II. Hoe wi merken selen die toecomst Christi in ·iij· manieren

Nu toent hi voirt wat men sien sal, in dien dat hi sprect: De Brudegom comt. Christus onse brudegom sprect dit woert in latijn Venit. Dit woert besluut in hem ·ij· tide: den tijt die leden is, en̄ den tijt die nu yeghenwoirdich is: ende nochtan meint hi den tijt die toe te comene es.

En̄ hier omme selen wi merken an onsen brudegom Jhesum Christum drie toecomste. Inder ierster toecomst is hi mensec worden, omme des menschen wille, van minnen. Die andere toecomst die es daghelijcs, dicke en̄ menichwerf in elke minnende herte, met nuwer gracien en̄ met nuwen gaven, na dats die mensche ontfenclijc es. Inder derden merctmen die toecomst ten ordele, ofte in die ure der doot. In alle dese toecomste sijn te merkene ·iij· dinghen: die sake en̄ de waer omme, die wise van binnen en̄ die werke van buten¹.

Die waeromme dat God dinghele en̄ den mensche sciep, dat was sine grondelose goede en̄ edelheit dat hijt doen woude, op dat die salicheit en̄ die rijcheit, die hi selve is, gheopenbaert werde der redeliker creaturen, op datse sijns ghesmaecte inder tijt, en̄ ghebruucte boven tijt inder ewicheit.

Die waeromme dat God mensche wart, dat was sine onbegripelike minne en̄ alre menschen noet; want si verdorven waren met den valle der erfsonden, en̄ si en mochtens niet ghebeteren.

Maer die waeromme dat Christus, na sire godheit en̄ oec na sire menscheit, alle sine werke in eertrike wrachte, diere waer omme es viere: dat es sine godlike minne die onghemeten es; en̄ die ghescapene minne, die caritate heet, die hi hadde in sire sielen overmits vereninghe des ewighen Woerdes en̄ volcomene gaven sijns Vader. En̄ die grote noet mensceliker naturen, en̄ die ere sijns Vader. Dit sijn die waeromme der toecomst Christi, ons brudegoms, en̄ alle sijnre werke uutwendich en̄ inwendich.

Nu behoevet ons te merkene aen Christum onsen brudegom, op dat² wi hem volghen willen in dogheden na onser macht, die wise die hi voerde van binnen, en̄ die werke die hij wrachte van buten, dat sijn doghede en̄ werken der dogheden³.

Die wise die hi hadde na sijnre godheit, die wise es ons ontoeganclijc en̄ onbegripelijc; want dat is dat hi gheboren wart vanden Vader sonder onderlaet, en̄ dat die Vader in hem, en̄ overmits hem, bekent en̄ scept, en̄ ordiniert ende regeert alle dinc inden hemel en̄ inder erden; want hi is die wijsheit des Vader, en̄ si gheesten enen gheest⁴, dat es één minne, die een bant haerre beyder es en̄ alre heylighen, en̄ alre goeder menschen in hemelrike en̄ in ertrike. Van deser wisen en willen wi nemmeer spreken; maer van dier wisen, die hi hadde van Godliken gaven en̄ na sire gescapenre menscheit⁵. Derre wisen is sonderlinghen vele⁶. Want alsoe menighe inwendighe doghet, alsoe menighe inwendighe wise hadde Christus; want elke doghet hevet hare sonderlinghe wise. Derre doghede en̄ derre wisen waren in Christus siele boven verstaen en̄ boven begrijp alre creaturen. Mer wi nemenre drie, dat is oetmoedicheit, en̄ caritate, en̄ liden ofte doghen inwendich ofte uutwendich in verduldicheiden. Dit sijn drie principale wortelen en̄ beghinne alder doghede en̄ alder volmaectheit.

Footnotes

1. Sur. opus externum. ↩

2. Dat is indien. si modò, zegt Surius. ↩

3. Sur. hoc est virtutes et actus carum. ↩

4. Sur. ipsique ambo unum spirant spiritum, qui amor est, enz. ↩

5. Sur. Sed de hoc modo vel habitudine interna nihil hac vice ampliùs dicturi sumus; sed de eo potius modo, quo ex divinis charismatibus ae donis secundùm humanitatem praeditus crat. ↩

6. Sur. Hujusmodi verò habitus perplures sunt. ↩