Caput XVII. Viri boni sanctique consulendos docent per orbem terrarum Episcopos : quæstionis finem ab Ecclesiæ universalis auctoritate expectandum

Viri boni sanctique consulendos docent per orbem terrarum Episcopos : quæstionis finem ab Ecclesiæ universalis auctoritate expectandum.

Quis esset interim catholicorum ea de re sensus, exponere juvat . Ac primum scythæ monachi fidem suam diligenter expositam¹ sancto Fulgentio ejusque collegis sanctis Christi confessoribus, ac Ferrando diacono, viris eo ævo sanctissimis ac doctissimis approbarunt. [191]

Id tantum in Fulgentio notaveris, malle eum dicere, unam ex Trinitate personam , quam unum Trinitatis , vel anum ex Trinitate.² Quæ diversitas tam est levis, ut qui ea re tantum differant, eos unanimes et ubique consentaneos merito pronuntiaveris. Unde nec illi monachi, à tantis episcopis rite interrogatis, reprehensionis quidquam, sed fraternæ charitatis testimonia retulerunt.

Ac revera unus ille Trinitatis indefinite dictus, quis est alius quam una persona Trinitatis, ut etiam Joannes Maxentius et Ferrandus diaconus ac postea Facundus episcopus Africanus, ejus ævi nobilis scriptor, luculentissime declararunt.³

Sane Ferrandus diaconus pravos sensus tres memorat,⁴ quibus dici posset, unus de Trinitate ; veram eos sensus monachi apertissime respuebant. Quare Ferrandus diaconus offensioni quorumdam tribuit, ut una de Trinitate persona dicatur potius quam unus de Trinitate ; cum utrumque indifferenter apteque et innoxie dici possit.

Sed cum Nestoriani personæ nomine abuterentur, Christumque ut legatum, Verbi personam exhibuisse dicerent ; ideo Nestorianarum fraudum gnari unum Trinitatis malebant dici ; anteponebantque eam locutionem, in qua Nestorianorum dolus minus abscondi posse videretur. Hæc Maxentius ; hæc Facundus⁵ ; notantque omnes hujus ævi scriptores, ipsam Trinitatem ita esse locutam : « Ecce Adam quasi unus ex nobis factus est⁶ : » non dixit ; Quasi una ex nobis persona ; sed Quasi unus ex nobis ; cum tamen, ut ait idem Facundus, « nullus de Trinitate melius loqui possit, quam ipsa de se locuta est Trinitas. »

Addebat Joannes Maxentius beati Augustini locum, quo Christum appellabat unum trium ; quod quidem, quid est aliud, quam unum Trinitatis⁷ ?

Neque, quod objiciebat Dioscorus diaconus, monachi scythæ [192] inserere fidei Chalcedonensi nitebantur eam locutionem ; aut, quod illa deesset, imperfectam synodum arguebant ; sed profecto asserebant, quod res est, licere ad hæreticorum fraudes refellendas multa extra synodos usurpare ; præsertim vero ea, quæ Patrum usu probata esse viderentur.

Cæterum Chalcedonensem synodum, ac beati Leonis epistolam ubique celebrabant ; neque tantum Eutychen, sed eliam Alexandrinum Dioscorum ejusque sequaces condemnabant : et Christum non tantum ex duabus, Eutychianorum more ; sed etiam in duabus naturis subsistere : unumque Trinitatis passum quidem, sed carne tantum, non autem divinitate, omnibus paginis testabantur.⁸

Hæc igitur quæstio cum magna animorum contentione inter ecclesiasticos tractaretur, Ferrandus diaconus à Severo scholastico Constantinopolitano rogatus quid sentiret, jubet interrogari non se quidem, verum eos « quibus honor sacerdotii docendi auctoritatem tribuit . Interroga, inquit, principaliter apostolicæ Sedis antistitem, cujus sana doctrina constat judicio veritatis, et fulcitur munimine auctoritatis . Interroga plurimos per diversa terrarum loca pontifices, quibus scientia cœlestium præceptorum divinitus inspirata, famam grandem sui cum veneratione collegit.⁹ » Hos quidem omnes interrogandos monet, sed principaliter Romanum Pontificem . Cæterum post quæstionem diligentissime pertractatam, quo tandem loco certissime figat pedem his verbis explicat : « Unde desistendum à contentionibus reor : expectandum potius persuadens, patienterque hanc dubitationem ferendam, donec universalis Ecclesiæ auctoritate, vel pronuntietur suscipienda, vel prodatur abjicienda.¹⁰ » En rebus in dubiis, amorisque vehementi contentione suspensis quo refugere consuevissent . En unde certissimam atque irretractabilem expectarent sententiam . Sed quomodo postea finita sit quæstio, paucis enarramus. [193]

Footnotes

1. Vid. ep. seu lib . Petri diac., de Incarn., inter Oper . Fulg., ep. xvi, p. 217 et seq. ↩

2. Fulg., lib. de Incarn., ad Petr. diac., ibid., ep. xvi, c. x, n. 18, q. 296. ↩

3. Maxent., Resp. ad Epist. Horm., tom. IX Bibl. Patr., p. 542. Ferr., epist. ad Anat. diac., n. 14, 16, p. 506. Facund., pro defens. trium Capit. , lib. I, c. iii ; ibid. , tom X, p. 6. ↩

4. Ferr., ibid., n . 16. ↩

5. Gen., iii, 22. Fac. ; loc. cit. ↩

6. Maxent., Profess. fid., tom. IX Bibl. Patr., p. 535. ↩

7. August., Enchirid., c. xxxviii, n. 12 ; tom. VI, col. 211. ↩

8. Mas. ep. ad Germ. Joan., etc., loc. sup. cit., p. 534, col. 2. ↩

9. Ferr., epist. ad Sev., tom. IX Bibl. Patr., p. 509 . ↩

10. Ibid., c. xi, p. 513. ↩