Skip to the text
Ember
PT

Caput XVI. Propositio, Unus Trinitatis crucifixus, à Scythis monachis Constantinopoli agitatur : monachi Hormisdam consulturi pergunt : professio Justiniani, eadem de re Romanum…

Propositio, Unus Trinitatis crucifixus, à Scythis monachis Constantinopoli agitatur : monachi Hormisdam consulturi pergunt : professio Justiniani, eadem de re Romanum Pontificem consulentis, pro ejus infallibilitate objicitur,

Anno 519, sub sancto Hormisdâ summo Pontifice, quæstio suborta est ingens, quam diligenter evolvere oportet, quoniam inde ab utraque parte argumenta repetuntur.

Agebatur de propositione hac : Unus Trinitatis, seu, unus ex Trinitate crucifixus est. Hanc beatus Proclus [189] Constantinopolinus in epistola ad Armenos,1 paulo post sanctam synodum Ephesinam, novis Nestorianis objecerat ; cum excommunicato Nestorio sub antiquiore Theodori Mopsuesteni nomine patrocinarentur. Hi ergo Theodori publici laudatores, Nestorii vero occulti defensores, unum filium in duos dividebant ; Mariæ filium à Dei Filio segregabant ; pro Trinitate quaternitatem invehebant : quos beatus Proclus aptissime redargui arbitrabatur, si Mariæ filium non aliquem extra Trinitatem, sed unum Trinitatis esse faterentur.

Procli epistola ab orientali synodo approbata, et ab ipso synodo Chalcedonensi laudata,2 toto etiam Occidente nobilis habebatur, postquam eam Dionysius Exiguus in latinum sermonem vertit, ac Procli industriam commendavit ; quod Christum unum ex Trinitate asserens , Nestorianus fraudes aptissime confutaret.3

Hanc ergo propositionem Joannes Maxentius, aliique Scythiæ provinciæ monachi adversus Nestorianas asserebant ; et qui eam respuerent, Nestorianismi arguebant.

At Dioscorus, diaconus sancti Hormisdæ, ac Sedis apostolicæ legatus, Constantinopoli agens, ad Hormisdam perscribit monachorum scytharum propositionem, ut novam, ad hæc, ut hæreticam, et ab Eutychianis maxime assertam, respuendam videri.4

Certum quidem est Petrum Gnapheum seu Fullonem Eutychianum hæreticum, eo nomine à Felice III ac synodo Romana fuisse reprehensum, « quod unum increatæ atque individuæ Trinitatis passionem subiisse ac mortuum » esse diceret.5

Sed id Petrus Fullo ita intelligebat, ut « unus de Trinitate passionem pro nobis pertulisse diceretur in substantia deitatis, » ut ipse Felix III refert6 ; à quo scelere monachi Scythiæ adeo abhorrebant, ut semper hoc adderent, quod et beatus Proclus accuratissime dixerat : Unum Trinitatis crucifixum carne7 : ne naturas confundere, et eum Eutychianis sapere viderentur.

Qua in re multum distabant à Petro Fullone, et ab ejus assecla [190] Anastasio Augusto, et à Theodorâ Augusta,8 cujus sententia proscriberetur « unum de Trinitate passum non asserens, secundum quid, sed absolute ; » Scythae autem passum asserebant, non absolute, (quo hæretici significatum volebant etiam divinitate passum), sed tantum secundum quid, hoc est, secundum carnem.

Quæstione mota, scythae monachi Romam profecti sunt, Sedem apostolicam ordine consulturi9 : eadem de re scribunt Justinus Augustus ac Justinianus tunc comes domesticorum : atque hic monachos ut inquietos ac turbulentos statim repelli petit, à Dioscoro persuasus.10 Mox ipsa re , ut videtur , gravius considerata, per alias litteras Hormisdam sic interrogat. « Quidam asserunt Christum pro nostra salute carne crucifixum, unum de Trinitate debere prædicari. » Quærit, « quid sequi, quidve super hoc evitare debeamus : quoniam verba videntur facere dissensionem ; nam sensus inter catholicos omnes unus esse probatur. » Subdit : « Hoc enim credimus esse catholicum, quod vestro religioso responso nobis fuerit intimatum.11 » Quæ professio, ne statim ad pontificiam infallibilitatem pertinere videatur, rei gestæ narrationem ad finem usque expectandam monemus : interim bona fide notamus quid nobis objiciant.

Footnotes

  1. Ep. Procli Constantinop. ad Arm. ; tom. vi Bibl. Patr., p. 615 ; et tom. III Conc., col. 117. ↩

  2. Vid. nov. coll. Conc. Baluz., p. 94 ; Facund., lib. VIII, c. iv ; conc. Chal., part. iii, c. i, col. 827, 828. ↩

  3. Dionys. Exig., Prœf. in ep. Procli , tom. VI Bibl. Patrum, p. 612. ↩

  4. Suggest. Diosc. ad Hormisd., tom. IV Conc., col. 1531. ↩

  5. Conc. Rom. i, sub Fel. III, ibid., col. 1097. ↩

  6. Fel. ep. v, ad Zen., ibid., col. 1071. ↩

  7. Pet . Diac. lib. ad Fulg., inter Oper. Fulg., p. 280, edit. Paris., 1684. ↩

  8. Vid. Joan. Max., Profess. fid., tom. IX Bibl. Patr., p. 534 et seq. ↩

  9. Vid. Vict. Turon., Chron., edit. Scalig. ↩

  10. Ep. i Justiniani ad Horm., tom. iv Conc. col. 1516. ↩

  11. Ejusd. ep. ii ad Horm., col. 1517. ↩

Chapter 303 of 396