntur cives qui utramque societatem efformant, civilem et ecclesiasticam. Quanti momenti sit de hoc sacramento disputare illi omnes norunt, quibus persuasum est non solum individuorum, sed etiam familiarum societatumque felicitatem et prosperitatem a filiorum procreatione bonaque educatione omnino pendere.

10 Varia matrimonii nomina. Matrimonium {inatris inuninm) ita appellatur, quia mater in prole suscipienda et educanda majorem operam quam pater regulariter impendit, cum infans matri " ante partum onerosus, dolorosus in partu, post partum laboriosus fuisse noscatur"i. Vocatur etiam conjtigium (cum,ju7tgere), quia est veluti commune jugum, cui sponte se submittunt qui matrimonium contrahunt; connubium, seu nuptice (a nubendo, id est velando), quia antiquitus sponsae, quando viris tradebantur, caput velo, pudoris grati^, operiebant^; consortium, {cum, sors)^ quo significatur ar6lissima corporum animorumque societas qu^ vir et mulier conne6luntur.
2° Matrimonium contractus et sacramentum. Matrimonium ut contra6lus naturalis et ut sacramentum spe6lari potest.

' 406 DE MATRIMONIO.

Matrimonium ut contractus, (lefiniri ]K)test : co)ivc7ttio lcgitiiNa i)itcr vindii ct ninlicron, iinitniun, cxclnsivnm et pcrpctnnni jns ipsis confcrc7is tnin ad actns ex sc aptos ad gcncrationciii prolis, tniii ad vitic coiniiinnis consortinin.

Dicitur :(a) conventio legitima... id est inita juxta leges sive naturales sive positivas, quibus matrimonium regitur; haec autem initur inter virum et mulierem, qui aliunde ad hujusmodi contractum de jure sint habiles.

(b) Mutuuin et perpetuuin jus ad afius... quibus verbis declaratur primarius finis matrimonii, videlicet prohs procreatio ac consequenter educatio. Ad essentiam autem matrimonii non requiritur ut de fa6to fiHi gignantur, cum steriles legitime nubant; nec etiam usus matrimonii, cum B. Virgo et S. Joseph legitimo matrimonio conjun6li sint, hcet juribus matrimoniahbus nunquam usi fuerint; sed sufficityz^i" ad ihos a6tus qui ex se apti sunt ad proh's generationem, hcet per accidens ahquando generatio non sequatur, vel conjuges jure suo non utantur. Ihud autem jus est mutuuin^ ut patet, tiperpetuum, ut sic excludatur vaga et fornicaria sexuum commixtio.

(c) Ad vitce coinmunis consortium : hic significatur fi.nis secundarius matrimonii, mutuum juvamen quod ex utriusque amore et societate exsurgit, juxta iUud Scripturie': "Non est bonum essc hominem soluni; faciamus ei adjutorium simile sibi". — Quapropter conjuges esse debent non solum una caro, ut prolem generent, sed etiam cor unum et anima una, ut sibi invicem adjutorium et solamen afferant.

Matrimonium ut sacramentum nihil aliud est nisi ipse contra6lus ad dignitatem sacramenti eve6lus, et definiri solet : saci^amentum Novce Legis, quo per consensum contrahentium legitime prcBstitiun^ gratia conjugibus confertnr aa matrimonii officia rite adimplenda. Definitio ex infra dicendis magis patebit.

3° De aliis matrimonii partitionibus. Sub multiplici respe6lu considerari potest matrimonium : —

1° Ratione validitatis, distinguitur in validum et invalidum : (a) prius, quod dicitur etiam verum^ illud est quod reipsa contra6lum est, absque ullo impedimento dirimente ; (b) posterius, quod vocatur etiam nullum, illud est quod, propter aliquod vitium seu impedimentum, non fuit vere contra6lum ; dicitur attentatum, quatenus alterutra pars cum scientia impedimenti illud inire ausa sit; putativum^ quando

PR.^NOTANDA. 407 ab ipsis conjugibus, vel saltem ab alterutro validum existimatur, quamvis ob latens impedimentum invalidum sit.

