Caput VIII. Leodiensis ecclesiæ egregium testimonium : Leodienses an fuerint schismatici : an in sua epistola falsum aliquid docuerint ; cur pro ea doctrina veniam petierint, cu…

Leodiensis ecclesiæ egregium testimonium : Leodienses an fuerint schismatici : an in sua epistola falsum aliquid docuerint ; cur pro ea doctrina veniam petierint, cum in communionem recepti sunt.

Leodiensis ecclesia à tot sanctissimis Episcopis instituta, pietatis, doctrinæ atque ecclesiasticæ disciplinæ laude floruit. Hæc de nostra quæstione insignem scripsit epistolam tomis conciliorum insertam. Hæc ut intelligatur, exponenda paucis horum temporum historia. Anno Christi 1105, Henricus V, Henrici IV filius, biennio antea rex à patre designatus, in parentem arma movit, tanquam eum coacturus ad apostolicæ Sedis obsequium Principes ad filium defecerunt : captus imperator : « anno 1106, conventus principum Moguntiæ factus, ubi supervenientes apostolicæ Sedis legati, anathema à Romanis Pontificibus in imperatorem factum omnibus qui aderant promulgabant : Principem Henricum seniorem omnibus modis commonitum, vel, juxta alios, circumventum et coactum, insignia regni resignare ac mittere filio persuadent. » Hæc Otho Frisingensis. Tum subdit : « Quæ omnia utrum licite an secus acta sint, nos non discernimus : » adeo hæc omnia, licet auctoritate Romani Pontificis Paschalis II facta, à viris doctis sanctisque pro ambiguis habentur. Henricus IV Coloniam pergit, exinde Leodium, in utraque parte regio more susceptus, bellum instaurat. Hac ergo temporum necessitudine, Leodienses, quod episcopum suum secuti, Henricum seniorem adversus filium tuerentur, à Paschale II excommunicati, jussusque Robertus Comes Flandrensium ferro adoriri eos. Extat Epistola Paschalis II, quæ incipit : Benedictus Dominus : qua, comiti ejusque militibus, in peccatorum remissionem, et apostolicæ Sedis familiaritatem præcipit , ut Leodienses clericos, omnesque Henrici hæreticorum capitis fautores pro viribus persequatur .

Ea causa Leodienses, superstite adhuc Henrico IV bellisque inter patrem et filium flagrantibus, gravem edunt Epistolam sub hoc titulo ; Omnibus hominibus bonæ voluntatis : quos quoniam Baronius ut schismaticos suggillat, ne inauditos damnemus, audire nos oportet. Ergo prolixas epistolæ hæc summa est.

Primum quidem Leodienses Romanam Ecclesiam non aliter quam Matrem , Paschalem non aliter quam Patrem , quam Apostolicum , quam Episcopum episcoporum , quam Angelum Domini , quam Christum Domini appellant, ad quem pertineat sollicitudo omnium ecclesiarum . Hildebrandum etiam seu Gregorium VII non aliter quam pro Papa habent. Jam ergo constat eos non adhæsisse Antipapæ, neque à vero Pontifice recessisse.

Secundo, negant excommunicari se debuisse, quod regem colerent, ac Cæsari redderent quae essent Cæsaris ; laudatisque Petri et Pauli locis de colendis regibus : « Quia ergo, inquiunt, regem honoramus, quia dominis nostris non ad oculum, sed ia simplicitate servimus, ideo excommunicati dicimur ? » Addunt inviolabilem esse quæ regi, ex regalibus ejus acceptis ab omni tempore, jurata sit fidelitas : primum Hildebrandum hæc commovisse : hunc novellæ traditionis auctorem, ut debita regi ac jurata etiam fidelitas solveretur. Quod autem Paschalis II Henricum seniorem vocaverat hæreticorum caput, sic respondent : « Si talis est, quod absit, et pro nobis dolemus, et ipsi Domino nostro condolemus : nihil modo pro imperatore nostro dicimus, quod etiamsi talis esset, tamen eum nobis principari pateremur, quia ut talis nobis principetur, peccando meremur. Esto, concedimus vobis inviti, eum talem esse qualem dicitis, nec talis à nobis repellendus esset, armis contra eum sumptis, sed precibus ad Deum fusis. »

Patet ergo Henrici IV tempore fuisse multos, qui cum Sedem apostolicam, eique præsidentes Romanos Pontifices colerent, interim à regum obedientia, pontificiis decretis abduci se posse pernegabant. Tota enim Leodiensis ecclesia, divinis eloquiis erudita, eam doctrinam tuebatur.

