Caput primum. Refertur Declarationis caput ii : hujus libri scopus : synodum Constantiensem Sedi apostolicæ nunquam infensam aut suspectam fuisse

Refertur Declarationis caput ii : hujus libri scopus : synodum Constantiensem Sedi apostolicæ nunquam infensam aut suspectam fuisse.

« Sic autem inesse apostolicæ Sedi ac Petri successoribus Christi Vicariis, rerum spiritualium plenam potestatem, ut simul valeant atque immola consistant sanctæ œcumenicæ synodi Constantiensis à Sede apostolica comprobata, ipsoque Romanorum Pontificum ac totius Ecclesiæ usu confirmata, atque ab Ecclesia Gallicana perpetua religione custodita decreta, de auctoritate conciliorum generalium, quæ sessione quarta et quinta continentur ; nec probari à Gallicana Ecclesia, qui eorum decretorum, quasi dubiae sint auctoritatis ac minus approbata, robur infringant, aut ad solum schismatis tempus concilii dicta detorqueant. »

Hoc capitulum tria præstat. Theologi Parisienses totaque Parisiensis Academia, et Ecclesia Gallicana id semper egerunt, ut efficacissimis æque ac simplicissimis verbis agnoscerent manantem à Christo, ad Petrum atque ad Petri successores Romanos Pontifices summa auctoritate transmissam vicariam potestatem ejusque plenitudinem : eam scilicet, quæ ad omnia spiritualia Ecclesiæ Christi commissa pateat. Primum hoc. Tum ad eam certa ratione explicandam, concilium illud adhibet, quod sit ad eam rem maxime idoneum, constantiense scilicet ; quippe quod papalem potestatem postremis sæculis à pessimis hæreticis Albigensibus ac Valdensibus, recentissime verò à Viclefistis et Hussitis perditissimis hominibus obscuratam, ad hæc infando schismate per quadraginta fere annos collapsam ac semilaceram, in pristinam amplitudinem revocant. Tertio ac postremo, ne quis scrupulus superesse possit, eadem Parisiensis Academia atque Ecclesia Gallicana, ex ipsa gestorum serie exponit ac firmat Constantiensis decreti auctoritatem certam, neque ambiguam mentem.

Et quidem Dissertatione prævia admonuimus procul amovendam illam, quæ per summam imperitiam, quorumdam animos incessit de egregia synodo suspicionem iniquissimam ; quasi Sedi apostolicæ ipso etiam nomine infausta videatur, quod contra est ; cum omnes quidem universales synodi id innatum insitumque habeant, ut pontificiam potestatem, sibi conjunctissimam totique corpori praesidentem, venerentur ac foveant, ut omnium sæculorum ab ipsa christianitatis origine testatur experientia ; illa vero præ cæteris habeat hæc tria : primum quod pontificiam potestatem, foedo extincto schismate, pristino splendore lucere fecerit ; deinde quod à seditiosissimis hæreticis ejus potestatis luculentissimam confessionem exegerit ; tertio quod egregium Pontificem Martinum V, jam inde ab initio hujus conventus partem optimam, ipsa è sinu suo elegerit ac pepererit : quin etiam cum eo res devenisset, ut abjectis omnibus, qui de papatu litigarent, verus et indubitatus Pontifex crearetur, hæc statim edixerit : « Dent operam electores, cum de creatione agitur Vicarii Jesu Christi, successoris beati Petri, universalis rectoris Ecclesiæ, gregis Domini directoris, ne quid aliud cogitent, quam ut eorum ministerio de utili et idoneo universali Ecclesiæ pastore provideatur. » Quæ verba et alibi memoravimus, et nunquam satis inculcanda nunc etiam summa cum animi voluptate repetimus.

Ex his igitur et aliis æque probatis fœdam hanc Binianæ editionis notam expungimus : Concilium Constantiense ex parte approbatum ; quippe quæ Romana quoque editione spreta, uti prædiximus, privati hominis temeritate sit addita. Verum ut res procedat clarius, sessionum iv et v Constantiensis concilii à Parisiensibus nostris et à clero Gallicano laudata decreta referamus.