2° Ratione dignitatis, est legitimuvi vel ratuin : (a) le^- luAyJL iimujn, quando initum est juxta lcges juris naturalis et positivi, ita ut validum sit ut contra6lus, quamvis ad dignitatem sacramenti non attingat^; quale est matrimonium legitime contra6lum inter infideles seu non baptizatos; -^-^'<*'*h>->^ (b) ratum, id est receptum, quando inter fideles valide initur, ita ut rationem habcat sacramenti ^.

3° Ratione effeclus, dicitur ratum yel corisumniatiim : ra- n^j^^^ tum, quando celebratum, sed nondum copula carnali com- i^ pletum est; consummatum, quando completum est copula '-^fH^y^j,j^,_tcarnali de se apta ad generationem, sive conceptio revera sequatur, sive non.

4° Ratione durationis, matrimonium est actus \e\ status : prior est ipsa conventio transiens qua mutuo traditur jus in corpora in ordine ad generationem (matrimonium in fieri)\ posterior est status permanens ex hoc actu transeunte resultans (matrimonium mfacto esse).

49 Divisio. Quatuor erunt capita : in primo, agemus de ipso contra6lu matrimonii; in secundo, de sacramento ; in tertio, de impedimentis, qu?e aliquando utriusque celebrationi obstant; in quarto, de dispensationibus quae ab his impedimentis concedi solent. Duo priora capita erunt praesertim dogmatica, in eisque jus naturale et divinum dc matrimonio prsecipue exponemus. In duobus aliis, quaes- \onQs practicas, morales nempe et canonicas, praesertim ad ]\s positivuin spe6lantes, dcclarabimus. Attamen, etiam in priori parte, quasdam pra61icas conclusiones, occasione data, expendemus, ne bis de eadem materia agere cogamur.

Qua,- divisio melius inteHigetur ex sequenti schemate.

' Olim etiam conjugia fidelium lcgitima vocabantur, quando omnes legis solemnitates servatii^ fuerant; sed Iiodie prirvaluit sensus supra expositus. Cfr. BcnedicT. XIV, De Synodo, lib. VIII, c. i2,n. 5.

= Quandoque tamen, sed improprio sensu, 7-ata dicuntur etiam matrimonia fidelium clandestina ac proinde irrita. Cfr. Gasparri, n. 235.

DE MATRIMONIO.

De matrimonio ut co7itra6lu.

Ejus natura

' Consistit in contra6lu stabili. Essentia contra6l{is in consensu consistit.

Ejus proprietates

J unitas.

\ indissolubilitas.

De inatrimonio , ut sacramento.

De celebratione

'Existentia. Natura. Effe6lus.

Potestas leges ferendi circa matrimonium.

De pra^viis ad celebra- matnmonn.

^' I De ritu celebrationis.

tionem.

De impedimentisi Prohibentibus. matrimonii, 1 Dirimentibus.

De dispensatiO' \ De ipsis dispensationibus. nibus. \ De revalidatione matrimonii.

Appendix : De lege civili quoad matrimonium.

671- Errores confutandi. Pullulant hodie errores de matrimoniali contra6lu. (a) Multi, praesertim evolutionistcE et materialistce, tenentes hominem a bruto descendere, contendunt proniiscuitatem inter primos homines viguisse, sicut inter cetera animantia, ita ut viri indiscriminatim commiscerentur feminis feminceque viris, prout se dabat occasio; huic autem promiscuitati swccQssisse polygamiam e. polyandriam, et nonnisi post longa saecula praevaluisse monogamiam ^ (b) Multi tamen hodierni, etiam inter evolutionistas, fatentur monogamiam esse perfe6liorem ceteris matrimonialibus contra6libus, ideoque retinendam, dummodo tamen facile admittatur divortium, et conjugibus ita separatis liceat novas nuptias ambire ^. (c) Non pauci tamen, prsesertim inter socialistas, favent unioni liberce : juxta ipsos, praecipuus finis unionis inter virum et mulierem est mutua voluptas ; ad hanc igitur unionem requiritur et sufficit mutuus amor : qui mutuo se amant, eo ipso jus habent simul cohabitandi ; cessante amore, abrumpi debet unio. Proles vero, ex unione libera nata, curante Statu civili aletur atque educabitur, absque parentum interventu^.

