Caput XVIII. An Lateranensi synodo, sub Leone X, Constantiensia decreta abrogentur ? quantis auctoritatibus hæc firma sint ; cur patres Gallicani priora Basi-leensia gesta in De…

An Lateranensi synodo, sub Leone X, Constantiensia decreta abrogentur ? quantis auctoritatibus hæc firma sint ; cur patres Gallicani priora Basi-leensia gesta in Declaratione sua exprimenda non putaverint.

Lateranensem synodum sub Leone X, in eâque editam Constitutionem Pastor æternus, de Pragmatica-Sanctione abolenda. Bellarminus et alii passim objiciunt, qua Constantiensia toties approbata decreta rescissa sint. Hic ergo, ut supra de Florentino, ita nunc de Lateranensi concilio quærimus : an Constantiensia decreta rescissa sint, ut olim Ariminensia ? Ne id quidem dixerint, cum Leo X Constantiensem synodum nullo decreto violarit. Cur ergo reticuit synodi Constantiensis nomen ? an reverentia synodi œcumenicæ ? Ergo pro œcumenica habebat, cujus proinde decreta, quæ ad doctrinam spectant, si labefactare !, semetipsum potius quam Constantiensem synodum ipse convelleret. Itaque hoc illud est quod sæpe querimur : collidi et committi inter se veluti dissidentes præliantesque synodos, tanquam in conciliorum doctrina esset illud, quod Apostolus vetat, est et non ; quo non modo Constantiensis, sed etiam conciliorum omnium nutet auctoritas.

Jam si auctoritas auctoritati comparetur, vix quisquam negaverit Lateranensi synodo Constantiensem, ut rerum gestarum gloria atque episcoporum magnorumque virorum numero et claritudine, sic etiam auctoritate esse potiorem : primum hoc. Alterum subjungimus : Lateranensibus decretis firmari potius Constantiensia quam rescindi.

Ac de Lateranensis quidem synodi auctoritate omnibus notum, quam pauci episcopi ; quam ex paucis provinciis convenerint ; quam justis de causis Galli se excusarint ; quam difficilis tum ad Urbem esset aditus, flagrante Italia atrocibus bellis, Itaque Gallicanæ ecclesiæ tum Lateranensis concilii auctoritas plane nulla, et, ut Bellarmino etiam ipsi visa est, non admodum stabilis ; quippe qui in asserendis pontificiis gestis confidentissimus, de Lateranensi synodo hæc trepide scripserit : « Concilium Lateranense non fuisse generale vix dici potest : » et alibi : « De concilio Lateranensi nonnulli dubitant, an fuerit vere generale ; ideo usque ad hanc diem quæstio superest etiam inter catholicos, » Hac igitur synodo si præstare contendimus numerosissimam ac patentem omnibus Constantiensem synodum, tanta rerum gestarum gloria nobilem, ac denique à tot synodis totque Pontificibus approbatam ; id jure nostro agere videbimur.

Jam quod in Lateranensi synodo dicitur : Romanum Pontificem supra omnia concilia potestatem habere , primum quidem vidimus non definiendo, sed narrando esse positum : quod Constantiensibus dedita opera factis definitionibus prævalere non possit : tum ex tenore verborum eo referendum esse, ut Pontifex concilia indicere, transferre ac dissolvere valeat : quod nec universim et sine causa valere, nec ad quæstionem nostram, aut ad ea quæ tuemur decreta Constantiensia pertinere sæpe ostendimus.

Huc accedit, quod Leo Eugenii, Pii aliorumque antecessorum insistens vestigiis, Basileensia damnet ; sed ea quæ post translationem gesta sunt : quo etiam refertur illud, quod de superiori Papæ potestate dicit

Quod autem Pragmatica antiquata sit, nihil ad quæstionem nostram. Etenim Constantiensia iisque conjuncta Basileensia anteriora, de conciliorum auctoritate decreta, etsi inserta Pragmaticæ, non tamen ex Pragmatica vim obtinebant suam, ut, prostrata Pragmatica, jacere necesse sit. Denique Pragmatica abolita quidem est, non tamen ut hæreticum quid, aut erroneum, aut suspectum in fide sonans ; sed ut corruptela noxia disciplinæ. Abierint ergo quæ ad disciplinam spectant, quandoquidem Romana Curia ea ferre non poterat ; nos ea non tuemur : stent vero immota, quæ ante Pragmaticam extiterunt sacrorum conciliorum dogmata, quæ neque à Leone X aut Lateranensi concilio tacta sunt, neque tangi sine gravissimo fidei periculo potuere.

