X. De Sancto Spiritu alia Prosa.
In hac prosa consimilis ratio rhythmicae compositionis observata conspicitur, sicut in penultima, Lux jucunda, lux insignis, praeter id quod in decimo tertio, et decimo quarto versu non habet prima clausula responsum in exitu syllabarum ad secundam ejusdem versus, sed singulae earum finem suum habent consonantem suo medio, ut unius et ejusdem clausulae medium respondeat in simili desinentia suo ipsius fini. In ea commendatur multipliciter Spiritus sanctus, tum a divinis proprietatibus et habitudine ejus ad Patrem et Filium, circa principium praesentis prosae et finem. Tum a variis suae bonitatis in creaturas operibus, potissimum in homines, quorum anima sua dignatione visitat et illustrat. Demum humilis ad ipsum fidelis populi fit supplicatio, a decimo septimo versu usque ad vicesimum primum. Et quoniam totius prosae contextus admodum facilis est et legentibus pervius, paucis adnotationibus ea transigetur. Auctor ejus: Adam de Sancto Victore.
Vi procedis ab utroque
Genitori, genitoque,
Pariter paraclete
Redde linguas eloquentes,
Fac ferventes in te mentes
Flamma tua divite.
Amor Patris Filiique,
Par amborum, et utrique
Compar et consimilis,
Cuncta reples, cuncta foves
Astra regis, coelum moves,
Permanens immobilis.
Lumen clarum, lumen charum
Internarum tenebrarum
Effugas caliginem.
Per te mundi sunt mundati,
Tu peccatum et peccati
Destruis rubiginem.
Veritatem notam facis
Et ostendis viam pacis;
Et iter justitiae,
Perversorum corda vitas
Et bonorum corda ditas
Munere scientiae.
Te docente, nil obscurum.
Te praesente, nil impurum;
Sub tua praesentia,
Gloriatur mens jucunda.
Per te laeta, per te munda
Gaudet conscientia.
Tu commutas elementa
Per te suam sacramenta
Habent efficaciam.
Tu nocivam vim repellis;
Tu confutas et refellis
Hostium nequitiam.
Quando venis, corda lenis;
Quando subis, atrae nubis
Effugit obscuritas.
Sacer ignis, pectus ignis,
Non comburis, sed a curis
Purgas, quando visitas.
Mentes prius imperitas,
Et sopitas et oblitas,
Erudis et excitas.
Foves linguas, formas sonum.
Cor ad bonum, facit pronum,
A te data charitas.
O juvamen oppressorum!
O solamen miserorum!
Pauperum refugium:
Da contemptum terrenorum;
Ad amorem supernorum
Trahe desiderium.
Pelle mala, terge sordes:
Et discordes fac concordes:
Et affer praesidium.
Tu qui quondam visitasti;
Docuisti, confortasti,
Timentes discipulos:
Visitare nos digneris.
Nos si placet consoleris
Et credentes populos.
Par majestas personarum;
Par potestas est earum;
Et communis deitas.
Tu procedens a duobus:
Coaequalis es ambobus:
In nullo disparitas.
Quia tantus es et talis
Quantus Pater est et qualis.
Servorum humilitas
Deo Patri Filioque,
Redemptori, tibi quoque,
Laudes reddat debitas.
Amen.
Chapter 10 of 36