' Lubbock, The origin of civilization; Morgan, Systems of consanguinity, affinity and of the human family; Mac Lennan, Studies in ancient history comprisiiig a reprint of Primitive marriage, London and New York, 1886; Giraud-Teulofi, Les origines du Mariage et de la famille, Gen^ve et Paris, 1884.

Mta, inter alios, Naquet, Dumas^ Paul tX. Vidor Margueritte, aliique infra recensiti ubi de divortio.

3 A. Bcbel, La femme dans le passe, le present et Tavenir (trad. de Tallemand par H. Rave), 1891; B. Malon, Le socialisme integral, Paris, 1892, t. I, ch. 7; G. Reiiard, Le regime sociaHste, 1898, p. 59; Ch. Albert^ L'amour libre, Paris, 1900; aliique quos recenset Turgeon, Le Feminisme frangais, Paris, 1902, t. II, p. 259-288.

Contra quos errores catholicam do6lrinam exponemus : 1° de natitrd; 2° de propj-ietatibus matrimonialis contra6l{\s.

Art. I. De natura matrimonialis contractus.

Ad naturam hujus contra^lCis perpendendam, duo ostendemus : i° matrimonium consistere in co7itra£lu stabili; 2° essentiam hujus contra6lCis in consensu reponendam esse.

§ I. De stabilitate matrimonialis contractus.

Thesis : Jure naturali et divino, matrimonium non in unione libera et revocabili consistere debet, sed in unione stabili ad constituendam familiam apta. Certum est contra socialistas et aljos liberai unionis patronos.^

Cum nostra thesis ab iis impugnetur qui revelationis au6loritatem rejiciunt, historicis et philosophicis primum utemur argumcntis, quibus via parabitur expositioni catJioliccB do6lrincB.

1° Argumenta historica. Contendunt adversarii unionem sexuum antiquitus fuisse liberani et promiscuani 2, ideoque hodiernum modum contrahendi matrimonium, utpote moribus et lege civili tantum indu6lum, aboleri posse ac debere.

Arguunt : (A) ex evoluiionis legibus : supponunt hominem e bruto descendere, et exinde inferunt primos homines a brutorum moribus non fuisse alienos, inter quse viget unio promiscua, non autem sla- ^^'Xx^-.i^)^^. prcesetiti statu incultarum tribuum qu2&^ inquiunt,primitivorum hominum mores retinent; apud eas enim, aiunt, viget sexuum pro??iiscuitas, aut ejusdem vestigia manent, qualia sunt : ??iatriarchatus seu status in quo mater principali au6toritate gaudet in famiha; praxis genealogiam filiorum non ex patribus, sed e matribus trahendi; polygai?iia et polyand?'ia seu unio plurium simul mu- Herum cum uno viro aut vice versa; (C) ex quibusdam factis antiquisj quae videntur esse vestigia primitivoe promiscuitatis, prout erant sacra prostitutio, quae in quibusdani templis florebat, necnon jus primce no^is vel praxis hospitibus tradendi propriam uxorem.

ResJ)onde7nus autem multa ex iis quae allegantur non esse fa6la universaHa, sed exceptiones^ et ex iis non

' Cfr. Card.Biltot, De Sacramentis, t. II, th. 33. * Quorum argumenta recenset et confutat G. Fo?isegrive^ Mariage et Union libre, Paris, 1904.

inferri olim viguisse sexuum promiscuit.item aut unionem liberam; sed e contra historice constare jam a primis temporibus unionem viri et mulieris ordinatam fuisse ad familiam stablleui constituendam.

