Skip to the text
Ember
PT

Capitulum 5

De perfectione animæ, sumpta ex similitudine evangelici centurionis.

MENS ergo perfecta pulcherrime figuratur per evangelicum illum centurionem, cujus virtus atque constantia qua non cessit nec abducebatur quibuslibet cogitationibus occurrentibus, sed recto judicio bonas admisit malasque facillime repulit, descripta est tropica seu figurativa significatione, qua dixit : Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites, et dico huic, Vade, et vadit;1 et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. Si ergo et nos viriliter dimicaverimus contra passiones et vitia, et subjecerimus eas ditioni discretionique nostræ, ac militantes in carne nostra, subjugare poterimus imperio rationis instabilem cogitationum nostrarum tumultum, ac passiones exstinguere, atque dominicæ crucis salutari vexillo expellere a pectore nostro adversariarum potestatum durissimas turbas, tunc promovebimur tantorum meritis triumphorum ad spirituales hujus centurionis perfectiones et gradum, quem in Exodo legimus per Moysen mystice designatum, quum dicitur : Constitue tibi chiliarchas sive tribunos, et centuriones, et quinquagenarios, et decanos.2 Sic et nos dignitate hac sublimati, habebimus potestatem et virtutem hanc imperandi, qua non quibuslibet cogitationibus abducamur, sed his quibus spiritualiter delectamur valeamus inhærere ac immorari, ita ut pravis cogitationibus imperemus, dicentes : Abite, et abeant; bonis vero, Venite, et veniant; servo quoque nostro, videlicet corpori, similiter injungamus ea quæ sunt continentiæ ac virtutum, et sine ulla contradictione deserviat, non jam suscitans nobis stimulos carnis saluti contrarios, sed omnem famulatum spiritui exhibens.

Denique qualia sint arma hujus centurionis, et quæ præliorum exercitia spectent ad eum, pandit Apostolus, dicens :

II Cor. x, 4. Arma militiæ nostræ non sunt carnalia, sed potentia Deo. Dixit qualia sint, utpote non carnalia et infirma, sed potentia Deo. Deinde insinuat ad quos conflictus sint extendenda :3 Ad destructionem, inquiens, munitionum ; cogitationes purgantes et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et captivantes omnem intellectum in obedientiam Christi, et in promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam, quum impleta fuerit vestra obedientia.

Quæ arma sigillatim percurrere quamvis sit necessarium, tamen alterius temporis hoc est. Sed volo vobis tantummodo reserare genera ac proprietates armorum quibus debemus jugiter esse accincti, si volumus prælia Domini præliari, et inter centuriones evangelicos militare.4 Sumite, inquit, scutum fidei, in quo possitis omnia tela ignita nequissimi exstinguere.5 Ergo fides est scutum, quæ in se suscipiens ardentissima libidinum jacula, mortificat ea metu futuri judicii et credulitate cœlestis regni. Et loricam, ait, caritatis ;6 caritas namque est quæ vitalia cordis nostri circumdans ac muniens, objiciens se mortiferis vulneribus passionum, non permittit sagittas diaboli penetrare cor nostrum :

Omnia etenim suffert, omnia patitur, omnia sustinet.7 Et galeam, inquit, spem salutis. Galea munimen est capitis. Quoniam ergo Christus est caput nostrum, debemus istud semper munire spe futurorum, tanquam inexpugnabili galea, in tentationibus et persecutionibus universis ; principaliter quoque fidem Christi illæsam ac integram custodire. Truncatus enim quis aliis membris, potest aliqualiter superesse, quamvis infirmus ; capite autem ablato, nemo vivere potest.8 Et gladium, ait, spiritus, quod est verbum Dei : Penetrabilius namque est (verbum Dei) omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem animæ ac spiritus, compagum quoque ac medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis ;9 dividens scilicet et abscindens quidquid in nobis invenerit carnale sive terrenum. Quibus armis quicumque fuerit roboratus ac tectus, erit a telis et devastatione hostium semper defensus, non districtus ad hostilem malarum cogitationum possessionem quasi captivus ac subditus ; sicque evadet deprædantium vincula, nec audiet per Prophetam : Quare inveteratus es in terra aliena ?10 sed tanquam triumphator et victor consistet in illa bonarum cogitationum regione qua ipse voluerit. Vis quoque agnoscere ipsum robur ac fortitudinem centurionis istius, quibus gestat arma prædicta, non carnalia, sed potentia Deo ?11 Audi regem altissimum congregantem viros fortes ad spiritualem militiam, quo eos hortatu signet ac probet, quum ait : Infirmus dicat, Quia fortis sum ego ;12 et qui patiens est, sit pugnator. Videtis ergo non nisi infirmos ac patientes posse bella Domini præliari : illa utique infirmitate qua fundatus ille evangelicus noster centurio Paulus cum fiducia loquebatur : Quum enim infirmor, tunc potens sum ; et iterum, Vir-

II Cor. x, 4.

Joel. iii, 10, 11, juxta LXX.13 tus in infirmitate perficitur. De qua infirmitate unus Prophetarum disseruit : Et erit qui infirmatur in vobis sicut domus David. Patiens quoque præliabitur bella hæc, illa patientia de qua fertur : Patientia vobis necessaria est, ut voluntatem Dei facientes, recipiatis remunerationem.141516

II Cor. xii, 10.

Zach. xii, 8, juxta LXX.17

Footnotes

  1. Matth. viii, 9. ↩

  2. Exod. xviii, 21. ↩

  3. Ibid. 4-6. ↩

  4. I Reg. xxv, 28. ↩

  5. Ephes. vi, 16. ↩

  6. I Reg. xxv, 14. ↩

  7. Ephes. vi, 17. ↩

  8. Ibidem. ↩

  9. Hebr. iv, 12. ↩

  10. Baruch. iii, 11. ↩

  11. II Cor. x, 4. ↩

  12. Joel. iii, 10, 11, juxta LXX. ↩

  13. Ibid. 9. ↩

  14. II Cor. xii, 10. ↩

  15. Zach. xii, 8, juxta LXX. ↩

  16. Hebr. x, 36. ↩

  17. I Cor. xiii, 7. ↩

Chapter 134 of 499