Caput IX. Quæ sit illa synodus universalis, quam in hâc quæstione Augustinus memoret : Nicænam eam esse ; sed, utcumque sit, nostra immota esse

Quæ sit illa synodus universalis, quam in hâc quæstione Augustinus memoret : Nicænam eam esse ; sed, utcumque sit, nostra immota esse.

Anxiè à doctis quæritur, quæ sit illa universalis synodus qua istam quæstionem fuisse terminatam Augustinus memorat. Qui Arelatensem primam esse volunt, Romani Pontificis sententiam, iniquius, ut videtur, pendere decernunt ab ejus synodi decreto, quæ nonnisi abusive universalis vocetur.

Nos eam quæstionem in synodo Nicæna fuisse decisam cum sancto Hieronymo¹ profitemur : « Quod Episcopo Novatianorum, si conversus fuerit, non tantum baptismum, sed quod majus est, etiam presbyterii gradum servet² » (can. viii) . « Et quod omnes hæreticos susceperit, exceptis Pauli Samosateni discipulis³ » (can. xix) ; cujus rei causam cum beato Augustino esse credimus, quod Paulianistæ regulam baptismatis non tenerent.⁴ Nec facile adduci possum ut credam Arelatensem primam synodum, numerosam quamvis, et ex toto fere Occidente collectam, synodum cunctarum gentium, et totius christiani orbis, et totius Ecclesiæ ubique diffusae ab Augustino vocari : quippe quam vix Oriens noverit, nedum frequentarit, neque Romani Pontificis vel præsentia, vel saltem legatio intervenit .⁵ Quin synodum Nicænam apud Augustinum concilii universalis nomine intelligendam esse, non alio magis argumento probaverim, quam quod eam [180] nequidem nominant : eam enim toto terrarum orbe celebratam, ipso plenarii concilii nomine statim ab omnibus intellectam putabat.⁶ Et quemadmodum nos concilii nomine, concilium Tridentinum intelligimus ; quemadmodum generalis concilii nomine, Lateranensis illa synodus, sub Innocentio III, plerumque accipitur ; ita Augustini tempore apud Ecclesias Africanas, synodi universalis nomine, Nicænam proprio licet nomine minime appellatam, intellectam fuisse constat. Lego enim apud Possidium, in vita Augustini, ordinatum eum fuisse vivo suo episcopo, « contra synodi universalis vetitum, quod jam ordinatus didicit.⁷ » Non hic Nicænam nominat ; sed Nicænam fuisse ex ipso Augustino accipimus.⁸ Sic universalis synodi nomine Nicænam intelligi solere arbitramur.

Ut ut sit, qui tantum Arelatensi tribuunt, in eam auctoritatem consensione devenisse dicent, gallicanamque sententiam de consensionis summa et ineluctabili auctoritate confirmabunt.

Footnotes

1. Hieron., Dial. adv. Lucif., tom. IV, part. ii, col. 305, 306. ↩

2. Conc. Nic. can. viii ; tom. II Conc. col. 31, 32. ↩

3. Ibid., can. xix, col. 38. ↩

4. August. hæres. xliv. tom. VIII, col. 13. ↩

5. Legationem intervenisse probant ea verba quae inter subscriptiones legimus ; Claudianus et Vitus presbyteri, Eugenius et Cyriacus diacones ex urbe Roma missi à Sylvestro episcopo. Hoc ergo significat Bossuet eos concilio non præsedisse. Et quidem unius Marini nomen videmus in capite canonum, eo modo ; Domino sanctissimo fratri Sylvestro , Marinus vel coetus episcoporum, etc. Tom. I Conc., col. 1427, 1429. (Edit. Leroy.) ↩

6. Aug. lib. I, de Bapt. cont. Donat., c. vii, n. 9 ; tom. ix, col. 84 ; lib. II, c. ix, n. 14, col. 104, et alib. pass. ↩

7. Vit. Aug., auct. Possid., c. viii, in fin. append., tom. X , col. 262. ↩

8. Aug., ep. ccxiii, p. 4, tom. II, col. 790. ↩