(A) Evolutio,ad quam appellant adversarii,non est fa6lum, sed hypothesis quam prsestantissimi transforniistce fatentur minime probatam esse, pr^sertim si de hominis origine agitur, ut di6lum est iri Tr. de Deo Creante, n. 838-839. Inter eos vero qui putant hominem a bruto descendere, eruditissimi dicunt primos homines non fuisse promiscuitati addi6lGS idque probant ex ipsis legibus evolutionis. Nam, teste Darivin\ simii, ex quibus multi evolutionistae: asserunt hominem oriri, promiscuitati non indiilgent, sed quidam sunt monogami, ahi vero polygami. Siquidem inter eos, sicut inter homines, maxima viget quoad feminas zelotypia, et mares maximo zelo contra alios pugnant ut exclusive possideant feminas quas sibi conjunxerunt. Si igitur inter primos homines viguisset sexuum promiscuitas, hi fuissent ipsis simiis inferiores, neque esset ascensio et profe6lus, sed potius regressus : quod sane legibus evolutionis aperte contradicit.

(B) Ex inoribus autem incultaruvi gentiuni non solum non constat primos homines promiscuitati aut unioni liberae addi6los fuisse, sed infertur inter eos contra6lum matrimonii stabilem viguisse. Etenim, si testimonia perpenduntur eorum qui diu^ et non paucis tantum mensibus, inter eos vixerunt, haec notatu digna sunt : (a) promiscuitas non existit apud incultas tribus nisi rarissime, et quidem pra^sertim ubi perditi.ssimi viri ex Europa morum corruptionem intulerunt; fere ubique famih*a habetur ut fundamentum societatis et pra^sidium tribus : quapropter, etiam ubi divortium et polygamia permittuntur, contra6lus matrimoniaHs ex se stabilis initur; (b) pariter exoganiia seu praxis extra

Darwin, Descent of man, T. II, ch. 19; gallice La Descendance de rhomme, Paris, 1893, t. H, p. 392. Cfr. Letourncaii, Evolution du maiiage et de la famille, Paris, 1888, ch. 3; Wesiermark, Origine du mariage dans r^spece humaine, Paris, Guillaumin, 1895, ch, 5-6; G. Fonsej^rive, Mariage et Union hbre, Paris, 1904, p. 19- 29.

familiam et tribum quserendi uxorcm », habitus comparandi uxorem aut dotem ei assignandi ostendunt voluntatcm familiam stabilem constituendi; (c) stri6lis legibus providetur castitati puellarum et uxorum^ : in pluribus regionibus remotissima domus cubicula inhabitant, ne ab ah'enis aspiciantur; ahbi earum facies mutilationibus deturpatur ne ahis viris placeant; plerumque pueUae a viris seclusae manent usque ad nuptias; quae ante matrimonium seducuntur harumque corruptores severis pcenis ple6luntur; adulteria autem omnino reprobantur et stri6le puniuntur; quae quidem omnia multum sane a promiscuitate et unione hbera ahena sunt.

(C) Idem constat ex historid antiquormn populomm, (a) Vetustissimus legum codex, an. circiter 2200 ante Christum ab Hammourabi^ Babylonia^ rege, conditus, non solum promiscuitatem excludit, sed etiam supponit monogamiam jam praevalere. Contra6lus matrimoniahs publice iniri debet; non potest vir concubinam accipere, nisi uxor ejus sit infirma aut sterilis : tunc accedit ad servam quam uxor sibi substituit; si serva sit pariter sterihs, aham uxorem ducere potest. Divortium quidem permittitur, ad nutum viri : sed si hic uxorem dimittat absque sufihcienti ratione, ipsi dotem restituere debet, imo quandoque quamdam compensationem ei praebere. Adulterium, incestus, stuprum stri6le sub gravibus poenis prohibentur3.
(b) Apud^OT^^^^^-^jCtsi polygamia et divortium sub aliquotrestrictionibus permittebantur, generatim consuetudo praevalebat unicam uxorem ducendi, ut tradit Herodotiis; ceteroquin unio hbera minime agnoscebatur,sed adulterium lege civih stri6leprohibebatur^ — (c) Apud /«^^i, quindecim ssecuhs ante Christum, unica ducebatur legitima uxor, quae nunquam dimitti poterat, plures tamen permittebantur concubinae. Promiscuitas vero minime admittebatur; nam

3 M^moires publies sous la diredlion de M. de Morgan, t. IV, Textes elamites-semitiques, 2^ serie, par le P. Scheil, Paris, Leroux, 1902, p. 145-150.