Quare ecclesia Gallicana in Tridentina synodo antiquam do conciliorum potestate professa est sententiam, constititque omnino, neque Gallos à Constantiensis concilii decretis tuendis destitisse, neque Pontificem aut synodum ut ab eis desisterent postulasse.

Diximus etiam quo loco relicta sit controversia de conciliis transferendis ac dissolvendis, cum Tridento Bononiam indicta translatio, ac postea concilii suspensio, iterataque celebratio, ac tandem dissolutio, non nisi synodo approbante et condecernente facta sit.

Neque prætermittendum id quod Pallavicinus refert ; Hispanos sæpe multumque questos, quod sessione xvii, decreto de celebrando concilio insertum illud esset : « Tractanda ea quæ proponentibus legatis ac præsidentibus apta et idonea ipsi sanctæ synodo videbuntur. Nempe verebantur ne concilians auctoritas ac libertas ea clausula violaretur, totaque synodus in legatorum posita potestate esset. Nostros ad Hispanorum sententiam accessisse acta testantur. Tandem ipsa synodus, sessione xxiv, « explicando declarat mentis suæ non fuisse, ut ex prædictis verbis solita ratio tractandi negotia in generalibus conciliis ulla ex parte immutaretur, neque novi quidquam, præter id quod a sacris canonibus, vel generalium synodorum forma hactenus statutum est, cuiquam adderetur vel detraheretur : » ne scilicet aut Patrum imminuta majestas, aut legatis addita auctoritas putaretur. Sic sapientissima synodus omnia inter catholicos controversa integra esse voluit, nedum Constantiensia semper immota subrueret.

Omnino ergo constat valere Constantiensia sessionum iv et v decreta : primum ex sese, suaque et Spiritus sancti auctoritate nixa ; tum consequentibus in ipsa synodo gestis : valere postea Martino V toties approbante, toties exsequente : tm convocatione conciliorum trium generalium, Papiensis, Senensis, ac Basileensis, ex Constantiensibus decretis instituta ad hæc decretis synodi Basileensis adhuc Eugenio adhærentis : nec minus ex Eugenii diplomatis in utroque dissidio editis, quin etiam Ferrariensis ac Florentinae synodi expressa auctoritate : Nicolai etiam V decretis ; atque ipsa Pii II retractatione : denique Leonis X, et sub ipso habitæ synodi Lateranensis constituto, atque ipsa synodi Tridentinæ sententia ; ut tantam nubem testium, tantam auctoritatem, tamque firma munimenta, nemo sine gravissimo suo ac rei ecclesiasticæ detrimento labefactare possit.

Ex bis igitur patet, quam vere sancteque præsules Gallicani, in ea, quam tuemur, Declaratione affirmarint, sessionum iv et v Constantiensium decreta, « à Sede apostolica approbata, ipsoque Romanorum Pontificum, ac totius Ecclesiæ usu confirmata esse. » Quo loco, cur Basileensia priora exprimenda non putarint, nemo jam non videt, id causæ fuisse, quod nihil aliud quam Constantiensium firmamenta essent ; atque id notari velim propter auctorem anonymum, cui ad Basileensis synodi auctoritatem, valere Gallicanorum præsulum silentium, sufficientissima responsio est. Ingeniosissimum suffugium, quo nempe declinet tot ac tanta argumenta, quæ ex Basileensibus prioribus gestis, Eugenianisque consentientibus decretis, tanquam ex invictissimis munitissimisque castris prodeunt.