Caput primum. Consensionis universalis vis et auctoritas ante omne judicium ecclesiasticum : multo major cum Romani Pontificis decreta, nullo reclamante, obtinent
Consensionis universalis vis et auctoritas ante omne judicium ecclesiasticum : multo major cum Romani Pontificis decreta, nullo reclamante, obtinent.
Quid gestum sit in synodis œcumenicis, maxime ad dijudicandas fidei quæstiones, synodica hactenus acta docuerunt. Nunc quomodo sine synodis œcumenicis subortæ quæstiones terminari potuerint, eadem quam secuti sumus traditione Patrum facile expediemus.
Et quidem nostri censores eo maxime se efferunt, quod multæ hæreses, sine concilii universalis examine, sola Romani Pontificis auctoritate damnatæ , summam ejus et ineluctabilem auctoritatem probent ; qui nec illud advertunt, multas hæreses, ut sino conciliis œcumenicis, ita sine speciali Romani Pontificis definitione damnatas atque extinctas fuisse. Locus Augustini in eam rem clarus ac notus : « Numquid congregatione synodi opus erat, ut aperta pernicies damnaretur ; quasi nulla hæresis aliquando, nisi synodi congregatione damnata sit : cum potius rarissimae inveniantur, propter quas damnandas necessitas talis extiterit ; multoque sint atque incomparabiliter plures, quæ ubi extiterunt, illic improbari damnarique meruerunt ; atque inde per cæteras terras devitandae innotescere potuerunt.1 » Perpendant illud ; Ubi extiterunt , illic , etc . , atque illud, inde devitandae, etc., nulla gravioris à Romana Sede censuræ mentione. Neque enim Ecclesiæ talem sententiam expectarunt, ut Manichaeos, Ophitas, [162] Collyridianas illas, Tertullianistas, aliasve sive manifeste impias, sive obscuras levesque sectas, per loca excitatas, aut horrerent, aut contemnerent : neque dignæ sunt habitæ, propter quas Romani se Pontifices commoverent . Ergone singulares Ecclesiæ, à quibus statim rejectas, aut etiam oppressæ sunt, ineluctabili auctoritate gaudebant ? Minime : sed profecto sic habet : semel constituto hoc certo dogmate, vim illam ultimam et ineluctabilem unitate et consensione constare ; id quoque valere quocumque modo se illa consensio declaraverit, sive concilia congregentur, sive non congregentur.
Scilicet divino numine constitutus Petri successor Romanus Pontifex, episcopalis collegii, totiusque catholicæ communionis princeps, ubi res tanta est, atque ipsi videtur ejusdem Ecclesiæ tuba factus, fratrum omnium et coepiscoporum sensum, in eoque communem omnium Ecclesiarum traditionem, ab apostolica Sede annuntiat illis qui longe sunt , et illis qui sunt prope ; quo plane ritu Petrus, rogante Domino apostolos : « Quem vos me esse dicitis ? » unus pro omnibus respondit : « Tu es Christus, Filius Dei vivi.2 »
Cum ergo Petri successor ita ex communi traditione pronuntiat, ut in ejus sententia recognoscant omnes fidei suæ sensum, ut in Leonis epistola quondam gallicani Patres3 ; tum fit illa consensio, quæ judiciis pontificiis firmum et indeclinabile robur conciliet.
Quod autem Nicolaus Dubois aliique, hujus consensus publica instrumenta quærunt, nuntiosque ac litteras ad eum explorandum ubique dimissas, atque immensos labores sumptusque cogitant ; næ illi vani sunt. Quis enim nesciat , id quod jam à nobis dictura est,4 ut in omnibus regnis, ita in regno Christi, id valere vel maxime, quod nullo instrumento consignatum, populorum omnium usu sensuque constet ? Sic in successione omnium per orbem principum suæ leges, apud nos Salica, aliæ apud alios, ipsa populorum consensione obtinent ; irritique essent, qui earum legum peculiaria instrumenta reposcerent. Sic ipsum jus gentium, [163] sic illa de bello ac pace deque legatis sacrosanctis jura, aliaque id genus, nullo alio instrumento, quam publica generis humani voce vigent.
Neque vero Ecclesia sub rege Christo pejore Ioco erit, quam regna terrarum, resque publicæ omnes, ubi tot tantisque in rebus eminet vigetque nullo instrumento testata consensio : quae profecto in Ecclesia eo magis viget, quo est ejus per Spiritum magistrum veritatis firmius atque arctius nexa compages. Et quidem cum Augustinus, cum Vincentius Lirinensis, cum alii omnes Patres, hæreticis ac schismaticis communem universalis Ecclesiæ fidem ; cum consuetudines, cum dogmata toto catholico orbe vigentia toties objecerunt : quis ab eis poposcit, quos misissent nuntios, quas accepissent litteras, aut quæ consensionis ejus, quam legis instar haberi volebant, instrumenta proterrent ? Nempe hæc nostro ævo deliria servabantur.
Sunt enim profecto quædam tam clara, tam aperta, ut ea pernegare ne contumaces quidem audeant. Est quædam Ecclesiæ catholicæ vox, quæ quocumque locorum diffunditur, quam etiam ante omnem dictam sententiam catholici audiunt, novatores contremiscunt. Quanto magis, cum prolatum judicium ab altissima Petri Sede, ad omnes perlabitur Ecclesias ?
Desinant igitur sibique et nobis illudere, agnoscantque consensum illum, quem Galli eum totâ Ecclesia prædicant, cum prolata a Romanis Pontificibus dogmata, reclamante nullo, ipsa traditionis vi, ipsa, ut ille dicebat, consanguinitate doctrinæ,5 in corpus Ecclesiæ coalescunt.
Footnotes
Chapter 288 of 396