/. G. IVtikinson, A popular account of the ancient Egyptians, London, 1854,1. II, p. 224; Maspero^ Histoire ancienne des peuples d'Orient, ed. in-4°, Paris, 1897, t. II, p. 502-503.

iidulterium habebatur tamquam unum e tribus majoribus peccatis. Postea tamen viris licentia data fuit dimittendi uxorem, si hsec sterilis esset aut fihas tantum peperisset, aut defedtibus laboraret quos vir tolerare nequibat'. (d) In Sifiensi imperio, juxta legem Confucii, una tantumaccipi debet legitima uxor; divortium quidem permittitur viro, sedsolumob gravemcausamalege determinatam. (e) Apud GrcBcosRomanosque, nonobstante divortio, praevalet monogamia, et adulterium etiam viri ut aHquid indecorum et turpe existimatur; spurii non sunt familise membra, nec in cultu domestico partem habere possunt. Attamen concubinatus sub quibusdam conditionibus lege permittitur'. Quam honorabile haberetur matrimonium apud Romanos, constat ex modo quo apud veteres jurisperitos definitur^ : " Consortium omnis vitse, individua vitse consuetudo, divini et humani juris communicatio".

Ex his testimoniis ahisque permultis quse adduci possent, luculenter constat apud antiquas gentes non prsevaluisse sexuum promiscuitatem nec unionem hberam, sed eam viri et muHeris unionem quse ad famiham constituendam apta est.

FaHa ah adversariis allegata non necessario promiscuitatem supponunt. (a) Dicunt quidem apud multas tribus matriarchatum in usu fuisse, et genealogias fihorum non ex viris, sed ex mulieribus deductas fuisse. — Fa6tum hujusmodi non fuit universale, sed solum apud quasdam tribus viguit; sat facile expHcatur ex eo quod, apud illas gentes, vir per longum tempus absens erat, venandi, piscandi aut bellandi causa; quapropter infantes, quorum ahquando pater incertus erat, et qui ceteroquin cum matre diutius quam cum patrecohabitabant, maternum nomen accipere solebant. Sed exinde minime sequitur promiscuitatem aut unionem Hberam in usu communi fuisse.

(b) Sacra prostitutio, quse in quibusdam tempHs florebat, necnon jus prinicB noHis aut praxis hospitibus tradendi propriam uxorem, aHaque ejusmodi sunt abusus, qui ex innata Hbidine falsoque hospitaH'tatis conceptu oriuntur, sed dici nequeunt vestigia pristinge promiscuitatis.

Pauca vero {2,C(.2i polyandricB2i\. promisc7iitatis ,quve 2ipud quasdam tribus aHegantur, per modum exceptionis se habent, et generalem

' La Maze/iere, Essai sur revolution de la civiHsation indienne, Paris, Plon, 1902, t. I, Introd.; t. II, pp. 15, 306 etc.

' F. de Coulanges, La Cit^ antique, I. II, ch. 2-3; Denis, Histoire des th(!ories morales dans Tantiquite, Paris, 1856, t. I, p. 69-73. — Spart«i3, juxta Lycurgi leges, eadem muHer a pluribus fratribus possideri poterat; cfr. Fonsegrive, op. cit., p. 36.

» Modestin., Digest., XXII, 2.

regulam stabilis niatrimonii non infirmanl" : polyandria habita est ubi fcminc-e numero pauciores erant quam viri; promiscuitas, ubi exstitit, satis facile explicatur ex quadam morum corruptione quin necesse sit supponere primos homines liuic vitio addictos esse.

Chapter 14 of 73