X. Van vive partiën van menscen die comen moeten ten ordele

Vive manieren van personen moeten openbaren voir desen rechtere.

Die ierste en̄ die quaetste, dat sijn die kerstene menschen die in dootsonden sterven sonder rouwe en̄ sonder leetsijn; want si hebben die doot Christi en̄ sine Sacramente versmaet ofte te vergheefs en̄ onbehoirlike onfaen. En̄ si en hebben die werken van ontfermherticheden niet gheoefent in karitaten ane haren evenkersten, naden gheboden Gods. En̄ hier omme sijn si diepst inder hellen verdoemt.

Die andere dat sijn onghelovighe menschen, heydene oft Joden, die moeten alle openbaren vore Christum, nochtan warense alle haer levedaghe verdoemt; want si en hadden in haer tijt nie gracie noch godlike minne. Daer omme woenden si altoes in die ewighe doot der verdoemenissen; mer si selen min ghepijnt werden dan die quade kersten menschen, want si min gaven van Gode onfaen hadden, en̄ min trouwen Gode sculdich sijn.

Die derde partië, dat sijn goede kerstene menschen, die bi wilen ghevallen sijn in sonden, en̄ weder opghestaen sijn met rouwe en̄ met boeten van penitencien, ende en hebben die boete niet voldaen na gherechticheit. Dese behoren ten Vagheviere.

Die ·iiij· partië, dat sijn die menschen die Gods gheboden ghehouden hebben. Ofte hebben sise oec te broken, si sijn weder ghekeert te Gode met rouwe en̄ met penitencien, en̄ met werken van earitaten en̄ van ontfermherticheden, en̄ hebben volbrocht die penitencie, alsoe dat si van monde¹ te hemele varen sonder vaghevier.

Die vijfte partië, dat sijn die ghene die, boven alle uutwendighe werke van caritaten, hare wandelinghe hebben inden hemel, en̄ verenicht en̄ versonken sijn in Gode en̄ God in hem, alsoe dat tusschen Gode en̄ hem niet en middelt dan tijt ende stat der stervelicheit. Alse dese ontbonden werden vanden lichame, inden selven oghenblicke ghebruken si hare ewigher salicheit en̄ si en werden niet gheordelt; mer si selen ordel gheven, ten lesten daghe, met Christo over die andere menschen. En̄ dan sal al sterfelic leven, en̄ alle tijtelike pine in ertrike, en̄ oec inden vagheviere, ynde nemen, en̄ alle die verdoemde selen sinken en̄ versinken inden gront der hellen, in enen verderfnisse en̄ in een ewich vervaren² sonder ynde met den viant en̄ met sire gheselscap. En̄ die ghebenedide selen in enen oghenblicke sijn in die ewighe glorie met Christus haren brudegom, en̄ selen scouwen en̄ smaken en̄ ghebruken der grondeloser rycheit dies godlijcs wesens, ewelike en̄ emmermeer.

Dit is die derde toecomst die wi alle ontbeiden, die noch met ons toe te comene es. Die ierste toecomst dat God mensche wart en̄ leefde in oetmoede, en̄ sterf in minnen om onsen wille, diere toecomst selen wy volghen van buten met volcomenen seden der dogheden, en̄ van binnen met caritaten en̄ met ghewarigher oetmoedicheit. Die andere toecomst die yeghenwoirdich is, dat hi comt met gracien in elke minnende herte, diere toecomst selen wi begheren, en̄ bidden daghelijcs op dat wi staende bliven en̄ toenemen in nuwen dogheden.

Die ·iij· toecomst ten ordeele, ofte in die ure onser doot, die toecomst selen wi ontbiden met verlanghene, met toever- late en̄ met reverencien, op dat wi ontbonden werden van deser ellenden ende comen in die sale der glorien. Dese toecomst in desen drien manieren es dander poent vanden vieren principalen, dat Christus sprect: Sponsus venit, die bruidegom comt³.

Footnotes

1. ex ore, zegt Surius mede. ↩

2. Sur. in horrorem sempiiternum. ↩

3. Dit byvoegsel: dat Christus sprect, enz. komt slechts voor in L en in M alsook in de vertaling van Surius. ↩