Neque dicas Leodienses, commotiores scilicet, quædam profudisse, quæ nec ipsi probemus : neque enim nostra refert, quam commoti fuerint, qui ferro flammâque vastari juberentur, sed quam veram doctrinam de Romanis Pontificibus deque regibus tradiderint.

Neque etiam objicias, aperto errore laborasse eos, qui excommunicari posse reges negare videantur. Neque enim id absolute dicunt, quod reges et imperatores excommunicari non possint : sed « quod aut minime, aut difficile possunt reges et imperatores excommunicari, secundum etymologiam nominum illorum, et juxta determinationem excommunicationis. » Hæc enim non obscure significant, raro quidem et difficile veniendum esse ad excommunicandos reges, quod nemo diffitetur : minime vero et nunquam, ad excommunicandos eos ea excommunicatione, qua societas etiam civilis abrumpitur. Unde excommunicationem à Pontificibus latam, non absolute nullam, sed indiscretam appellant.

Quid autem esset illa excommunicatio indiscreta , prolato canone Gregorii VII, exponunt his verbis : « Quod excommunicati dicimur, non gravius justo feras ; quia, ut credimus, nos ab excommunicatione excipiet, saltem ipsa Romana auctoritas. Hildebrandus Papa, qui auctor est hujus novelli schismatis, et primus levavit sacerdotalem lanceam contra diadema regni, primo indiscrete Henrico faventes excommunicavit : sed reprehendens se intemperantiæ, excepit ab excommunicatione illos qui imperatori adhærebant, necessaria ac debita subjectione, non voluntate faciendi, vel conciliandi malum ; et hoc pro decreto scripsit : » quod est illud decretum : Quoniam multos , à nobis integre suo relatum loco ; in quo et illud notavimus, liberari ab excommunicatione eos, qui non ita curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur ; quo quidem Leodienses satis se tutos ab excommunicatione putabant, cum nullius malæ rei auctores extitissent.

Ergo ea erat Leodiensibus indiscreta excommunicatio, quæ indiscriminatim communicationem omnem cum imperatore, etiam in civilibus ac necessariis negotiis prohiberet : quam profecto doctrinam toto terrarum orbe à Leodiensi ecclesia divulgatam, à nemine erroris fuisse notatam legimus, aut nunquam ab ea ecclesia postulatum ut eam ejuraret

Quod autem objiciunt, Leodienses petita venia in communionem receptos, nihil hoc ad ejuratam epistolæ doctrinam pertinere testatur ipse Baronius, qui ea de re ex Urspergensi sic scribit : Leodiensis episcopus, cæterique coepiscopantes, inter cætera recipiuntur in communionem pœnitentiæ, hac conditione, quod cadaver ipsius excommunicati per se pridie in monasterio tumulatum effoderent, et absque ulla sepultura vel exequiarum communione, in loco non consecrato deponerent ; comprobantibus his qui aderant archiepiscopis et episcopis ; quia quibus vivis Ecclesia non communicat, illis etiam nec mortuis communicare possit. » Recte omnino et ex prisca disciplina, meritoque Leodienses emendare coacti quod prava misericordia fecerant : interim patet hanc unam ab eis conditionem postulatam, ut cadaver excommunicati sacro loco projicerent : non profecto ut Epistolæ suæ doctrinam abdicarent. Manet ergo Epistolæ antiquæ doctrinæ de inviolabili regum majestate testis, adversus Gregorii VII novitatem, quam distincte notat ; neque quisquam eam notam eluit Manavit opinio hujus novitatis ad posteros, ut vel Othonis Frisingensis à nobis relata verba testantur. Alios postea testes audiemus. Hic quidem Germanici nominis episcopos ac scriptores commemorare voluimus.