Skip to the text
Ember
PT

V. Vander derder wisen in doghen met verduldicheiden toter dood toe

Dat derde poent is doghen in verduldicheiden. Dit poent selen wi merken met erenste, want het chiert Christum onsen brudegom in al sinen levene. Want hi began vroech te doeghene, doen hi gheboren was: dat was armoede en̄ coude. Hi wart besneden en̄ storte sijn bloet; hi wart ghevlocht in vremden lande; hi diende heren Joseppe en̄ sijnre moeder; hi leet hongher en̄ dorst, scande en̄ versmaetheit, onwerdighe woerde en̄ werke der Joden. Hi vaste, hi waecte, en̄ hi wart becoert vanden viant. Hi was onderworpen allen menschen; hi ghinc van lande te lande, van stade te staden, met groten arbeide en̄ met groten erenste, prediken dat Ewangelium.

Ten lesten wart hi ghevaen vanden Joden, die sine viande waren ende hi haer vrient. Hi wart verraden, bespot ende bescerent, ghegheselt en̄ gheslaghen, en̄ met valschen ghetughe verordelt. Hi droech sijn cruce, met groten wee, in die hoechste stat van ertrike. Hi wart ontcleet al moedernaect. Soe scone lijf en sach nye man noch wijf soe sere mismaect1. Hi leet scaemte, smerte, coude, vore al de werelt; want hi was naect en̄ het was cout, en̄ die hare vloech hem in sine wonden2. Hi wart ghenaghelt aen dat hout des crucen met plompen naghelen, ende ghereet, dat hem die aderen scoerden. Hi wart op gherecht en̄ neder ghestuyct, dat hem sine wonden bloeden3. Hem was sijn hooft ghecroent met doernen; sine oren hoerden die felle Joden roepen: Cruustene, cruustene, ende menich onweerdich woert. Sine oghen saghen die eenwillicheit en̄ die quaetheit der Joden, en̄ die elleindicheit sire moeder. Ende sine oghen verghinghen van bitterheit der pinen en̄ der doot; sijn nase roec der vuulheit die si worpen ute haren monde in sijn aenschijn. Sijn mont en̄ sijn smaec wart ghedrinct met edicke gheminghet met gallen. Alle sine ghevoellicheit was dorewont met gheeselen.

Christus4 onse brudegom, ghewont toter doot, ghelaten van Gode en̄ van allen creaturen, stervende ane dat cruce, hanghende als een stoc5 dies nieman en achte, sonder Maria sine arme moeder, die hem niet ghehelpen en mochte.

Noch doeghede Christus gheestelic, ane der sielen, vander versteinder eenwillicheit der Joden en̄ der gheenre diene doden; want wat si tekene en̄ wonders saghen, si bleven in hare quaetheit, en̄ hi doeghede om hare bederfenisse en̄ om die wrake sijnre doot, wantse God wreken soude, ane siele en̄ ane lijf. Noch doeghede hi omme den jammer en̄ om die ellendicheit sire moeder en̄ sire discipulen, die in groter droefheit waren. En̄ hi doeghede om dat sine doot ane menighen menscen verloren soude bliven, en̄ om die ondanclijcheit menichs menschen, en̄ om die quade ede die menich sweren soude, hem te verwitene en̄ te scanden, die om ons van minnen starf6. Ende sine nature en̄ sine nederste redene7 doeghede, om dat hare God onttrac den invloet sijnre gaven en̄ sijns troests, en̄ hise liet op haer selven staen in selker noot. En̄ des beclaechde hem Christus en̄ sprac: ‘Mijn God, mijn God, waer toe hebstu mi ghelaten8.’ Al des doeghens ghesweech onse minnare, en̄ riep sinen Vader ane: Vader, verghef hem, want si en weten niet wat si doen9. Christus wart ghehoert van sinen Vader om sine reverencie10; want diet van onbekentheden daden, worden lichte namaels alle bekeert11.

Dit was Christus inwendighe doghen: Oetmoedicheit, Caritate en̄ liden in verduldicheden. Dese drie heeft Christus onse brudegom ghehouden al sijn leven, en̄ hi isser met ghestorven en̄ heeft onse scout betaelt met gherechticheden, en̄ heeft sine side ontploken in mildicheden. Daer ute vloyen die rivieren van weldicheden en̄ die Sacramente der salicheit. En̄ hi is in moghentheden op ghevaren, en̄ sit ter rechter hant sijns Vader, en̄ regniert in ewicheit. Dits dierste toecomst ons brudegoms die volcomelic leden is.

Footnotes

  1. Deze laetste zinsnede komt voor in L noch in M. Surius heeft ze ook niet vertaeld; maer zy staet in de overige Hss. alsook in de uitgave van 1624. ↩

  2. Ook dit byvoegsel komt slechts voor in D, F, G en I, maer ontbreekt by Surius en in de uitgave zoo wel als in L en M. ↩

  3. Versta bloedden. ↩

  4. En tibi Christum, zegt Surius om een volzin te maken. ↩

  5. eeu stipitem dependentem, vertaelt Surius. ↩

  6. Sur. dolebat impia juramenta praestanda à multis ac evomenda in ipsius ignominiam et exprobrationem, qui nostra causa ex amore mortuus est. ↩

  7. Sur. et ratio inferior. ↩

  8. Vglk. Marc. 15, 34. ↩

  9. Vglk. Luc. 23, 34. ↩

  10. Vglk. ad Hebr. 5, 7. ↩

  11. Sur. Fortasse enim qui ignorantes haec illi intulêre supplicia, postmodùm conversi sunt. ↩

Chapter 6 of 111