Skip to the text
Ember
PT

XXII. Van Reinicheden

Ute deser soberheit comt reynicheit van siele en̄ van live, want nieman en mach volcomelike reine sijn ane lijf en̄ ane siele, dan die sober is aen live en̄ an siele.

Reynicheit des gheests es dat die mensche ane ghene creature en cleve met gheneigheder ghelost; maer ane Gode allene, want men sal alle creaturen orboren, en̄ Gods allene ghebruken. Reynicheit des gheests doet den mensce ane Gode cleven boven verstaen en̄ boven ghevoelen, en̄ boven alle die gaven die God storten mach inder sielen: want al dat de creature onfeet in haer begrijp ende in hare ghevoelen1, dat wilt si liden, en̄ rasten in Gode2. Men sal ten Sacramente des outaers niet gaen om smaec, noch om begherte, noch om ghelost, noch om vrede noch om ghepaytheit, noch om soeticheit, noch om gheen dinc dan om die ere Gods ende om toenemen in allen dogheden. Dit is reynicheit des gheests.

Reynicheit des herten is dat de mensche in elke lijflike becoringhe ofte beweghinghe der naturen, met vriheden sijns willen, met nuwen toeverlate, sonder twivel hem te Gode keere, met nuwer trouwen ende met starken wille emmermeer met Gode te blivene. Want consent gheven ter sonden ofte ter ghelost, die de lijflike nature begheert alse ene beeste, dat is een sceyden van Gode.

Reynicheit des lijfs es dat hem die mensche ontrecke en̄ hoede van oncuyscen werken, in welker wijs datse sijn, en̄ hem consciencie tughet en̄ wroeghet dat oncuyscheit ware, en̄ jeghen dat ghebot en̄ die ere en̄ den wille Gods.

Overmits dese drie wisen der reynicheit, wert verwonnen en̄ verdreven die sevende dootsonde, dats oncuyscheit. Dat is een ghebrukelic ave neyghen des gheests van Gode, op yet dat ghescapen is, ende oncuysche werke des lives buten orlove der heyligher Kerken, en̄ lijflike woninghe der herten op smaec of op ghelost enigher creaturen, wat dinghe dat si3. Ic en meyne niet snelle beweghinghe des believens ofte der ghelost, dat nieman beweren en mach4.

Nu suldi weten dat puerheit des gheests hout den mensce in ene ghelijcheit Gods, onbecommert van creaturen, in Gode gheneyghet en̄ met hem verenicht.

Reynicheit des lijfs ghelijct men der witheit der lelien, en̄ der puerheit der inghelen. Inden wederstane ghelijct mense der roetheid der rosen, en̄ der edelheit der martelaren. Indien datment van minnen Gode te eren doet, soe eest volmaect. En̄ soe ghelijctmense der goutbloemen5; want het is ene dic hoechste chierheit der naturen.

Reynicheit van herten doet vernuwen ende toenemen de gracie Gods. In reynicheit der herten werden ghedicht ende gheoefent en̄ behouden alle doghede6. Si hoedet en̄ bewaret die sinne van buten; si dwinghet en̄ bindet die veelike ghelost van binnen; en̄ si es een chierheit alle der inwendicheit. En̄ si is een slot der herten vore ertsche dinghen en̄ vore alle bedriechelicheit, en̄ een opdoen tote hemelsche dinghen en̄ tote alre waerheit. Ende hier omme sprect Christus. ‘Salich sijn sy die reyne sijn van herten, want si selen Gode sien7,’ in welken siene besteet onse ewighe vroude, en̄ al onse loen, ende inganc onser salicheit. Hier omme sal de mensche sober sijn en̄ mate houden in allen dinghen, en̄ hoeden hem van wandelinghe en̄ van allen oesuyn, daer reynicheit der siele ofte des lives af besmet mochte werden.

Footnotes

  1. Sur. Quicquid enim creatura aut sensu vel experimento, aut intelligentiae captu percipere potest, id ista puritas omne praetergredi, enz. ↩

  2. Sur. id ista puritas omne praetergredi, in Deoque suo quiescere statuit. ↩

  3. Sur. quae (luxuria) nihil est aliud, quàm quodam fruendi affectu ad aliquid creatum, et impudicos corporis actus, praeterquàm ab Ecclesia permissum est, relicto Deo, sese convertere: itemque corde perseveranter inhaerere ac immorari cujuslibet rei creatae, qualisqualis ea sit, sapori vel delectationi. ↩

  4. Sur. Neque tamen hic repentinos ac subitarios affectus vel appetitionis motus, quos nemo evitare potest, accipi velim. ↩

  5. Heliotropio, zegt Surius. ↩

  6. Sur. in eaque, id est cordis puritate virtutes omnes meditamur sive concipimus, exercemus, colimus et conservamus. ↩

  7. Vglk. Math. 5, 8. ↩

Chapter 23 of 111